{"id":57846,"date":"2026-11-18T16:08:22","date_gmt":"2026-11-18T15:08:22","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/louverture-clemenz\/"},"modified":"2026-11-18T16:08:22","modified_gmt":"2026-11-18T15:08:22","slug":"louverture-clemenz","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/louverture-clemenz\/","title":{"rendered":"L&rsquo;ouverture Clemenz !"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\">1.h3<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-57845 aligncenter\" alt=\"Ouverture Clemenz\" src=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Ouverture-Clemenz-1.jpg\" width=\"284\" height=\"284\" srcset=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Ouverture-Clemenz-1.jpg 284w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Ouverture-Clemenz-1-150x150.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 284px) 100vw, 284px\" \/><\/p>\n<p lang=\"fr-FR\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000;\">Voici l\u2019ouverture Clemenz : 1.h3. <strong>Hermann Clemenz<\/strong> (1846\u20131908), un joueur Estonien, lui a donn\u00e9 son nom.<\/span><\/p>\n<p lang=\"fr-FR\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000;\">De m\u00eame que l\u2019ouverture Anderssen, 1.a3, 1.h3 est un coup perte-de-temps, mais tout de m\u00eame pas un coup d\u00e9constructif. Il ne permet ni d\u2019occuper, ni de contr\u00f4ler le centre, pas plus qu\u2019il ne favorise le d\u00e9veloppement des pi\u00e8ces. Il engendre aussi un l\u00e9ger affaiblissement de l\u2019aile-roi, toutefois pas aussi important que celui g\u00e9n\u00e9r\u00e9 par l\u2019attaque Grob (1.g4) ou l\u2019ouverture Barnes (1.f3). Vu que les blancs n\u2019ont vraisemblablement aucun besoin de commencer la partie en jouant un coup aussi inutile, 1.h3 compte parmi les premiers coups les plus rares. Notons toutefois que Michael Basman a exp\u00e9riment\u00e9 1.h3; en particulier, il a essay\u00e9 la suite 2.g4 (transposition dans une Grob), et la suite 2.a3, suivi d\u2019un rapide c4, une ligne surnomm\u00e9e la \u00ab\u00a0Creepy Crawly\u00a0\u00bb.<\/span><\/p>\n<p lang=\"fr-FR\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000;\">Les noirs ont plusieurs possibilit\u00e9s de r\u00e9ponses. Les plus usuelles sont 1&#8230;d5 and 1&#8230;e5, qui visent, strat\u00e9giquement, \u00e0 occuper l\u2019espace au centre. 1&#8230;b6, autre r\u00e9ponse possible, permet la mise en fianchetto du fou pour mettre sous tension les pions blancs affaiblis, tout en anticipant une expansion des blancs sur l\u2019aile-roi par g4. Si les blancs jouent bien apr\u00e8s 1.h3, il n\u2019est pas certain que les noirs puissant obtenir un avantage cons\u00e9quent.<\/span><\/p>\n<p lang=\"fr-FR\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000;\">1\u2026f5 est l\u2019une des r\u00e9ponses les plus faibles pour les noirs : les blancs r\u00e9pondent alors 2.d4, transposant dans une ligne tr\u00e8s pointue de la d\u00e9fense hollandaise, pr\u00e9sent\u00e9e originellement par Korchnoi. L\u2019id\u00e9e des blancs est de jouer 3.g4!? m\u00eame si cela doit entra\u00eener un sacrifice de pion (2.g4!? est possible aussi); la partie peut se poursuivre ainsi : 2.d4 Cf6 3.g4!? fxg4 4.hxg4 Cxg4 5.Dd3 Cf6?? (5&#8230;g6! est n\u00e9cessaire) 6.Txh7! Txh7 7.Dg6#.<\/span><\/p>\n<p align=\"center\"><div class='chessboard-wrapper'><pre style='display:none;'><textarea id='pgn4web_4c13159b' style='display:none;' cols='40' rows='8'>   [Event \"BCF-ch 77th\"]  [Site \"Eastbourne\"]  [Date \"1990\"]  [Round \"\"]  [White \"Basman, Michael J\"]  [Black \"Carton, Niall\"]  [Result \"1-0\"]  [ECO \"A00\"]  [WhiteElo \"2370\"]  [BlackElo \"2205\"]  [PlyCount \"51\"]  [EventDate \"1990.07\"]  [EventType \"swiss\"]  [EventRounds \"11\"]  [EventCountry \"ENG\"]  [Source \"ChessBase\"]  [SourceDate \"1999.11.16\"]   1. h3 e5 2. a3 g6 3. d4 Bg7 4. dxe5 Nc6 5. Nc3 Nxe5 6. e4 d6 7. Nf3 Nxf3+ 8.  Qxf3 Be6 9. Be2 h6 10. Be3 Ne7 11. Rd1 a6 12. O-O Nc6 13. Qg3 h5 14. f4 h4 15.  Qf2 Bd7 16. Nd5 Be6 17. c4 Qd7 18. b4 f5 19. exf5 Bxf5 20. Bf3 Kf8 21. c5 Re8  22. cxd6 cxd6 23. Nb6 Qc7 24. Nc4 Qe7 25. Rfe1 Nd4 26. Bxd4 1-0   &nbsp;   [Event \"BCF-ch 77th\"]  [Site \"Eastbourne\"]  [Date \"1990\"]  [Round \"\"]  [White \"Basman, Michael J\"]  [Black \"Wall, Tim\"]  [Result \"1-0\"]  [ECO \"A00\"]  [WhiteElo \"2370\"]  [BlackElo \"2280\"]  [PlyCount \"51\"]  [EventDate \"1990.07\"]  [EventType \"swiss\"]  [EventRounds \"11\"]  [EventCountry \"ENG\"]  [Source \"ChessBase\"]  [SourceDate \"1999.11.16\"]   1. h3 e5 2. a3 d5 3. c4 c6 4. cxd5 cxd5 5. g4 Nc6 6. Bg2 Be6 7. d3 Nge7 8. Nc3  Ng6 9. Nf3 Be7 10. g5 f5 11. gxf6 gxf6 12. Rg1 Qd7 13. h4 h5 14. Qa4 O-O-O 15.  b4 b6 16. Bd2 Kb8 17. b5 Na5 18. Na2 Nb7 19. Nb4 Bxb4 20. axb4 Nd6 21. Bh3 Bxh3  22. Rxg6 Rhg8 23. Rxf6 Rg7 24. Bg5 Qc8 25. Rc1 Rc7 26. Rc6 1-0   &nbsp;   [Event \"Bad Neustadt op\"]  [Site \"Bad Neustadt\"]  [Date \"1991\"]  [Round \"5\"]  [White \"Poppe, Wolfgang\"]  [Black \"Kraus, H.\"]  [Result \"1-0\"]  [ECO \"C41\"]  [PlyCount \"87\"]  [EventDate \"1991\"]  [EventType \"swiss\"]  [EventRounds \"7\"]  [EventCountry \"GER\"]  [Source \"ChessBase\"]  [SourceDate \"1996.11.15\"]   1. h3 e5 2. e4 d6 3. Nf3 Nf6 4. c3 Nxe4 5. Qa4+ Bd7 6. Qxe4 f5 7. Qc2 Nc6 8. d4  e4 9. Nh2 d5 10. f3 Qe7 11. Qe2 h6 12. Be3 O-O-O 13. Nd2 Rg8 14. O-O-O g5 15.  f4 g4 16. hxg4 fxg4 17. g3 h5 18. Bg2 Bf5 19. Nhf1 Qe8 20. Nb3 Rh8 21. Bf2 Qe6  22. Ne3 Ne7 23. Kb1 c6 24. Rc1 a6 25. Rc2 Kc7 26. Rhc1 Bg7 27. Bf1 Bf6 28. Be1  h4 29. Nc5 Qc8 30. gxh4 b5 31. c4 dxc4 32. Ba5+ Kd6 33. Bxd8 Rxd8 34. Nxf5+  Nxf5 35. Nxe4+ Ke7 36. Nxf6+ Kxf6 37. Qe5+ Kf7 38. Re2 Nxd4 39. Qe7+ Kg8 40.  Qg5+ Kf8 41. Re7 Nf5 42. Qf6+ Kg8 43. Qf7+ Kh8 44. Qh7# 1-0   &nbsp;   [Event \"Paris-ch op\"]  [Site \"Paris\"]  [Date \"1991\"]  [Round \"1\"]  [White \"Delebarre, Xavier\"]  [Black \"Gilles, Raphael\"]  [Result \"1-0\"]  [ECO \"A00\"]  [WhiteElo \"2265\"]  [BlackElo \"2100\"]  [PlyCount \"135\"]  [EventDate \"1991.05\"]  [EventType \"swiss\"]  [EventRounds \"9\"]  [EventCountry \"FRA\"]  [Source \"ChessBase\"]  [SourceDate \"1994.03.01\"]   1. h3 b6 2. b4 e6 3. Bb2 Nf6 4. a3 Bb7 5. e3 c5 6. bxc5 bxc5 7. c4 Nc6 8. Nc3  Be7 9. Nf3 O-O 10. d4 cxd4 11. exd4 d5 12. c5 Qa5 13. Qd2 Ba6 14. Nxd5 Qxd2+  15. Nxd2 Bxf1 16. Nxe7+ Nxe7 17. Rxf1 Rfd8 18. Nc4 Nc6 19. O-O-O Rd5 20. Rfe1  Rad8 21. Nd6 Ne8 22. Nxe8 Rxe8 23. Bc3 Red8 24. Kc2 Kf8 25. f4 Ke7 26. Re4 f5  27. Re3 Nxd4+ 28. Kb2 Rb8+ 29. Ka2 Ne2 30. Be5 Rxd1 31. Bxb8 Nd4 32. g3 Rd2+  33. Kb1 Nc6 34. Bd6+ Kd7 35. Kc1 Rh2 36. g4 g6 37. Rb3 Kc8 38. Re3 Kd7 39. Rd3  Kc8 40. Rb3 Ra2 41. g5 Rg2 42. Kd1 Rg1+ 43. Kd2 Rg2+ 44. Ke1 Rh2 45. Kf1 Ra2  46. Kg1 Ra1+ 47. Kg2 Ra2+ 48. Kg3 Ra1 49. Rd3 Re1 50. Kf2 Re4 51. Rb3 Rc4 52.  h4 Rc2+ 53. Kg3 Rc1 54. h5 Rh1 55. hxg6 hxg6 56. Kg2 Rh8 57. a4 Rh7 58. Re3 Kd7  59. Re1 a5 60. Bf8 Nb4 61. Rd1+ Nd5 62. Kg3 Kc6 63. Re1 Kd7 64. c6+ Kxc6 65.  Rxe6+ Kb7 66. Rxg6 Rh3+ 67. Kf2 Nxf4 68. Rf6 1-0   &nbsp;   [Event \"Paris-ch op\"]  [Site \"Paris\"]  [Date \"1991\"]  [Round \"3\"]  [White \"Delebarre, Xavier\"]  [Black \"Trommsdorf, Fro\"]  [Result \"1-0\"]  [ECO \"A06\"]  [WhiteElo \"2265\"]  [BlackElo \"2120\"]  [PlyCount \"95\"]  [EventDate \"1991.05\"]  [EventType \"swiss\"]  [EventRounds \"9\"]  [EventCountry \"FRA\"]  [Source \"ChessBase\"]  [SourceDate \"1994.03.01\"]   1. h3 d5 2. Nf3 Nf6 3. c4 d4 4. d3 c5 5. g4 Nc6 6. Bg2 Nd7 7. Nbd2 g6 8. Ne4  Bg7 9. Bd2 O-O 10. Qc1 Re8 11. Bh6 Bh8 12. O-O Qc7 13. Nfg5 Nf6 14. Ng3 Rb8 15.  N5e4 Nxe4 16. Nxe4 Nd8 17. Bf4 e5 18. Bh6 Ne6 19. f4 exf4 20. Bxf4 Nxf4 21.  Qxf4 Qxf4 22. Rxf4 Be5 23. Rf2 b6 24. Ng5 f5 25. Bd5+ Kg7 26. Raf1 h6 27. Nf3  Bf4 28. Rg2 g5 29. Kf2 b5 30. cxb5 Rb6 31. a4 a6 32. Bc6 Re6 33. gxf5 Rexc6 34.  bxc6 Rxb2 35. Kg1 Be3+ 36. Kh1 Kf6 37. h4 Rb6 38. hxg5+ hxg5 39. Rh2 g4 40. Ne5  Kxe5 41. f6 Rxc6 42. Rh5+ Ke6 43. f7 Bb7 44. Kh2 Rc8 45. f8=Q Rxf8 46. Rxf8 Bc6  47. a5 Ba4 48. Ra8 1-0   [Event \"Wiesbaden\"]  [Site \"Wiesbaden\"]  [Date \"1880.07.06\"]  [Round \"5\"]  [White \"Paulsen, Wilfried\"]  [Black \"Blackburne, Joseph Henry\"]  [Result \"1\/2-1\/2\"]  [ECO \"A00\"]  [PlyCount \"157\"]  [EventDate \"1880.07.04\"]  [EventType \"tourn\"]  [EventRounds \"15\"]  [EventCountry \"GER\"]  [Source \"ChessBase\"]  [SourceDate \"2001.11.25\"]   1. h3 e5 2. c4 Nc6 3. Nc3 g6 4. Nf3 Bg7 5. g3 Nge7 6. d3 d5 7. cxd5 Nxd5 8. Bd2  Be6 9. Bg2 O-O 10. Qc1 Nxc3 11. bxc3 Bd5 12. e4 Be6 13. Qc2 h6 14. Rd1 Qd6 15.  Bc1 Rfd8 16. O-O Qc5 17. Qb2 Qb6 18. Qa3 Qb5 19. Rfe1 Bf8 20. c4 Qb6 21. Qa4 f6  22. a3 Bd7 23. Qc2 Qa6 24. Qc3 Be6 25. Kh2 Rd7 26. Bf1 Rad8 27. c5 Qa5 28. Qxa5  Nxa5 29. Be3 Nb3 30. c6 bxc6 31. a4 c5 32. Rb1 Nd4 33. Nd2 Nc2 34. Rec1 Nxe3  35. fxe3 c6 36. Rb2 h5 37. Rcb1 Bh6 38. Re1 Kf7 39. Kg2 Bf8 40. Be2 Bd6 41.  Reb1 Bc7 42. Nb3 Bxb3 43. Rxb3 Ba5 44. Kf2 Bb4 45. R1b2 Rb7 46. Kf1 Rb6 47. Rb1  Ba5 48. Rxb6 axb6 49. Rb2 Bb4 50. Kf2 Ke7 51. Rb1 Rd7 52. Rb2 Kd8 53. h4 Kc7  54. Kf3 Rd8 55. Rb1 Ra8 56. Bd1 g5 57. Bb3 b5 58. axb5 cxb5 59. Bf7 Rh8 60. Ke2  Kd6 61. Ra1 gxh4 62. gxh4 Bc3 63. Ra6+ Ke7 64. Ra7+ Kf8 65. Bd5 Rh6 66. Rf7+  Ke8 67. Rb7 b4 68. Ra7 Kd8 69. Ra8+ Kc7 70. Ra7+ Kb6 71. Rb7+ Ka6 72. Rf7 Kb6  73. Rb7+ Ka6 74. Rb8 Ka7 75. Ra8+ Kb6 76. Rb8+ Kc7 77. Rb7+ Kc8 78. Rg7 Kd8 79.  Rb7 1\/2-1\/2   [Event \"DSB-07.Kongress\"]  [Site \"Dresden\"]  [Date \"1892.07.29\"]  [Round \"16.8\"]  [White \"Paulsen, Wilfried\"]  [Black \"Von Gottschall, Hermann\"]  [Result \"0-1\"]  [ECO \"A00\"]  [PlyCount \"64\"]  [EventDate \"1892.07.18\"]  [EventType \"tourn\"]  [EventRounds \"17\"]  [EventCountry \"GER\"]  [Source \"ChessBase\"]  [SourceDate \"1997.11.17\"]   1. h3 e5 2. c4 Nc6 3. e3 Nf6 4. a3 d5 5. cxd5 Nxd5 6. Qc2 a6 7. Nf3 Be6 8. Nc3  Be7 9. Ne4 O-O 10. Nc5 Bxc5 11. Qxc5 Qd7 12. b4 f6 13. Bb2 Rad8 14. Rc1 Qf7 15.  Qc2 Kh8 16. g4 Rfe8 17. b5 axb5 18. Bxb5 Rd6 19. Kf1 Nb6 20. d3 Red8 21. d4  exd4 22. Bxd4 Bd5 23. e4 Bb3 24. Qc3 Nxd4 25. Nxd4 Rxd4 26. Qxc7 Qxc7 27. Rxc7  Rxe4 28. Rxb7 Nc4 29. Kg2 Ne5 30. Bc6 Bc2 31. Rc1 Rc4 32. Re1 Rxc6 0-1   &nbsp;   [Event \"Rubinstein Memorial 11th\"]  [Site \"Polanica Zdroj\"]  [Date \"1973.??.??\"]  [Round \"5\"]  [White \"Maciejewski, Andrzej\"]  [Black \"Doda, Zbigniew\"]  [Result \"0-1\"]  [ECO \"A48\"]  [WhiteElo \"2200\"]  [BlackElo \"2390\"]  [PlyCount \"80\"]  [EventDate \"1973.08.??\"]  [EventType \"tourn\"]  [EventRounds \"13\"]  [EventCountry \"POL\"]  [EventCategory \"6\"]  [Source \"ChessBase\"]  [SourceDate \"1999.07.01\"]   1. h3 Nf6 2. Nf3 g6 3. d4 Bg7 4. e3 c5 5. c3 O-O 6. Bd3 b6 7. e4 Bb7 8. Qe2  cxd4 9. cxd4 Nc6 10. Nc3 Nb4 11. Bb1 Ba6 12. Qe3 d5 13. e5 Ne8 14. a3 Nc6 15.  Bd3 Bxd3 16. Qxd3 Na5 17. Nd2 Rc8 18. O-O e6 19. Nd1 f6 20. Nf3 fxe5 21. Nxe5  Qc7 22. Ne3 Bxe5 23. dxe5 Qxe5 24. Ng4 Qd6 25. Bd2 Nc6 26. b4 Ne5 27. Nh6+ Kg7  28. Qd4 Rc4 29. Qb2 d4 30. f4 Nd7 31. Ng4 Nef6 32. Rad1 Nxg4 33. hxg4 Nf6 34.  Be3 Rd8 35. Qe2 b5 36. f5 e5 37. fxg6 hxg6 38. Bg5 Rf8 39. Qf3 Nh7 40. Qe3 dxe3  0-1   &nbsp;   [Event \"BCF-ch 77th\"]  [Site \"Eastbourne\"]  [Date \"1990.??.??\"]  [Round \"?\"]  [White \"Basman, Michael J\"]  [Black \"Hawksworth, John C\"]  [Result \"0-1\"]  [ECO \"A00\"]  [WhiteElo \"2370\"]  [BlackElo \"2370\"]  [PlyCount \"59\"]  [EventDate \"1990.07.??\"]  [EventType \"swiss\"]  [EventRounds \"11\"]  [EventCountry \"ENG\"]  [Source \"ChessBase\"]  [SourceDate \"1999.11.16\"]  [WhiteTeamCountry \"GAM\"]  [BlackTeamCountry \"BHN\"]   1. h3 d5 2. a3 e5 3. c4 c6 4. cxd5 cxd5 5. d4 exd4 6. Nf3 Nc6 7. g4 Qb6 8. Bg2  g6 9. b4 Bg7 10. Bb2 Nge7 11. Nbd2 h5 12. Nb3 hxg4 13. hxg4 Rxh1+ 14. Bxh1 Bxg4  15. Rc1 Bxf3 16. Bxf3 Kf8 17. Ba1 Rd8 18. Bg2 Nf5 19. Rc5 Kg8 20. Bh3 Nd6 21.  Rxd5 Ne4 22. Rxd8+ Qxd8 23. Bg2 Qh4 24. Bxe4 Qxe4 25. f3 Qd5 26. Kf2 b5 27. Bb2  Bf6 28. Nc5 Bh4+ 29. Kf1 Qd6 30. e4 0-1   &nbsp;   [Event \"BCF-ch 77th\"]  [Site \"Eastbourne\"]  [Date \"1990\"]  [Round \"\"]  [White \"Basman, Michael J\"]  [Black \"Speelman, Jonathan S\"]  [Result \"0-1\"]  [ECO \"A00\"]  [WhiteElo \"2370\"]  [BlackElo \"2610\"]  [PlyCount \"70\"]  [EventDate \"1990.07\"]  [EventType \"swiss\"]  [EventRounds \"11\"]  [EventCountry \"ENG\"]  [Source \"ChessBase\"]  [SourceDate \"1999.11.16\"]  [WhiteTeamCountry \"GAM\"]  [BlackTeamCountry \"BHN\"]   1. h3 e5 2. a3 d5 3. d3 c6 4. Nf3 Bd6 5. c4 Nf6 6. Nc3 d4 7. Ne4 Nxe4 8. dxe4  a5 9. e3 dxe3 10. Bxe3 Qe7 11. Be2 a4 12. Qc2 Nd7 13. O-O Bc5 14. Rad1 Bxe3 15.  fxe3 Nc5 16. Kh2 Be6 17. Qc3 f6 18. Bd3 Qc7 19. Nh4 Qa5 20. Qc2 O-O-O 21. Be2  Rxd1 22. Rxd1 Rd8 23. Rxd8+ Qxd8 24. Nf3 Nb3 25. c5 Qf8 26. Bc4 Bxc4 27. Qxc4  Nxc5 28. Nd2 b5 29. Qc3 Qd6 30. Qb4 Nb7 31. Qc3 Kc7 32. Nf3 Kb6 33. Nd2 Nc5 34.  b4 axb3 35. Nxb3 Na4 0-1   &nbsp;   [Event \"BCF-ch 77th\"]   [Site \"Eastbourne\"]  [Date \"1990\"]  [Round \"\"]  [White \"Basman, Michael J\"]  [Black \"Wall, Tim\"]  [Result \"1-0\"]  [ECO \"A00\"]  [WhiteElo \"2370\"]  [BlackElo \"2280\"]  [PlyCount \"51\"]  [EventDate \"1990.07.??\"]  [EventType \"swiss\"]  [EventRounds \"11\"]  [EventCountry \"ENG\"]  [Source \"ChessBase\"]  [SourceDate \"1999.11.16\"]  [WhiteTeamCountry \"GAM\"]  [BlackTeamCountry \"BHN\"]   1. h3 e5 2. a3 d5 3. c4 c6 4. cxd5 cxd5 5. g4 Nc6 6. Bg2 Be6 7. d3 Nge7 8. Nc3  Ng6 9. Nf3 Be7 10. g5 f5 11. gxf6 gxf6 12. Rg1 Qd7 13. h4 h5 14. Qa4 O-O-O 15.  b4 b6 16. Bd2 Kb8 17. b5 Na5 18. Na2 Nb7 19. Nb4 Bxb4 20. axb4 Nd6 21. Bh3 Bxh3  22. Rxg6 Rhg8 23. Rxf6 Rg7 24. Bg5 Qc8 25. Rc1 Rc7 26. Rc6 1-0   &nbsp;   &nbsp;   &nbsp;   <\/textarea><\/pre><iframe src='https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/plugins\/embed-chessboard\/pgn4web\/board.html?am=n&amp;d=3000&amp;ig=f&amp;iv=0&amp;ih=s&amp;ss=26&amp;ps=d&amp;pf=d&amp;lch=F6F6F6&amp;dch=E0E0E0&amp;bbch=E0E0E0&amp;hm=b&amp;hch=ABABAB&amp;bd=c&amp;cbch=F0F0F0&amp;ctch=696969&amp;hd=j&amp;md=f&amp;tm=13&amp;fhch=000000&amp;fhs=14&amp;fmch=000000&amp;fcch=808080&amp;hmch=E0E0E0&amp;fms=14&amp;fcs=m&amp;cd=i&amp;bch=FFFFFF&amp;fp=13&amp;hl=f&amp;fh=677&amp;fw=p&amp;pi=pgn4web_4c13159b' frameborder='0' width='100%' height='677' scrolling='no' marginheight='0' marginwidth='0'>your web browser and\/or your host do not support iframes as required to display the chessboard; alternatively your wordpress theme might suppress the html iframe tag from articles or excerpts<\/iframe><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1.h3 Voici l\u2019ouverture Clemenz : 1.h3. Hermann Clemenz (1846\u20131908), un joueur Estonien, lui a donn\u00e9 son nom. De m\u00eame que l\u2019ouverture Anderssen, 1.a3, 1.h3 est un coup perte-de-temps, mais tout de m\u00eame pas un coup d\u00e9constructif. Il ne permet ni d\u2019occuper, ni de contr\u00f4ler le centre, pas plus qu\u2019il ne favorise le d\u00e9veloppement des pi\u00e8ces. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":12846,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_opa_src":"vel:pages:274","footnotes":""},"class_list":["post-57846","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>L&#039;ouverture Clemenz ! - Orazio Puglisi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/louverture-clemenz\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"L&#039;ouverture Clemenz ! - Orazio Puglisi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"1.h3 Voici l\u2019ouverture Clemenz : 1.h3. Hermann Clemenz (1846\u20131908), un joueur Estonien, lui a donn\u00e9 son nom. De m\u00eame que l\u2019ouverture Anderssen, 1.a3, 1.h3 est un coup perte-de-temps, mais tout de m\u00eame pas un coup d\u00e9constructif. Il ne permet ni d\u2019occuper, ni de contr\u00f4ler le centre, pas plus qu\u2019il ne favorise le d\u00e9veloppement des pi\u00e8ces. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/louverture-clemenz\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orazio Puglisi\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Ouverture-Clemenz-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"284\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"284\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/louverture-clemenz\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/louverture-clemenz\\\/\",\"name\":\"L'ouverture Clemenz ! - Orazio Puglisi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/louverture-clemenz\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/louverture-clemenz\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/04\\\/Ouverture-Clemenz-1.jpg\",\"datePublished\":\"2026-11-18T15:08:22+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/louverture-clemenz\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/louverture-clemenz\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/louverture-clemenz\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/04\\\/Ouverture-Clemenz-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/04\\\/Ouverture-Clemenz-1.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/louverture-clemenz\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Les Echecs\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"L&rsquo;ouverture Clemenz !\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\",\"name\":\"Oraziopuglisi.art\",\"description\":\"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\",\"name\":\"Orazio Puglisi\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Orazio Puglisi\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"L'ouverture Clemenz ! - Orazio Puglisi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/louverture-clemenz\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"L'ouverture Clemenz ! - Orazio Puglisi","og_description":"1.h3 Voici l\u2019ouverture Clemenz : 1.h3. Hermann Clemenz (1846\u20131908), un joueur Estonien, lui a donn\u00e9 son nom. De m\u00eame que l\u2019ouverture Anderssen, 1.a3, 1.h3 est un coup perte-de-temps, mais tout de m\u00eame pas un coup d\u00e9constructif. Il ne permet ni d\u2019occuper, ni de contr\u00f4ler le centre, pas plus qu\u2019il ne favorise le d\u00e9veloppement des pi\u00e8ces. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/louverture-clemenz\/","og_site_name":"Orazio Puglisi","og_image":[{"width":284,"height":284,"url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Ouverture-Clemenz-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/louverture-clemenz\/","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/louverture-clemenz\/","name":"L'ouverture Clemenz ! - Orazio Puglisi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/louverture-clemenz\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/louverture-clemenz\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Ouverture-Clemenz-1.jpg","datePublished":"2026-11-18T15:08:22+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/louverture-clemenz\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/louverture-clemenz\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/louverture-clemenz\/#primaryimage","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Ouverture-Clemenz-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Ouverture-Clemenz-1.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/louverture-clemenz\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Les Echecs","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"L&rsquo;ouverture Clemenz !"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/","name":"Oraziopuglisi.art","description":"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?","publisher":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c","name":"Orazio Puglisi","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","caption":"Orazio Puglisi"},"logo":{"@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g"},"sameAs":["http:\/\/oraziopuglisi.art"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/57846","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57846"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/57846\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12846"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57846"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}