{"id":53489,"date":"2026-11-18T15:00:47","date_gmt":"2026-11-18T14:00:47","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/bibliographie\/wikipedia\/"},"modified":"2026-11-18T15:00:47","modified_gmt":"2026-11-18T14:00:47","slug":"wikipedia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/bibliographie\/wikipedia\/","title":{"rendered":"Wikip\u00e9dia"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bibliographie_sur_les_%C3%A9checs\">Bibliographie Wikip\u00e9dia<\/a><\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Ouvrages_g\u00e9n\u00e9raux\">Ouvrages g\u00e9n\u00e9raux<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span id=\"1266\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : latin\">(la)<\/abbr>\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"la\">Manuscrit dit\u00a0<a title=\"Bonus Socius\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bonus_Socius\">Bonus Socius<\/a><\/cite>, c. 1266<\/span>.<\/li>\n<li><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : n\u00e9erlandais\">(nl)<\/abbr>\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"nl\">Catalogue de la collection d&rsquo;Antonius van der Linde, Meindert Nieimeijer et G.L. Gortmans \u00e0 la National library of the Netherlands (Koninklijke Bibliotheek)<\/cite>, La Haye<\/span>\n<div>Cette collection partiellement ouverte au public comporte pr\u00e8s de 30\u00a0000 ouvrages sur les \u00e9checs et le jeu de dames.<\/div>\n<\/li>\n<li><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Catalogue de la collection John G. White<\/cite>, Cleveland Public Library<\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"AB\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Graham\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Burgess<\/span>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"pr\u00e9face\">pr\u00e9f.<\/abbr>\u00a0John Nunn),\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The Mammoth Book of Chess\u00a0: Tactics and strategy &#8211; 900 illustrations &#8211; great games &#8211; test positions &#8211; openings<\/cite>, Londres, Robinson Publishing Ltd,\u00a0<time>1997<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a01997), 538\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-1-85487-509-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-1-85487-509-9\"><span class=\"nowrap\">978-1-85487-509-9<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Dunne2005\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Alex_Dunne2005\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Alex\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Dunne<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Great Chess Books of the Twentieth Century in English<\/cite>, McFarland &amp; Co. Inc.,\u00a0<time>2005<\/time>, 208\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-7864-2207-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-7864-2207-4\"><span class=\"nowrap\">978-0-7864-2207-4<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"AB\" class=\"ouvrage\">Jean\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Gay<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Bibliographie anecdotique du jeu des \u00e9checs<\/cite>, Paris, Jules Gay \u00e9diteur,\u00a0<time>1864<\/time>, 299\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr><\/span><\/li>\n<li><span id=\"AB\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Nicolas Giffard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_Giffard\">Nicolas Giffard<\/a>\u00a0et Alain\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Bi\u00e9nabe<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Le Guide des \u00e9checs\u00a0: trait\u00e9 complet<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Robert Laffont\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Robert_Laffont\">Robert Laffont<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Bouquins\u00a0\u00bb,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1993-03\" data-sort-value=\"1993-03\">mars 1993<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a01993), 1592\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-221-05913-5\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-221-05913-5\"><span class=\"nowrap\">978-2-221-05913-5<\/span><\/a>)<\/small><\/span>\n<div>Le livre de r\u00e9f\u00e9rence le plus complet \u00e0 son \u00e9poque.<\/div>\n<\/li>\n<li><span id=\"AB\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Nicolas Giffard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_Giffard\">Nicolas Giffard<\/a>\u00a0et Alain\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Bi\u00e9nabe<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Le nouveau guide des \u00e9checs\u00a0: trait\u00e9 complet<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Robert Laffont\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Robert_Laffont\">Robert Laffont<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Bouquins\u00a0\u00bb,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2009-10\" data-sort-value=\"2009-10\">octobre 2009<\/time>, 1701\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-221-11013-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-221-11013-3\"><span class=\"nowrap\">978-2-221-11013-3<\/span><\/a>)<\/small><\/span>\n<div>Version mise \u00e0 jour du livre pr\u00e9c\u00e9dent.<\/div>\n<\/li>\n<li><span id=\"HooperWhyld1996\" class=\"ouvrage\"><span id=\"David_HooperKenneth_Whyld1996\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0David\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Hooper<\/span>\u00a0et Kenneth\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Whyld<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The Oxford Companion to Chess<\/cite>, Oxford, Oxford University Press,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1996-10\" data-sort-value=\"1996-10\">octobre 1996<\/time>, 492\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-19-280049-7\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-19-280049-7\"><span class=\"nowrap\">978-0-19-280049-7<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"AB\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Fran\u00e7ois Le Lionnais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Le_Lionnais\">Fran\u00e7ois Le Lionnais<\/a>\u00a0et Ernst\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Maget<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Dictionnaire des \u00c9checs<\/cite>, Paris, Presses universitaires de France,\u00a0<time>1974<\/time><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Ouvrages_techniques_et_sp\u00e9cialis\u00e9s\"><span id=\"Ouvrages_techniques_et_sp.C3.A9cialis.C3.A9s\"><\/span>Ouvrages techniques et sp\u00e9cialis\u00e9s<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Sur_l'histoire_du_jeu_et_les_personnalit\u00e9s_du_monde_des_\u00e9checs\"><span id=\"Sur_l.27histoire_du_jeu_et_les_personnalit.C3.A9s_du_monde_des_.C3.A9checs\"><\/span>Sur l&rsquo;histoire du jeu et les personnalit\u00e9s du monde des \u00e9checs<\/h4>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span id=\"EuweNunn1997\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Max_EuweJohn_Nunn1997\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Max Euwe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Max_Euwe\">Max Euwe<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"John Nunn\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/John_Nunn\">John Nunn<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The development of chess style<\/cite>, B.T. Batsford,\u00a0<time>1997<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a01968), 224\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-7134-8167-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-7134-8167-9\"><span class=\"nowrap\">978-0-7134-8167-9<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Gaige2005\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Jeremy_Gaige2005\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Jeremy\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Gaige<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Chess Personalia\u00a0: A Bibibliography<\/cite>, McFarland &amp; Co. Inc.,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2005-06\" data-sort-value=\"2005-06\">juin 2005<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a01997), 527\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-7864-2353-8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-7864-2353-8\"><span class=\"nowrap\">978-0-7864-2353-8<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Kasparov2003\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Garri_Kasparov2003\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Garri Kasparov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Garri_Kasparov\">Garri Kasparov<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">On My Great Predecessors\u00a0: Steinitz, Lasker, Capablanca, Alekhine (Part I)<\/cite>, Everyman Chess,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2003-08\" data-sort-value=\"2003-08\">ao\u00fbt 2003<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a02003), 464\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-1-85744-330-1\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-1-85744-330-1\"><span class=\"nowrap\">978-1-85744-330-1<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Kasparov2004\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Garri_Kasparov2004\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Garri Kasparov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Garri_Kasparov\">Garri Kasparov<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">On My Great Predecessors\u00a0: Euwe, Botvinnik, Smyslov, Tal (Part II)<\/cite>, Everyman Chess,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2004-01\" data-sort-value=\"2004-01\">janvier 2004<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a02004), 480\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-1-85744-342-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-1-85744-342-4\"><span class=\"nowrap\">978-1-85744-342-4<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Kasparov2004\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Garri_Kasparov2004\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Garri Kasparov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Garri_Kasparov\">Garri Kasparov<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">On My Great Predecessors\u00a0: Petrosian, Spassky (Part III)<\/cite>, Everyman Chess,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2004-11\" data-sort-value=\"2004-11\">novembre 2004<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a02004), 330\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-1-85744-371-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-1-85744-371-4\"><span class=\"nowrap\">978-1-85744-371-4<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Kasparov2005\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Garri_Kasparov2005\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Garri Kasparov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Garri_Kasparov\">Garri Kasparov<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">On My Great Predecessors\u00a0: Fischer (Part IV)<\/cite>, Everyman Chess,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2005-01\" data-sort-value=\"2005-01\">janvier 2005<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a02005), 496\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-1-85744-395-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-1-85744-395-0\"><span class=\"nowrap\">978-1-85744-395-0<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Kasparov2006\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Garri_Kasparov2006\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Garri Kasparov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Garri_Kasparov\">Garri Kasparov<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">On My Great Predecessors\u00a0: Korchnoi, Karpov (Part V)<\/cite>, Everyman Chess,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2006-03\" data-sort-value=\"2006-03\">mars 2006<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a02006), 480\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-1-85744-404-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-1-85744-404-9\"><span class=\"nowrap\">978-1-85744-404-9<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Murray1985\" class=\"ouvrage\"><span id=\"H._J._R._Murray1985\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Harold Murray\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Harold_Murray\">H. J. R.\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Murray<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">A History of Chess<\/cite>, Northampton, Benjamin Press,\u00a0<time>1985<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a01913)\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-19-827403-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-19-827403-3\"><span class=\"nowrap\">0-19-827403-3<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Reinfeld2013\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Fred_Reinfeld2013\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Fred Reinfeld\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fred_Reinfeld\">Fred\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Reinfeld<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The human side of chess\u00a0: The great chess masters and their games<\/cite>, Ishi Press,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2013-03\" data-sort-value=\"2013-03\">mars 2013<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a01952), 316\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-4-87187-735-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-4-87187-735-0\"><span class=\"nowrap\">978-4-87187-735-0<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"R\u00e9ti2011\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Richard_R\u00e9ti2011\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Richard R\u00e9ti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Richard_R%C3%A9ti\">Richard R\u00e9ti<\/a>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0de l&rsquo;allemand par Frank Loh\u00e9ac-Ammoun),\u00a0<cite class=\"italique\">Les Ma\u00eetres de l&rsquo;\u00e9chiquier<\/cite>, Les Avirons,\u00a0<a title=\"Olibris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Olibris\">Olibris<\/a>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2011-10\" data-sort-value=\"2011-10\">octobre 2011<\/time>, 191\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-916340-55-5\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-916340-55-5\"><span class=\"nowrap\">978-2-916340-55-5<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Sur_le_processus_de_pens\u00e9e_des_joueurs\"><span id=\"Sur_le_processus_de_pens.C3.A9e_des_joueurs\"><\/span>Sur le processus de pens\u00e9e des joueurs<\/h4>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span id=\"Kotov2003\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Alexandre_Kotov2003\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Alexandre Kotov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Kotov\">Alexandre Kotov<\/a>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0Michel Beno\u00eet),\u00a0<cite class=\"italique\">Pensez comme un grand ma\u00eetre<\/cite>, Payot,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2003-03\" data-sort-value=\"2003-03\">mars 2003<\/time>, 244\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-228-89718-1\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-228-89718-1\"><span class=\"nowrap\">978-2-228-89718-1<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Ra\u00fal_Capablanca2016\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Jos\u00e9_Ra\u00fal_Capablanca2016\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Jos\u00e9 Ra\u00fal Capablanca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jos%C3%A9_Ra%C3%BAl_Capablanca\">Jos\u00e9 Ra\u00fal Capablanca<\/a>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0Pascal Golay),\u00a0<cite class=\"italique\">Ma Carri\u00e8re \u00e9chiqu\u00e9enne<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0My Chess Career\u00a0\u00bb], BoD,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2016-08\" data-sort-value=\"2016-08\">ao\u00fbt 2016<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a01920), 255\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-322-09661-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-322-09661-9\"><span class=\"nowrap\">978-2-322-09661-9<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Gelfand2016\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Boris_Gelfand2016\" class=\"ouvrage\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Boris Gelfand\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Boris_Gelfand\">Boris Gelfand<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">La prise de d\u00e9cision aux \u00e9checs\u00a0: Le jeu positionnel<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0Positional Decision Making in Chess\u00a0\u00bb], Nice, Le pion pass\u00e9, 4e trimestre 2016, 327\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/979-10-95350-01-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/979-10-95350-01-9\"><span class=\"nowrap\">979-10-95350-01-9<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Gelfand2017\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Boris_Gelfand2017\" class=\"ouvrage\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Boris Gelfand\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Boris_Gelfand\">Boris Gelfand<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">La prise de d\u00e9cision aux \u00e9checs\u00a0: Le jeu dynamique<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0Dynamic Decision Making Chess\u00a0\u00bb], Nice, Le pion pass\u00e9, 1er trimestre 2017, 323\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/979-10-95350-02-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/979-10-95350-02-6\"><span class=\"nowrap\">979-10-95350-02-6<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Sur_les_comp\u00e9titions,_tournois_et_championnats_du_monde\"><span id=\"Sur_les_comp.C3.A9titions.2C_tournois_et_championnats_du_monde\"><\/span>Sur les comp\u00e9titions, tournois et championnats du monde<\/h4>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone\"><span class=\"mw-valign-text-top noviewer\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Fairytale_warning.png?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/17px-Fairytale_warning.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/26px-Fairytale_warning.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/34px-Fairytale_warning.png 2x\" alt=\"\" width=\"17\" height=\"17\" data-file-width=\"64\" data-file-height=\"64\" \/><\/a><\/span><\/div>\n<div class=\"bandeau-cell\">Cette section est vide, insuffisamment d\u00e9taill\u00e9e ou incompl\u00e8te.\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:EditPage\/Bibliographie sur les \u00e9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:EditPage\/Bibliographie_sur_les_%C3%A9checs\">Votre aide<\/a>\u00a0est la bienvenue\u00a0!\u00a0<a title=\"Aide:Comment modifier une page\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:Comment_modifier_une_page\">Comment faire\u00a0?<\/a><\/div>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span id=\"AlekhineHelms2004\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Alexandre_AlekhineHermann_Helms2004\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Alexandre Alekhine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Alekhine\">Alexandre Alekhine<\/a>\u00a0et Hermann\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Helms<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">New York International Chess Tournament 1924\u00a0: The Race of Champions<\/cite>, Hardinge Simpole Publishing,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2004-04\" data-sort-value=\"2004-04\">avril 2004<\/time>, 288\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-1-84382-125-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-1-84382-125-0\"><span class=\"nowrap\">978-1-84382-125-0<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><a title=\"David Bronstein\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/David_Bronstein\">David Bronstein<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Tournoi des candidats de Zurich 1953\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tournoi_des_candidats_de_Zurich_1953\">L&rsquo;Art du combat aux \u00e9checs<\/a><\/i>\u00a0: Tournoi des candidats de Zurich en 1953. Payot<\/li>\n<li><span id=\"CaffertyTaimanov1998\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Bernard_CaffertyMark_Taimanov1998\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Bernard\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Cafferty<\/span>\u00a0et\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Mark Taimanov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mark_Taimanov\">Mark Taimanov<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The Soviet Championships<\/cite>, Cadogan Chess,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1998-03\" data-sort-value=\"1998-03\">mars 1998<\/time>, 226\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-1-85744-201-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-1-85744-201-4\"><span class=\"nowrap\">978-1-85744-201-4<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"FischerEvans1969\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Bobby_FischerLarry_Evans1969\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Bobby Fischer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bobby_Fischer\">Bobby Fischer<\/a>\u00a0et Larry\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Evans<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">My 60 Memorable Games<\/cite>, Simon &amp; Schuster,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1969-01\" data-sort-value=\"1969-01\">janvier 1969<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"r\u00e9impression\">r\u00e9impr.<\/abbr>\u00a02008) (<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a01969), 384\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Kasparov\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Garri_Kasparov\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Garri Kasparov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Garri_Kasparov\">Garri Kasparov<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Garry Kasparov on Modern Chess\u00a0: Kasparov vs Karpov<\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a02 (1975-1985),\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"tome\">t.<\/abbr>\u00a03 (1986-1987), Everyman Chess (<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a02 (1975-1985)) (<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a02009)<\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"PachmanRussell1987\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Lud\u011bk_PachmanA.S._Russell1987\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Lud\u011bk Pachman\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lud%C4%9Bk_Pachman\">Lud\u011bk Pachman<\/a>\u00a0et A.S.\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Russell<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Decisive Games in Chess History<\/cite>, Everyman Chess,\u00a0<time>1987<\/time>, 258\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-486-25323-7\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-486-25323-7\"><span class=\"nowrap\">978-0-486-25323-7<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=jlgJTCyonAgC&amp;printsec=frontcover\" rel=\"nofollow\">pr\u00e9sentation en ligne<\/a><\/small><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DjlgJTCyonAgC%26printsec%3Dfrontcover\">archive<\/a>]<\/small>)<\/span><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Divers\">Divers<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span id=\"AB\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Garry Kasparov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Garry_Kasparov\">Garry Kasparov<\/a>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0de l&rsquo;anglais),\u00a0<cite class=\"italique\">La vie est une partie d&rsquo;\u00e9checs<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0<span class=\"lang-en\" lang=\"en\">How Life imitates chess<\/span>\u00a0\u00bb], Paris, \u00c9ditions JC Latt\u00e8s,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2007-10\" data-sort-value=\"2007-10\">octobre 2007<\/time>, 439\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-7096-2771-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-7096-2771-9\"><span class=\"nowrap\">978-2-7096-2771-9<\/span><\/a>)<\/small><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"\u0152uvres_litt\u00e9raires\"><span id=\".C5.92uvres_litt.C3.A9raires\"><\/span>\u0152uvres litt\u00e9raires<\/h2>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><i><a title=\"La D\u00e9fense Loujine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_D%C3%A9fense_Loujine\">La D\u00e9fense Loujine<\/a><\/i><\/li>\n<li><i><a title=\"La Joueuse d'\u00e9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Joueuse_d%27%C3%A9checs\">La Joueuse d&rsquo;\u00e9checs<\/a><\/i><\/li>\n<li><i><a title=\"Le Gambit des \u00e9toiles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Gambit_des_%C3%A9toiles\">Le Gambit des \u00e9toiles<\/a><\/i><\/li>\n<li><i><a title=\"Le Huit (roman)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Huit_(roman)\">Le Huit<\/a><\/i><\/li>\n<li><i><a title=\"Le Joueur d'\u00e9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Joueur_d%27%C3%A9checs\">Le Joueur d&rsquo;\u00e9checs<\/a><\/i><\/li>\n<li><i><a title=\"Le Tableau du ma\u00eetre flamand\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Tableau_du_ma%C3%AEtre_flamand\">Le Tableau du ma\u00eetre flamand<\/a><\/i><\/li>\n<li><i><a title=\"L'Ultime Secret\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Ultime_Secret\">L&rsquo;Ultime Secret<\/a><\/i><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Bibliographie_sur_les_\u00e9tudes\"><span id=\"Bibliographie_sur_les_.C3.A9tudes\"><\/span>Bibliographie sur les\u00a0<a title=\"\u00c9tude d'\u00e9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tude_d%27%C3%A9checs\">\u00e9tudes<\/a><\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Ouvrages_g\u00e9n\u00e9raux_2\"><span id=\"Ouvrages_g.C3.A9n.C3.A9raux_2\"><\/span>Ouvrages g\u00e9n\u00e9raux<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"John Beasley (probl\u00e9miste)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/John_Beasley_(probl%C3%A9miste)\">John Beasley<\/a>\u00a0et Timothy Whitworth,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Endgame Magic<\/span><\/i>, Batsford,\u00a0<a title=\"1996\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1996\">1996<\/a>\n<div>Une introduction aux\u00a0<a title=\"\u00c9tude d'\u00e9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tude_d%27%C3%A9checs\">\u00e9tudes d&rsquo;\u00e9checs<\/a>.<\/div>\n<\/li>\n<li><span id=\"AB\" class=\"ouvrage\">Alain\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Bi\u00e9nabe<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Le Guide des \u00e9checs\u00a0: trait\u00e9 complet<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Robert Laffont\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Robert_Laffont\">Robert Laffont<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Bouquins\u00a0\u00bb,\u00a0<time>1993<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a01993), 1592\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-221-05913-5\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-221-05913-5\"><span class=\"nowrap\">978-2-221-05913-5<\/span><\/a>)<\/small>, partie\u00a08, \u00ab\u00a0La composition d&rsquo;\u00e9checs\u00a0\u00bb<\/span>\n<div>Pr\u00e9sentation compl\u00e8te et didactique des\u00a0<a title=\"Probl\u00e8me d'\u00e9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Probl%C3%A8me_d%27%C3%A9checs\">probl\u00e8mes d&rsquo;\u00e9checs<\/a>, mais un seul chapitre consacr\u00e9 aux \u00e9tudes proprement dites.<\/div>\n<\/li>\n<li><span id=\"AK\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Anatoli Karpov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anatoli_Karpov\">Anatoli\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Karpow<\/span><\/a>\u00a0et Jewgeni\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Gik<\/span>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0Dagobert Kohlmeyer),\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"de\">Schach Studien<\/cite>, Hollfeld, Beyer-Verlag,\u00a0<time>1991<\/time>, 135\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/3-88805-086-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/3-88805-086-3\"><span class=\"nowrap\">3-88805-086-3<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/li>\n<li><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"John Nunn\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/John_Nunn\">John Nunn<\/a>,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Solving in Style<\/span><\/i>, Gambit, 2002, 248 p.\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-1901983661\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-1901983661\"><span class=\"nowrap\">978-1901983661<\/span><\/a>)<\/small>\n<div>Pr\u00e9sentation didactique des m\u00e9thodes de r\u00e9solution. Est surtout consacr\u00e9 aux\u00a0<a title=\"Probl\u00e8me d'\u00e9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Probl%C3%A8me_d%27%C3%A9checs\">probl\u00e8mes d&rsquo;\u00e9checs<\/a>\u00a0; deux chapitres sont consacr\u00e9s aux \u00e9tudes\u00a0<i>stricto sensu<\/i>. Notation alg\u00e9brique anglaise.<\/div>\n<\/li>\n<li>John Nunn,\u00a0<i>L&rsquo;Art des finales\u00a0: 250 \u00e9tudes d&rsquo;anthologie<\/i>\u00a0(traduit par Fran\u00e7ois-Xavier Priour), Montpellier, 2008,\u00a0<a title=\"Olibris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Olibris\">Olibris<\/a>, 330 p.\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-916340-22-7\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-916340-22-7\"><span class=\"nowrap\">978-2-916340-22-7<\/span><\/a>)<\/small>\n<div>Titre original\u00a0<abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Endgame Challenge<\/span><\/i>, Gambit, 2002.<\/div>\n<\/li>\n<li><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"John Roycroft\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/John_Roycroft\">John Roycroft<\/a>,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Test Tube Chess<\/span><\/i>, Faber,\u00a0<a title=\"1972\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1972\">1972<\/a>\n<div>Pr\u00e9sentation g\u00e9n\u00e9rale des \u00e9tudes d&rsquo;\u00e9checs, avec 433 exemples.<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Recueils_d'un_auteur\"><span id=\"Recueils_d.27un_auteur\"><\/span>Recueils d&rsquo;un auteur<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span id=\"Kasparian2007\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Genrikh_Kasparian2007\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Genrikh Kasparian\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Genrikh_Kasparian\">Genrikh\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Kasparian<\/span><\/a>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0A. Krivoviaz,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pr\u00e9face\">pr\u00e9f.<\/abbr>\u00a0Sam Sloan),\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Domination in 2,545 Endgame Studies<\/cite>, Ishi Press International,\u00a0<time>2007<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a01974), 542\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-923891-87-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-923891-87-9\"><span class=\"nowrap\">978-0-923891-87-9<\/span><\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-923891-87-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-923891-87-0\"><span class=\"nowrap\">0-923891-87-0<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>\n<div>Notation alg\u00e9brique anglaise.<\/div>\n<\/li>\n<li><span id=\"Kasparian2010\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Genrikh_Kasparian2010\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Genrikh Kasparian\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Genrikh_Kasparian\">Genrikh\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Kasparian<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">888 Miniatures Studies<\/cite>, Belgrade, BeoSing,\u00a0<time>2010<\/time>, 384\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-86-7686-147-7\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-86-7686-147-7\"><span class=\"nowrap\">978-86-7686-147-7<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"JT\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Jan Timman\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jan_Timman\">Jan Timman<\/a>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0Peter Boel,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pr\u00e9face\">pr\u00e9f.<\/abbr>\u00a0Jan Timman),\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The Art of the Endgame\u00a0: My Journeys in the Magical World of Endgame Studies<\/cite>, Alkmaar,\u00a0<a title=\"New in Chess\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/New_in_Chess\">New in Chess<\/a>,\u00a0<time>2011<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a02011), 269\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-90-5691-369-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-90-5691-369-4\"><span class=\"nowrap\">978-90-5691-369-4<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Troitzky2006\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Alexe\u00ef_Troitzky2006\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Alekse\u00ef Tro\u00eftski\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alekse%C3%AF_Tro%C3%AFtski\">Alexe\u00ef\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Troitzky<\/span><\/a>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"pr\u00e9face\">pr\u00e9f.<\/abbr>\u00a0Sam Sloan),\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Collection of Chess Studies by A. A. Troizky<\/cite>, New York, Ishi Press International,\u00a0<time>2006<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a01937), 264\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-923891-10-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-923891-10-2\"><span class=\"nowrap\">0-923891-10-2<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Rinck1919\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Henri_Rinck1919\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Alekse\u00ef Tro\u00eftski\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alekse%C3%AF_Tro%C3%AFtski\">Henri\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Rinck<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">300 fins de partie\u00a0: 3e \u00e9dition de \u00ab\u00a0150 fins de partie\u00a0\u00bb<\/cite>, Barcelone, Hijos de Paluzie,\u00a0<time>1919<\/time>, 646\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr><\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Divers_2\">Divers<\/h3>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Timman1996\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Jan_Timman1996\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Jan Timman\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jan_Timman\">Jan Timman<\/a>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0Kees van Aert),\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Studies ans Games<\/cite>, Londres, Cadogan,\u00a0<time>1996<\/time>, 192\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/1-85744-126-5\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/1-85744-126-5\"><span class=\"nowrap\">1-85744-126-5<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bibliographie Wikip\u00e9dia Ouvrages g\u00e9n\u00e9raux (la)\u00a0Manuscrit dit\u00a0Bonus Socius, c. 1266. (nl)\u00a0Catalogue de la collection d&rsquo;Antonius van der Linde, Meindert Nieimeijer et G.L. Gortmans \u00e0 la National library of the Netherlands (Koninklijke Bibliotheek), La Haye Cette collection partiellement ouverte au public comporte pr\u00e8s de 30\u00a0000 ouvrages sur les \u00e9checs et le jeu de dames. (en)\u00a0Catalogue de la [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":53487,"parent":51408,"menu_order":2,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_opa_src":"vel:pages:45819","footnotes":""},"class_list":["post-53489","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Wikip\u00e9dia - Orazio Puglisi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/bibliographie\/wikipedia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Wikip\u00e9dia - Orazio Puglisi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bibliographie Wikip\u00e9dia Ouvrages g\u00e9n\u00e9raux (la)\u00a0Manuscrit dit\u00a0Bonus Socius, c. 1266. (nl)\u00a0Catalogue de la collection d&rsquo;Antonius van der Linde, Meindert Nieimeijer et G.L. Gortmans \u00e0 la National library of the Netherlands (Koninklijke Bibliotheek), La Haye Cette collection partiellement ouverte au public comporte pr\u00e8s de 30\u00a0000 ouvrages sur les \u00e9checs et le jeu de dames. (en)\u00a0Catalogue de la [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/bibliographie\/wikipedia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orazio Puglisi\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/17px-Fairytale_warning.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/bibliographie\\\/wikipedia\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/bibliographie\\\/wikipedia\\\/\",\"name\":\"Wikip\u00e9dia - Orazio Puglisi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/bibliographie\\\/wikipedia\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/bibliographie\\\/wikipedia\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/09\\\/000602328_896x598_c.jpg\",\"datePublished\":\"2026-11-18T14:00:47+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/bibliographie\\\/wikipedia\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/bibliographie\\\/wikipedia\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/bibliographie\\\/wikipedia\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/09\\\/000602328_896x598_c.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/09\\\/000602328_896x598_c.jpg\",\"width\":896,\"height\":598},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/bibliographie\\\/wikipedia\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Les Echecs\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Bibliographie\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/bibliographie\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Wikip\u00e9dia\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\",\"name\":\"Oraziopuglisi.art\",\"description\":\"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\",\"name\":\"Orazio Puglisi\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Orazio Puglisi\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wikip\u00e9dia - Orazio Puglisi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/bibliographie\/wikipedia\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Wikip\u00e9dia - Orazio Puglisi","og_description":"Bibliographie Wikip\u00e9dia Ouvrages g\u00e9n\u00e9raux (la)\u00a0Manuscrit dit\u00a0Bonus Socius, c. 1266. (nl)\u00a0Catalogue de la collection d&rsquo;Antonius van der Linde, Meindert Nieimeijer et G.L. Gortmans \u00e0 la National library of the Netherlands (Koninklijke Bibliotheek), La Haye Cette collection partiellement ouverte au public comporte pr\u00e8s de 30\u00a0000 ouvrages sur les \u00e9checs et le jeu de dames. (en)\u00a0Catalogue de la [&hellip;]","og_url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/bibliographie\/wikipedia\/","og_site_name":"Orazio Puglisi","og_image":[{"url":"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/17px-Fairytale_warning.png","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/bibliographie\/wikipedia\/","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/bibliographie\/wikipedia\/","name":"Wikip\u00e9dia - Orazio Puglisi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/bibliographie\/wikipedia\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/bibliographie\/wikipedia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/000602328_896x598_c.jpg","datePublished":"2026-11-18T14:00:47+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/bibliographie\/wikipedia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/bibliographie\/wikipedia\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/bibliographie\/wikipedia\/#primaryimage","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/000602328_896x598_c.jpg","contentUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/000602328_896x598_c.jpg","width":896,"height":598},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/bibliographie\/wikipedia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Les Echecs","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Bibliographie","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/bibliographie\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Wikip\u00e9dia"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/","name":"Oraziopuglisi.art","description":"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?","publisher":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c","name":"Orazio Puglisi","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","caption":"Orazio Puglisi"},"logo":{"@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g"},"sameAs":["http:\/\/oraziopuglisi.art"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/53489","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=53489"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/53489\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/51408"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/53487"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=53489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}