{"id":53288,"date":"2026-11-18T14:59:12","date_gmt":"2026-11-18T13:59:12","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/emmanuel-lasker\/"},"modified":"2026-11-18T14:59:12","modified_gmt":"2026-11-18T13:59:12","slug":"emmanuel-lasker","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/emmanuel-lasker\/","title":{"rendered":"Emmanuel Lasker"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker\">Emmanuel Lasker<\/a><\/p>\n<section id=\"mwAQ\" data-mw-section-id=\"0\">\n<p id=\"mwBg\" style=\"text-align: justify;\"><b id=\"mwBw\">Emanuel Lasker<\/b>, n\u00e9 le&nbsp;<time id=\"mwCA\" class=\"nowrap bday\" datetime=\"1868-12-24\" data-sort-value=\"1868-12-24\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Date de naissance&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Date_de_naissance&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;24&quot;},&quot;2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;d\u00e9cembre&quot;},&quot;3&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1868&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">24 d\u00e9cembre 1868<\/time>&nbsp;\u00e0&nbsp;<a id=\"mwCQ\" title=\"Barlinek\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Barlinek\" rel=\"mw:WikiLink\">Berlinchen<\/a>, en&nbsp;<a id=\"mwCg\" title=\"Province de Brandebourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Province_de_Brandebourg\" rel=\"mw:WikiLink\">province de Brandebourg<\/a>, et mort le&nbsp;<time id=\"mwCw\" class=\"nowrap dday\" datetime=\"1941-01-11\" data-sort-value=\"1941-01-11\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Date de d\u00e9c\u00e8s&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Date_de_d\u00e9c\u00e8s&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;11&quot;},&quot;2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;janvier&quot;},&quot;3&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1941&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">11 janvier 1941<\/time>&nbsp;\u00e0&nbsp;<a id=\"mwDA\" title=\"New York\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/New_York\" rel=\"mw:WikiLink\">New York<\/a>&nbsp;(<a id=\"mwDQ\" title=\"\u00c9tats-Unis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tats-Unis\" rel=\"mw:WikiLink\">\u00c9tats-Unis<\/a>), est un&nbsp;<a id=\"mwDg\" title=\"Math\u00e9maticien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Math%C3%A9maticien\" rel=\"mw:WikiLink\">math\u00e9maticien<\/a>&nbsp;et&nbsp;<a id=\"mwDw\" title=\"Philosophie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philosophie\" rel=\"mw:WikiLink\">philosophe<\/a>&nbsp;<a id=\"mwEA\" title=\"Allemagne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Allemagne\" rel=\"mw:WikiLink\">allemand<\/a>, par ailleurs joueur d&rsquo;<a id=\"mwEQ\" title=\"\u00c9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89checs\" rel=\"mw:WikiLink\">\u00e9checs<\/a>&nbsp;et de&nbsp;<a id=\"mwEg\" title=\"Bridge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bridge\" rel=\"mw:WikiLink\">bridge<\/a>.<\/p>\n<p id=\"mwEw\" style=\"text-align: justify;\">Il est&nbsp;<a id=\"mwFA\" title=\"Championnat du monde d'\u00e9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Championnat_du_monde_d'%C3%A9checs\" rel=\"mw:WikiLink\">champion du monde d&rsquo;\u00e9checs<\/a>&nbsp;de 1894 \u00e0 1921. Depuis la cr\u00e9ation officielle du titre de champion du monde (en 1886), il est celui qui l&rsquo;a conserv\u00e9 le plus longtemps, soit pendant 27 ans.<\/p>\n<p id=\"mwFQ\" style=\"text-align: justify;\">Son style de jeu privil\u00e9giait l&rsquo;affrontement psychologique par rapport au seul calcul des coups justes. Lasker adorait s&rsquo;adapter au style de jeu de son adversaire, pour mieux le contrer et le battre. En effet, pour lui,&nbsp;<span id=\"mwFg\" class=\"citation\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;citation&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Citation&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Les \u00e9checs mettent en conflit non pas deux intelligences, mais deux volont\u00e9s&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\u00ab&nbsp;Les \u00e9checs mettent en conflit non pas deux intelligences, mais deux volont\u00e9s&nbsp;\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-1\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-1&quot;}}\"><a id=\"mwFw\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-1\"><span id=\"mwGA\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwGQ\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>1<span id=\"mwGg\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup><sup id=\"mwGw\" class=\"reference cite_virgule\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;,&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:,&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-2\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-2&quot;}}\"><a id=\"mwHA\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-2\"><span id=\"mwHQ\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwHg\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>2<span id=\"mwHw\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwIQ\" data-mw-section-id=\"1\" aria-labelledby=\"Ann\u00e9es_de_formation\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Ann\u00e9es_de_formation\"><span id=\"Ann.C3.A9es_de_formation\"><\/span>Ann\u00e9es de formation<\/h2>\n<\/div>\n<p id=\"mwIg\" style=\"text-align: justify;\">Emanuel Lasker na\u00eet en 1868 \u00e0&nbsp;<a id=\"mwIw\" title=\"Barlinek\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Barlinek\" rel=\"mw:WikiLink\">Berlinchen<\/a>&nbsp;dans une famille de confession juive. \u00c0 l&rsquo;\u00e2ge de 11 ans, il se rend \u00e0&nbsp;<a id=\"mwJA\" title=\"Berlin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berlin\" rel=\"mw:WikiLink\">Berlin<\/a>&nbsp;o\u00f9 il \u00e9tudie les math\u00e9matiques avec son fr\u00e8re a\u00een\u00e9&nbsp;<a id=\"mwJQ\" title=\"Bertold Lasker\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bertold_Lasker\" rel=\"mw:WikiLink\">Bertold<\/a>&nbsp;(de huit ans plus \u00e2g\u00e9).<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwJg\" data-mw-section-id=\"2\" aria-labelledby=\"D\u00e9buts_aux_\u00e9checs_(1888-1894)\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"D\u00e9buts_aux_\u00e9checs_(1888-1894)\"><span id=\"D.C3.A9buts_aux_.C3.A9checs_.281888-1894.29\"><\/span>D\u00e9buts aux \u00e9checs (1888-1894)<\/h2>\n<\/div>\n<p id=\"mwJw\" style=\"text-align: justify;\">C&rsquo;est son fr\u00e8re Berthold qui apprit \u00e0 Emanuel Lasker \u00e0 jouer aux \u00e9checs. Il fr\u00e9quente la&nbsp;<a id=\"mwKA\" class=\"mw-redirect\" title=\"Soci\u00e9t\u00e9 des \u00e9checs de Berlin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Soci%C3%A9t%C3%A9_des_%C3%A9checs_de_Berlin\" rel=\"mw:WikiLink\">Soci\u00e9t\u00e9 des \u00e9checs de Berlin<\/a>&nbsp;o\u00f9 il se mesure aux plus grands joueurs allemands. En 1888-1889, il remporte le tournoi d&rsquo;hiver du Caf\u00e9 Kaiserhof \u00e0 Berlin.<\/p>\n<p id=\"mwKQ\" style=\"text-align: justify;\">Apr\u00e8s quelques succ\u00e8s en&nbsp;<a id=\"mwKg\" title=\"Allemagne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Allemagne\" rel=\"mw:WikiLink\">Allemagne<\/a>&nbsp;en 1889, il part en&nbsp;<a id=\"mwKw\" title=\"Angleterre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Angleterre\" rel=\"mw:WikiLink\">Angleterre<\/a>&nbsp;en 1890 et y remporte de nombreux matches, notamment contre&nbsp;<a id=\"mwLA\" title=\"Henry Bird\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Bird\" rel=\"mw:WikiLink\">Henry Bird<\/a>,&nbsp;<a id=\"mwLQ\" title=\"Jacques Mieses\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Mieses\" rel=\"mw:WikiLink\">Jacques Mieses<\/a>&nbsp;et&nbsp;<a id=\"mwLg\" title=\"Joseph Henry Blackburne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_Henry_Blackburne\" rel=\"mw:WikiLink\">Joseph Henry Blackburne<\/a>. En 1894, il lance un d\u00e9fi au ma\u00eetre&nbsp;<a id=\"mwLw\" title=\"Siegbert Tarrasch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Siegbert_Tarrasch\" rel=\"mw:WikiLink\">Siegbert Tarrasch<\/a>&nbsp;qui venait de remporter plusieurs tr\u00e8s forts tournois, mais ce dernier refusa de l&rsquo;affronter, qualifiant ses succ\u00e8s de&nbsp;<span id=\"mwMA\" class=\"citation\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Citation&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Citation&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;victoires \u00e0 la douzaine&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\u00ab&nbsp;victoires \u00e0 la douzaine&nbsp;\u00bb<\/span>.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwMQ\" data-mw-section-id=\"3\" aria-labelledby=\"Travaux_math\u00e9matiques_(1895_\u00e0_1905)\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Travaux_math\u00e9matiques_(1895_\u00e0_1905)\"><span id=\"Travaux_math.C3.A9matiques_.281895_.C3.A0_1905.29\"><\/span>Travaux math\u00e9matiques (1895 \u00e0 1905)<\/h2>\n<\/div>\n<figure id=\"mwMg\" class=\"mw-default-size mw-halign-left\"><a id=\"mwMw\" class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Lasker,_Emanuel_%22-8%22_-_DPLA_-_aa442dc47950f347989fadd72f31d04c_(cropped).jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"mwNA\" class=\"mw-file-element mw-file-upright\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/03\/Lasker%2C_Emanuel_%22-8%22_-_DPLA_-_aa442dc47950f347989fadd72f31d04c_%28cropped%29.jpg\/250px-Lasker%2C_Emanuel_%22-8%22_-_DPLA_-_aa442dc47950f347989fadd72f31d04c_%28cropped%29.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/03\/Lasker%2C_Emanuel_%22-8%22_-_DPLA_-_aa442dc47950f347989fadd72f31d04c_%28cropped%29.jpg\/500px-Lasker%2C_Emanuel_%22-8%22_-_DPLA_-_aa442dc47950f347989fadd72f31d04c_%28cropped%29.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail 2x\" width=\"190\" height=\"229\" data-file-width=\"4471\" data-file-height=\"5378\" data-file-type=\"bitmap\"\/><\/a><\/figure>\n<\/section>\n<p style=\"text-align: justify;\">Portait d&rsquo;Emanuel Lasker jeune homme.<\/p>\n<p id=\"mwNg\" style=\"text-align: justify;\">Joueur professionnel d&rsquo;<a id=\"mwNw\" title=\"\u00c9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89checs\" rel=\"mw:WikiLink\">\u00e9checs<\/a>, Emanuel Lasker \u00e9tait \u00e9galement&nbsp;<a id=\"mwOA\" class=\"mw-redirect\" title=\"Docteur (titre universitaire)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Docteur_(titre_universitaire)\" rel=\"mw:WikiLink\">docteur<\/a>&nbsp;en&nbsp;<a id=\"mwOQ\" title=\"Math\u00e9matiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Math%C3%A9matiques\" rel=\"mw:WikiLink\">math\u00e9matiques<\/a>&nbsp;et fit des \u00e9tudes en&nbsp;<a id=\"mwOg\" title=\"Philosophie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philosophie\" rel=\"mw:WikiLink\">philosophie<\/a>.<\/p>\n<p id=\"mwOw\" style=\"text-align: justify;\">En 1895, il publie deux articles de math\u00e9matiques en&nbsp;<a id=\"mwPA\" title=\"Alg\u00e8bre commutative\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alg%C3%A8bre_commutative\" rel=\"mw:WikiLink\">alg\u00e8bre commutative<\/a>&nbsp;o\u00f9 il \u00e9tudie la d\u00e9composition primaire des id\u00e9aux d&rsquo;un&nbsp;<a id=\"mwPQ\" title=\"Anneau (math\u00e9matiques)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anneau_(math%C3%A9matiques)\" rel=\"mw:WikiLink\">anneau<\/a>. Sur les conseils de&nbsp;<a id=\"mwPg\" title=\"David Hilbert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/David_Hilbert\" rel=\"mw:WikiLink\">David Hilbert<\/a>, il reprend ses travaux et soutient sa th\u00e8se le&nbsp;<time id=\"mwPw\" class=\"nowrap\" datetime=\"1900-01-31\" data-sort-value=\"1900-01-31\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;date&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Date&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;31 janvier 1900&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">31 janvier 1900<\/time>&nbsp;\u00e0&nbsp;<a id=\"mwQA\" title=\"Erlangen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Erlangen\" rel=\"mw:WikiLink\">Erlangen<\/a><sup id=\"cite_ref-3\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-3&quot;}}\"><a id=\"mwQQ\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-3\"><span id=\"mwQg\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwQw\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>3<span id=\"mwRA\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>. En 1905, il publia un article important qui fut d\u00e9velopp\u00e9 par&nbsp;<a id=\"mwRQ\" title=\"Emmy Noether\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emmy_Noether\" rel=\"mw:WikiLink\">Emmy Noether<\/a><span id=\"mwRg\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;lequel&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Lequel&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\"><\/span><sup id=\"mwRw\" class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Aide:Pr\u00e9ciser un fait\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:Pr%C3%A9ciser_un_fait\" rel=\"mw:WikiLink\"><span title=\"Ce passage n\u00e9cessite une pr\u00e9cision ; voir l'aide.\">[Lequel&nbsp;?]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div id=\"mwSA\" class=\"clear\" style=\"text-align: justify;\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;clr&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Clr&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\"><\/div>\n<section id=\"mwSQ\" data-mw-section-id=\"4\" aria-labelledby=\"Essais_philosophiques_(1906_\u00e0_1940)\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Essais_philosophiques_(1906_\u00e0_1940)\"><span id=\"Essais_philosophiques_.281906_.C3.A0_1940.29\"><\/span>Essais philosophiques (1906 \u00e0 1940)<\/h2>\n<\/div>\n<figure id=\"mwSg\" class=\"mw-default-size\"><a id=\"mwSw\" class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Emanuel_Lasker_1.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"mwTA\" class=\"mw-file-element mw-file-upright\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/91\/Emanuel_Lasker_1.jpg\/250px-Emanuel_Lasker_1.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/91\/Emanuel_Lasker_1.jpg\/500px-Emanuel_Lasker_1.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail 2x\" width=\"190\" height=\"189\" data-file-width=\"1180\" data-file-height=\"1174\" data-file-type=\"bitmap\"\/><\/a><\/figure>\n<\/section>\n<p>Emanuel Lasker en 1908.<\/p>\n<p id=\"mwTg\" style=\"text-align: justify;\">En 1906, 1913 et 1918, Lasker publia un article et des livres o\u00f9 il exposait ses id\u00e9es en&nbsp;<a id=\"mwTw\" title=\"Philosophie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philosophie\" rel=\"mw:WikiLink\">philosophie<\/a>, fond\u00e9es sur le concept d&rsquo;\u00ab<span id=\"mwUA\">&nbsp;<\/span>inachevable<span id=\"mwUQ\">&nbsp;<\/span>\u00bb (<i id=\"mwUg\">Philosophie des Unvollendbar<\/i><sup id=\"cite_ref-4\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-4&quot;}}\"><a id=\"mwUw\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-4\"><span id=\"mwVA\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwVQ\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>4<span id=\"mwVg\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>). L&rsquo;auteur d\u00e9veloppe l&rsquo;id\u00e9e selon laquelle la r\u00e9alisation des projets humains est un combat (\u00ab<span id=\"mwVw\">&nbsp;<\/span>machologie<span id=\"mwWA\">&nbsp;<\/span>\u00bb), dont le r\u00e9sultat n&rsquo;est jamais d\u00e9finitif. Les projets humains ne sont donc que des objectifs, et les r\u00e9alisations humaines ne s&rsquo;appr\u00e9cient qu&rsquo;en tant qu&rsquo;\u00e9bauches plus ou moins r\u00e9ussies de programmes essentiellement irr\u00e9alisables. Dans cet essai, o\u00f9 l&rsquo;influence de Nietzsche et de&nbsp;<a id=\"mwWQ\" title=\"Henri Bergson\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_Bergson\" rel=\"mw:WikiLink\">Bergson<\/a>&nbsp;est sensible, Lasker se d\u00e9fend d&rsquo;\u00eatre un philosophe pessimiste<sup id=\"cite_ref-Hannak_5-0\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Hannak&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-Hannak-5&quot;}}\"><a id=\"mwWg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-Hannak-5\"><span id=\"mwWw\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwXA\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>5<span id=\"mwXQ\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>. Il publia en 1940 un livre de sociologie<span id=\"mwXg\">&nbsp;<\/span>:&nbsp;<i id=\"mwXw\">La Communaut\u00e9 du futur<\/i>&nbsp;o\u00f9 il exprimait ses id\u00e9es de r\u00e9forme<sup id=\"cite_ref-6\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-6&quot;}}\"><a id=\"mwYA\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-6\"><span id=\"mwYQ\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwYg\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>6<span id=\"mwYw\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p id=\"mwZA\" style=\"text-align: justify;\">Il \u00e9tait ami d&rsquo;<a id=\"mwZQ\" title=\"Albert Einstein\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albert_Einstein\" rel=\"mw:WikiLink\">Albert Einstein<\/a><sup id=\"cite_ref-7\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-7&quot;}}\"><a id=\"mwZg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-7\"><span id=\"mwZw\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwaA\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>7<span id=\"mwaQ\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>, ce dernier regrettant qu&rsquo;un aussi grand esprit que Lasker ait \u00e9t\u00e9 accapar\u00e9 par les \u00e9checs<sup id=\"cite_ref-Einstein_8-0\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Einstein&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-Einstein-8&quot;}}\"><a id=\"mwag\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-Einstein-8\"><span id=\"mwaw\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwbA\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>8<span id=\"mwbQ\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>. Lasker et Einstein eurent des discussions sur la&nbsp;<a id=\"mwbg\" title=\"Th\u00e9orie de la relativit\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9orie_de_la_relativit%C3%A9\" rel=\"mw:WikiLink\">th\u00e9orie de la relativit\u00e9<\/a>, que Lasker d\u00e9sapprouvait<sup id=\"cite_ref-9\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-9&quot;}}\"><a id=\"mwbw\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-9\"><span id=\"mwcA\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwcQ\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>9<span id=\"mwcg\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;et il \u00e9crivit m\u00eame un article dans le livre&nbsp;<i id=\"mwcw\"><a id=\"mwdA\" title=\"Critiques de la th\u00e9orie de la relativit\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Critiques_de_la_th%C3%A9orie_de_la_relativit%C3%A9#Cent_auteurs_contre_Einstein\" rel=\"mw:WikiLink\">Cent auteurs contre Einstein<\/a><\/i>. Sa contribution dans cet ouvrage, de quelques lignes, affirme que le raisonnement d&rsquo;Einstein n&rsquo;est \u00ab\u00a0pas pertinent\u00a0\u00bb, car selon lui Einstein pose une hypoth\u00e8se arbitraire (la vitesse de la lumi\u00e8re dans le vide est constante et \u00e9gale \u00e0&nbsp;<i id=\"mwdQ\">c<\/i>. Lasker pensait que sa vitesse est infinie dans un vide parfait, qui n&rsquo;existe jamais) et aboutit \u00e0 une \u00ab\u00a0<a id=\"mwdg\" title=\"Antinomie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antinomie\" rel=\"mw:WikiLink\">antinomie<\/a>\u00ab\u00a0<sup id=\"cite_ref-10\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-10&quot;}}\"><a id=\"mwdw\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-10\"><span id=\"mweA\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mweQ\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>10<span id=\"mweg\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p id=\"mwew\" style=\"text-align: justify;\">Einstein \u00e9crivit l&rsquo;introduction de la biographie de Lasker,&nbsp;<i id=\"mwfA\">The Life of a Chess Master<\/i>, par Jacques Hannak (1952).<\/p>\n<section id=\"mwfQ\" data-mw-section-id=\"5\" aria-labelledby=\"Champion_du_monde_du_jeu_d'\u00e9checs_(1894_\u00e0_1921)\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Champion_du_monde_du_jeu_d'\u00e9checs_(1894_\u00e0_1921)\"><span id=\"Champion_du_monde_du_jeu_d.27.C3.A9checs_.281894_.C3.A0_1921.29\"><\/span>Champion du monde du jeu d&rsquo;\u00e9checs (1894 \u00e0 1921)<\/h2>\n<\/div>\n<section id=\"mwfg\" data-mw-section-id=\"6\" aria-labelledby=\"Premier_match_contre_Steinitz_(1894)\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Premier_match_contre_Steinitz_(1894)\"><span id=\"Premier_match_contre_Steinitz_.281894.29\"><\/span>Premier match contre Steinitz (1894)<\/h3>\n<\/div>\n<figure id=\"mwfw\" class=\"mw-default-size\"><a id=\"mwgA\" class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:ELasker.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"mwgQ\" class=\"mw-file-element mw-file-upright\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5c\/ELasker.jpg\/250px-ELasker.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5c\/ELasker.jpg\/500px-ELasker.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail 2x\" width=\"190\" height=\"204\" data-file-width=\"2980\" data-file-height=\"3200\" data-file-type=\"bitmap\"\/><\/a><figcaption id=\"mwgg\">Emanuel Lasker vers 1894.<\/figcaption><\/figure>\n<div id=\"mwgw\" class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;article d\u00e9taill\u00e9&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Article_d\u00e9taill\u00e9&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;championnat du monde d'\u00e9checs 1894&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9&nbsp;:&nbsp;<a title=\"Championnat du monde d'\u00e9checs 1894\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Championnat_du_monde_d'%C3%A9checs_1894\" rel=\"mw:WikiLink\">championnat du monde d&rsquo;\u00e9checs 1894<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p id=\"mwhA\" style=\"text-align: justify;\">Lasker partit en Am\u00e9rique o\u00f9 r\u00e9sidait le premier champion du monde officiel du jeu d&rsquo;\u00e9checs,&nbsp;<a id=\"mwhQ\" title=\"Wilhelm Steinitz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wilhelm_Steinitz\" rel=\"mw:WikiLink\">Wilhelm Steinitz<\/a>, et mit fin \u00e0 son r\u00e8gne en match sur le score 12\u20137 (+10 -5 =4).<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwhg\" data-mw-section-id=\"7\" aria-labelledby=\"Victoires_\u00e0_Saint-P\u00e9tersbourg_(1895-1896)_et_Nuremberg_1896\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Victoires_\u00e0_Saint-P\u00e9tersbourg_(1895-1896)_et_Nuremberg_1896\"><span id=\"Victoires_.C3.A0_Saint-P.C3.A9tersbourg_.281895-1896.29_et_Nuremberg_1896\"><\/span>Victoires \u00e0 Saint-P\u00e9tersbourg (1895-1896) et Nuremberg 1896<\/h3>\n<\/div>\n<div id=\"mwhw\" class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Article d\u00e9taill\u00e9&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Article_d\u00e9taill\u00e9&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Tournoi d'\u00e9checs d'Hastings 1895&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9&nbsp;:&nbsp;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Tournoi d'\u00e9checs d'Hastings 1895\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tournoi_d'%C3%A9checs_d'Hastings_1895\" rel=\"mw:WikiLink\">Tournoi d&rsquo;\u00e9checs d&rsquo;Hastings 1895<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p id=\"mwiA\" style=\"text-align: justify;\">La premi\u00e8re sortie de Lasker en tant que champion du monde fut d\u00e9cevante<span id=\"mwiQ\">&nbsp;<\/span>: en 1895, il termina troisi\u00e8me du&nbsp;<a id=\"mwig\" title=\"Tournoi de Hastings\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tournoi_de_Hastings\" rel=\"mw:WikiLink\">tournoi de Hastings<\/a>&nbsp;derri\u00e8re&nbsp;<a id=\"mwiw\" title=\"Mikha\u00efl Tchigorine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mikha%C3%AFl_Tchigorine\" rel=\"mw:WikiLink\">Tchigorine<\/a>&nbsp;et le surprenant vainqueur&nbsp;<a id=\"mwjA\" title=\"Harry Nelson Pillsbury\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Harry_Nelson_Pillsbury\" rel=\"mw:WikiLink\">Pillsbury<\/a>.<\/p>\n<p id=\"mwjQ\" style=\"text-align: justify;\">En 1895-1896, Lasker prit le dessus sur ses principaux adversaires en gagnant le tournoi de&nbsp;<a id=\"mwjg\" title=\"Saint-P\u00e9tersbourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint-P%C3%A9tersbourg\" rel=\"mw:WikiLink\">Saint-P\u00e9tersbourg<\/a>&nbsp;devant <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/wilhelm-steinitz\/\">Steinitz<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/repertoire-pour-le-debutant\/attaque-pillsbury\/harry-nellson-pillsbury\/\">Pillsbury<\/a> et <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/mikhail-tchigorine\/\">Tchigorine<\/a> (<a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/richard-reti\/siegbert-tarrasch\/\">Tarrasch<\/a> n&rsquo;avait pu participer au tournoi). Dans ce tournoi, les joueurs affrontaient six fois chacun de leurs adversaires. Lasker remporta ensuite le tournoi de&nbsp;<a id=\"mwjw\" title=\"Nuremberg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nuremberg\" rel=\"mw:WikiLink\">Nuremberg<\/a>&nbsp;en 1896.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwkA\" data-mw-section-id=\"8\" aria-labelledby=\"Match_revanche_contre_Steinitz_(1896-1897)\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Match_revanche_contre_Steinitz_(1896-1897)\"><span id=\"Match_revanche_contre_Steinitz_.281896-1897.29\"><\/span>Match revanche contre Steinitz (1896-1897)<\/h3>\n<\/div>\n<div id=\"mwkQ\" class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;article d\u00e9taill\u00e9&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Article_d\u00e9taill\u00e9&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;championnat du monde d'\u00e9checs 1896-1897&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9&nbsp;:&nbsp;<a title=\"Championnat du monde d'\u00e9checs 1896-1897\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Championnat_du_monde_d'%C3%A9checs_1896-1897\" rel=\"mw:WikiLink\">championnat du monde d&rsquo;\u00e9checs 1896-1897<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p id=\"mwkg\" style=\"text-align: justify;\">En 1896-1897, Lasker gagna la revanche du championnat du monde contre Wilhelm Steinitz, disput\u00e9e \u00e0 Moscou, sur un score encore plus s\u00e9v\u00e8re que le premier match<span id=\"mwkw\">&nbsp;<\/span>: 12,5\u20134,5 (+10 \u20132 =5).<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwlA\" data-mw-section-id=\"9\" aria-labelledby=\"Victoires_aux_tournois_de_Londres_1899_et_Paris_1900\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Victoires_aux_tournois_de_Londres_1899_et_Paris_1900\">Victoires aux tournois de Londres 1899 et Paris 1900<\/h3>\n<\/div>\n<p id=\"mwlQ\" style=\"text-align: justify;\">Apr\u00e8s une victoire au tournoi de&nbsp;<a id=\"mwlg\" title=\"Londres\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Londres\" rel=\"mw:WikiLink\">Londres<\/a>&nbsp;en 1899 o\u00f9 il s&rsquo;imposa avec 4,5 points d&rsquo;avance, Lasker remporta ais\u00e9ment le tournoi organis\u00e9 \u00e0&nbsp;<a id=\"mwlw\" title=\"Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paris\" rel=\"mw:WikiLink\">Paris<\/a>&nbsp;pour l&rsquo;<a id=\"mwmA\" class=\"mw-redirect\" title=\"Exposition universelle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Exposition_universelle\" rel=\"mw:WikiLink\">exposition universelle<\/a>&nbsp;de 1900.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwmQ\" data-mw-section-id=\"10\" aria-labelledby=\"Matchs_contre_Marshall_et_Tarrasch_(1907-1908)\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Matchs_contre_Marshall_et_Tarrasch_(1907-1908)\"><span id=\"Matchs_contre_Marshall_et_Tarrasch_.281907-1908.29\"><\/span>Matchs contre Marshall et Tarrasch (1907-1908)<\/h3>\n<\/div>\n<figure id=\"mwmg\" class=\"mw-default-size\"><a id=\"mwmw\" class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Lasker.png?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"mwnA\" class=\"mw-file-element mw-file-upright\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/42\/Lasker.png\/250px-Lasker.png?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/42\/Lasker.png\/500px-Lasker.png?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail 2x\" width=\"190\" height=\"227\" data-file-width=\"522\" data-file-height=\"625\" data-file-type=\"bitmap\"\/><\/a><figcaption id=\"mwnQ\">Emanuel Lasker (\u00e0 g.) et son fr\u00e8re Bertold, en 1907.<\/figcaption><\/figure>\n<div id=\"mwng\" class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;article d\u00e9taill\u00e9&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Article_d\u00e9taill\u00e9&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;championnat du monde d'\u00e9checs 1907&quot;},&quot;2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;championnat du monde d'\u00e9checs 1908&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Articles d\u00e9taill\u00e9s&nbsp;:&nbsp;<a title=\"Championnat du monde d'\u00e9checs 1907\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Championnat_du_monde_d'%C3%A9checs_1907\" rel=\"mw:WikiLink\">championnat du monde d&rsquo;\u00e9checs 1907<\/a>&nbsp;et&nbsp;<a title=\"Championnat du monde d'\u00e9checs 1908\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Championnat_du_monde_d'%C3%A9checs_1908\" rel=\"mw:WikiLink\">championnat du monde d&rsquo;\u00e9checs 1908<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p id=\"mwnw\" style=\"text-align: justify;\">Les apparitions de Lasker dans les tournois \u00e9taient rares car ses pr\u00e9tentions financi\u00e8res \u00e9taient \u00e9lev\u00e9es<span id=\"mwoA\">&nbsp;<\/span>: Lasker voulait s&rsquo;assurer de quoi vivre. C&rsquo;est pourquoi il ne revint dans les tournois qu&rsquo;en 1904. Il fut devanc\u00e9 au tournoi de Cambridge Springs par&nbsp;<a id=\"mwoQ\" title=\"Frank Marshall (joueur d'\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Frank_Marshall_(joueur_d'%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">Frank James Marshall<\/a>&nbsp;et perdit deux parties.<\/p>\n<p id=\"mwog\" style=\"text-align: justify;\">En 1907, il accepta le d\u00e9fi du joueur am\u00e9ricain pour un championnat du monde, le premier depuis 10 ans. Lasker s&rsquo;imposa sans difficult\u00e9 (+8 -0 =7). En 1908, le match tant attendu avec&nbsp;<a id=\"mwow\" title=\"Siegbert Tarrasch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Siegbert_Tarrasch\" rel=\"mw:WikiLink\">Tarrasch<\/a>&nbsp;eut lieu<span id=\"mwpA\">&nbsp;<\/span>: Lasker l&#8217;emporta ais\u00e9ment (+8 -3 =5), affirmant sa supr\u00e9matie dans son pays.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwpQ\" data-mw-section-id=\"11\" aria-labelledby=\"Victoire_au_tournoi_de_Saint-P\u00e9tersbourg_1909\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Victoire_au_tournoi_de_Saint-P\u00e9tersbourg_1909\"><span id=\"Victoire_au_tournoi_de_Saint-P.C3.A9tersbourg_1909\"><\/span>Victoire au tournoi de Saint-P\u00e9tersbourg 1909<\/h3>\n<\/div>\n<p id=\"mwpg\" style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;ann\u00e9e 1909 fut active pour Lasker<span id=\"mwpw\">&nbsp;<\/span>: il dut s&#8217;employer pour remporter le tournoi de&nbsp;<a id=\"mwqA\" title=\"Saint-P\u00e9tersbourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint-P%C3%A9tersbourg\" rel=\"mw:WikiLink\">Saint-P\u00e9tersbourg<\/a>, \u00e0 \u00e9galit\u00e9 avec&nbsp;<a id=\"mwqQ\" title=\"Akiba Rubinstein\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Akiba_Rubinstein\" rel=\"mw:WikiLink\">Akiba Rubinstein<\/a>&nbsp;contre qui il s&rsquo;inclina. Puis deux matches contre&nbsp;<a id=\"mwqg\" title=\"David Janowski\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/David_Janowski\" rel=\"mw:WikiLink\">David Janowski<\/a><span id=\"mwqw\">&nbsp;<\/span>: l&rsquo;un s&rsquo;ach\u00e8va par la nulle (+2 -2), l&rsquo;autre par une nette victoire (+7 -1 =2) qu&rsquo;on qualifia \u00e0 tort de championnat du monde.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwrA\" data-mw-section-id=\"12\" aria-labelledby=\"Matchs_contre_Schlechter_et_Janowski_(1909-1910)\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Matchs_contre_Schlechter_et_Janowski_(1909-1910)\"><span id=\"Matchs_contre_Schlechter_et_Janowski_.281909-1910.29\"><\/span>Matchs contre Schlechter et Janowski (1909-1910)<\/h3>\n<\/div>\n<div id=\"mwrQ\" class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;article d\u00e9taill\u00e9&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Article_d\u00e9taill\u00e9&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Championnat du monde d'\u00e9checs 1910 (Lasker-Schlechter)&quot;},&quot;2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Championnat du monde d'\u00e9checs 1910 (Lasker-Janowski)&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Articles d\u00e9taill\u00e9s&nbsp;:&nbsp;<a title=\"Championnat du monde d'\u00e9checs 1910 (Lasker-Schlechter)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Championnat_du_monde_d'%C3%A9checs_1910_(Lasker-Schlechter)\" rel=\"mw:WikiLink\">Championnat du monde d&rsquo;\u00e9checs 1910 (Lasker-Schlechter)<\/a>&nbsp;et&nbsp;<a title=\"Championnat du monde d'\u00e9checs 1910 (Lasker-Janowski)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Championnat_du_monde_d'%C3%A9checs_1910_(Lasker-Janowski)\" rel=\"mw:WikiLink\">Championnat du monde d&rsquo;\u00e9checs 1910 (Lasker-Janowski)<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<figure id=\"mwrg\" class=\"mw-default-size mw-halign-left\"><a id=\"mwrw\" class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Schlechter,_Carl_1896_-_DPLA_-_832da5245429c37f5e2ffcdf1fa3b902_(cropped).jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"mwsA\" class=\"mw-file-element mw-file-upright\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d4\/Schlechter%2C_Carl_1896_-_DPLA_-_832da5245429c37f5e2ffcdf1fa3b902_%28cropped%29.jpg\/250px-Schlechter%2C_Carl_1896_-_DPLA_-_832da5245429c37f5e2ffcdf1fa3b902_%28cropped%29.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/d\/d4\/Schlechter%2C_Carl_1896_-_DPLA_-_832da5245429c37f5e2ffcdf1fa3b902_%28cropped%29.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail_unscaled 2x\" width=\"190\" height=\"262\" data-file-width=\"312\" data-file-height=\"430\" data-file-type=\"bitmap\"\/><\/a><figcaption id=\"mwsQ\">Le joueur autrichien&nbsp;<a id=\"mwsg\" title=\"Carl Schlechter\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Carl_Schlechter\" rel=\"mw:WikiLink\">Carl Schlechter<\/a>, qui fit match nul contre Lasker en 1910 lors d&rsquo;une rencontre pour le titre.<\/figcaption><\/figure>\n<p id=\"mwsw\" style=\"text-align: justify;\">En 1910, Lasker remit une nouvelle fois son titre en jeu, contre l&rsquo;<a id=\"mwtA\" title=\"Autriche\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autriche\" rel=\"mw:WikiLink\">Autrichien<\/a>&nbsp;<a id=\"mwtQ\" title=\"Carl Schlechter\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Carl_Schlechter\" rel=\"mw:WikiLink\">Carl Schlechter<\/a>.<\/p>\n<p id=\"mwtg\" style=\"text-align: justify;\">Il fut pourtant bien pr\u00e8s de le perdre contre un joueur r\u00e9put\u00e9 pacifique<span id=\"mwtw\">&nbsp;<\/span>: dans un match en 10 parties, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/carl-schlechter\/\">Schlechter<\/a> devait s&rsquo;imposer avec 2 points d&rsquo;\u00e9cart (il n&rsquo;y a cependant aucune preuve formelle de cette r\u00e8gle). Celui-ci remporta la&nbsp;<abbr id=\"mwuA\" class=\"abbr\" title=\"Cinqui\u00e8me\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;5e&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:5e&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;partie&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">5<sup>e<\/sup><\/abbr>&nbsp;partie&nbsp;mais toutes les autres furent nulles avant la&nbsp;<abbr id=\"mwuQ\" class=\"abbr\" title=\"Dixi\u00e8me\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;10e&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:10e&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">10<sup>e<\/sup><\/abbr>. Lasker, en difficult\u00e9, lui tendit un pi\u00e8ge dans lequel son adversaire tomba.<\/p>\n<p id=\"mwug\" style=\"text-align: justify;\">Lasker devint le premier champion du monde \u00e0 conserver son titre par match nul (+1 -1 =8). Il proposa cependant de continuer le match, mais Schlechter d\u00e9clina l&rsquo;offre.<\/p>\n<p id=\"mwuw\" style=\"text-align: justify;\">La m\u00eame ann\u00e9e, Lasker retrouva&nbsp;<a id=\"mwvA\" title=\"David Janowski\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/David_Janowski\" rel=\"mw:WikiLink\">David Janowski<\/a>, qui fit encore moins le poids que l&rsquo;ann\u00e9e pr\u00e9c\u00e9dente<span id=\"mwvQ\">&nbsp;<\/span>: 8 victoires et 3 nulles pour le champion du monde.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwvg\" data-mw-section-id=\"13\" aria-labelledby=\"Victoires_\u00e0_Saint-P\u00e9tersbourg_1914_et_Berlin_1918\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Victoires_\u00e0_Saint-P\u00e9tersbourg_1914_et_Berlin_1918\"><span id=\"Victoires_.C3.A0_Saint-P.C3.A9tersbourg_1914_et_Berlin_1918\"><\/span>Victoires \u00e0 Saint-P\u00e9tersbourg 1914 et Berlin 1918<\/h3>\n<\/div>\n<figure id=\"mwvw\" class=\"mw-default-size\"><a id=\"mwwA\" class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Stpeter14.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"mwwQ\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/6e\/Cinq_premiers_du_Tournoi_d%27%C3%A9checs_de_Saint-P%C3%A9tersbourg_1914.jpg\/250px-Cinq_premiers_du_Tournoi_d%27%C3%A9checs_de_Saint-P%C3%A9tersbourg_1914.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/6e\/Cinq_premiers_du_Tournoi_d%27%C3%A9checs_de_Saint-P%C3%A9tersbourg_1914.jpg\/500px-Cinq_premiers_du_Tournoi_d%27%C3%A9checs_de_Saint-P%C3%A9tersbourg_1914.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail 2x\" width=\"250\" height=\"337\" data-file-width=\"736\" data-file-height=\"991\" data-file-type=\"bitmap\"\/><\/a><figcaption id=\"mwwg\">Lasker (assis \u00e0 gauche),&nbsp;<a id=\"mwww\" title=\"Alexandre Alekhine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Alekhine\" rel=\"mw:WikiLink\">Alekhine<\/a>&nbsp;(debout \u00e0 gauche),&nbsp;<a id=\"mwxA\" class=\"mw-redirect\" title=\"Jose Raul Capablanca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jose_Raul_Capablanca\" rel=\"mw:WikiLink\">Capablanca<\/a>,&nbsp;<a id=\"mwxQ\" title=\"Frank Marshall (joueur d'\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Frank_Marshall_(joueur_d'%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">Marshall<\/a>&nbsp;et&nbsp;<a id=\"mwxg\" title=\"Siegbert Tarrasch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Siegbert_Tarrasch\" rel=\"mw:WikiLink\">Tarrasch<\/a>&nbsp;(assis \u00e0 droite) au tournoi de&nbsp;<a id=\"mwxw\" title=\"Saint-P\u00e9tersbourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint-P%C3%A9tersbourg\" rel=\"mw:WikiLink\">Saint-P\u00e9tersbourg<\/a>&nbsp;1914.<\/figcaption><\/figure>\n<div id=\"mwyA\" class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;article d\u00e9taill\u00e9&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Article_d\u00e9taill\u00e9&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Tournoi d'\u00e9checs de Saint-P\u00e9tersbourg 1914&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\" style=\"text-align: justify;\">Article d\u00e9taill\u00e9&nbsp;:&nbsp;<a title=\"Tournoi d'\u00e9checs de Saint-P\u00e9tersbourg 1914\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tournoi_d'%C3%A9checs_de_Saint-P%C3%A9tersbourg_1914\" rel=\"mw:WikiLink\">Tournoi d&rsquo;\u00e9checs de Saint-P\u00e9tersbourg 1914<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p id=\"mwyQ\" style=\"text-align: justify;\">La sortie suivante de Lasker fut \u00e0&nbsp;<a id=\"mwyg\" title=\"Saint-P\u00e9tersbourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint-P%C3%A9tersbourg\" rel=\"mw:WikiLink\">Saint-P\u00e9tersbourg<\/a>&nbsp;en&nbsp;<time id=\"mwyw\" class=\"nowrap\" datetime=\"1914-05\" data-sort-value=\"1914-05\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;date&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Date&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;mai 1914&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">mai 1914<\/time>. Son adversaire le plus redoutable fut&nbsp;<a id=\"mwzA\" title=\"Jos\u00e9 Ra\u00fal Capablanca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jos%C3%A9_Ra%C3%BAl_Capablanca\" rel=\"mw:WikiLink\">Jos\u00e9 Ra\u00fal Capablanca<\/a>, dont les succ\u00e8s et le style impressionnaient le monde des \u00e9checs par sa simplicit\u00e9. Le&nbsp;<a id=\"mwzQ\" title=\"Cuba\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cuba\" rel=\"mw:WikiLink\">Cubain<\/a>&nbsp;prit l&rsquo;avantage au d\u00e9but du tournoi mais dans la deuxi\u00e8me partie finale, Lasker revint tr\u00e8s fort et le battit pour finalement le devancer. La&nbsp;<a id=\"mwzg\" title=\"Premi\u00e8re Guerre mondiale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Premi%C3%A8re_Guerre_mondiale\" rel=\"mw:WikiLink\">Premi\u00e8re Guerre mondiale<\/a>&nbsp;\u00e9clata quelques semaines plus tard.<\/p>\n<p id=\"mwzw\" style=\"text-align: justify;\">En 1918, \u00e0 la fin de la Premi\u00e8re Guerre mondiale, Lasker remporta le tournoi \u00e0 quatre de Berlin devant <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/richard-reti\/akiba-rubinstein\/\">Rubinstein<\/a>, Schlechter et Tarrasch.<\/p>\n<\/section>\n<\/section>\n<section id=\"mw0A\" data-mw-section-id=\"14\" aria-labelledby=\"Fin_de_carri\u00e8re_(1921_\u00e0_1940)\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Fin_de_carri\u00e8re_(1921_\u00e0_1940)\"><span id=\"Fin_de_carri.C3.A8re_.281921_.C3.A0_1940.29\"><\/span>Fin de carri\u00e8re (1921 \u00e0 1940)<\/h2>\n<\/div>\n<section id=\"mw0Q\" data-mw-section-id=\"15\" aria-labelledby=\"Match_contre_Capablanca_et_perte_du_titre_(1921)\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Match_contre_Capablanca_et_perte_du_titre_(1921)\"><span id=\"Match_contre_Capablanca_et_perte_du_titre_.281921.29\"><\/span>Match contre Capablanca et perte du titre (1921)<\/h3>\n<\/div>\n<p id=\"mw0g\" style=\"text-align: justify;\">Apr\u00e8s la&nbsp;<a id=\"mw0w\" title=\"Premi\u00e8re Guerre mondiale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Premi%C3%A8re_Guerre_mondiale\" rel=\"mw:WikiLink\">premi\u00e8re Guerre mondiale<\/a>, le Cubain&nbsp;<a id=\"mw1A\" title=\"Jos\u00e9 Ra\u00fal Capablanca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jos%C3%A9_Ra%C3%BAl_Capablanca\" rel=\"mw:WikiLink\">Jos\u00e9 Ra\u00fal Capablanca<\/a>&nbsp;lan\u00e7a un d\u00e9fi \u00e0 Lasker. Son pays vaincu, Lasker voulut abandonner son titre sans jouer, mais la bourse propos\u00e9e \u00e0&nbsp;<a id=\"mw1Q\" title=\"La Havane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Havane\" rel=\"mw:WikiLink\">La Havane<\/a>&nbsp;le convainquit de disputer ce match. Mais, fatigu\u00e9 par le climat cubain, d\u00e9prim\u00e9 par la sup\u00e9riorit\u00e9 de <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/richard-reti\/jose-raul-capablanca\/\">Capablanca<\/a>, Lasker abandonna le match apr\u00e8s 14 parties (+0 \u20134 =10).<\/p>\n<div id=\"mw1g\" class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;article d\u00e9taill\u00e9&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Article_d\u00e9taill\u00e9&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Championnat du monde d'\u00e9checs 1921&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\" style=\"text-align: justify;\">Article d\u00e9taill\u00e9&nbsp;:&nbsp;<a title=\"Championnat du monde d'\u00e9checs 1921\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Championnat_du_monde_d'%C3%A9checs_1921\" rel=\"mw:WikiLink\">Championnat du monde d&rsquo;\u00e9checs 1921<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"mw1w\" data-mw-section-id=\"16\" aria-labelledby=\"Victoires_\u00e0_M\u00e4hrisch-Ostrau_1923_et_New_York_1924\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Victoires_\u00e0_M\u00e4hrisch-Ostrau_1923_et_New_York_1924\"><span id=\"Victoires_.C3.A0_M.C3.A4hrisch-Ostrau_1923_et_New_York_1924\"><\/span>Victoires \u00e0 M\u00e4hrisch-Ostrau 1923 et New York 1924<\/h3>\n<\/div>\n<div id=\"mw2A\" class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Article d\u00e9taill\u00e9&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Article_d\u00e9taill\u00e9&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Tournoi d'\u00e9checs de New York 1924&quot;},&quot;2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Tournoi d'\u00e9checs de Moscou 1925&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Articles d\u00e9taill\u00e9s&nbsp;:&nbsp;<a title=\"Tournoi d'\u00e9checs de New York 1924\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tournoi_d'%C3%A9checs_de_New_York_1924\" rel=\"mw:WikiLink\">Tournoi d&rsquo;\u00e9checs de New York 1924<\/a>&nbsp;et&nbsp;<a title=\"Tournoi d'\u00e9checs de Moscou 1925\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tournoi_d'%C3%A9checs_de_Moscou_1925\" rel=\"mw:WikiLink\">Tournoi d&rsquo;\u00e9checs de Moscou 1925<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p id=\"mw2Q\" style=\"text-align: justify;\">Apr\u00e8s sa d\u00e9faite contre Capablanca en 1921, Lasker continua \u00e0 jouer. En 1923, il remporta le tournoi de&nbsp;<a id=\"mw2g\" title=\"Ostrava\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ostrava\" rel=\"mw:WikiLink\">M\u00e4hrisch-Ostrau<\/a>, et en 1924, il remporta encore le prestigieux&nbsp;<a id=\"mw2w\" title=\"Tournoi d'\u00e9checs de New York 1924\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tournoi_d'%C3%A9checs_de_New_York_1924\" rel=\"mw:WikiLink\">Tournoi d&rsquo;\u00e9checs de New York 1924<\/a>&nbsp;devant&nbsp;<a id=\"mw3A\" title=\"Jos\u00e9 Ra\u00fal Capablanca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jos%C3%A9_Ra%C3%BAl_Capablanca\" rel=\"mw:WikiLink\">Capablanca<\/a>&nbsp;et&nbsp;<a id=\"mw3Q\" title=\"Alexandre Alekhine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Alekhine\" rel=\"mw:WikiLink\">Alexandre Alekhine<\/a>. L&rsquo;ann\u00e9e suivante, il finit deuxi\u00e8me au&nbsp;<a id=\"mw3g\" title=\"Tournoi d'\u00e9checs de Moscou 1925\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tournoi_d'%C3%A9checs_de_Moscou_1925\" rel=\"mw:WikiLink\">tournoi de Moscou 1925<\/a>&nbsp;derri\u00e8re&nbsp;<a id=\"mw3w\" title=\"Efim Bogoljubov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Efim_Bogoljubov\" rel=\"mw:WikiLink\">Efim Bogoljubov<\/a>&nbsp;mais devant une fois encore&nbsp;<a id=\"mw4A\" title=\"Jos\u00e9 Ra\u00fal Capablanca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jos%C3%A9_Ra%C3%BAl_Capablanca\" rel=\"mw:WikiLink\">Capablanca<\/a>. Il s&rsquo;ensuivit neuf ann\u00e9es sans jouer<span id=\"mw4Q\">&nbsp;<\/span>: il ne fut pas invit\u00e9 au tournoi d&rsquo;\u00e9checs de New York 1927.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mw4g\" data-mw-section-id=\"17\" aria-labelledby=\"Retour_aux_\u00e9checs_(1933-1934)\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Retour_aux_\u00e9checs_(1933-1934)\"><span id=\"Retour_aux_.C3.A9checs_.281933-1934.29\"><\/span>Retour aux \u00e9checs (1933-1934)<\/h3>\n<\/div>\n<p id=\"mw4w\" style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;accession d&rsquo;<a id=\"mw5A\" title=\"Adolf Hitler\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Adolf_Hitler\" rel=\"mw:WikiLink\">Adolf Hitler<\/a>&nbsp;au pouvoir en Allemagne poussa Lasker \u00e0 l&rsquo;exil, lui qui \u00e9tait&nbsp;<a id=\"mw5Q\" title=\"Juifs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Juifs\" rel=\"mw:WikiLink\">juif<\/a>.<\/p>\n<p id=\"mw5g\" style=\"text-align: justify;\">En&nbsp;<time id=\"mw5w\" class=\"nowrap\" datetime=\"1934-07\" data-sort-value=\"1934-07\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;date&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Date&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;juillet 1934&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">juillet 1934<\/time>, \u00e0 65 ans, il accepta l&rsquo;invitation pour disputer le&nbsp;<a id=\"mw6A\" title=\"Tournoi d'\u00e9checs de Zurich\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tournoi_d'%C3%A9checs_de_Zurich\" rel=\"mw:WikiLink\">tournoi anniversaire du club de Zurich<\/a>&nbsp;avec la participation du champion du monde <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/alexandre-alekhine\/\">Alekhine<\/a>, de&nbsp;<a id=\"mw6Q\" title=\"Max Euwe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Max_Euwe\" rel=\"mw:WikiLink\">Max Euwe<\/a>,&nbsp;<a id=\"mw6g\" title=\"Salo Flohr\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salo_Flohr\" rel=\"mw:WikiLink\">Salo Flohr<\/a>,&nbsp;<a id=\"mw6w\" title=\"Efim Bogoljubov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Efim_Bogoljubov\" rel=\"mw:WikiLink\">Efim Bogoljubov<\/a>,&nbsp;<a id=\"mw7A\" title=\"Aaron Nimzowitsch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aaron_Nimzowitsch\" rel=\"mw:WikiLink\">Aaron Nimzowitsch<\/a>&nbsp;et Stahlberg. Lasker termina cinqui\u00e8me avec 10 points sur 15 (neuf victoires, trois d\u00e9faites et deux nulles).<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mw7Q\" data-mw-section-id=\"18\" aria-labelledby=\"Installation_\u00e0_Moscou_(1935-1937)\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Installation_\u00e0_Moscou_(1935-1937)\"><span id=\"Installation_.C3.A0_Moscou_.281935-1937.29\"><\/span>Installation \u00e0 Moscou (1935-1937)<\/h3>\n<\/div>\n<p id=\"mw7g\" style=\"text-align: justify;\">La ferme que poss\u00e9dait Lasker \u00e0&nbsp;<a id=\"mw7w\" title=\"Trebbin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trebbin\" rel=\"mw:WikiLink\">Thyrow<\/a>&nbsp;en Allemagne fut confisqu\u00e9e par les nazis ainsi que l&rsquo;argent sur son compte bancaire. En 1935, il accepta l&rsquo;invitation de disputer le tournoi de&nbsp;<a id=\"mw8A\" title=\"Moscou\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Moscou\" rel=\"mw:WikiLink\">Moscou<\/a>&nbsp;en f\u00e9vrier-<time id=\"mw8Q\" class=\"nowrap\" datetime=\"1935-03\" data-sort-value=\"1935-03\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;date&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Date&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;mars 1935&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">mars 1935<\/time>. \u00c0 la fin du tournoi, o\u00f9 il finit troisi\u00e8me (devant Capablanca), il d\u00e9cida de rester \u00e0 Moscou. L&rsquo;ann\u00e9e suivante, il disputa le tournoi de Moscou organis\u00e9 en mai-<time id=\"mw8g\" class=\"nowrap\" datetime=\"1936-06\" data-sort-value=\"1936-06\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;date&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Date&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;juin 1936&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">juin 1936<\/time>&nbsp;qui opposa cinq sovi\u00e9tiques (<a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/richard-reti\/mikhail-botvinnik\/\">Botvinnik<\/a>, Ragozine, Kan, Levenfish et&nbsp;<a id=\"mw8w\" title=\"Nikola\u00ef Rioumine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nikola%C3%AF_Rioumine\" rel=\"mw:WikiLink\">Rioumine<\/a>) \u00e0 cinq ma\u00eetres \u00e9trangers (Capablanca, Lasker, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/salo-flohr\/\">Flohr<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/andor-lilienthal\/\">Lilienthal<\/a> et Eliskases)<span id=\"mw9A\">&nbsp;<\/span>; Lasker termina sixi\u00e8me.<\/p>\n<div id=\"mw9Q\" class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Article d\u00e9taill\u00e9&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Article_d\u00e9taill\u00e9&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Tournoi d'\u00e9checs de Nottingham 1936&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9&nbsp;:&nbsp;<a title=\"Tournoi d'\u00e9checs de Nottingham 1936\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tournoi_d'%C3%A9checs_de_Nottingham_1936\" rel=\"mw:WikiLink\">Tournoi d&rsquo;\u00e9checs de Nottingham 1936<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p id=\"mw9g\" style=\"text-align: justify;\">Son dernier tournoi eut lieu \u00e0&nbsp;<a id=\"mw9w\" title=\"Nottingham\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nottingham\" rel=\"mw:WikiLink\">Nottingham<\/a>&nbsp;en&nbsp;<time id=\"mw-A\" class=\"nowrap\" datetime=\"1936-08\" data-sort-value=\"1936-08\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;date&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Date&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;ao\u00fbt 1936&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">ao\u00fbt 1936<\/time><span id=\"mw-Q\">&nbsp;<\/span>: il termina septi\u00e8me \u00e0 l&rsquo;\u00e2ge de 67 ans. \u00c0 la fin du tournoi, Lasker retourna \u00e0 Moscou.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mw-g\" data-mw-section-id=\"19\" aria-labelledby=\"Exil_aux_\u00c9tats-Unis_(1938-1940)\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Exil_aux_\u00c9tats-Unis_(1938-1940)\"><span id=\"Exil_aux_.C3.89tats-Unis_.281938-1940.29\"><\/span>Exil aux \u00c9tats-Unis (1938-1940)<\/h3>\n<\/div>\n<p id=\"mw-w\" style=\"text-align: justify;\">Lasker, qui se consid\u00e9rait d\u00e9sormais comme citoyen de l&rsquo;Union sovi\u00e9tique, quitta Moscou en&nbsp;<time id=\"mw_A\" class=\"nowrap\" datetime=\"1937-10\" data-sort-value=\"1937-10\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;date&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Date&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;octobre 1937&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">octobre 1937<\/time>&nbsp;pour un voyage aux \u00c9tats-Unis, mais il ne revint pas. Il passa par les Pays-Bas et quitta l&rsquo;Europe pour s&rsquo;installer \u00e0 Chicago puis \u00e0&nbsp;<a id=\"mw_Q\" title=\"New York\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/New_York\" rel=\"mw:WikiLink\">New York<\/a>. En d\u00e9cembre&nbsp;<a id=\"mw_g\" title=\"1940\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1940\" rel=\"mw:WikiLink\">1940<\/a>, il fut victime d&rsquo;un malaise pendant un cours<span id=\"mw_w\">&nbsp;<\/span>; il mourut le&nbsp;<time id=\"mwAQA\" class=\"nowrap\" datetime=\"1941-01-11\" data-sort-value=\"1941-01-11\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;date&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Date&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;11 janvier 1941&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">11 janvier 1941<\/time>.<\/p>\n<\/section>\n<\/section>\n<section id=\"mwAQE\" data-mw-section-id=\"20\" aria-labelledby=\"Style_de_jeu\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Style_de_jeu\">Style de jeu<\/h2>\n<\/div>\n<figure id=\"mwAQI\" class=\"mw-default-size\"><a id=\"mwAQM\" class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Bundesarchiv_Bild_102-14194,_Emanuel_Lasker.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"mwAQQ\" class=\"mw-file-element mw-file-upright\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/60\/Bundesarchiv_Bild_102-14194%2C_Emanuel_Lasker.jpg\/250px-Bundesarchiv_Bild_102-14194%2C_Emanuel_Lasker.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/60\/Bundesarchiv_Bild_102-14194%2C_Emanuel_Lasker.jpg\/500px-Bundesarchiv_Bild_102-14194%2C_Emanuel_Lasker.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail 2x\" width=\"190\" height=\"271\" data-file-width=\"545\" data-file-height=\"776\" data-file-type=\"bitmap\"\/><\/a><figcaption id=\"mwAQU\">Emanuel Lasker en 1933.<\/figcaption><\/figure>\n<section id=\"mwAQY\" data-mw-section-id=\"21\" aria-labelledby=\"Un_style_\u00ab_\u00e9clectique_\u00bb\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Un_style_\u00ab_\u00e9clectique_\u00bb\"><span id=\"Un_style_.C2.AB_.C3.A9clectique_.C2.BB\"><\/span>Un style \u00ab<span id=\"mwAQc\">&nbsp;<\/span>\u00e9clectique<span id=\"mwAQg\">&nbsp;<\/span>\u00bb<\/h3>\n<\/div>\n<p id=\"mwAQk\">Dot\u00e9 d&rsquo;un style de jeu \u00e9clectique, Emanuel Lasker adorait s&rsquo;adapter au style de jeu de ses adversaires pour mieux les battre, m\u00eame s&rsquo;il fallait pour cela prendre le risque de perdre la partie.<\/p>\n<blockquote id=\"mwAQo\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Citation bloc&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Citation_bloc&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Je ne joue pas avec des pions blancs et noirs, priv\u00e9s de vie. Je joue avec des \u00eatres humains, de chair et de sang&lt;ref&gt;Citation tir\u00e9e du cahier central du magazine ''[[Europe \u00c9checs]]'' {{n\u00b0}}530 (f\u00e9vrier 2004).&lt;\/ref&gt;&quot;},&quot;2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Citation d'Emanuel Lasker&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><p>\u00ab&nbsp;Je ne joue pas avec des pions blancs et noirs, priv\u00e9s de vie. Je joue avec des \u00eatres humains, de chair et de sang<sup id=\"cite_ref-11\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-11&quot;}}\"><a id=\"mwAQs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-11\"><span id=\"mwAQw\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAQ0\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>11<span id=\"mwAQ4\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;\u00bb<\/p><\/blockquote>\n<p id=\"mwAQ8\">\u2014&nbsp;Citation d&rsquo;Emanuel Lasker<\/p>\n<p id=\"mwARA\">L&rsquo;universitaire et joueur d&rsquo;\u00e9checs fran\u00e7ais&nbsp;<a id=\"mwARE\" title=\"Michel Roos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Roos\" rel=\"mw:WikiLink\">Michel Roos<\/a>&nbsp;a affirm\u00e9 que Lasker \u00e9tait l&rsquo;initiateur de l&rsquo;\u00ab<span id=\"mwARI\">&nbsp;<\/span>\u00e9cole psychologique<span id=\"mwARM\">&nbsp;<\/span>\u00bb ou \u00ab<span id=\"mwARQ\">&nbsp;<\/span>berlinoise<span id=\"mwARU\">&nbsp;<\/span>\u00bb, soit&nbsp;<span id=\"mwARY\" class=\"citation\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Citation&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Citation&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;une nouvelle forme de l'\u00e9cole classique&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\u00ab&nbsp;une nouvelle forme de l&rsquo;\u00e9cole classique&nbsp;\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-12\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-12&quot;}}\"><a id=\"mwARc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-12\"><span id=\"mwARg\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwARk\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>12<span id=\"mwARo\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p id=\"mwARs\">Comme&nbsp;<a id=\"mwARw\" title=\"Jos\u00e9 Ra\u00fal Capablanca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jos%C3%A9_Ra%C3%BAl_Capablanca\" rel=\"mw:WikiLink\">Jos\u00e9 Ra\u00fal Capablanca<\/a>&nbsp;qui l&rsquo;a d\u00e9poss\u00e9d\u00e9 du titre de&nbsp;<a id=\"mwAR0\" class=\"mw-redirect\" title=\"Champion du monde d'\u00e9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Champion_du_monde_d'%C3%A9checs\" rel=\"mw:WikiLink\">champion du monde<\/a>, Lasker \u00e9tait un tr\u00e8s fort joueur de&nbsp;<a id=\"mwAR4\" title=\"Finale (\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Finale_(%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">finales<\/a>. Cela l&rsquo;a amen\u00e9 \u00e0 tenir grand compte de la&nbsp;<a id=\"mwAR8\" title=\"Structure de pions\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Structure_de_pions\" rel=\"mw:WikiLink\">structure de pions<\/a>&nbsp;dans l&rsquo;<a id=\"mwASA\" title=\"Ouverture (\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ouverture_(%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">ouverture<\/a>. On peut notamment le cr\u00e9diter d&rsquo;un r\u00f4le de pionnier dans l&rsquo;<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tude_(%C3%A9checs)\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00e9tude<\/a> de la&nbsp;<a id=\"mwASE\" title=\"Variante Svechnikov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Variante_Svechnikov\" rel=\"mw:WikiLink\">variante Svechnikov<\/a>&nbsp;de la&nbsp;<a id=\"mwASI\" title=\"D\u00e9fense sicilienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_sicilienne\" rel=\"mw:WikiLink\">d\u00e9fense sicilienne<\/a>, anciennement d\u00e9nomm\u00e9e \u00ab<span id=\"mwASM\">&nbsp;<\/span>variante Lasker&#8211;<a id=\"mwASQ\" class=\"new\" title=\"Ji\u0159\u00ed Pelik\u00e1n (joueur d'\u00e9checs) (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ji%C5%99%C3%AD_Pelik%C3%A1n_(joueur_d'%C3%A9checs)?action=edit&amp;redlink=1\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Lien&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Lien&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;trad&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ji\u0159\u00ed Pelik\u00e1n (chess player)&quot;},&quot;fr&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ji\u0159\u00ed Pelik\u00e1n (joueur d'\u00e9checs)&quot;},&quot;texte&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Pelik\u00e1n&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\" data-mw-i18n=\"{&quot;title&quot;:{&quot;lang&quot;:&quot;x-page&quot;,&quot;key&quot;:&quot;red-link-title&quot;,&quot;params&quot;:[&quot;Ji\u0159\u00ed Pelik\u00e1n (joueur d'\u00e9checs)&quot;]}}\">Pelik\u00e1n<\/a>&nbsp;<a class=\"extiw\" title=\"en:Ji\u0159\u00ed Pelik\u00e1n (chess player)\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Ji%C5%99%C3%AD%20Pelik%C3%A1n%20(chess%20player)\" rel=\"mw:WikiLink\/Interwiki\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en anglais&nbsp;: \u00ab&nbsp;Ji\u0159\u00ed Pelik\u00e1n (chess player)&nbsp;\u00bb\">(en)<\/span><\/a><span id=\"mwASY\">&nbsp;<\/span>\u00bb.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwASc\" data-mw-section-id=\"22\" aria-labelledby=\"Ouvertures_c\u00e9l\u00e8bres_portant_son_nom\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Ouvertures_c\u00e9l\u00e8bres_portant_son_nom\"><span id=\"Ouvertures_c.C3.A9l.C3.A8bres_portant_son_nom\"><\/span>Ouvertures c\u00e9l\u00e8bres portant son nom<\/h3>\n<\/div>\n<ul id=\"mwASg\">\n<li id=\"mwASk\">Le&nbsp;<a id=\"mwASo\" title=\"Pi\u00e8ge de Lasker\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pi%C3%A8ge_de_Lasker\" rel=\"mw:WikiLink\">pi\u00e8ge de Lasker<\/a>, sous-variante du&nbsp;<a id=\"mwASs\" title=\"Contre-gambit Albin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Contre-gambit_Albin\" rel=\"mw:WikiLink\">contre-gambit Albin<\/a>.<\/li>\n<li id=\"mwASw\">La d\u00e9fense Lasker du&nbsp;<a id=\"mwAS0\" title=\"Gambit Evans\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gambit_Evans\" rel=\"mw:WikiLink\">Gambit Evans<\/a>&nbsp;(qui a effectivement mis fin \u00e0 l&rsquo;utilisation de ce&nbsp;<a id=\"mwAS4\" title=\"Gambit (\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gambit_(%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">gambit<\/a>&nbsp;dans les tournois jusqu&rsquo;\u00e0 sa renaissance dans les ann\u00e9es 1990s<sup id=\"cite_ref-13\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-13&quot;}}\"><a id=\"mwAS8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-13\"><span id=\"mwATA\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwATE\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>13<span id=\"mwATI\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>).<\/li>\n<li id=\"mwATM\">La&nbsp;<a id=\"mwATQ\" title=\"Variante Lasker du gambit dame refus\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Variante_Lasker_du_gambit_dame_refus%C3%A9\" rel=\"mw:WikiLink\">variante Lasker<\/a>&nbsp;du&nbsp;<a id=\"mwATU\" title=\"Gambit dame refus\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gambit_dame_refus%C3%A9\" rel=\"mw:WikiLink\">gambit dame refus\u00e9<\/a><span id=\"mwATY\">&nbsp;<\/span>: 1. d4 d5 2. c4 e6 3. Cc3 Cf6 4. Fg5 Fe7 5. e3 0-0 6. Cf3 h6 7. Fh4&nbsp;<b id=\"mwATc\">Ce4<\/b>&nbsp;8. Fxe7 Dxe7.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section id=\"mwATg\" data-mw-section-id=\"23\" aria-labelledby=\"Influence\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Influence\">Influence<\/h3>\n<\/div>\n<p id=\"mwATk\">L&rsquo;approche pragmatique et combative de Lasker a particuli\u00e8rement influenc\u00e9 des joueurs sovi\u00e9tiques comme&nbsp;<a id=\"mwATo\" class=\"mw-redirect\" title=\"Mikhail Tal\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mikhail_Tal\" rel=\"mw:WikiLink\">Mikhail Tal<\/a>&nbsp;et&nbsp;<a id=\"mwATs\" title=\"Viktor Kortchno\u00ef\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Viktor_Kortchno%C3%AF\" rel=\"mw:WikiLink\">Viktor Kortchno\u00ef<\/a><sup id=\"cite_ref-14\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-14&quot;}}\"><a id=\"mwATw\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-14\"><span id=\"mwAT0\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAT4\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>14<span id=\"mwAT8\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>. D&rsquo;ailleurs, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/tal\/\">Tal<\/a> et <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/viktor-kortchnoi\/\">Kortchno\u00ef<\/a> ont affirm\u00e9 que Lasker \u00e9tait le plus grand joueur d&rsquo;\u00e9checs de tous les temps<sup id=\"cite_ref-15\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-15&quot;}}\"><a id=\"mwAUA\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-15\"><span id=\"mwAUE\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAUI\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>15<span id=\"mwAUM\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<\/section>\n<\/section>\n<section id=\"mwAUQ\" data-mw-section-id=\"24\" aria-labelledby=\"Autres_jeux_(bridge,_go_et_Lasca)\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Autres_jeux_(bridge,_go_et_Lasca)\"><span id=\"Autres_jeux_.28bridge.2C_go_et_Lasca.29\"><\/span>Autres jeux (bridge, go et Lasca)<\/h2>\n<\/div>\n<p id=\"mwAUU\" style=\"text-align: justify;\">Il arriva \u00e0 Lasker, durant sa carri\u00e8re, d&rsquo;abandonner pendant quelque temps les \u00e9checs. Pour Lasker, jouer aux \u00e9checs \u00e9tait un m\u00e9tier comme un autre. Si la r\u00e9compense pour l&rsquo;effort fourni en valait la peine, il \u00e9tait pr\u00eat \u00e0 jouer, sinon il vaquait \u00e0 autre chose. Il fut ainsi membre de l&rsquo;\u00e9quipe d&rsquo;Allemagne de&nbsp;<a id=\"mwAUY\" title=\"Bridge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bridge\" rel=\"mw:WikiLink\">bridge<\/a>&nbsp;au championnat du monde et&nbsp;<a id=\"mwAUc\" class=\"mw-redirect\" title=\"Jeu de go\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jeu_de_go\" rel=\"mw:WikiLink\">joueur de go<\/a>&nbsp;(\u00e0 une \u00e9poque o\u00f9 ce jeu \u00e9tait presque inconnu en Occident<span id=\"mwAUg\">&nbsp;<\/span>; on le confond d&rsquo;ailleurs souvent \u00e0 ce sujet avec son ami&nbsp;<a id=\"mwAUk\" title=\"Edward Lasker\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Edward_Lasker\" rel=\"mw:WikiLink\">Edward Lasker<\/a>)<sup id=\"cite_ref-16\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-16&quot;}}\"><a id=\"mwAUo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-16\"><span id=\"mwAUs\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAUw\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>16<span id=\"mwAU0\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>, tout comme il termina son doctorat en math\u00e9matiques pendant son r\u00e8gne sur les \u00e9checs. Il inventa un jeu baptis\u00e9 le&nbsp;<a id=\"mwAU4\" title=\"Laska\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Laska\" rel=\"mw:WikiLink\">Laska<\/a>&nbsp;(ou Lasca)<sup id=\"cite_ref-17\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-17&quot;}}\"><a id=\"mwAU8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-17\"><span id=\"mwAVA\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAVE\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>17<span id=\"mwAVI\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;qui se disputait sur un quadrillage et o\u00f9 chacun des adversaires occupait un quart de la surface avec une pi\u00e8ce nomm\u00e9e la&nbsp;<span id=\"mwAVM\" class=\"citation\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Citation&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Citation&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;T\u00eate&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\u00ab&nbsp;T\u00eate&nbsp;\u00bb<\/span>&nbsp;et plusieurs pi\u00e8ces appel\u00e9es&nbsp;<span id=\"mwAVQ\" class=\"citation\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Citation&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Citation&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Esclaves&lt;ref&gt;[[Fran\u00e7ois Le Lionnais]] et Ernst Paget, ''Dictionnaire des \u00e9checs, 1967, p.220.&lt;\/ref&gt;&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\u00ab&nbsp;Esclaves<sup id=\"cite_ref-18\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-18&quot;}}\"><a id=\"mwAVU\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-18\"><span id=\"mwAVY\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAVc\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>18<span id=\"mwAVg\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;\u00bb<\/span>.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwAVk\" data-mw-section-id=\"25\" aria-labelledby=\"Palmar\u00e8s\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Palmar\u00e8s\"><span id=\"Palmar.C3.A8s\"><\/span>Palmar\u00e8s<\/h2>\n<\/div>\n<p id=\"mwAVo\">Les tables suivantes donnent les r\u00e9sultats et les scores de Emanuel Lasker dans les tournois et les matchs<sup id=\"cite_ref-19\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-19&quot;}}\"><a id=\"mwAVs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-19\"><span id=\"mwAVw\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAV0\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>19<span id=\"mwAV4\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p id=\"mwAV8\">La notation (+6 \u20134 =13) signifie<span id=\"mwAWA\">&nbsp;<\/span>: six victoires, quatre d\u00e9faites et treize&nbsp;<a id=\"mwAWE\" class=\"mw-redirect\" title=\"Parties nulles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Parties_nulles\" rel=\"mw:WikiLink\">parties nulles<\/a>.<\/p>\n<section id=\"mwAWI\" data-mw-section-id=\"26\" aria-labelledby=\"1889-1893_:_matches_disput\u00e9s_avant_le_championnat_du_monde_de_1894\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"1889-1893_:_matches_disput\u00e9s_avant_le_championnat_du_monde_de_1894\"><span id=\"1889-1893_:_matches_disput.C3.A9s_avant_le_championnat_du_monde_de_1894\"><\/span>1889-1893<span id=\"mwAWM\">&nbsp;<\/span>: matches disput\u00e9s avant le championnat du monde de 1894<\/h3>\n<\/div>\n<figure id=\"mwAWQ\" class=\"mw-default-size\"><a id=\"mwAWU\" class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Henry_Edward_Bird_(1877_drawing_by_Sam_Loyd).jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"mwAWY\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/d\/db\/Henry_Edward_Bird_%281877_drawing_by_Sam_Loyd%29.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail_unscaled\" width=\"202\" height=\"235\" data-file-width=\"202\" data-file-height=\"235\" data-file-type=\"bitmap\"\/><\/a><figcaption id=\"mwAWc\"><a id=\"mwAWg\" title=\"Henry Bird\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Bird\" rel=\"mw:WikiLink\">Henry Bird<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<dl id=\"mwAWk\">\n<dt id=\"mwAWo\">1889<\/dt>\n<dd id=\"mwAWs\">(Berlin) Match contre&nbsp;<a id=\"mwAWw\" title=\"Curt von Bardeleben\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Curt_von_Bardeleben\" rel=\"mw:WikiLink\">Curt von Bardeleben<\/a><span id=\"mwAW0\">&nbsp;<\/span>: 3,5\u20131,5 (+2 -1 =3)<\/dd>\n<dt id=\"mwAW4\">1890<\/dt>\n<dd id=\"mwAW8\"><\/dd>\n<\/dl>\n<ul id=\"mwAXA\">\n<li id=\"mwAXE\">(<a id=\"mwAXI\" title=\"Liverpool\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Liverpool\" rel=\"mw:WikiLink\">Liverpool<\/a>) Match contre&nbsp;<a id=\"mwAXM\" title=\"Henry Bird\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Bird\" rel=\"mw:WikiLink\">Bird<\/a><span id=\"mwAXQ\">&nbsp;<\/span>: 8,5\u20133,5 (+7 -2 =3)<\/li>\n<li id=\"mwAXU\">(<a id=\"mwAXY\" title=\"Manchester\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Manchester\" rel=\"mw:WikiLink\">Manchester<\/a>) Match contre N.T. Miniati<span id=\"mwAXc\">&nbsp;<\/span>: 4\u20131 (+3 \u20130 =2)<\/li>\n<li id=\"mwAXg\">(<a id=\"mwAXk\" title=\"Leipzig\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Leipzig\" rel=\"mw:WikiLink\">Leipzig<\/a>) Match contre&nbsp;<a id=\"mwAXo\" title=\"Jacques Mieses\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Mieses\" rel=\"mw:WikiLink\">Mieses<\/a><span id=\"mwAXs\">&nbsp;<\/span>: 6,5\u20131,5 (+5 \u20130 =3)<\/li>\n<li id=\"mwAXw\">(<a id=\"mwAX0\" title=\"Vienne (Autriche)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vienne_(Autriche)\" rel=\"mw:WikiLink\">Vienne<\/a>) Match contre&nbsp;<a id=\"mwAX4\" title=\"Berthold Englisch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berthold_Englisch\" rel=\"mw:WikiLink\">Englisch<\/a><span id=\"mwAX8\">&nbsp;<\/span>: 3,5\u20131,5 (+2 \u20130 =3)<\/li>\n<\/ul>\n<dl id=\"mwAYA\">\n<dt id=\"mwAYE\">1891<\/dt>\n<dd id=\"mwAYI\">(<a id=\"mwAYM\" title=\"Londres\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Londres\" rel=\"mw:WikiLink\">Londres<\/a>) Match contre&nbsp;<a id=\"mwAYQ\" class=\"new\" title=\"Francis Joseph Lee (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francis_Joseph_Lee?action=edit&amp;redlink=1\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;lien&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Lien&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;lang&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;},&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Francis Joseph Lee&quot;},&quot;texte&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Francis Lee&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\" data-mw-i18n=\"{&quot;title&quot;:{&quot;lang&quot;:&quot;x-page&quot;,&quot;key&quot;:&quot;red-link-title&quot;,&quot;params&quot;:[&quot;Francis Joseph Lee&quot;]}}\">Francis Lee<\/a>&nbsp;<a class=\"extiw\" title=\"en:Francis Joseph Lee\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Francis%20Joseph%20Lee\" rel=\"mw:WikiLink\/Interwiki\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en anglais&nbsp;: \u00ab&nbsp;Francis Joseph Lee&nbsp;\u00bb\">(en)<\/span><\/a><span id=\"mwAYY\">&nbsp;<\/span>: 1,5\u20130,5 (+1 \u20130 =1)<\/dd>\n<dt id=\"mwAYc\">1892<\/dt>\n<dd id=\"mwAYg\"><\/dd>\n<\/dl>\n<ul id=\"mwAYk\">\n<li id=\"mwAYo\">(Londres) Match contre&nbsp;<a id=\"mwAYs\" title=\"Joseph Henry Blackburne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_Henry_Blackburne\" rel=\"mw:WikiLink\">Blackburne<\/a><span id=\"mwAYw\">&nbsp;<\/span>: 8\u20132 (+6 \u20130 =4)<\/li>\n<li id=\"mwAY0\">(<a id=\"mwAY4\" title=\"Newcastle upon Tyne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Newcastle_upon_Tyne\" rel=\"mw:WikiLink\">Newcastle<\/a>) Match contre Bird<span id=\"mwAY8\">&nbsp;<\/span>: 5\u20130<\/li>\n<\/ul>\n<dl id=\"mwAZA\">\n<dt id=\"mwAZE\">1892-1893<\/dt>\n<dd id=\"mwAZI\">(<a id=\"mwAZM\" title=\"Indiana\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Indiana\" rel=\"mw:WikiLink\">Indiana<\/a>) Match contre&nbsp;<a id=\"mwAZQ\" title=\"Jackson Showalter\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jackson_Showalter\" rel=\"mw:WikiLink\">Showalter<\/a><span id=\"mwAZU\">&nbsp;<\/span>: 7\u20133 (+6 -2 =2)<\/dd>\n<dt id=\"mwAZY\">1893<\/dt>\n<dd id=\"mwAZc\"><\/dd>\n<\/dl>\n<ul id=\"mwAZg\">\n<li id=\"mwAZk\">(<a id=\"mwAZo\" title=\"La Havane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Havane\" rel=\"mw:WikiLink\">La Havane<\/a>) Matchs contre&nbsp;<a id=\"mwAZs\" title=\"Celso Golmayo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Celso_Golmayo\" rel=\"mw:WikiLink\">Celso Golmayo<\/a>&nbsp;(+2 \u20130 =1), contre&nbsp;<a id=\"mwAZw\" class=\"new\" title=\"Andr\u00e9s Clemente V\u00e1zquez (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9s_Clemente_V%C3%A1zquez?action=edit&amp;redlink=1\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;lien&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Lien&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;lang&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;ru&quot;},&quot;trad&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;\u0412\u0430\u0441\u043a\u0435\u0441, \u0410\u043d\u0434\u0440\u0435\u0441 \u041a\u043b\u0435\u043c\u0435\u043d\u0442\u0435&quot;},&quot;fr&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Andr\u00e9s Clemente V\u00e1zquez&quot;},&quot;texte&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;A. Vasquez&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\" data-mw-i18n=\"{&quot;title&quot;:{&quot;lang&quot;:&quot;x-page&quot;,&quot;key&quot;:&quot;red-link-title&quot;,&quot;params&quot;:[&quot;Andr\u00e9s Clemente V\u00e1zquez&quot;]}}\">A. Vasquez<\/a>&nbsp;<a class=\"extiw\" title=\"ru:\u0412\u0430\u0441\u043a\u0435\u0441, \u0410\u043d\u0434\u0440\u0435\u0441 \u041a\u043b\u0435\u043c\u0435\u043d\u0442\u0435\" href=\"https:\/\/ru.wikipedia.org\/wiki\/%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%81,%20%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D1%81%20%D0%9A%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B5\" rel=\"mw:WikiLink\/Interwiki\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en russe&nbsp;: \u00ab&nbsp;\u0412\u0430\u0441\u043a\u0435\u0441, \u0410\u043d\u0434\u0440\u0435\u0441 \u041a\u043b\u0435\u043c\u0435\u043d\u0442\u0435&nbsp;\u00bb\">(ru)<\/span><\/a>&nbsp;(3-0) et contre A. Ponce (2-0)<\/li>\n<li id=\"mwAZ4\">(<a id=\"mwAZ8\" title=\"New York\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/New_York\" rel=\"mw:WikiLink\">New York<\/a>) Match contre Alfred Ettlinger<span id=\"mwAaA\">&nbsp;<\/span>: 5\u20130<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section id=\"mwAaE\" data-mw-section-id=\"27\" aria-labelledby=\"1889-1897_:_premiers_tournois_et_championnats_du_monde\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"1889-1897_:_premiers_tournois_et_championnats_du_monde\">1889-1897<span id=\"mwAaI\">&nbsp;<\/span>: premiers tournois et championnats du monde<\/h3>\n<\/div>\n<figure id=\"mwAaM\" class=\"mw-default-size\"><a id=\"mwAaQ\" class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Lasker-Steinitz.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"mwAaU\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/ac\/Lasker-Steinitz.jpg\/250px-Lasker-Steinitz.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/a\/ac\/Lasker-Steinitz.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail_unscaled 2x\" width=\"250\" height=\"177\" data-file-width=\"424\" data-file-height=\"300\" data-file-type=\"bitmap\"\/><\/a><figcaption id=\"mwAaY\">Lasker (\u00e0 droite) face \u00e0&nbsp;<a id=\"mwAac\" title=\"Wilhelm Steinitz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wilhelm_Steinitz\" rel=\"mw:WikiLink\">Steinitz<\/a>&nbsp;en 1894<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"mwAag\" class=\"mw-default-size\"><a id=\"mwAak\" class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Contestants_at_the_Hastings_1895_International_Chess_Tournament.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"mwAao\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/1b\/Contestants_at_the_Hastings_1895_International_Chess_Tournament.jpg\/250px-Contestants_at_the_Hastings_1895_International_Chess_Tournament.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/1b\/Contestants_at_the_Hastings_1895_International_Chess_Tournament.jpg\/500px-Contestants_at_the_Hastings_1895_International_Chess_Tournament.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail 2x\" width=\"250\" height=\"120\" data-file-width=\"800\" data-file-height=\"384\" data-file-type=\"bitmap\"\/><\/a><figcaption id=\"mwAas\">Participants du&nbsp;<a id=\"mwAaw\" class=\"mw-redirect\" title=\"Tournoi d'Hastings\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tournoi_d'Hastings\" rel=\"mw:WikiLink\">tournoi d&rsquo;Hastings<\/a>&nbsp;1895.<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"mwAa0\" class=\"mw-default-size\"><a id=\"mwAa4\" class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Nuremberg1896.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"mwAa8\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/7b\/Nuremberg1896.jpg\/250px-Nuremberg1896.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/7b\/Nuremberg1896.jpg\/500px-Nuremberg1896.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail 2x\" width=\"250\" height=\"129\" data-file-width=\"1000\" data-file-height=\"516\" data-file-type=\"bitmap\"\/><\/a><figcaption id=\"mwAbA\">Participants du tournoi de&nbsp;<a id=\"mwAbE\" title=\"Nuremberg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nuremberg\" rel=\"mw:WikiLink\">Nuremberg<\/a>&nbsp;1896.<\/figcaption><\/figure>\n<table id=\"mwAbI\" class=\"wikitable centre\">\n<tbody id=\"mwAbM\">\n<tr id=\"mwAbQ\">\n<th id=\"mwAbU\">Ann\u00e9e<\/th>\n<th id=\"mwAbY\">Seul vainqueur<\/th>\n<th id=\"mwAbc\">Deuxi\u00e8me ou troisi\u00e8me<\/th>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAbg\">\n<td id=\"mwAbk\">1889<\/td>\n<td id=\"mwAbo\"><a id=\"mwAbs\" title=\"Berlin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berlin\" rel=\"mw:WikiLink\">Berlin<\/a>&nbsp;(Caf\u00e9 Keiserhauf)<span id=\"mwAbw\">&nbsp;<\/span>: 20 \/ 20<\/p>\n<hr id=\"mwAb0\"\/>\n<p><a id=\"mwAb4\" title=\"Wroc\u0142aw\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wroc%C5%82aw\" rel=\"mw:WikiLink\">Breslau<\/a>&nbsp;(<abbr id=\"mwAb8\" class=\"abbr\" title=\"Sixi\u00e8me\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;6e&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:6e&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;congr\u00e8s&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">6<sup>e<\/sup><\/abbr>&nbsp;congr\u00e8s&nbsp;de la f\u00e9d\u00e9ration allemande)<br id=\"mwAcA\"\/>(tournoi des non-ma\u00eetres)<span id=\"mwAcE\">&nbsp;<\/span>: 13 \/ 16 (+12 -2 =2)<br id=\"mwAcI\"\/>Groupe A<span id=\"mwAcM\">&nbsp;<\/span>: 8 \/ 9<span id=\"mwAcQ\">&nbsp;<\/span>; Finale<span id=\"mwAcU\">&nbsp;<\/span>: 4 \/ 6 (<i id=\"mwAcY\">ex \u00e6quo<\/i>&nbsp;von Feyerfeil)<br id=\"mwAcc\"\/>Match de d\u00e9partage contre von Feyerfeil<span id=\"mwAcg\">&nbsp;<\/span>: 1-0<\/td>\n<td id=\"mwAck\"><a id=\"mwAco\" title=\"Amsterdam\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amsterdam\" rel=\"mw:WikiLink\">Amsterdam<\/a>&nbsp;(<abbr id=\"mwAcs\" class=\"abbr\" title=\"Deuxi\u00e8me\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2e&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:2e&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">2<sup>e<\/sup><\/abbr>&nbsp;apr\u00e8s&nbsp;<a id=\"mwAcw\" title=\"Amos Burn\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amos_Burn\" rel=\"mw:WikiLink\">Burn<\/a>)<span id=\"mwAc0\">&nbsp;<\/span>: 6 \/ 8 (+5 -1 =2)<br id=\"mwAc4\"\/>(tournoi de ma\u00eetres remport\u00e9 par&nbsp;<a id=\"mwAc8\" title=\"Amos Burn\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amos_Burn\" rel=\"mw:WikiLink\">Burn<\/a><span id=\"mwAdA\">&nbsp;<\/span>: 7 \/ 8)<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAdE\">\n<td id=\"mwAdI\">1890<\/td>\n<td id=\"mwAdM\">Tournoi de Berlin<sup id=\"cite_ref-20\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-20&quot;}}\"><a id=\"mwAdQ\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-20\"><span id=\"mwAdU\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAdY\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>20<span id=\"mwAdc\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup><span id=\"mwAdg\">&nbsp;<\/span>: 6,5 \/ 8 (+6 -1 =1)<br id=\"mwAdk\"\/>(vainqueur du d\u00e9partage)<\/td>\n<td id=\"mwAdo\">Tournoi de&nbsp;<a id=\"mwAds\" title=\"Graz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Graz\" rel=\"mw:WikiLink\">Graz<\/a>&nbsp;(<abbr id=\"mwAdw\" class=\"abbr\" title=\"Troisi\u00e8me\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;3e&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:3e&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">3<sup>e<\/sup><\/abbr>)<span id=\"mwAd0\">&nbsp;<\/span>: 4 \/ 6 (+3 -1 =2)<sup id=\"cite_ref-21\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-21&quot;}}\"><a id=\"mwAd4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-21\"><span id=\"mwAd8\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAeA\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>21<span id=\"mwAeE\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup><br id=\"mwAeI\"\/>(victoire de&nbsp;<a id=\"mwAeM\" title=\"Gyula Makovetz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gyula_Makovetz\" rel=\"mw:WikiLink\">Makovetz<\/a>&nbsp;devant&nbsp;<a id=\"mwAeQ\" title=\"Johann Bauer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johann_Bauer\" rel=\"mw:WikiLink\">Bauer<\/a>)<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAeU\">\n<td id=\"mwAeY\" colspan=\"3\" bgcolor=\"f6f1ea\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAec\">\n<td id=\"mwAeg\">1892<\/td>\n<td id=\"mwAek\">Londres (mars, tournoi de la&nbsp;<i id=\"mwAeo\">B.C.A.<\/i><sup id=\"cite_ref-22\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-22&quot;}}\"><a id=\"mwAes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-22\"><span id=\"mwAew\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAe0\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>22<span id=\"mwAe4\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>)<span id=\"mwAe8\">&nbsp;<\/span>: 9 \/ 11 (+8 -1 =2)<\/p>\n<hr id=\"mwAfA\"\/>\n<p>Londres (mars-avril, tournoi \u00e0 cinq<sup id=\"cite_ref-23\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-23&quot;}}\"><a id=\"mwAfE\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-23\"><span id=\"mwAfI\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAfM\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>23<span id=\"mwAfQ\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>)<span id=\"mwAfU\">&nbsp;<\/span>: 6,5 \/ 8 (+5 =3)<\/td>\n<td id=\"mwAfY\" rowspan=\"3\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAfc\">\n<td id=\"mwAfg\">1893<\/td>\n<td id=\"mwAfk\">New York<span id=\"mwAfo\">&nbsp;<\/span>: 13 \/ 13<br id=\"mwAfs\"\/>(devant Albin, Showalter et Pillsbury)<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAfw\">\n<td id=\"mwAf0\">1894<\/td>\n<td id=\"mwAf4\"><b id=\"mwAf8\">Championnat du monde<\/b>&nbsp;contre&nbsp;<a id=\"mwAgA\" title=\"Wilhelm Steinitz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wilhelm_Steinitz\" rel=\"mw:WikiLink\">Steinitz<\/a><br id=\"mwAgE\"\/>(New York,&nbsp;<a id=\"mwAgI\" title=\"Philadelphie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philadelphie\" rel=\"mw:WikiLink\">Philadelphie<\/a>&nbsp;et&nbsp;<a id=\"mwAgM\" title=\"Montr\u00e9al\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Montr%C3%A9al\" rel=\"mw:WikiLink\">Montr\u00e9al<\/a>)<span id=\"mwAgQ\">&nbsp;<\/span>: 12 \u2013 7 (+10 -5 =4)<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAgU\">\n<td id=\"mwAgY\">1895<\/td>\n<td id=\"mwAgc\"><br id=\"mwAgg\"\/>1895-1896<span id=\"mwAgk\">&nbsp;<\/span>:<br id=\"mwAgo\"\/><b id=\"mwAgs\">tournoi<\/b>&nbsp;de&nbsp;<a id=\"mwAgw\" title=\"Saint-P\u00e9tersbourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint-P%C3%A9tersbourg\" rel=\"mw:WikiLink\">Saint-P\u00e9tersbourg<\/a><span id=\"mwAg0\">&nbsp;<\/span>: 11,5 \/ 18 (+8 \u22123 =7)<br id=\"mwAg4\"\/>(tournoi quadrangulaire \u00e0 six tours,<br id=\"mwAg8\"\/>remport\u00e9 devant Steinitz, Pillsbury et Tchigorine)<\/td>\n<td id=\"mwAhA\"><b id=\"mwAhE\"><a id=\"mwAhI\" title=\"Tournoi d'Hastings 1895\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tournoi_d'Hastings_1895\" rel=\"mw:WikiLink\">Tournoi d&rsquo;Hastings 1895<\/a><\/b>&nbsp;(<abbr id=\"mwAhM\" class=\"abbr\" title=\"Troisi\u00e8me\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;3e&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:3e&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">3<sup>e<\/sup><\/abbr>)<br id=\"mwAhQ\"\/>(Hastings)<span id=\"mwAhU\">&nbsp;<\/span>: 16,5 \/ 22 (+15 -4 =3)<br id=\"mwAhY\"\/>(victoire de Pillsbury devant Tchigorine)<br id=\"mwAhc\"\/><br id=\"mwAhg\"\/><br id=\"mwAhk\"\/><\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAho\">\n<td id=\"mwAhs\">1896<\/td>\n<td id=\"mwAhw\"><b id=\"mwAh0\">Tournoi<\/b>&nbsp;de&nbsp;<a id=\"mwAh4\" title=\"Nuremberg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nuremberg\" rel=\"mw:WikiLink\">Nuremberg<\/a><span id=\"mwAh8\">&nbsp;<\/span>: 13,5 \/ 18 (+12 -3 =3)<br id=\"mwAiA\"\/>(devant Maroczy, Tarrasch, Pillsbury et <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/dawid-janowski\/\">Janowski<\/a>)<\/td>\n<td id=\"mwAiE\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAiI\">\n<td id=\"mwAiM\">1897<\/td>\n<td id=\"mwAiQ\">1896-1897<span id=\"mwAiU\">&nbsp;<\/span>:&nbsp;<b id=\"mwAiY\">championnat du monde<\/b>&nbsp;contre Steinitz<br id=\"mwAic\"\/>(<a id=\"mwAig\" title=\"Moscou\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Moscou\" rel=\"mw:WikiLink\">Moscou<\/a>)<span id=\"mwAik\">&nbsp;<\/span>: 12,5\u20134,5 (+10 -2 =5)<\/td>\n<td id=\"mwAio\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/section>\n<section id=\"mwAis\" data-mw-section-id=\"28\" aria-labelledby=\"1899-1910_:_champion_du_monde\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"1899-1910_:_champion_du_monde\">1899-1910<span id=\"mwAiw\">&nbsp;<\/span>: champion du monde<\/h3>\n<\/div>\n<figure id=\"mwAi0\" class=\"mw-default-size\"><a id=\"mwAi4\" class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:StPete1909.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"mwAi8\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/65\/StPete1909.jpg\/250px-StPete1909.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/65\/StPete1909.jpg\/500px-StPete1909.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail 2x\" width=\"250\" height=\"134\" data-file-width=\"869\" data-file-height=\"465\" data-file-type=\"bitmap\"\/><\/a><figcaption id=\"mwAjA\">Participants du tournoi de&nbsp;<a id=\"mwAjE\" title=\"Saint-P\u00e9tersbourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint-P%C3%A9tersbourg\" rel=\"mw:WikiLink\">Saint-P\u00e9tersbourg<\/a>&nbsp;1909.<\/figcaption><\/figure>\n<p id=\"mwAjI\">En 1902, Lasker obtint le dipl\u00f4me de docteur en math\u00e9matiques.<\/p>\n<table id=\"mwAjM\" class=\"wikitable centre\">\n<tbody id=\"mwAjQ\">\n<tr id=\"mwAjU\">\n<th id=\"mwAjY\">Ann\u00e9e<\/th>\n<th id=\"mwAjc\">Vainqueur ou&nbsp;<i id=\"mwAjg\">ex \u00e6quo<\/i><\/th>\n<th id=\"mwAjk\">Deuxi\u00e8me<\/th>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAjo\">\n<td id=\"mwAjs\">1899<\/td>\n<td id=\"mwAjw\"><b id=\"mwAj0\">Tournoi<\/b>&nbsp;de&nbsp;<a id=\"mwAj4\" title=\"Londres\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Londres\" rel=\"mw:WikiLink\">Londres<\/a><span id=\"mwAj8\">&nbsp;<\/span>: 23,5 \/ 28 (+20 -1 =7)<br id=\"mwAkA\"\/>(devant Pillsbury, Janowski, Maroczy,<br id=\"mwAkE\"\/>Schlechter, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/joseph-henry-blackburne\/\">Blackburne<\/a>,&nbsp;<a id=\"mwAkI\" title=\"Mikha\u00efl Tchigorine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mikha%C3%AFl_Tchigorine\" rel=\"mw:WikiLink\">Tchigorine<\/a>, Teichmann et Steinitz)<\/td>\n<td id=\"mwAkM\" rowspan=\"3\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAkQ\">\n<td id=\"mwAkU\">1900<\/td>\n<td id=\"mwAkY\"><b id=\"mwAkc\">Tournoi<\/b>&nbsp;de&nbsp;<a id=\"mwAkg\" title=\"Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paris\" rel=\"mw:WikiLink\">Paris<\/a><span id=\"mwAkk\">&nbsp;<\/span>: 14,5 \/ 16 (+14 -1 =1)<br id=\"mwAko\"\/>(devant <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/franck-james-marshall\/\">Marshall<\/a>, Pillsbury, Maroczy,&nbsp;<a id=\"mwAks\" title=\"Amos Burn\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amos_Burn\" rel=\"mw:WikiLink\">Burn<\/a>, Tchigorine,<br id=\"mwAkw\"\/>Mieses, Schlechter, Marco, Showalter, Janowski et&nbsp;<a id=\"mwAk0\" title=\"James Mason (joueur d'\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/James_Mason_(joueur_d'%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">Mason<\/a>)<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAk4\">\n<td id=\"mwAk8\">1901<\/td>\n<td id=\"mwAlA\">(Manchester) Match contre&nbsp;<a id=\"mwAlE\" title=\"David Janowski\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/David_Janowski\" rel=\"mw:WikiLink\">Janowski<\/a><span id=\"mwAlI\">&nbsp;<\/span>: 1,5\u20130,5 (+1 -0 =1)<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAlM\">\n<td id=\"mwAlQ\">1902<\/td>\n<td id=\"mwAlU\"><\/td>\n<td id=\"mwAlY\">(San Francisco) Partie contre Lovegrove<sup id=\"cite_ref-24\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-24&quot;}}\"><a id=\"mwAlc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-24\"><span id=\"mwAlg\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAlk\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>24<span id=\"mwAlo\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup><span id=\"mwAls\">&nbsp;<\/span>: 0-1<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAlw\">\n<td id=\"mwAl0\">1903<\/td>\n<td id=\"mwAl4\"><\/td>\n<td id=\"mwAl8\">(<a id=\"mwAmA\" title=\"Brighton\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Brighton\" rel=\"mw:WikiLink\">Brighton<\/a>) Match contre Tchigorine<span id=\"mwAmE\">&nbsp;<\/span>: 2,5\u20133,5 (+1 -2 =3)<br id=\"mwAmI\"\/>(match th\u00e9matique sur le&nbsp;<a id=\"mwAmM\" class=\"new\" title=\"Gambit Rice (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gambit_Rice?action=edit&amp;redlink=1\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;lien&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Lien&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;lang&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;},&quot;trad&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;King's Gambit, Rice Gambit&quot;},&quot;fr&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;gambit Rice&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\" data-mw-i18n=\"{&quot;title&quot;:{&quot;lang&quot;:&quot;x-page&quot;,&quot;key&quot;:&quot;red-link-title&quot;,&quot;params&quot;:[&quot;Gambit Rice&quot;]}}\">gambit Rice<\/a>&nbsp;<a class=\"extiw\" title=\"en:King's Gambit, Rice Gambit\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/King's%20Gambit,%20Rice%20Gambit\" rel=\"mw:WikiLink\/Interwiki\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en anglais&nbsp;: \u00ab&nbsp;King's Gambit, Rice Gambit&nbsp;\u00bb\">(en)<\/span><\/a>)<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAmU\">\n<td id=\"mwAmY\">1904<\/td>\n<td id=\"mwAmc\"><\/td>\n<td id=\"mwAmg\"><a id=\"mwAmk\" title=\"Cambridge Springs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cambridge_Springs\" rel=\"mw:WikiLink\">Cambridge Springs<\/a>&nbsp;(2<sup id=\"mwAmo\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;e&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:E&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">e<\/sup>-3<sup id=\"mwAms\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;e&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:E&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">e<\/sup>)<span id=\"mwAmw\">&nbsp;<\/span>: 11 \/ 15 (+9 -2 =4)<br id=\"mwAm0\"\/>(tournoi remport\u00e9 par&nbsp;<a id=\"mwAm4\" title=\"Frank Marshall (joueur d'\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Frank_Marshall_(joueur_d'%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">Marshall<\/a>&nbsp;devant Janowski)<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAm8\">\n<td id=\"mwAnA\" colspan=\"3\" bgcolor=\"f6f1ea\">De 1906 \u00e0 1910, Lasker remporta tous ses tournois et annula un match contre Schlechter.<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAnE\">\n<td id=\"mwAnI\">1906<\/td>\n<td id=\"mwAnM\" colspan=\"2\" align=\"left\"><a id=\"mwAnQ\" class=\"new\" title=\"Trenton Falls (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trenton_Falls?action=edit&amp;redlink=1\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;lien&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Lien&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;lang&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;},&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Trenton Falls&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\" data-mw-i18n=\"{&quot;title&quot;:{&quot;lang&quot;:&quot;x-page&quot;,&quot;key&quot;:&quot;red-link-title&quot;,&quot;params&quot;:[&quot;Trenton Falls&quot;]}}\">Trenton Falls<\/a>&nbsp;<a class=\"extiw\" title=\"en:Trenton Falls\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Trenton%20Falls\" rel=\"mw:WikiLink\/Interwiki\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en anglais&nbsp;: \u00ab&nbsp;Trenton Falls&nbsp;\u00bb\">(en)<\/span><\/a><span id=\"mwAnY\">&nbsp;<\/span>: 5 \/ 6 (+4 =2) (devant Curt, Fox et Rabitchek)<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAnc\">\n<td id=\"mwAng\">1907<\/td>\n<td id=\"mwAnk\" colspan=\"2\" align=\"left\"><b id=\"mwAno\">Championnat du monde<\/b>&nbsp;contre&nbsp;<a id=\"mwAns\" title=\"Frank Marshall (joueur d'\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Frank_Marshall_(joueur_d'%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">Marshall<\/a><span id=\"mwAnw\">&nbsp;<\/span>: 11,5\u20133,5 (+8 \u20130 =7)<br id=\"mwAn0\"\/>(New York,&nbsp;<a id=\"mwAn4\" title=\"Philadelphie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philadelphie\" rel=\"mw:WikiLink\">Philadelphie<\/a>,&nbsp;<a id=\"mwAn8\" class=\"mw-redirect\" title=\"Washington D.C.\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Washington_D.C.\" rel=\"mw:WikiLink\">Washington D.C.<\/a>,&nbsp;<a id=\"mwAoA\" title=\"Baltimore\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Baltimore\" rel=\"mw:WikiLink\">Baltimore<\/a>,&nbsp;<a id=\"mwAoE\" title=\"Chicago\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chicago\" rel=\"mw:WikiLink\">Chicago<\/a>,&nbsp;<a id=\"mwAoI\" title=\"Memphis (Tennessee)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Memphis_(Tennessee)\" rel=\"mw:WikiLink\">Memphis<\/a>&nbsp;et New York)<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAoM\">\n<td id=\"mwAoQ\">1908<\/td>\n<td id=\"mwAoU\" colspan=\"2\" align=\"left\"><b id=\"mwAoY\">Championnat du monde<\/b>&nbsp;contre&nbsp;<a id=\"mwAoc\" title=\"Siegbert Tarrasch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Siegbert_Tarrasch\" rel=\"mw:WikiLink\">Tarrasch<\/a>&nbsp;(<a id=\"mwAog\" title=\"D\u00fcsseldorf\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%BCsseldorf\" rel=\"mw:WikiLink\">D\u00fcsseldorf<\/a>&nbsp;et&nbsp;<a id=\"mwAok\" title=\"Munich\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Munich\" rel=\"mw:WikiLink\">Munich<\/a>)<span id=\"mwAoo\">&nbsp;<\/span>: 10,5\u20135,5 (+8 -3 =5)<br id=\"mwAos\"\/>(<a id=\"mwAow\" title=\"Amsterdam\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amsterdam\" rel=\"mw:WikiLink\">Amsterdam<\/a>) Match contre&nbsp;<a id=\"mwAo0\" class=\"new\" title=\"Abraham Speijer (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Abraham_Speijer?action=edit&amp;redlink=1\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;lien&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Lien&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;lang&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;},&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Abraham Speijer&quot;},&quot;texte&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Speijer&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\" data-mw-i18n=\"{&quot;title&quot;:{&quot;lang&quot;:&quot;x-page&quot;,&quot;key&quot;:&quot;red-link-title&quot;,&quot;params&quot;:[&quot;Abraham Speijer&quot;]}}\">Speijer<\/a>&nbsp;<a class=\"extiw\" title=\"en:Abraham Speijer\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Abraham%20Speijer\" rel=\"mw:WikiLink\/Interwiki\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en anglais&nbsp;: \u00ab&nbsp;Abraham Speijer&nbsp;\u00bb\">(en)<\/span><\/a><span id=\"mwAo8\">&nbsp;<\/span>: 2,5\u20130,5 (+2 -0 =1)<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwApA\">\n<td id=\"mwApE\">1909<\/td>\n<td id=\"mwApI\" colspan=\"2\" align=\"left\"><b id=\"mwApM\">Tournoi<\/b>&nbsp;de&nbsp;<a id=\"mwApQ\" title=\"Saint-P\u00e9tersbourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint-P%C3%A9tersbourg\" rel=\"mw:WikiLink\">Saint-P\u00e9tersbourg<\/a>&nbsp;(1<sup id=\"mwApU\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;er&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Er&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">er<\/sup>-2<sup id=\"mwApY\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;e&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:E&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">e<\/sup>)<span id=\"mwApc\">&nbsp;<\/span>: 14,5 \/ 18 (+13 -2 =3) (<i id=\"mwApg\">ex \u00e6quo<\/i>&nbsp;avec Rubinstein)<br id=\"mwApk\"\/>(devant <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/richard-reti\/rudolf-spielmann\/\">Spielmann<\/a>, Duras, Bernstein, Mieses, Schlechter et Tartakover)<\/p>\n<hr id=\"mwApo\"\/>\n<p>(Paris) Matchs exhibition contre Janowski (+2 -2 et +7 -1 =2) (en mai et octobre)<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAps\">\n<td id=\"mwApw\">1910<\/td>\n<td id=\"mwAp0\" colspan=\"2\" align=\"left\"><b id=\"mwAp4\">Championnat du monde<\/b>&nbsp;contre&nbsp;<a id=\"mwAp8\" title=\"Carl Schlechter\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Carl_Schlechter\" rel=\"mw:WikiLink\">Schlechter<\/a>&nbsp;(<a id=\"mwAqA\" title=\"Vienne (Autriche)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vienne_(Autriche)\" rel=\"mw:WikiLink\">Vienne<\/a>&nbsp;et Berlin)<span id=\"mwAqE\">&nbsp;<\/span>: 5\u20135 (+1 -1 =8)<\/p>\n<hr id=\"mwAqI\"\/>\n<p><b id=\"mwAqM\">Championnat du monde<\/b>&nbsp;contre Janowski (Berlin)<span id=\"mwAqQ\">&nbsp;<\/span>: 9,5\u20131,5 (+8 \u20130 =3)<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/section>\n<section id=\"mwAqU\" data-mw-section-id=\"29\" aria-labelledby=\"1914-1925\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"1914-1925\">1914-1925<\/h3>\n<\/div>\n<p id=\"mwAqY\">Les ann\u00e9es 1911-1913 virent l&rsquo;\u00e9mergence d&rsquo;une nouvelle g\u00e9n\u00e9ration de jeunes joueurs<span id=\"mwAqc\">&nbsp;<\/span>:&nbsp;<a id=\"mwAqg\" title=\"Akiba Rubinstein\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Akiba_Rubinstein\" rel=\"mw:WikiLink\">Rubinstein<\/a>,&nbsp;<a id=\"mwAqk\" class=\"mw-redirect\" title=\"Jose Raul Capablanca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jose_Raul_Capablanca\" rel=\"mw:WikiLink\">Capablanca<\/a>,&nbsp;<a id=\"mwAqo\" title=\"Alexandre Alekhine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Alekhine\" rel=\"mw:WikiLink\">Alekhine<\/a>.<\/p>\n<p id=\"mwAqs\">De 1911 \u00e0 1920, Lasker ne disputa aucun match de championnat du monde.<\/p>\n<figure id=\"mwAqw\" class=\"mw-default-size\"><a id=\"mwAq0\" class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Schaken,_SFA007001641.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"mwAq4\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/7f\/Schaken%2C_SFA007001641.jpg\/250px-Schaken%2C_SFA007001641.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/7f\/Schaken%2C_SFA007001641.jpg\/500px-Schaken%2C_SFA007001641.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail 2x\" width=\"250\" height=\"183\" data-file-width=\"3543\" data-file-height=\"2594\" data-file-type=\"bitmap\"\/><\/a><figcaption id=\"mwAq8\">Assis, de gauche \u00e0 droite<span id=\"mwArA\">&nbsp;<\/span>: Lasker,&nbsp;<a id=\"mwArE\" title=\"Akiba Rubinstein\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Akiba_Rubinstein\" rel=\"mw:WikiLink\">Rubinstein<\/a>,&nbsp;<a id=\"mwArI\" title=\"Carl Schlechter\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Carl_Schlechter\" rel=\"mw:WikiLink\">Schlechter<\/a>&nbsp;et&nbsp;<a id=\"mwArM\" title=\"Siegbert Tarrasch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Siegbert_Tarrasch\" rel=\"mw:WikiLink\">Tarrasch<\/a>&nbsp;\u00e0&nbsp;<a id=\"mwArQ\" title=\"Berlin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berlin\" rel=\"mw:WikiLink\">Berlin<\/a>&nbsp;en 1918.<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"mwArU\" class=\"mw-default-size\"><a id=\"mwArY\" class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Capablanca-Lasker_1925.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"mwArc\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d3\/Capablanca-Lasker_1925.jpg\/250px-Capablanca-Lasker_1925.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/d\/d3\/Capablanca-Lasker_1925.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail_unscaled 2x\" width=\"250\" height=\"159\" data-file-width=\"331\" data-file-height=\"211\" data-file-type=\"bitmap\"\/><\/a><figcaption id=\"mwArg\"><a id=\"mwArk\" class=\"mw-redirect\" title=\"Jose Raul Capablanca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jose_Raul_Capablanca\" rel=\"mw:WikiLink\">Capablanca<\/a>&nbsp;face \u00e0 Lasker \u00e0&nbsp;<a id=\"mwAro\" title=\"Moscou\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Moscou\" rel=\"mw:WikiLink\">Moscou<\/a>&nbsp;en 1925.<\/figcaption><\/figure>\n<table id=\"mwArs\" class=\"wikitable centre\">\n<tbody id=\"mwArw\">\n<tr id=\"mwAr0\">\n<th id=\"mwAr4\">Ann\u00e9e<\/th>\n<th id=\"mwAr8\">Seul vainqueur ou&nbsp;<i id=\"mwAsA\">ex \u00e6quo<\/i><\/th>\n<th id=\"mwAsE\">Deuxi\u00e8me<\/th>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAsI\">\n<td id=\"mwAsM\">1914<\/td>\n<td id=\"mwAsQ\">(Moscou) Match exhibition contre&nbsp;<a id=\"mwAsU\" title=\"Ossip Bernstein\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ossip_Bernstein\" rel=\"mw:WikiLink\">Bernstein<\/a>&nbsp;(+1 -1)<br id=\"mwAsY\"\/><br id=\"mwAsc\"\/>Tournoi de&nbsp;<a id=\"mwAsg\" title=\"Saint-P\u00e9tersbourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint-P%C3%A9tersbourg\" rel=\"mw:WikiLink\">Saint-P\u00e9tersbourg<\/a>&nbsp;(finale)<span id=\"mwAsk\">&nbsp;<\/span>: 7 \/ 8 (+6 =2)<br id=\"mwAso\"\/>(devant Capablanca et Alekhine)<\/td>\n<td id=\"mwAss\">Saint-P\u00e9tersbourg (2<sup id=\"mwAsw\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;e&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:E&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">e<\/sup>-3<sup id=\"mwAs0\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;e&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:E&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">e<\/sup>)<span id=\"mwAs4\">&nbsp;<\/span>: 6,5 \/ 10 (+4 \u20131 =5)<br id=\"mwAs8\"\/>(tournoi pr\u00e9liminaire remport\u00e9<br id=\"mwAtA\"\/>par Capablanca devant Tarrasch)<\/p>\n<hr id=\"mwAtE\"\/>\n<p>(Berlin) Match en <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Blitz_(%C3%A9checs)\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">blitz<\/a> (<i id=\"mwAtI\">rapid transit<\/i>)<br id=\"mwAtM\"\/>contre Capablanca<span id=\"mwAtQ\">&nbsp;<\/span>: 3,5\u20136,5<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAtU\">\n<td id=\"mwAtY\" colspan=\"3\" bgcolor=\"f6f1ea\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAtc\">\n<td id=\"mwAtg\">1916<\/td>\n<td id=\"mwAtk\">(Berlin) Match contre Tarrasch<span id=\"mwAto\">&nbsp;<\/span>: 5,5\u20130,5 (+5 -0 =1)<\/td>\n<td id=\"mwAts\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAtw\">\n<td id=\"mwAt0\" colspan=\"3\" bgcolor=\"f6f1ea\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAt4\">\n<td id=\"mwAt8\">1918<\/td>\n<td id=\"mwAuA\">Tournoi de Berlin<span id=\"mwAuE\">&nbsp;<\/span>: 4,5 \/ 6 (+3 =3)<br id=\"mwAuI\"\/>(devant Rubinstein, Schlechter et Tarrasch)<\/td>\n<td id=\"mwAuM\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAuQ\">\n<td id=\"mwAuU\" colspan=\"3\" bgcolor=\"f6f1ea\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAuY\">\n<td id=\"mwAuc\">1921<\/td>\n<td id=\"mwAug\"><\/td>\n<td id=\"mwAuk\"><b id=\"mwAuo\">Championnat du monde<\/b>&nbsp;contre Capablanca<br id=\"mwAus\"\/>(<a id=\"mwAuw\" title=\"La Havane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Havane\" rel=\"mw:WikiLink\">La Havane<\/a>)<span id=\"mwAu0\">&nbsp;<\/span>: 5 \u2013 9 (+0 -4 =10)<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAu4\">\n<td id=\"mwAu8\" colspan=\"3\" bgcolor=\"f6f1ea\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAvA\">\n<td id=\"mwAvE\">1923<\/td>\n<td id=\"mwAvI\"><a id=\"mwAvM\" title=\"Ostrava\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ostrava\" rel=\"mw:WikiLink\">M\u00e4hrisch-Ostrau<\/a><span id=\"mwAvQ\">&nbsp;<\/span>: 12,5 \/ 13 (+8 =5)<br id=\"mwAvU\"\/>(devant <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/richard-reti\/\">R\u00e9ti<\/a>, Gr\u00fcnfeld,&nbsp;<a id=\"mwAvY\" title=\"Alekse\u00ef Selesnieff\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alekse%C3%AF_Selesnieff\" rel=\"mw:WikiLink\">Selesnieff<\/a>, Tartakover, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/euwe\/\">Euwe<\/a>,<br id=\"mwAvc\"\/>Bogoljubov, Tarrasch, Rubinstein et Spielmann)<\/td>\n<td id=\"mwAvg\" rowspan=\"2\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAvk\">\n<td id=\"mwAvo\">1924<\/td>\n<td id=\"mwAvs\"><b id=\"mwAvw\"><a id=\"mwAv0\" class=\"mw-redirect\" title=\"Tournoi de New York 1924 (jeu d'\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tournoi_de_New_York_1924_(jeu_d'%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">Tournoi de New York<\/a><\/b><span id=\"mwAv4\">&nbsp;<\/span>: 16 \/ 20 (+13 -1 =6)<br id=\"mwAv8\"\/>(devant Capablanca et Alekhine)<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAwA\">\n<td id=\"mwAwE\">1925<\/td>\n<td id=\"mwAwI\"><\/td>\n<td id=\"mwAwM\"><a id=\"mwAwQ\" title=\"Tournoi d'\u00e9checs de Moscou 1925\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tournoi_d'%C3%A9checs_de_Moscou_1925\" rel=\"mw:WikiLink\">Tournoi de Moscou<\/a>&nbsp;(<abbr id=\"mwAwU\" class=\"abbr\" title=\"Deuxi\u00e8me\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2e&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:2e&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">2<sup>e<\/sup><\/abbr>)<span id=\"mwAwY\">&nbsp;<\/span>: 14 \/ 20 (+10 -2 =8)<br id=\"mwAwc\"\/>(tournoi remport\u00e9 par <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/richard-reti\/efim-bogoljubov\/\">Bogolioubov<\/a>)<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/section>\n<section id=\"mwAwg\" data-mw-section-id=\"30\" aria-labelledby=\"1934-1940\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"1934-1940\">1934-1940<\/h3>\n<\/div>\n<figure id=\"mwAwk\" class=\"mw-default-size\"><a id=\"mwAwo\" class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Botvinnik-Lasker_1936.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"mwAws\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8f\/Botvinnik-Lasker_1936.jpg\/250px-Botvinnik-Lasker_1936.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8f\/Botvinnik-Lasker_1936.jpg\/500px-Botvinnik-Lasker_1936.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail 2x\" width=\"250\" height=\"120\" data-file-width=\"563\" data-file-height=\"270\" data-file-type=\"bitmap\"\/><\/a><figcaption id=\"mwAww\"><a id=\"mwAw0\" title=\"Mikha\u00efl Botvinnik\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mikha%C3%AFl_Botvinnik\" rel=\"mw:WikiLink\">Mikha\u00efl Botvinnik<\/a>&nbsp;face \u00e0 Lasker \u00e0 Moscou en 1936.<\/figcaption><\/figure>\n<table id=\"mwAw4\" class=\"wikitable centre\">\n<tbody id=\"mwAw8\">\n<tr id=\"mwAxA\">\n<th id=\"mwAxE\">Ann\u00e9e<\/th>\n<th id=\"mwAxI\">Tournoi, classement et score<\/th>\n<th id=\"mwAxM\">Vainqueur(s)<\/th>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAxQ\">\n<td id=\"mwAxU\">1934<\/td>\n<td id=\"mwAxY\"><a id=\"mwAxc\" title=\"Zurich\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Zurich\" rel=\"mw:WikiLink\">Zurich<\/a>&nbsp;(<abbr id=\"mwAxg\" class=\"abbr\" title=\"Cinqui\u00e8me\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;5e&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:5e&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">5<sup>e<\/sup><\/abbr>)<span id=\"mwAxk\">&nbsp;<\/span>: 11 \/ 15 (+9 -4 =2)<\/td>\n<td id=\"mwAxo\" align=\"left\">Tournoi remport\u00e9 par Alekhine<br id=\"mwAxs\"\/>devant Euwe, Flohr et Bogoljubov<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAxw\">\n<td id=\"mwAx0\">1935<\/td>\n<td id=\"mwAx4\">Moscou (<abbr id=\"mwAx8\" class=\"abbr\" title=\"Troisi\u00e8me\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;3e&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:3e&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">3<sup>e<\/sup><\/abbr>)<span id=\"mwAyA\">&nbsp;<\/span>: 12,5 \/ 19 (+6 =13)<\/td>\n<td id=\"mwAyE\" align=\"left\">Tournoi remport\u00e9 par Botvinnik et Flohr<br id=\"mwAyI\"\/>(Capablanca \u00e9tait quatri\u00e8me)<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAyM\">\n<td id=\"mwAyQ\" rowspan=\"2\">1936<\/td>\n<td id=\"mwAyU\">Moscou (<abbr id=\"mwAyY\" class=\"abbr\" title=\"Sixi\u00e8me\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;6e&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:6e&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">6<sup>e<\/sup><\/abbr>)<span id=\"mwAyc\">&nbsp;<\/span>: 8 \/ 18 (+3 -5 =10)<\/td>\n<td id=\"mwAyg\" align=\"left\">Victoire de Capablanca<br id=\"mwAyk\"\/>devant Botvinnik, Flohr, Lilenthal et Ragozine<\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAyo\">\n<td id=\"mwAys\"><a id=\"mwAyw\" title=\"Nottingham\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nottingham\" rel=\"mw:WikiLink\">Nottingham<\/a>&nbsp;(7<sup id=\"mwAy0\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;e&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:E&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">e<\/sup>-8<sup id=\"mwAy4\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;e&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:E&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">e<\/sup>)<span id=\"mwAy8\">&nbsp;<\/span>: 8,5 \/ 14 (+6 -3 =5)<\/td>\n<td id=\"mwAzA\" align=\"left\">Victoire de Capablanca et Botvinnik<br id=\"mwAzE\"\/>devant Euwe, Fine, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/samuel-reshevsky\/\">Reshevsky<\/a>, Alekhine et&nbsp;<a id=\"mwAzI\" title=\"Edward Lasker\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Edward_Lasker\" rel=\"mw:WikiLink\">Edward Lasker<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAzM\">\n<td id=\"mwAzQ\" colspan=\"3\" bgcolor=\"f6f1ea\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr id=\"mwAzU\">\n<td id=\"mwAzY\">1940<\/td>\n<td id=\"mwAzc\" colspan=\"2\" align=\"left\">(New York) Match contre Frank Marshall<span id=\"mwAzg\">&nbsp;<\/span>: 0,5\u20131,5 (+0 -1 =1)<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/section>\n<\/section>\n<section id=\"mwAzk\" data-mw-section-id=\"31\" aria-labelledby=\"Publications\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Publications\">Publications<\/h2>\n<\/div>\n<figure id=\"mwAzo\" class=\"mw-default-size\"><a id=\"mwAzs\" class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Lasker's_Chess_Magazine_cover.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"mwAzw\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/02\/Lasker%27s_Chess_Magazine_cover.jpg\/250px-Lasker%27s_Chess_Magazine_cover.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/0\/02\/Lasker%27s_Chess_Magazine_cover.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail_unscaled 2x\" width=\"250\" height=\"372\" data-file-width=\"403\" data-file-height=\"600\" data-file-type=\"bitmap\"\/><\/a><figcaption id=\"mwAz0\">Couverture du&nbsp;<i id=\"mwAz4\">Lasker&rsquo;s Chess Magazine<\/i>&nbsp;(1906).<\/figcaption><\/figure>\n<section id=\"mwAz8\" data-mw-section-id=\"32\" aria-labelledby=\"Revues\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Revues\">Revues<\/h3>\n<\/div>\n<p id=\"mwA0A\">Lasker fonda deux magazines d&rsquo;\u00e9checs<span id=\"mwA0E\">&nbsp;<\/span>:<\/p>\n<ul id=\"mwA0I\">\n<li id=\"mwA0M\"><abbr id=\"mwA0Q\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:En&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(en)<\/abbr>&nbsp;<i id=\"mwA0U\">The London Chess Fortnightly<\/i>, 15 ao\u00fbt 1892 \u2013 30 juillet 1893<\/li>\n<li id=\"mwA0Y\"><abbr id=\"mwA0c\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:En&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(en)<\/abbr>&nbsp;<i id=\"mwA0g\">Lasker&rsquo;s Chess Magazine<\/i><sup id=\"cite_ref-25\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-25&quot;}}\"><a id=\"mwA0k\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-25\"><span id=\"mwA0o\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA0s\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>25<span id=\"mwA0w\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>, novembre 1904 \u2013 janvier 1909,<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section id=\"mwA00\" data-mw-section-id=\"33\" aria-labelledby=\"Livres_sur_les_\u00e9checs\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Livres_sur_les_\u00e9checs\"><span id=\"Livres_sur_les_.C3.A9checs\"><\/span>Livres sur les \u00e9checs<\/h3>\n<\/div>\n<ul id=\"mwA04\">\n<li id=\"mwA08\"><i id=\"mwA1A\">Le Bons Sens aux \u00e9checs<\/i>, (<abbr id=\"mwA1E\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:En&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(en)<\/abbr>&nbsp;<i id=\"mwA1I\">Common Sense in Chess<\/i>, 1896, r\u00e9sum\u00e9 de douze le\u00e7ons donn\u00e9es \u00e0 Londres en 1895)<\/li>\n<li id=\"mwA1M\"><abbr id=\"mwA1Q\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;de&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:De&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(de)<\/abbr>&nbsp;<i id=\"mwA1U\">Der internationale Schachkongress zu St. Petersburg 1909<\/i>, 1909 (<abbr id=\"mwA1Y\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:En&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(en)<\/abbr><i id=\"mwA1c\">The International Chess Congress, St. Petersburg, 1910)<\/i><\/li>\n<li id=\"mwA1g\"><abbr id=\"mwA1k\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;de&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:De&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(de)<\/abbr>&nbsp;<i id=\"mwA1o\">Lehrbuch des Schachspiels<\/i>, 1926 (<abbr id=\"mwA1s\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:En&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(en)<\/abbr>&nbsp;<i id=\"mwA1w\"><a id=\"mwA10\" title=\"Lasker's Manual of Chess\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lasker's_Manual_of_Chess\" rel=\"mw:WikiLink\">Lasker&rsquo;s Manual of Chess<\/a><\/i>, 1927)<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section id=\"mwA14\" data-mw-section-id=\"34\" aria-labelledby=\"Livres_sur_d'autres_jeux\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Livres_sur_d'autres_jeux\"><span id=\"Livres_sur_d.27autres_jeux\"><\/span>Livres sur d&rsquo;autres jeux<\/h3>\n<\/div>\n<ul id=\"mwA18\">\n<li id=\"mwA2A\"><abbr id=\"mwA2E\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;de&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:De&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(de)<\/abbr>&nbsp;<i id=\"mwA2I\">Kampf<\/i>, 1906<\/li>\n<li id=\"mwA2M\"><abbr id=\"mwA2Q\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;de&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:De&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(de)<\/abbr>&nbsp;<i id=\"mwA2U\">Das verst\u00e4ndige Kartenspiel<\/i>, 1929 (<abbr id=\"mwA2Y\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:En&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(en)<\/abbr>&lsquo;Sensible Card Play<i id=\"mwA2c\">)<\/i><\/li>\n<li id=\"mwA2g\"><abbr id=\"mwA2k\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:En&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(en)<\/abbr>&nbsp;<i id=\"mwA2o\">Encyclopedia of Games<\/i>, 1929<\/li>\n<li id=\"mwA2s\"><abbr id=\"mwA2w\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;de&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:De&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(de)<\/abbr>&nbsp;<i id=\"mwA20\">Brettspiele der V\u00f6lker<\/i>, 1931<\/li>\n<li id=\"mwA24\"><abbr id=\"mwA28\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;de&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:De&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(de)<\/abbr>&nbsp;<i id=\"mwA3A\">Das Bridgespiel<\/i>, 1931<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section id=\"mwA3E\" data-mw-section-id=\"35\" aria-labelledby=\"Essais_philosophiques\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Essais_philosophiques\">Essais philosophiques<\/h3>\n<\/div>\n<ul id=\"mwA3I\">\n<li id=\"mwA3M\"><abbr id=\"mwA3Q\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;de&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:De&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(de)<\/abbr>&nbsp;<i id=\"mwA3U\">Das Begreifen der Welt<\/i>, 1913<\/li>\n<li id=\"mwA3Y\"><abbr id=\"mwA3c\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;de&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:De&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(de)<\/abbr>&nbsp;<i id=\"mwA3g\">Die Philosophie des Unvollendbar<\/i>, 1919<\/li>\n<li id=\"mwA3k\"><abbr id=\"mwA3o\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;de&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:De&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(de)<\/abbr>&nbsp;<i id=\"mwA3s\">Vom Menschen die Geschichte<\/i>, 1925, pi\u00e8ce \u00e9crite avec son fr\u00e8re Berthold<\/li>\n<li id=\"mwA3w\"><abbr id=\"mwA30\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:En&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(en)<\/abbr>&nbsp;<i id=\"mwA34\">The Community of the Future<\/i>, 1940<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<\/section>\n<section id=\"mwA38\" data-mw-section-id=\"36\" aria-labelledby=\"Exemples_de_parties\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Exemples_de_parties\">Exemples de parties<\/h2>\n<\/div>\n<section id=\"mwA4A\" data-mw-section-id=\"37\" aria-labelledby=\"Lasker-Bauer,_1889\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Lasker-Bauer,_1889\"><span id=\"Lasker-Bauer.2C_1889\"><\/span>Lasker-Bauer, 1889<\/h3>\n<\/div>\n<div id=\"mwA4E\" class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Article d\u00e9taill\u00e9&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Article_d\u00e9taill\u00e9&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Lasker - Bauer (Amsterdam, 1889)&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9&nbsp;:&nbsp;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Lasker - Bauer (Amsterdam, 1889)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lasker_-_Bauer_(Amsterdam,_1889)\" rel=\"mw:WikiLink\">Lasker &#8211; Bauer (Amsterdam, 1889)<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"mwA4I\" data-mw-section-id=\"38\" aria-labelledby=\"Lasker-Steinitz,_Saint-P\u00e9tersbourg,_1895\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Lasker-Steinitz,_Saint-P\u00e9tersbourg,_1895\"><span id=\"Lasker-Steinitz.2C_Saint-P.C3.A9tersbourg.2C_1895\"><\/span>Lasker-Steinitz, Saint-P\u00e9tersbourg, 1895<\/h3>\n<\/div>\n<p id=\"mwA4M\">1. e4 e5 2. Cf3 Cc6 3. Fb5 d6 4. d4 Fd7 5. Cc3 Cge7 6. dxe5 dxe5 7. Fg5 h6 8. Fxc6 bxc6 9. Fe3 Cg6 10. Dd3 Fd6 11. Cd2 Ce7 12. Cc4 Cc8 13. 0-0-0 De7 14. f4 f6 15. fxe5 fxe5 16. Thf1 De6 17. Ca4 De7 18. Fc5 Fxc5 19. Cxc5 Fg4 20. Td2 Cb6 21. Ca6 Tf8 22. Ca5 Txf1+ 23. Dxf1 Td8 24. Cxc6 Txd2 25. Cxe7 Td1+ 26. Dxd1 Fxd1 27. Cc6 Fe2 28. Cc5 Ff1 29. g3 Cc4 30. Cxa7 Fg2 31. Cc6 Cd6 32. Cxe5 Cxe4 33. Cxe4 Fxe4 34. Cd3 Re7 35. Rd2 Rd6 36. Rc3 Fd5 37. Rd4 g5 38. c4 Fg2 39. b4 h5 40. b5 h4 41. gxh4 gxh4 42. c5+ Rd7 43. a4 Rc8 44. c6 Rb8 45. Ce5 Ra7 46. Rc5 Fh3 47. Cd7&nbsp;<b id=\"mwA4Q\">1-0<\/b>&nbsp;(apr\u00e8s 47&#8230;Ff1 48. a5, il peut suivre notamment<span id=\"mwA4U\">&nbsp;<\/span>: 48&#8230;Fxb5 49. Rxb5 suivi de 50. a6 et 51. Cb6(+) Rb8 52. Cd5).<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwA4Y\" data-mw-section-id=\"39\" aria-labelledby=\"Une_miniature_:_R\u00e9ti-Lasker,_1908\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Une_miniature_:_R\u00e9ti-Lasker,_1908\"><span id=\"Une_miniature_:_R.C3.A9ti-Lasker.2C_1908\"><\/span>Une miniature<span id=\"mwA4c\">&nbsp;<\/span>: R\u00e9ti-Lasker, 1908<\/h3>\n<\/div>\n<p id=\"mwA4g\"><a id=\"mwA4k\" title=\"Richard R\u00e9ti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Richard_R%C3%A9ti\" rel=\"mw:WikiLink\">Richard R\u00e9ti<\/a>&nbsp;&#8211; Lasker, Vienne, simultan\u00e9e \u00e0 la pendule, 1908,&nbsp;<a id=\"mwA4o\" title=\"D\u00e9fense des deux cavaliers\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_des_deux_cavaliers\" rel=\"mw:WikiLink\">d\u00e9fense des deux cavaliers<\/a><sup id=\"cite_ref-26\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-26&quot;}}\"><a id=\"mwA4s\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-26\"><span id=\"mwA4w\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA40\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>26<span id=\"mwA44\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup><span id=\"mwA48\">&nbsp;<\/span>:<br id=\"mwA5A\"\/>1.e4 e5 2.Cf3 Cc6 3.Fc4 Cf6 4.d4 exd4 5.O-O Cxe4 6.Te1 d5 7.Fxd5 Dxd5 8.Cc3 Dd8 9.Cxe4 Fe6 10.c3 dxc3 11.Db3 Fb4 (\u00e9videmment pas 11. &#8230; Fxb3. 12 Cf6 mat) 12.Ceg5 cxb2 13.Cxe6?? (13. Fxb2 est meilleur, si Fxe1 14. Txe1) bxa1=D 14.Cxd8+ Fxe1 15.Cxc6 Dxc1&nbsp;<b id=\"mwA5E\">0-1<\/b>.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwA5I\" data-mw-section-id=\"40\" aria-labelledby=\"Lasker-Capablanca,_Saint-P\u00e9tersbourg,_1914\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Lasker-Capablanca,_Saint-P\u00e9tersbourg,_1914\"><span id=\"Lasker-Capablanca.2C_Saint-P.C3.A9tersbourg.2C_1914\"><\/span>Lasker-Capablanca, Saint-P\u00e9tersbourg, 1914<\/h3>\n<\/div>\n<p id=\"mwA5M\">Cette partie<sup id=\"cite_ref-27\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-27&quot;}}\"><a id=\"mwA5Q\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-27\"><span id=\"mwA5U\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA5Y\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>27<span id=\"mwA5c\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;est extr\u00eamement c\u00e9l\u00e8bre car elle d\u00e9montre la finesse psychologique d&rsquo;Emanuel Lasker. En effet, ce dernier a choisi une variante annulante face \u00e0 un adversaire qu&rsquo;il devait battre absolument pour remporter le titre. Sachant que Jos\u00e9 Ra\u00fal Capablanca visait la partie nulle, qui lui assurait le titre, Emanuel Lasker l&rsquo;a battu \u00e0 son propre jeu (une&nbsp;<a id=\"mwA5g\" title=\"Finale de tours\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Finale_de_tours\" rel=\"mw:WikiLink\">finale de tours<\/a>&nbsp;doit \u00eatre jou\u00e9e avec \u00e9nergie pour gagner la partie, et Emanuel Lasker se doutait que l&rsquo;aiguillon pour jouer avec \u00e9nergie ferait d\u00e9faut \u00e0 Jos\u00e9 Ra\u00fal Capablanca)<sup id=\"cite_ref-Roos_28-0\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Roos&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-Roos-28&quot;}}\"><a id=\"mwA5k\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-Roos-28\"><span id=\"mwA5o\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA5s\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>28<span id=\"mwA5w\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup><sup id=\"mwA50\" class=\"reference cite_virgule\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;,&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:,&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-Giffard_29-0\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Giffard&quot;}}\"><a id=\"mwA54\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-Giffard-29\"><span id=\"mwA58\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA6A\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>29<span id=\"mwA6E\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p id=\"mwA6I\">1. e4 e5 2. Cf3 Cc6 3. Fb5 a6 4. Fxc6 dxc6 5. d4 exd4 6. Dxd4!?<sup id=\"cite_ref-Roos_28-1\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Roos&quot;}}\"><a id=\"mwA6M\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-Roos-28\"><span id=\"mwA6Q\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA6U\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>28<span id=\"mwA6Y\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;Dxd4 7. Cxd4 Fd6 8. Cc3 Ce7 9. 0-0 0-0 10. f4?<sup id=\"cite_ref-PFJE_30-0\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;PFJE&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-PFJE-30&quot;}}\"><a id=\"mwA6c\" title=\"\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-PFJE-30\"><span id=\"mwA6g\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA6k\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>30<span id=\"mwA6o\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;Te8 11. Cb3 f6?<sup id=\"cite_ref-Roos_28-2\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Roos&quot;}}\"><a id=\"mwA6s\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-Roos-28\"><span id=\"mwA6w\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA60\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>28<span id=\"mwA64\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;12. f5!?<sup id=\"cite_ref-Roos_28-3\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Roos&quot;}}\"><a id=\"mwA68\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-Roos-28\"><span id=\"mwA7A\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA7E\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>28<span id=\"mwA7I\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup><sup id=\"mwA7M\" class=\"reference cite_virgule\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;,&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:,&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-31\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-31&quot;}}\"><a id=\"mwA7Q\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-31\"><span id=\"mwA7U\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA7Y\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>31<span id=\"mwA7c\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;b6 13. Ff4 Fb7?!<sup id=\"cite_ref-PFJE_30-1\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;PFJE&quot;}}\"><a id=\"mwA7g\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-PFJE-30\"><span id=\"mwA7k\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA7o\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>30<span id=\"mwA7s\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup><sup id=\"mwA7w\" class=\"reference cite_virgule\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;,&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:,&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-R.L.E._32-0\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;R.L.E.&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-R.L.E.-32&quot;}}\"><a id=\"mwA70\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-R.L.E.-32\"><span id=\"mwA74\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA78\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>32<span id=\"mwA8A\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;14. Fxd6! cxd6 15. Cd4 Tad8?!<sup id=\"cite_ref-R.L.E._32-1\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;R.L.E.&quot;}}\"><a id=\"mwA8E\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-R.L.E.-32\"><span id=\"mwA8I\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA8M\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>32<span id=\"mwA8Q\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;16. Ce6 Td7 17. Tad1 Cc8 18. Tf2 b5 19. Tfd2 Tde7?<sup id=\"cite_ref-PFJE_30-2\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;PFJE&quot;}}\"><a id=\"mwA8U\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-PFJE-30\"><span id=\"mwA8Y\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA8c\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>30<span id=\"mwA8g\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;20. b4 Rf7 21. a3 Fa8?<sup id=\"cite_ref-R.L.E._32-2\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;R.L.E.&quot;}}\"><a id=\"mwA8k\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-R.L.E.-32\"><span id=\"mwA8o\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA8s\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>32<span id=\"mwA8w\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;22. Rf2 Ta7 23. g4 h6 24. Td3 a5?<sup id=\"cite_ref-PFJE_30-3\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;PFJE&quot;}}\"><a id=\"mwA80\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-PFJE-30\"><span id=\"mwA84\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA88\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>30<span id=\"mwA9A\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup><sup id=\"mwA9E\" class=\"reference cite_virgule\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;,&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:,&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-R.L.E._32-3\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;R.L.E.&quot;}}\"><a id=\"mwA9I\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-R.L.E.-32\"><span id=\"mwA9M\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA9Q\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>32<span id=\"mwA9U\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;25. h4 axb4 26. axb4 Tae7?!<sup id=\"cite_ref-R.L.E._32-4\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;R.L.E.&quot;}}\"><a id=\"mwA9Y\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-R.L.E.-32\"><span id=\"mwA9c\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA9g\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>32<span id=\"mwA9k\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;27. Rf3?<sup id=\"cite_ref-PFJE_30-4\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;PFJE&quot;}}\"><a id=\"mwA9o\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-PFJE-30\"><span id=\"mwA9s\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA9w\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>30<span id=\"mwA90\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;Tg8 28. Rf4?<sup id=\"cite_ref-PFJE_30-5\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;PFJE&quot;}}\"><a id=\"mwA94\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-PFJE-30\"><span id=\"mwA98\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA-A\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>30<span id=\"mwA-E\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;g6?<sup id=\"cite_ref-PFJE_30-6\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;PFJE&quot;}}\"><a id=\"mwA-I\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-PFJE-30\"><span id=\"mwA-M\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA-Q\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>30<span id=\"mwA-U\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;(Il fallait jouer 28&#8230;g5+<sup id=\"cite_ref-PFJE_30-7\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;PFJE&quot;}}\"><a id=\"mwA-Y\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-PFJE-30\"><span id=\"mwA-c\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA-g\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>30<span id=\"mwA-k\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>) 29. Tg3 g5+ 30. Rf3!<sup id=\"cite_ref-Roos_28-4\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Roos&quot;}}\"><a id=\"mwA-o\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-Roos-28\"><span id=\"mwA-s\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA-w\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>28<span id=\"mwA-0\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;Cb6 31. hxg5 hxg5 32. Th3!<sup id=\"cite_ref-R.L.E._32-5\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;R.L.E.&quot;}}\"><a id=\"mwA-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-R.L.E.-32\"><span id=\"mwA-8\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA_A\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>32<span id=\"mwA_E\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;Td7 33. Rg3!<sup id=\"cite_ref-Roos_28-5\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Roos&quot;}}\"><a id=\"mwA_I\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-Roos-28\"><span id=\"mwA_M\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA_Q\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>28<span id=\"mwA_U\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;Re8 34. Tdh1 Fb7 35. e5!!<sup id=\"cite_ref-Roos_28-6\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Roos&quot;}}\"><a id=\"mwA_Y\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-Roos-28\"><span id=\"mwA_c\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA_g\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>28<span id=\"mwA_k\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup><sup id=\"mwA_o\" class=\"reference cite_virgule\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;,&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:,&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-Giffard_29-1\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Giffard&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-Giffard-29&quot;}}\"><a id=\"mwA_s\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-Giffard-29\"><span id=\"mwA_w\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwA_0\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>29<span id=\"mwA_4\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup><sup id=\"mwA_8\" class=\"reference cite_virgule\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;,&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:,&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-R.L.E._32-6\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;R.L.E.&quot;}}\"><a id=\"mwBAA\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-R.L.E.-32\"><span id=\"mwBAE\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwBAI\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>32<span id=\"mwBAM\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;dxe5 36. Ce4 Cd5 37. C6c5!<sup id=\"cite_ref-Giffard_29-2\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Giffard&quot;}}\"><a id=\"mwBAQ\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_note-Giffard-29\"><span id=\"mwBAU\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwBAY\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>29<span id=\"mwBAc\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>&nbsp;Fc8 38. Cxd7 Fxd7 39. Th7 Tf8 40. Ta1 Rd8 41. Ta8+ Fc8 42. Cc5&nbsp;<b id=\"mwBAg\">1-0<\/b>.<\/p>\n<\/section>\n<\/section>\n<section id=\"mwBAk\" data-mw-section-id=\"41\" aria-labelledby=\"Notes_et_r\u00e9f\u00e9rences\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Notes_et_r\u00e9f\u00e9rences\"><span id=\"Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences\"><\/span>Notes et r\u00e9f\u00e9rences<\/h2>\n<\/div>\n<div id=\"mwBAo\" class=\"references-small decimal\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;R\u00e9f\u00e9rences&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:R\u00e9f\u00e9rences&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">\n<div id=\"mwBAs\" class=\"mw-references-wrap mw-references-columns\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;references&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;responsive&quot;:&quot;1&quot;,&quot;group&quot;:&quot;&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;extsrc&quot;:&quot;&quot;}}\">\n<ol id=\"mwBAw\" class=\"mw-references references\">\n<li id=\"cite_note-1\" data-mw-footnote-number=\"1\"><span id=\"mwBA0\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBA4\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-1\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-1\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><a id=\"mwBBA\" class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.echecsclubvilleurbanne.fr\/pages\/autour-du-jeu-d-echecs\/page-3.html\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">\u00ab<span id=\"mwBBE\">&nbsp;<\/span>Citation \u00e9chiqu\u00e9ennes<span id=\"mwBBI\">&nbsp;<\/span>\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.echecsclubvilleurbanne.fr%2Fpages%2Fautour-du-jeu-d-echecs%2Fpage-3.html\">archive<\/a>]<\/small>,&nbsp;<i id=\"mwBBM\">echecsclubvilleurbanne.fr<\/i>&nbsp;(consult\u00e9 le 23 novembre 2018).<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-2\" data-mw-footnote-number=\"2\"><span id=\"mwBBQ\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBBU\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-2\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-2\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><a id=\"mwBBc\" class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.europe-echecs.com\/art\/finale-du-championnat-du-monde-f-minin-d-checs-2-7685.html\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">\u00ab<span id=\"mwBBg\">&nbsp;<\/span>Finale du Championnat du monde f\u00e9minin d&rsquo;\u00e9checs (2)<span id=\"mwBBk\">&nbsp;<\/span>\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.europe-echecs.com%2Fart%2Ffinale-du-championnat-du-monde-f-minin-d-checs-2-7685.html\">archive<\/a>]<\/small>,&nbsp;<i id=\"mwBBo\"><a id=\"mwBBs\" title=\"Europe \u00c9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Europe_%C3%89checs\" rel=\"mw:WikiLink\">Europe \u00c9checs<\/a>.com<\/i>, 23 novembre 2018.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-3\" data-mw-footnote-number=\"3\"><span id=\"mwBBw\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBB0\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-3\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-3\" class=\"mw-reference-text reference-text\">Siegfried Augustat, \u00ab<span id=\"mwBB8\">&nbsp;<\/span><i id=\"mwBCA\">Irrt\u00fcmer und Fehler in der Lasker-Literatur<\/i><span id=\"mwBCE\">&nbsp;<\/span>\u00bb,&nbsp;<i id=\"mwBCI\">Emanuel Lasker, Homo ludens -homo politicus<\/i>, 2003.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-4\" data-mw-footnote-number=\"4\"><span id=\"mwBCM\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBCQ\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-4\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-4\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><span id=\"Lasker1919\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;auteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Em. Lasker&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Philosophie des Unvollendbar&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;De Gruyter&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1919&quot;},&quot;doi&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;10.1515\/9783112353424&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Em._Lasker1919\" class=\"ouvrage\">Em. Lasker,&nbsp;<cite id=\"mwBCY\" class=\"italique\">Philosophie des Unvollendbar<\/cite>, De Gruyter,&nbsp;<time id=\"mwBCc\">1919<\/time>&nbsp;<small id=\"mwBCg\">(<a id=\"mwBCk\" title=\"Digital Object Identifier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Digital_Object_Identifier\" rel=\"mw:WikiLink\">DOI<\/a><span id=\"mwBCo\">&nbsp;<\/span><span id=\"mwBCs\" class=\"plainlinks noarchive nowrap\"><a id=\"mwBCw\" class=\"external text\" href=\"https:\/\/dx.doi.org\/10.1515\/9783112353424\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">10.1515\/9783112353424<\/a><\/span>)<\/small><span id=\"mwBC0\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Philosophie+des+Unvollendbar&amp;rft.pub=De+Gruyter&amp;rft.aulast=Lasker&amp;rft.aufirst=Em.&amp;rft.date=1919&amp;rft_id=info%3Adoi%2F10.1515%2F9783112353424&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEmanuel+Lasker\"><\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Hannak-5\" data-mw-footnote-number=\"5\"><span id=\"mwBC4\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBC8\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-Hannak_5-0\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-Hannak-5\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><span id=\"Hannak1952\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;auteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Dr. J. Hannak&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Emanuel Lasker&quot;},&quot;sous-titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Biographie eines Schachweltmeister&quot;},&quot;chap&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;XXV. Kriegszeit. 50. Geburststag. Die Philosophie des Unvollendbar.&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Engelhardt Verlag&quot;},&quot;publi&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1962, 1970 ; Das Schach-Archiv 1983, 4e&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1952&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Dr._J._Hannak1952\" class=\"ouvrage\">Dr. J. Hannak,&nbsp;<cite id=\"mwBDE\" class=\"italique\">Emanuel Lasker<span id=\"mwBDI\">&nbsp;<\/span>: Biographie eines Schachweltmeister<\/cite>, Engelhardt Verlag,&nbsp;<time id=\"mwBDM\">1952<\/time>&nbsp;(<abbr id=\"mwBDQ\" class=\"abbr\" title=\"r\u00e9impression\">r\u00e9impr.<\/abbr><span id=\"mwBDU\">&nbsp;<\/span>1962, 1970<span id=\"mwBDY\">&nbsp;<\/span>; Das Schach-Archiv 1983, 4e), \u00ab<span id=\"mwBDc\">&nbsp;<\/span>XXV. Kriegszeit. 50. Geburststag. Die Philosophie des Unvollendbar.<span id=\"mwBDg\">&nbsp;<\/span>\u00bb<span id=\"mwBDk\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Emanuel+Lasker&amp;rft.pub=Engelhardt+Verlag&amp;rft.stitle=Biographie+eines+Schachweltmeister&amp;rft.aulast=Hannak&amp;rft.aufirst=Dr.+J.&amp;rft.date=1952&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEmanuel+Lasker\"><\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-6\" data-mw-footnote-number=\"6\"><span id=\"mwBDo\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBDs\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-6\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-6\" class=\"mw-reference-text reference-text\">Nicolas Giffard,&nbsp;<i id=\"mwBD0\">Le Guide des \u00e9checs<\/i>, 1993, p. 394.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-7\" data-mw-footnote-number=\"7\"><span id=\"mwBD4\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBD8\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-7\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-7\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><a id=\"mwBEE\" class=\"external text\" href=\"http:\/\/langevin.univ-tln.fr\/notes\/Lasker\/index.html\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">\u00ab<span id=\"mwBEI\">&nbsp;<\/span>Emanuel Lasker<span id=\"mwBEM\">&nbsp;<\/span>: un arithm\u00e9ticien champion du monde<span id=\"mwBEQ\">&nbsp;<\/span>\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Flangevin.univ-tln.fr%2Fnotes%2FLasker%2Findex.html\">archive<\/a>]<\/small>,&nbsp;<i id=\"mwBEU\">langevin.univ-tln.fr<\/i><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Einstein-8\" data-mw-footnote-number=\"8\"><span id=\"mwBEY\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBEc\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-Einstein_8-0\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-Einstein-8\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><span id=\"mwBEk\" class=\"citation\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;citation&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Citation&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Pour moi cette personnalit\u00e9 laisse une impression tragique malgr\u00e9 son app\u00e9tit de vie fondamental ; l\u2019\u00e9norme tension mentale, sans laquelle on ne peut \u00eatre joueur d'\u00e9checs, \u00e9tait chez lui tellement absorb\u00e9e par le jeu qu'il ne put jamais s'en d\u00e9faire enti\u00e8rement, quoiqu'il se soit occup\u00e9 de philosophie et des questions humaines.&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\u00ab<span id=\"mwBEo\">&nbsp;<\/span>Pour moi cette personnalit\u00e9 laisse une impression tragique malgr\u00e9 son app\u00e9tit de vie fondamental<span id=\"mwBEs\">&nbsp;<\/span>; l\u2019\u00e9norme tension mentale, sans laquelle on ne peut \u00eatre joueur d&rsquo;\u00e9checs, \u00e9tait chez lui tellement absorb\u00e9e par le jeu qu&rsquo;il ne put jamais s&rsquo;en d\u00e9faire enti\u00e8rement, quoiqu&rsquo;il se soit occup\u00e9 de philosophie et des questions humaines.<span id=\"mwBEw\">&nbsp;<\/span>\u00bb<\/span>&nbsp;A. Einstein, Pr\u00e9face \u00e0 la biographie de Lasker par J. Hannak, 1952.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-9\" data-mw-footnote-number=\"9\"><span id=\"mwBE0\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBE4\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-9\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-9\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><span id=\"mwBFA\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Lien web&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Lien_web&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;url&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;https:\/\/www.thearticle.com\/nonconformity-in-chess-and-physics-emanuel-lasker-and-albert-einstein&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Nonconformity in chess and physics: Emanuel Lasker and Albert Einstein&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\u00ab<span id=\"mwBFE\">&nbsp;<\/span><a id=\"mwBFI\" class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.thearticle.com\/nonconformity-in-chess-and-physics-emanuel-lasker-and-albert-einstein\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><cite id=\"mwBFM\">Nonconformity in chess and physics: Emanuel Lasker and Albert Einstein<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.thearticle.com%2Fnonconformity-in-chess-and-physics-emanuel-lasker-and-albert-einstein\">archive<\/a>]<\/small><span id=\"mwBFQ\">&nbsp;<\/span>\u00bb<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-10\" data-mw-footnote-number=\"10\"><span id=\"mwBFU\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBFY\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-10\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-10\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><span id=\"mwBFg\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Lien web&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Lien_web&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;url&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;https:\/\/www.gsjournal.net\/Science-Journals\/Communications-Relativity%20Theory\/Download\/8680#page=61.58&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;\\&quot;Traduction anglaise de ''Cent auteurs contre Einstein''&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\u00ab<span id=\"mwBFk\">&nbsp;<\/span><a id=\"mwBFo\" class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.gsjournal.net\/Science-Journals\/Communications-Relativity%20Theory\/Download\/8680#page=61.58\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><cite id=\"mwBFs\">\u00ab\u00a0Traduction anglaise de&nbsp;<i id=\"mwBFw\">Cent auteurs contre Einstein<\/i><\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.gsjournal.net%2FScience-Journals%2FCommunications-Relativity%2520Theory%2FDownload%2F8680%23page%3D61.58\">archive<\/a>]<\/small><span id=\"mwBF0\">&nbsp;<\/span>\u00bb<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-11\" data-mw-footnote-number=\"11\"><span id=\"mwBF4\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBF8\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-11\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-11\" class=\"mw-reference-text reference-text\">Citation tir\u00e9e du cahier central du magazine&nbsp;<i id=\"mwBGE\"><a id=\"mwBGI\" title=\"Europe \u00c9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Europe_%C3%89checs\" rel=\"mw:WikiLink\">Europe \u00c9checs<\/a><\/i>&nbsp;<abbr id=\"mwBGM\" class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup id=\"mwBGQ\">o<\/sup><\/abbr><span id=\"mwBGU\">&nbsp;<\/span>530 (f\u00e9vrier 2004).<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-12\" data-mw-footnote-number=\"12\"><span id=\"mwBGY\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBGc\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-12\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-12\" class=\"mw-reference-text reference-text\">Dans son&nbsp;<i id=\"mwBGk\"><a id=\"mwBGo\" title=\"Que sais-je ?\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Que_sais-je_%3F\" rel=\"mw:WikiLink\">Que sais-je<span id=\"mwBGs\">&nbsp;<\/span>?<\/a><\/i>&nbsp;<abbr id=\"mwBGw\" class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;n\u00b0&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:N\u00b0&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">n<sup id=\"mwBG0\">o<\/sup><\/abbr><span id=\"mwBG4\">&nbsp;<\/span>2520,&nbsp;<i id=\"mwBG8\">Histoire des \u00e9checs<\/i>, 1990&nbsp;<span id=\"mwBHA\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;ISBN&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:ISBN&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-213042-928-9&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><\/span><small id=\"mwBHE\">(<a id=\"mwBHI\" title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a><span id=\"mwBHM\">&nbsp;<\/span><a id=\"mwBHQ\" title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-213042-928-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-213042-928-9\" rel=\"mw:WikiLink\"><span id=\"mwBHU\" class=\"nowrap\">978-213042-928-9<\/span><\/a>)<\/small>, p. 79.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-13\" data-mw-footnote-number=\"13\"><span id=\"mwBHY\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBHc\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-13\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-13\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><span id=\"De_Firmian2000\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Nick&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;De Firmian&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Batsford's Modern Chess Openings&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Batsford&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2000&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;0-7134-8656-2&quot;},&quot;passage&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;26&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Nick_De_Firmian2000\" class=\"ouvrage\">Nick&nbsp;<span id=\"mwBHk\" class=\"nom_auteur\">De Firmian<\/span>,&nbsp;<cite id=\"mwBHo\" class=\"italique\">Batsford&rsquo;s Modern Chess Openings<\/cite>, Batsford,&nbsp;<time id=\"mwBHs\">2000<\/time>&nbsp;<small id=\"mwBHw\">(<a id=\"mwBH0\" title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a><span id=\"mwBH4\">&nbsp;<\/span><a id=\"mwBH8\" title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-7134-8656-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-7134-8656-2\" rel=\"mw:WikiLink\"><span id=\"mwBIA\" class=\"nowrap\">0-7134-8656-2<\/span><\/a>)<\/small>,&nbsp;<abbr id=\"mwBIE\" class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr><span id=\"mwBII\">&nbsp;<\/span>26<span id=\"mwBIM\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Batsford%27s+Modern+Chess+Openings&amp;rft.pub=Batsford&amp;rft.aulast=De+Firmian&amp;rft.aufirst=Nick&amp;rft.date=2000&amp;rft.pages=26&amp;rft.isbn=0-7134-8656-2&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEmanuel+Lasker\"><\/span><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-14\" data-mw-footnote-number=\"14\"><span id=\"mwBIQ\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBIU\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-14\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-14\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><span id=\"Crouch2000\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;pr\u00e9nom&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;C.&quot;},&quot;nom&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Crouch&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;How to Defend in Chess&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Everyman Chess&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2000&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1-85744-250-4&quot;},&quot;passage&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;115&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"C._Crouch2000\" class=\"ouvrage\">C.&nbsp;<span id=\"mwBIc\" class=\"nom_auteur\">Crouch<\/span>,&nbsp;<cite id=\"mwBIg\" class=\"italique\">How to Defend in Chess<\/cite>, Everyman Chess,&nbsp;<time id=\"mwBIk\">2000<\/time>&nbsp;<small id=\"mwBIo\">(<a id=\"mwBIs\" title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a><span id=\"mwBIw\">&nbsp;<\/span><a id=\"mwBI0\" title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/1-85744-250-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/1-85744-250-4\" rel=\"mw:WikiLink\"><span id=\"mwBI4\" class=\"nowrap\">1-85744-250-4<\/span><\/a>)<\/small>,&nbsp;<abbr id=\"mwBI8\" class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr><span id=\"mwBJA\">&nbsp;<\/span>115<span id=\"mwBJE\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=How+to+Defend+in+Chess&amp;rft.pub=Everyman+Chess&amp;rft.aulast=Crouch&amp;rft.aufirst=C.&amp;rft.date=2000&amp;rft.pages=115&amp;rft.isbn=1-85744-250-4&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEmanuel+Lasker\"><\/span><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-15\" data-mw-footnote-number=\"15\"><span id=\"mwBJI\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBJM\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-15\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-15\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><span id=\"Brady1973\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Frank&quot;},&quot;nom&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Brady&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Profile of a Prodigy&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;David McKay&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1973&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;0-486-25925-0&quot;},&quot;passage&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;78&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Frank_Brady1973\" class=\"ouvrage\">Frank&nbsp;<span id=\"mwBJU\" class=\"nom_auteur\">Brady<\/span>,&nbsp;<cite id=\"mwBJY\" class=\"italique\">Profile of a Prodigy<\/cite>, David McKay,&nbsp;<time id=\"mwBJc\">1973<\/time>&nbsp;<small id=\"mwBJg\">(<a id=\"mwBJk\" title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a><span id=\"mwBJo\">&nbsp;<\/span><a id=\"mwBJs\" title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-486-25925-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-486-25925-0\" rel=\"mw:WikiLink\"><span id=\"mwBJw\" class=\"nowrap\">0-486-25925-0<\/span><\/a>)<\/small>,&nbsp;<abbr id=\"mwBJ0\" class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr><span id=\"mwBJ4\">&nbsp;<\/span>78<span id=\"mwBJ8\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Profile+of+a+Prodigy&amp;rft.pub=David+McKay&amp;rft.aulast=Brady&amp;rft.aufirst=Frank&amp;rft.date=1973&amp;rft.pages=78&amp;rft.isbn=0-486-25925-0&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEmanuel+Lasker\"><\/span><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-16\" data-mw-footnote-number=\"16\"><span id=\"mwBKA\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBKE\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-16\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-16\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><abbr id=\"mwBKM\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;de&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:De&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(de)<\/abbr>&nbsp;<a id=\"mwBKQ\" class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.lasker-gesellschaft.de\/berichte\/michael-dreyer\/die-renaissance-eines-schachgenies.html\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Emanuel Lasker<span id=\"mwBKU\">&nbsp;<\/span>: Die Renaissance eines Schachgenies<\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.lasker-gesellschaft.de%2Fberichte%2Fmichael-dreyer%2Fdie-renaissance-eines-schachgenies.html\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-17\" data-mw-footnote-number=\"17\"><span id=\"mwBKY\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBKc\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-17\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-17\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><span id=\"Aroutcheff1985\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Article&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Article&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Des chiffres et des lettres : le \\&quot;Masters\\&quot; de N\u00eemes&quot;},&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;fran\u00e7ais&quot;},&quot;p\u00e9riodique&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[Jeux et Strat\u00e9gie]]&quot;},&quot;page&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;70-71&quot;},&quot;num\u00e9ro&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;33&quot;},&quot;date&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;juin-juillet 1985&quot;},&quot;auteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Pierre Aroutcheff&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Pierre_Aroutcheff1985\" class=\"ouvrage\">Pierre Aroutcheff, \u00ab<span id=\"mwBKk\">&nbsp;<\/span><cite id=\"mwBKo\">Des chiffres et des lettres<span id=\"mwBKs\">&nbsp;<\/span>: le \u00ab\u00a0Masters\u00a0\u00bb de N\u00eemes<\/cite><span id=\"mwBKw\">&nbsp;<\/span>\u00bb,&nbsp;<i id=\"mwBK0\"><a id=\"mwBK4\" title=\"Jeux et Strat\u00e9gie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jeux_et_Strat%C3%A9gie\" rel=\"mw:WikiLink\">Jeux et Strat\u00e9gie<\/a><\/i>,&nbsp;<abbr id=\"mwBK8\" class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup id=\"mwBLA\">o<\/sup><\/abbr><span id=\"mwBLE\">&nbsp;<\/span>33,<span id=\"mwBLI\">\u200e<\/span>&nbsp;<time id=\"mwBLM\" class=\"nowrap\" datetime=\"1985\" data-sort-value=\"1985\">juin-juillet 1985<\/time>,&nbsp;<abbr id=\"mwBLQ\" class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr><span id=\"mwBLU\">&nbsp;<\/span><span id=\"mwBLY\" class=\"nowrap\">70-71<\/span><span id=\"mwBLc\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.genre=article&amp;rft.atitle=Des+chiffres+et+des+lettres+%3A+le+%22Masters%22+de+N%C3%AEmes&amp;rft.jtitle=Jeux+et+Strat%C3%A9gie&amp;rft.issue=33&amp;rft.aulast=Aroutcheff&amp;rft.aufirst=Pierre&amp;rft.date=1985&amp;rft.pages=70-71&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEmanuel+Lasker\"><\/span><\/span><\/span>. L&rsquo;article contient le d\u00e9roulement complet de la finale.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-18\" data-mw-footnote-number=\"18\"><span id=\"mwBLg\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBLk\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-18\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-18\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><a id=\"mwBLs\" title=\"Fran\u00e7ois Le Lionnais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Le_Lionnais\" rel=\"mw:WikiLink\">Fran\u00e7ois Le Lionnais<\/a>&nbsp;et Ernst Paget,&nbsp;<i id=\"mwBLw\">Dictionnaire des \u00e9checs, 1967, p.220.<\/i><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-19\" data-mw-footnote-number=\"19\"><span id=\"mwBL0\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBL4\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-19\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span class=\"mw-reference-text reference-text\">Sources<span id=\"mwBMA\">&nbsp;<\/span>:<\/span>\n<ul id=\"mwBME\">\n<li id=\"mwBMI\">Fred Reinfeld,&nbsp;<i id=\"mwBMM\">Lasker&rsquo;s Greatest Chess Games<\/i>&nbsp;(jusqu&rsquo;en 1914)<span id=\"mwBMQ\">&nbsp;<\/span>;<\/li>\n<li id=\"mwBMU\">Andrew Soltis,&nbsp;<i id=\"mwBMY\">Why Lasker Matters<\/i>&nbsp;et<\/li>\n<li id=\"mwBMc\"><i id=\"mwBMg\">Les Champions du monde de <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/richard-reti\/paul-morphy\/\">Morphy<\/a> \u00e0 Alekhine<\/i>&nbsp;(chapitre r\u00e9dig\u00e9 par G. Barcza).<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li id=\"cite_note-20\" data-mw-footnote-number=\"20\"><span id=\"mwBMk\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBMo\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-20\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-20\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><i id=\"mwBMw\">ex \u00e6quo<\/i>&nbsp;avec son fr\u00e8re Berthold<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-21\" data-mw-footnote-number=\"21\"><span id=\"mwBM0\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBM4\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-21\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-21\" class=\"mw-reference-text reference-text\">Classement et score donn\u00e9s par G. Barcza et la page d&rsquo;<a id=\"mwBNA\" class=\"external text\" href=\"http:\/\/xoomer.virgilio.it\/cserica\/scacchi\/storiascacchi\/tornei\/1851-99\/1890graz.htm\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">histoire des \u00e9checs<\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fxoomer.virgilio.it%2Fcserica%2Fscacchi%2Fstoriascacchi%2Ftornei%2F1851-99%2F1890graz.htm\">archive<\/a>]<\/small>&nbsp;. Fred Reinfeld donne une deuxi\u00e8me place et un score de (+3 =3)<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-22\" data-mw-footnote-number=\"22\"><span id=\"mwBNE\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBNI\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-22\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-22\" class=\"mw-reference-text reference-text\">Tournoi remport\u00e9 devant&nbsp;<a id=\"mwBNQ\" title=\"James Mason (joueur d'\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/James_Mason_(joueur_d'%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">Mason<\/a>&nbsp;et Rudolf Loman<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-23\" data-mw-footnote-number=\"23\"><span id=\"mwBNU\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBNY\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-23\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-23\" class=\"mw-reference-text reference-text\">Tournoi de Londres remport\u00e9 devant Blackburne,&nbsp;<a id=\"mwBNg\" title=\"James Mason (joueur d'\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/James_Mason_(joueur_d'%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">Mason<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/isidor-gunsberg\/\">Gunsberg<\/a> et Bird.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-24\" data-mw-footnote-number=\"24\"><span id=\"mwBNk\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBNo\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-24\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-24\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><abbr id=\"mwBNw\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:En&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(en)<\/abbr>&nbsp;<a id=\"mwBN0\" class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.chessclub.org\/history.php?p=4\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">History of the MI (<i id=\"mwBN4\">Mechanics Institute<\/i>) Chess Room<\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.chessclub.org%2Fhistory.php%3Fp%3D4\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-25\" data-mw-footnote-number=\"25\"><span id=\"mwBN8\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBOA\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-25\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-25\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><abbr id=\"mwBOI\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:En&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(en)<\/abbr>&nbsp;<a id=\"mwBOM\" class=\"external text\" href=\"http:\/\/moravian-chess.cz\/katalog.php?idkat=11\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Moravian chess publishing<\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fmoravian-chess.cz%2Fkatalog.php%3Fidkat%3D11\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-26\" data-mw-footnote-number=\"26\"><span id=\"mwBOQ\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBOU\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-26\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-26\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><abbr id=\"mwBOc\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:En&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(en)<\/abbr>&nbsp;<a id=\"mwBOg\" class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.chessgames.com\/perl\/chessgame?gid=1224631\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">La partie sur&nbsp;<i id=\"mwBOk\">chessgames.com<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.chessgames.com%2Fperl%2Fchessgame%3Fgid%3D1224631\">archive<\/a>]<\/small>&nbsp;(consult\u00e9 le 8 mars 2019)<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-27\" data-mw-footnote-number=\"27\"><span id=\"mwBOo\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBOs\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-27\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-27\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><a id=\"mwBO0\" class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.chessgames.com\/perl\/chessgame?gid=1258181&amp;kpage=1#kibitzing\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Partie comment\u00e9e sous Chessgames.com<\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.chessgames.com%2Fperl%2Fchessgame%3Fgid%3D1258181%26kpage%3D1%23kibitzing\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Roos-28\" data-mw-footnote-number=\"28\"><span id=\"mwBO4\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBO8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-Roos_28-0\"><\/a><a id=\"mwBPE\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-Roos_28-1\"><\/a><a id=\"mwBPM\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-Roos_28-2\"><\/a><a id=\"mwBPU\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-Roos_28-3\"><\/a><a id=\"mwBPc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-Roos_28-4\"><\/a><a id=\"mwBPk\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-Roos_28-5\"><\/a><a id=\"mwBPs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-Roos_28-6\"><\/a><\/span>&nbsp;<span id=\"mw-reference-text-cite_note-Roos-28\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><span id=\"Roos1990\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;fr&quot;},&quot;pr\u00e9nom&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Michel&quot;},&quot;nom&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Roos&quot;},&quot;lien auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Michel Roos&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Histoire des \u00e9checs&quot;},&quot;lieu&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Paris&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Presses universitaires de France&quot;},&quot;collection&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Que sais-je?&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1990&quot;},&quot;pages totales&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;128&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-2-130-42928-9&quot;},&quot;passage&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;85-86&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Michel_Roos1990\" class=\"ouvrage\"><a id=\"mwBP0\" title=\"Michel Roos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Roos\" rel=\"mw:WikiLink\">Michel&nbsp;<span id=\"mwBP4\" class=\"nom_auteur\">Roos<\/span><\/a>,&nbsp;<cite id=\"mwBP8\" class=\"italique\">Histoire des \u00e9checs<\/cite>, Paris, Presses universitaires de France,&nbsp;<abbr id=\"mwBQA\" class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr><span id=\"mwBQE\">&nbsp;<\/span>\u00ab<span id=\"mwBQI\">&nbsp;<\/span>Que sais-je?<span id=\"mwBQM\">&nbsp;<\/span>\u00bb,&nbsp;<time id=\"mwBQQ\">1990<\/time>, 128<span id=\"mwBQU\">&nbsp;<\/span><abbr id=\"mwBQY\" class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>&nbsp;<small id=\"mwBQc\">(<a id=\"mwBQg\" title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a><span id=\"mwBQk\">&nbsp;<\/span><a id=\"mwBQo\" title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-130-42928-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-130-42928-9\" rel=\"mw:WikiLink\"><span id=\"mwBQs\" class=\"nowrap\">978-2-130-42928-9<\/span><\/a>)<\/small>,&nbsp;<abbr id=\"mwBQw\" class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr><span id=\"mwBQ0\">&nbsp;<\/span><span id=\"mwBQ4\" class=\"nowrap\">85-86<\/span><span id=\"mwBQ8\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Histoire+des+%C3%A9checs&amp;rft.place=Paris&amp;rft.pub=Presses+universitaires+de+France&amp;rft.aulast=Roos&amp;rft.aufirst=Michel&amp;rft.date=1990&amp;rft.pages=85-86&amp;rft.tpages=128&amp;rft.isbn=978-2-130-42928-9&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEmanuel+Lasker\"><\/span><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Giffard-29\" data-mw-footnote-number=\"29\"><span id=\"mwBRA\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBRE\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-Giffard_29-0\"><\/a><a id=\"mwBRM\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-Giffard_29-1\"><\/a><a id=\"mwBRU\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-Giffard_29-2\"><\/a><\/span>&nbsp;<span id=\"mw-reference-text-cite_note-Giffard-29\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><span id=\"GiffardBi\u00e9nabe2009\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;fr&quot;},&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Nicolas&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Giffard&quot;},&quot;lien auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Nicolas Giffard&quot;},&quot;pr\u00e9nom2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Alain&quot;},&quot;nom2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Bi\u00e9nabe&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Le nouveau guide des \u00e9checs&quot;},&quot;sous-titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Trait\u00e9 complet&quot;},&quot;lieu&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Paris&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[\u00c9ditions Robert Laffont|Robert Laffont]]&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2009&quot;},&quot;mois&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;octobre&quot;},&quot;jour&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1&quot;},&quot;pages totales&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1710&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-2-221-11013-3&quot;},&quot;passage&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;411&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Nicolas_GiffardAlain_Bi\u00e9nabe2009\" class=\"ouvrage\"><a id=\"mwBRc\" title=\"Nicolas Giffard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_Giffard\" rel=\"mw:WikiLink\">Nicolas&nbsp;<span id=\"mwBRg\" class=\"nom_auteur\">Giffard<\/span><\/a>&nbsp;et Alain&nbsp;<span id=\"mwBRk\" class=\"nom_auteur\">Bi\u00e9nabe<\/span>,&nbsp;<cite id=\"mwBRo\" class=\"italique\">Le nouveau guide des \u00e9checs<span id=\"mwBRs\">&nbsp;<\/span>: Trait\u00e9 complet<\/cite>, Paris,&nbsp;<a id=\"mwBRw\" title=\"\u00c9ditions Robert Laffont\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Robert_Laffont\" rel=\"mw:WikiLink\">Robert Laffont<\/a>,&nbsp;<time id=\"mwBR0\" class=\"nowrap\" datetime=\"2009-10-01\" data-sort-value=\"2009-10-01\"><abbr id=\"mwBR4\" class=\"abbr\" title=\"premier\">1<sup id=\"mwBR8\">er<\/sup><\/abbr>&nbsp;octobre 2009<\/time>, 1710<span id=\"mwBSA\">&nbsp;<\/span><abbr id=\"mwBSE\" class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>&nbsp;<small id=\"mwBSI\">(<a id=\"mwBSM\" title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a><span id=\"mwBSQ\">&nbsp;<\/span><a id=\"mwBSU\" title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-221-11013-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-221-11013-3\" rel=\"mw:WikiLink\"><span id=\"mwBSY\" class=\"nowrap\">978-2-221-11013-3<\/span><\/a>)<\/small>,&nbsp;<abbr id=\"mwBSc\" class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr><span id=\"mwBSg\">&nbsp;<\/span>411<span id=\"mwBSk\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Le+nouveau+guide+des+%C3%A9checs&amp;rft.place=Paris&amp;rft.pub=Robert+Laffont&amp;rft.stitle=Trait%C3%A9+complet&amp;rft.aulast=Giffard&amp;rft.aufirst=Nicolas&amp;rft.au=Bi%C3%A9nabe%2C+Alain&amp;rft.date=2009-10-01&amp;rft.pages=411&amp;rft.tpages=1710&amp;rft.isbn=978-2-221-11013-3&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEmanuel+Lasker\"><\/span><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-PFJE-30\" data-mw-footnote-number=\"30\"><span id=\"mwBSo\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBSs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-PFJE_30-0\"><\/a><a id=\"mwBS0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-PFJE_30-1\"><\/a><a id=\"mwBS8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-PFJE_30-2\"><\/a><a id=\"mwBTE\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-PFJE_30-3\"><\/a><a id=\"mwBTM\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-PFJE_30-4\"><\/a><a id=\"mwBTU\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-PFJE_30-5\"><\/a><a id=\"mwBTc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-PFJE_30-6\"><\/a><a id=\"mwBTk\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-PFJE_30-7\"><\/a><\/span>&nbsp;<span id=\"mw-reference-text-cite_note-PFJE-30\" class=\"mw-reference-text reference-text\">Annotation par Capablanca lui-m\u00eame dans son livre&nbsp;<a id=\"mwBTs\" title=\"Principes fondamentaux du jeu d'\u00e9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Principes_fondamentaux_du_jeu_d'%C3%A9checs\" rel=\"mw:WikiLink\">Principes fondamentaux du jeu d&rsquo;\u00e9checs<\/a>&nbsp;(pp. 134-138).<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-31\" data-mw-footnote-number=\"31\"><span id=\"mwBTw\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBT0\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-31\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-31\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><span id=\"Guyot1992\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;article&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Article&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;fr&quot;},&quot;auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Philippe Guyot&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;La partie espagnole&quot;},&quot;p\u00e9riodique&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[Europe \u00c9checs]]&quot;},&quot;num\u00e9ro&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;391-392&quot;},&quot;mois&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Juillet-Ao\u00fbt&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1992&quot;},&quot;pages&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;56&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Philippe_Guyot1992\" class=\"ouvrage\">Philippe Guyot, \u00ab<span id=\"mwBT8\">&nbsp;<\/span><cite id=\"mwBUA\">La <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Partie_espagnole\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">partie espagnole<\/a><\/cite><span id=\"mwBUE\">&nbsp;<\/span>\u00bb,&nbsp;<i id=\"mwBUI\"><a id=\"mwBUM\" title=\"Europe \u00c9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Europe_%C3%89checs\" rel=\"mw:WikiLink\">Europe \u00c9checs<\/a><\/i>,&nbsp;<abbr id=\"mwBUQ\" class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ros\">n<sup id=\"mwBUU\">os<\/sup><\/abbr><span id=\"mwBUY\">&nbsp;<\/span>391-392,<span id=\"mwBUc\">\u200e<\/span>&nbsp;<time id=\"mwBUg\" class=\"nowrap\" datetime=\"1992\" data-sort-value=\"1992\">juillet-ao\u00fbt 1992<\/time>,&nbsp;<abbr id=\"mwBUk\" class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr><span id=\"mwBUo\">&nbsp;<\/span>56<span id=\"mwBUs\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.genre=article&amp;rft.atitle=La+partie+espagnole&amp;rft.jtitle=Europe+%C3%89checs&amp;rft.issue=391-392&amp;rft.aulast=Guyot&amp;rft.aufirst=Philippe&amp;rft.date=1992&amp;rft.pages=56&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEmanuel+Lasker\"><\/span><\/span><\/span><span id=\"mwBUw\">&nbsp;<\/span>:&nbsp;<span id=\"mwBU0\" class=\"citation\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Citation&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Citation&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;\u00c0 l'\u00e9poque, ce coup avait soulev\u00e9 une v\u00e9ritable pol\u00e9mique quant \u00e0 sa correction, Lasker consid\u00e9rant ce coup comme une d\u00e9cision strat\u00e9gique gagnante, alors que Capablanca le tenait pour une faute positionnelle majeure (...) ; au prix d'\u00e9normes concessions positionnelles \u00e0 long terme (pion e4 arri\u00e9r\u00e9 et faible, majorit\u00e9 d\u00e9valu\u00e9e, case e5 pour les Noirs), les Blancs misent sur d'autres avantages \u00e0 plus court terme (exploitation de l'[[avant-poste (\u00e9checs)|avant-poste]] e6, Ce7 momentan\u00e9ment inactif, etc.)&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\u00ab<span id=\"mwBU4\">&nbsp;<\/span>\u00c0 l&rsquo;\u00e9poque, ce coup avait soulev\u00e9 une v\u00e9ritable pol\u00e9mique quant \u00e0 sa correction, Lasker consid\u00e9rant ce coup comme une d\u00e9cision strat\u00e9gique gagnante, alors que Capablanca le tenait pour une faute positionnelle majeure (&#8230;)<span id=\"mwBU8\">&nbsp;<\/span>; au prix d&rsquo;\u00e9normes concessions positionnelles \u00e0 long terme (pion e4 arri\u00e9r\u00e9 et faible, majorit\u00e9 d\u00e9valu\u00e9e, case e5 pour les Noirs), les Blancs misent sur d&rsquo;autres avantages \u00e0 plus court terme (exploitation de l&rsquo;<a id=\"mwBVA\" title=\"Avant-poste (\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Avant-poste_(%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">avant-poste<\/a>&nbsp;e6, Ce7 momentan\u00e9ment inactif, etc.)<span id=\"mwBVE\">&nbsp;<\/span>\u00bb<\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-R.L.E.-32\" data-mw-footnote-number=\"32\"><span id=\"mwBVI\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwBVM\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-R.L.E._32-0\"><\/a><a id=\"mwBVU\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-R.L.E._32-1\"><\/a><a id=\"mwBVc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-R.L.E._32-2\"><\/a><a id=\"mwBVk\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-R.L.E._32-3\"><\/a><a id=\"mwBVs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-R.L.E._32-4\"><\/a><a id=\"mwBV0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-R.L.E._32-5\"><\/a><a id=\"mwBV8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker#cite_ref-R.L.E._32-6\"><\/a><\/span>&nbsp;<span id=\"mw-reference-text-cite_note-R.L.E.-32\" class=\"mw-reference-text reference-text\">Annotation de Krzysztof Panczyk et Jacek Ilczuk dans leur livre&nbsp;<i id=\"mwBWE\">Ruy Lopez exchange<\/i>&nbsp;(<a id=\"mwBWI\" title=\"Everyman Chess\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Everyman_Chess\" rel=\"mw:WikiLink\">Everyman Chess<\/a>, 2005,&nbsp;<span id=\"mwBWM\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;ISBN&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:ISBN&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-18574-4389-9&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><\/span><small id=\"mwBWQ\">(<a id=\"mwBWU\" title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a><span id=\"mwBWY\">&nbsp;<\/span><a id=\"mwBWc\" title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-18574-4389-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-18574-4389-9\" rel=\"mw:WikiLink\"><span id=\"mwBWg\" class=\"nowrap\">978-18574-4389-9<\/span><\/a>)<\/small>), pages 7-8).<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"mwBWk\" data-mw-section-id=\"42\" aria-labelledby=\"Voir_aussi\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Voir_aussi\">Voir aussi<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"autres-projets boite-grise boite-a-droite noprint js-interprojets\" style=\"text-align: justify;\">\n<p class=\"titre\">Sur les autres projets Wikimedia&nbsp;:<\/p>\n<ul class=\"noarchive plainlinks\">\n<li class=\"commons\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker?uselang=fr\" rel=\"mw:ExtLink\">Emanuel Lasker<\/a>, sur&nbsp;<span class=\"project\">Wikimedia Commons<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<section id=\"mwBWs\" data-mw-section-id=\"43\" aria-labelledby=\"Bibliographie\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Bibliographie\">Bibliographie<\/h3>\n<\/div>\n<section id=\"mwBWw\" data-mw-section-id=\"44\" aria-labelledby=\"En_fran\u00e7ais\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\">\n<h4 id=\"En_fran\u00e7ais\"><span id=\"En_fran.C3.A7ais\"><\/span>En fran\u00e7ais<\/h4>\n<\/div>\n<ul id=\"mwBW0\">\n<li id=\"mwBW4\"><span id=\"Barcza1984\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Chapitre&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Chapitre&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[Gedeon Barcza]]&quot;},&quot;titre chapitre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;De [[Paul Morphy|Morphy]] \u00e0 [[Alexandre Alekhine|Alekhine]]&quot;},&quot;titre ouvrage&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Les Champions du monde du jeu d'\u00e9checs&quot;},&quot;tome&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1&quot;},&quot;lieu&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Paris&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[\u00c9ditions Grasset]]&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1984&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Gedeon_Barcza1984\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Gedeon Barcza\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gedeon_Barcza\" rel=\"mw:WikiLink\">Gedeon Barcza<\/a>,&nbsp;<cite>\u00ab&nbsp;De&nbsp;<a title=\"Paul Morphy\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Morphy\" rel=\"mw:WikiLink\">Morphy<\/a>&nbsp;\u00e0&nbsp;<a title=\"Alexandre Alekhine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Alekhine\" rel=\"mw:WikiLink\">Alekhine<\/a>&nbsp;\u00bb<\/cite>, dans&nbsp;<cite class=\"italique\">Les Champions du monde du jeu d&rsquo;\u00e9checs<\/cite>,&nbsp;<abbr class=\"abbr\" title=\"tome\">t.<\/abbr>&nbsp;1, Paris,&nbsp;<a title=\"\u00c9ditions Grasset\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Grasset\" rel=\"mw:WikiLink\">\u00c9ditions Grasset<\/a>,&nbsp;<time>1984<\/time><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"mwBW8\"><span id=\"S\u00e9n\u00e9chaud2006\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Article &quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Article&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;fr&quot;},&quot;auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Dany S\u00e9n\u00e9chaud&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Introduction \u00e0 la pens\u00e9e et \u00e0 l\u2019\u0153uvre d\u2019Emmanuel Lasker (1868-1941)&quot;},&quot;sous-titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Une approche biobibliographique&quot;},&quot;p\u00e9riodique&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Horizons philosophiques&quot;},&quot;volume&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;17&quot;},&quot;num\u00e9ro&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1&quot;},&quot;date&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;automne 2006&quot;},&quot;pages&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;91-108&quot;},&quot;issn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1181-9227&quot;},&quot;e-issn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1920-2954&quot;},&quot;lire en ligne&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;https:\/\/www.erudit.org\/en\/journals\/hphi\/2006-v17-n1-hphi3203\/802968ar.pdf&quot;},&quot;doi&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;10.7202\/802968ar&quot;},&quot;s2cid&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;121232684&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Dany_S\u00e9n\u00e9chaud2006\" class=\"ouvrage\">Dany S\u00e9n\u00e9chaud, \u00ab&nbsp;<cite>Introduction \u00e0 la pens\u00e9e et \u00e0 l\u2019\u0153uvre d\u2019Emmanuel Lasker (1868-1941)&nbsp;: Une approche biobibliographique<\/cite>&nbsp;\u00bb,&nbsp;<i>Horizons philosophiques<\/i>,&nbsp;<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>&nbsp;17,&nbsp;<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>&nbsp;1,\u200e&nbsp;<time class=\"nowrap\" datetime=\"2006\" data-sort-value=\"2006\">automne 2006<\/time>,&nbsp;<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>&nbsp;<span class=\"nowrap\">91-108<\/span>&nbsp;<small>(<a title=\"International Standard Serial Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Serial_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISSN<\/a>&nbsp;<span class=\"plainlinks noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/portal.issn.org\/resource\/ISSN\/1181-9227\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">1181-9227<\/a><\/span>,&nbsp;<a title=\"International Standard Serial Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Serial_Number#ISSN_%C3%A9lectronique\" rel=\"mw:WikiLink\">e-ISSN<\/a>&nbsp;<span class=\"plainlinks noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/portal.issn.org\/resource\/ISSN\/1920-2954\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">1920-2954<\/a><\/span>,&nbsp;<a title=\"Digital Object Identifier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Digital_Object_Identifier\" rel=\"mw:WikiLink\">DOI<\/a>&nbsp;<span class=\"plainlinks noarchive nowrap\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/dx.doi.org\/10.7202\/802968ar\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">10.7202\/802968ar<\/a><\/span>,&nbsp;<a title=\"Semantic Scholar\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Semantic_Scholar\" rel=\"mw:WikiLink\">S2CID<\/a>&nbsp;<span class=\"plainlinks noarchive nowrap\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/api.semanticscholar.org\/CorpusID:121232684\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">121232684<\/a><\/span>,&nbsp;<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.erudit.org\/en\/journals\/hphi\/2006-v17-n1-hphi3203\/802968ar.pdf\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">lire en ligne<\/a><\/small><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.erudit.org%2Fen%2Fjournals%2Fhphi%2F2006-v17-n1-hphi3203%2F802968ar.pdf\">archive<\/a>]<\/small>)<\/span><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section id=\"mwBXA\" data-mw-section-id=\"45\" aria-labelledby=\"En_anglais\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\">\n<h4 id=\"En_anglais\">En anglais<\/h4>\n<\/div>\n<ul id=\"mwBXE\">\n<li id=\"mwBXI\"><span id=\"Chernev1995\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;},&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Irving&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Chernev&quot;},&quot;lien auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Irving Chernev&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Twelve Great Chess Players and Their Best Games&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[Dover Publications]]&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1995&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;0-486-28674-6&quot;},&quot;passage&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;143-162&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Irving_Chernev1995\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>&nbsp;<a title=\"Irving Chernev\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Irving_Chernev\" rel=\"mw:WikiLink\">Irving&nbsp;<span class=\"nom_auteur\">Chernev<\/span><\/a>,&nbsp;<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Twelve Great Chess Players and Their Best Games<\/cite>,&nbsp;<a title=\"Dover Publications\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dover_Publications\" rel=\"mw:WikiLink\">Dover Publications<\/a>,&nbsp;<time>1995<\/time>&nbsp;<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>&nbsp;<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-486-28674-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-486-28674-6\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">0-486-28674-6<\/span><\/a>)<\/small>,&nbsp;<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>&nbsp;<span class=\"nowrap\">143-162<\/span><\/span><\/span>.<\/li>\n<li id=\"mwBXM\"><span id=\"Hannak1991\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;},&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;J.&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Hannak&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Emanuel Lasker: The Life of a Chess Master&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Dover&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1991&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;0-486-26706-7&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"J._Hannak1991\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>&nbsp;J.&nbsp;<span class=\"nom_auteur\">Hannak<\/span>,&nbsp;<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Emanuel Lasker: The Life of a Chess Master<\/cite>, Dover,&nbsp;<time>1991<\/time>&nbsp;<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>&nbsp;<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-486-26706-7\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-486-26706-7\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">0-486-26706-7<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li id=\"mwBXQ\"><span id=\"Kasparov2003\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;},&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Garry&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Kasparov&quot;},&quot;lien auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Garry Kasparov&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[My Great Predecessors|My Great Predecessors, vol. I]]&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[Everyman Chess]]&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2003&quot;},&quot;pages totales&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;880&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1-85744-330-6&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Garry_Kasparov2003\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>&nbsp;<a title=\"Garry Kasparov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Garry_Kasparov\" rel=\"mw:WikiLink\">Garry&nbsp;<span class=\"nom_auteur\">Kasparov<\/span><\/a>,&nbsp;<cite class=\"italique\" lang=\"en\"><a title=\"My Great Predecessors\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/My_Great_Predecessors\" rel=\"mw:WikiLink\">My Great Predecessors, vol. I<\/a><\/cite>,&nbsp;<a title=\"Everyman Chess\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Everyman_Chess\" rel=\"mw:WikiLink\">Everyman Chess<\/a>,&nbsp;<time>2003<\/time>, 880&nbsp;<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>&nbsp;<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>&nbsp;<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/1-85744-330-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/1-85744-330-6\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">1-85744-330-6<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li id=\"mwBXU\"><span id=\"Nunn2021\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;},&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;John&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Nunn&quot;},&quot;lien auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;John Nunn&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;John Nunn\u2019s Chess Course&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[\u00c9ditions Gambit|Gambit Publications]]&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2021&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-1911-46590-4&quot;},&quot;commentaire&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Un cours complet d'\u00e9checs bas\u00e9 exclusivement sur les parties de Lasker.&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"John_Nunn2021\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>&nbsp;<a title=\"John Nunn\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/John_Nunn\" rel=\"mw:WikiLink\">John&nbsp;<span class=\"nom_auteur\">Nunn<\/span><\/a>,&nbsp;<cite class=\"italique\" lang=\"en\">John Nunn\u2019s Chess Course<\/cite>,&nbsp;<a title=\"\u00c9ditions Gambit\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Gambit\" rel=\"mw:WikiLink\">Gambit Publications<\/a>,&nbsp;<time>2021<\/time>&nbsp;<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>&nbsp;<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-1911-46590-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-1911-46590-4\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">978-1911-46590-4<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>\n<div id=\"mwBXY\">Un cours complet d&rsquo;\u00e9checs bas\u00e9 exclusivement sur les parties de Lasker.<\/div>\n<\/li>\n<li id=\"mwBXc\"><span id=\"ReinfeldFine1965\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;},&quot;auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[Fred Reinfeld]]&quot;},&quot;auteur2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[Reuben Fine]]&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Lasker's Greatest Chess Games, 1889 - 1914&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Dover Publications&quot;},&quot;date&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1965&quot;},&quot;ann\u00e9e premi\u00e8re \u00e9dition&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1935&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Fred_ReinfeldReuben_Fine1965\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>&nbsp;<a title=\"Fred Reinfeld\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fred_Reinfeld\" rel=\"mw:WikiLink\">Fred Reinfeld<\/a>&nbsp;et&nbsp;<a title=\"Reuben Fine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Reuben_Fine\" rel=\"mw:WikiLink\">Reuben Fine<\/a>,&nbsp;<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Lasker&rsquo;s Greatest Chess Games, 1889 &#8211; 1914<\/cite>, Dover Publications,&nbsp;<time>1965<\/time>&nbsp;(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>&nbsp;<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>&nbsp;1935)<\/span><\/span>.<\/li>\n<li id=\"mwBXg\"><span id=\"Soltis2005\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;},&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Andrew&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Soltis&quot;},&quot;lien auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Andrew Soltis&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Why Lasker Matters&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Batsford&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2005&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;0-7134-8983-9&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Andrew_Soltis2005\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>&nbsp;<a title=\"Andrew Soltis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andrew_Soltis\" rel=\"mw:WikiLink\">Andrew&nbsp;<span class=\"nom_auteur\">Soltis<\/span><\/a>,&nbsp;<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Why Lasker Matters<\/cite>, Batsford,&nbsp;<time>2005<\/time>&nbsp;<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>&nbsp;<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-7134-8983-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-7134-8983-9\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">0-7134-8983-9<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li id=\"mwBXk\"><span id=\"WellingGiddins2021\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;},&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Gerard&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Welling&quot;},&quot;pr\u00e9nom2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Steve&quot;},&quot;nom2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Giddins&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;The Lasker Method to Improve in Chess&quot;},&quot;sous-titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;A Manual for Modern-Day Club Players&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[New in Chess]]&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2021&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;905-691-932-6&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Gerard_WellingSteve_Giddins2021\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>&nbsp;Gerard&nbsp;<span class=\"nom_auteur\">Welling<\/span>&nbsp;et Steve&nbsp;<span class=\"nom_auteur\">Giddins<\/span>,&nbsp;<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The Lasker Method to Improve in Chess&nbsp;: A Manual for Modern-Day Club Players<\/cite>,&nbsp;<a title=\"New in Chess\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/New_in_Chess\" rel=\"mw:WikiLink\">New in Chess<\/a>,&nbsp;<time>2021<\/time>&nbsp;<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>&nbsp;<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/905-691-932-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/905-691-932-6\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">905-691-932-6<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li id=\"mwBXo\"><span id=\"Whyld1998\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;},&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ken&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Whyld&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;The Collected Games of Emanuel Lasker&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;The Chess Player&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1998&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Ken_Whyld1998\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>&nbsp;Ken&nbsp;<span class=\"nom_auteur\">Whyld<\/span>,&nbsp;<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The Collected Games of Emanuel Lasker<\/cite>, The Chess Player,&nbsp;<time>1998<\/time><\/span><\/span>.<\/li>\n<li id=\"mwBXs\"><span id=\"Winter1981\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;},&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Edward&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Winter&quot;},&quot;lien auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Edward Winter (historien)&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;World Chess Champions&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Pergamon Press&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1981&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;0-08-024094-1&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Edward_Winter1981\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>&nbsp;<a title=\"Edward Winter (historien)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Edward_Winter_(historien)\" rel=\"mw:WikiLink\">Edward&nbsp;<span class=\"nom_auteur\">Winter<\/span><\/a>,&nbsp;<cite class=\"italique\" lang=\"en\">World Chess Champions<\/cite>, Pergamon Press,&nbsp;<time>1981<\/time>&nbsp;<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>&nbsp;<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-08-024094-1\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-08-024094-1\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">0-08-024094-1<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section id=\"mwBXw\" data-mw-section-id=\"46\" aria-labelledby=\"En_allemand\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\">\n<h4 id=\"En_allemand\">En allemand<\/h4>\n<\/div>\n<ul id=\"mwBX0\">\n<li id=\"mwBX4\">Michael Dreyer,&nbsp;<a id=\"mwBX8\" title=\"Ulrich Sieg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ulrich_Sieg\" rel=\"mw:WikiLink\">Ulrich Sieg<\/a>&nbsp;(dir.),&nbsp;<i id=\"mwBYA\">Emanuel Lasker \u2013 Schach, Philosophie, Wissenschaft.<\/i>&nbsp;Philo, Berlin\/Vienne, 2001,&nbsp;<span id=\"mwBYE\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;ISBN&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:ISBN&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;3-8257-0216-2&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><\/span><small id=\"mwBYI\">(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>&nbsp;<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/3-8257-0216-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/3-8257-0216-2\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">3-8257-0216-2<\/span><\/a>)<\/small>.<\/li>\n<li id=\"mwBYM\"><a id=\"mwBYQ\" class=\"new\" title=\"Michael Ehn (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michael_Ehn?action=edit&amp;redlink=1\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;lien&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Lien&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;lang&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;de&quot;},&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Michael Ehn&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\" data-mw-i18n=\"{&quot;title&quot;:{&quot;lang&quot;:&quot;x-page&quot;,&quot;key&quot;:&quot;red-link-title&quot;,&quot;params&quot;:[&quot;Michael Ehn&quot;]}}\">Michael Ehn<\/a>&nbsp;<a class=\"extiw\" title=\"de:Michael Ehn\" href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Michael%20Ehn\" rel=\"mw:WikiLink\/Interwiki\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en allemand&nbsp;: \u00ab&nbsp;Michael Ehn&nbsp;\u00bb\">(de)<\/span><\/a>,&nbsp;<i id=\"mwBYY\">Lasker\u2013Schlechter 1910, Neue Fakten aus Wiener Quellen.<\/i>&nbsp;Dans:&nbsp;<i id=\"mwBYc\">SchachReport.<\/i>&nbsp;Nr. 8, 1995, p. 71\u201374 et Nr. 9, 1995, p. 69\u201372.<\/li>\n<li id=\"mwBYg\"><span id=\"ForsterHansenNegele2009\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;de&quot;},&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Richard&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Forster&quot;},&quot;pr\u00e9nom2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Stefan&quot;},&quot;nom2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Hansen&quot;},&quot;pr\u00e9nom3&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Michael&quot;},&quot;nom3&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Negele&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Emanuel Lasker: Denker, Weltenburger, Schachweltmeister&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Exzelsior Verlag&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2009&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-3935-80005-1&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Richard_ForsterStefan_HansenMichael_Negele2009\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>&nbsp;Richard&nbsp;<span class=\"nom_auteur\">Forster<\/span>, Stefan&nbsp;<span class=\"nom_auteur\">Hansen<\/span>&nbsp;et Michael&nbsp;<span class=\"nom_auteur\">Negele<\/span>,&nbsp;<cite class=\"italique\" lang=\"de\">Emanuel Lasker: Denker, Weltenburger, Schachweltmeister<\/cite>, Exzelsior Verlag,&nbsp;<time>2009<\/time>&nbsp;<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>&nbsp;<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-3935-80005-1\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-3935-80005-1\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">978-3935-80005-1<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li id=\"mwBYk\"><span id=\"ForsterNegeleTischbierek2018\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;de&quot;},&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Richard&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Forster&quot;},&quot;pr\u00e9nom2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Michael&quot;},&quot;nom2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Negele&quot;},&quot;pr\u00e9nom3&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Raj&quot;},&quot;nom3&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Tischbierek&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Emanuel Lasker Volume 1: Struggle and Victories: World Chess Champion for 27 Years&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Exzelsior Verlag&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2018&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-3935-80009-9&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Richard_ForsterMichael_NegeleRaj_Tischbierek2018\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>&nbsp;Richard&nbsp;<span class=\"nom_auteur\">Forster<\/span>, Michael&nbsp;<span class=\"nom_auteur\">Negele<\/span>&nbsp;et Raj&nbsp;<span class=\"nom_auteur\">Tischbierek<\/span>,&nbsp;<cite class=\"italique\" lang=\"de\">Emanuel Lasker Volume 1: Struggle and Victories: World Chess Champion for 27 Years<\/cite>, Exzelsior Verlag,&nbsp;<time>2018<\/time>&nbsp;<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>&nbsp;<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-3935-80009-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-3935-80009-9\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">978-3935-80009-9<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li id=\"mwBYo\"><span id=\"ForsterNegeleTischbierek2020\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;de&quot;},&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Richard&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Forster&quot;},&quot;pr\u00e9nom2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Michael&quot;},&quot;nom2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Negele&quot;},&quot;pr\u00e9nom3&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Raj&quot;},&quot;nom3&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Tischbierek&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Emanuel Lasker Volume 2: Choices and Chances: Chess and other Games of the Mind&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Exzelsior Verlag&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2020&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-3935-80010-5&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Richard_ForsterMichael_NegeleRaj_Tischbierek2020\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>&nbsp;Richard&nbsp;<span class=\"nom_auteur\">Forster<\/span>, Michael&nbsp;<span class=\"nom_auteur\">Negele<\/span>&nbsp;et Raj&nbsp;<span class=\"nom_auteur\">Tischbierek<\/span>,&nbsp;<cite class=\"italique\" lang=\"de\">Emanuel Lasker Volume 2: Choices and Chances: Chess and other Games of the Mind<\/cite>, Exzelsior Verlag,&nbsp;<time>2020<\/time>&nbsp;<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>&nbsp;<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-3935-80010-5\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-3935-80010-5\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">978-3935-80010-5<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li id=\"mwBYs\"><a id=\"mwBYw\" class=\"new\" title=\"Bernd Gr\u00e4frath (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bernd_Gr%C3%A4frath?action=edit&amp;redlink=1\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;lien&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Lien&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;lang&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;de&quot;},&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Bernd Gr\u00e4frath&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\" data-mw-i18n=\"{&quot;title&quot;:{&quot;lang&quot;:&quot;x-page&quot;,&quot;key&quot;:&quot;red-link-title&quot;,&quot;params&quot;:[&quot;Bernd Gr\u00e4frath&quot;]}}\">Bernd Gr\u00e4frath<\/a>&nbsp;<a class=\"extiw\" title=\"de:Bernd Gr\u00e4frath\" href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Bernd%20Gr%C3%A4frath\" rel=\"mw:WikiLink\/Interwiki\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en allemand&nbsp;: \u00ab&nbsp;Bernd Gr\u00e4frath&nbsp;\u00bb\">(de)<\/span><\/a>,&nbsp;<i id=\"mwBY4\">Das Leben als Optimierungsproblem: Emanuel Laskers \u201ePhilosophie des Unvollendbar\u201c.<\/i>&nbsp;Dans:&nbsp;<i id=\"mwBY8\">Ketzer, Dilettanten und Genies: Grenzg\u00e4nger der Philosophie.<\/i>&nbsp;Junius, Hambourg 1993,&nbsp;<span id=\"mwBZA\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;ISBN&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:ISBN&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;3-88506-227-5&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><\/span><small id=\"mwBZE\">(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>&nbsp;<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/3-88506-227-5\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/3-88506-227-5\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">3-88506-227-5<\/span><\/a>)<\/small>, p. 133\u2013159.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<\/section>\n<section id=\"mwBZI\" data-mw-section-id=\"47\" aria-labelledby=\"Liens_externes\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Liens_externes\">Liens externes<\/h3>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span class=\"liste-horizontale noarchive\"><span class=\"wd_identifiers\">Ressources relatives \u00e0 la recherche<\/span>&nbsp;:&nbsp;<\/span>\n<ul>\n<li><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/genealogy.math.ndsu.nodak.edu\/id.php?id=60257\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Mathematics Genealogy Project<\/span><\/a><\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.scopus.com\/authid\/detail.uri?authorId=16654748400\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Scopus<\/span><\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span class=\"liste-horizontale noarchive\"><span class=\"wd_identifiers\">Ressource relative \u00e0 l&rsquo;audiovisuel<\/span>&nbsp;:&nbsp;<\/span>\n<ul>\n<li><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.filmportal.de\/9c2e369efb8042259cc4ec230ace8bd8\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><span class=\"lang-de\" lang=\"de\">Filmportal<\/span><\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span class=\"liste-horizontale noarchive\"><span class=\"wd_identifiers\">Ressource relative au sport<\/span>&nbsp;:&nbsp;<\/span>\n<ul>\n<li><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.munzinger.de\/search\/go\/document.jsp?id=01000007557\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Munzinger<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span class=\"liste-horizontale noarchive\"><span class=\"wd_identifiers\">Ressource relative au jeu<\/span>&nbsp;:&nbsp;<\/span>\n<ul>\n<li><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/chesstempo.com\/gamedb\/player\/242181\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Chess Tempo<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"liste-horizontale\">\n<p><span class=\"wd_identifiers\">Notices dans des dictionnaires ou encyclop\u00e9dies g\u00e9n\u00e9ralistes<\/span>&nbsp;:<\/p>\n<ul>\n<li><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.britannica.com\/biography\/Emanuel-Lasker\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><i>Britannica<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.britannica.com%2Fbiography%2FEmanuel-Lasker\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/brockhaus.de\/ecs\/enzy\/article\/lasker-emanuel\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><i>Brockhaus<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbrockhaus.de%2Fecs%2Fenzy%2Farticle%2Flasker-emanuel\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/denstoredanske.lex.dk\/\/Emanuel_Lasker\/\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><i>Den Store Danske Encyklop\u00e6di<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fdenstoredanske.lex.dk%2F%2FEmanuel_Lasker%2F\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.deutsche-biographie.de\/118569872.html\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><i>Deutsche Biographie<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.deutsche-biographie.de%2F118569872.html\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.enciclopedia.cat\/EC-GEC-0036606.xml\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><i>Gran Enciclop\u00e8dia Catalana<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.enciclopedia.cat%2FEC-GEC-0036606.xml\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.enciklopedija.hr\/Natuknica.aspx?ID=35503\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><i>Hrvatska Enciklopedija<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.enciklopedija.hr%2FNatuknica.aspx%3FID%3D35503\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/encyklopedia.pwn.pl\/haslo\/;3930704\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><i>Internetowa encyklopedia PWN<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fencyklopedia.pwn.pl%2Fhaslo%2F%3B3930704\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.ne.se\/uppslagsverk\/encyklopedi\/l%C3%A5ng\/emanuel-lasker\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><i>Nationalencyklopedin<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.ne.se%2Fuppslagsverk%2Fencyklopedi%2Fl%25C3%25A5ng%2Femanuel-lasker\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/proleksis.lzmk.hr\/33860\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><i>Proleksis enciklopedija<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fproleksis.lzmk.hr%2F33860\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/snl.no\/Emanuel_Lasker\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><i>Store norske leksikon<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fsnl.no%2FEmanuel_Lasker\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.treccani.it\/enciclopedia\/emanuel-lasker\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><i>Treccani<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.treccani.it%2Fenciclopedia%2Femanuel-lasker\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.vle.lt\/Straipsnis\/emanuel-lasker\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><i>Visuotin\u0117 lietuvi\u0173 enciklopedija<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.vle.lt%2FStraipsnis%2Femanuel-lasker\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"liste-horizontale\">\n<p><span class=\"wd_identifiers\"><a title=\"Autorit\u00e9 (sciences de l'information)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autorit%C3%A9_(sciences_de_l'information)\" rel=\"mw:WikiLink\">Notices d&rsquo;autorit\u00e9<\/a><\/span>&nbsp;:<\/p>\n<ul>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/viaf.org\/viaf\/46742602\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">VIAF<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/isni.org\/isni\/0000000116342089\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">ISNI<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/catalogue.bnf.fr\/ark:\/12148\/cb12174450p\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">BnF<\/a><\/span>&nbsp;(<span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/data.bnf.fr\/ark:\/12148\/cb12174450p\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">donn\u00e9es<\/a><\/span>)<\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.idref.fr\/030299578\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">IdRef<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/id.loc.gov\/authorities\/n82112138\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">LCCN<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/d-nb.info\/gnd\/118569872\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">GND<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/opac.sbn.it\/nome\/BVEV031643\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Italie<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/ci.nii.ac.jp\/author\/DA10945050?l=en\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">CiNii<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/datos.bne.es\/resource\/XX958557\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Espagne<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/data.bibliotheken.nl\/id\/thes\/p068660952\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Pays-Bas<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/dbn.bn.org.pl\/descriptor-details\/9810701262905606\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Pologne<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.nli.org.il\/en\/authorities\/987007264240805171\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Isra\u00ebl<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/nukat.edu.pl\/aut\/n%202003061043\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">NUKAT<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/libris.kb.se\/auth\/271925\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Su\u00e8de<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/nla.gov.au\/anbd.aut-an35292550\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Australie<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/aleph.nkp.cz\/F\/?func=find-c&amp;local_base=aut&amp;ccl_term=ica=jk01071600\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Tch\u00e9quie<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/kopkatalogs.lv\/F\/?func=direct&amp;local_base=lnc10&amp;doc_number=000093904\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Lettonie<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/catalogue.nlg.gr\/Authority\/Record?id=au.87656\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Gr\u00e8ce<\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Anic\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Darko_Anic\" class=\"ouvrage\">Darko Anic, \u00ab&nbsp;<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.creachess.com\/biographie\/emanuel-lasker.php\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><cite>Biographie du champion d&rsquo;\u00e9checs Emanuel Lasker (reprenant un article d&rsquo;Europe \u00c9checs de 2003)<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.creachess.com%2Fbiographie%2Femanuel-lasker.php\">archive<\/a>]<\/small>&nbsp;\u00bb, sur&nbsp;<span class=\"italique\">www.creachess.com<\/span>&nbsp;<small>(consult\u00e9 le&nbsp;<time class=\"nowrap\" datetime=\"2025-04-16\" data-sort-value=\"2025-04-16\">16 avril 2025<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>&nbsp;\u00ab&nbsp;<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.chess.com\/article\/view\/the-laskers-wisdom\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><cite lang=\"en\">Lasker&rsquo;s Chess Wisdom<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.chess.com%2Farticle%2Fview%2Fthe-laskers-wisdom\">archive<\/a>]<\/small>&nbsp;\u00bb, sur&nbsp;<span class=\"italique\">www.chess.com<\/span>&nbsp;<small>(consult\u00e9 le&nbsp;<time class=\"nowrap\" datetime=\"2025-04-16\" data-sort-value=\"2025-04-16\">16 avril 2025<\/time>)<\/small><\/span>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab&nbsp;<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.europe-echecs.com\/art\/le-jeu-d-echecs-en-citations-9221.html\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><cite>Les 10 meilleures citations sur le jeu d&rsquo;\u00e9checs<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.europe-echecs.com%2Fart%2Fle-jeu-d-echecs-en-citations-9221.html\">archive<\/a>]<\/small>&nbsp;\u00bb, sur&nbsp;<span class=\"italique\">www.europe-echecs.com<\/span>&nbsp;<small>(consult\u00e9 le&nbsp;<time class=\"nowrap\" datetime=\"2025-04-16\" data-sort-value=\"2025-04-16\">16 avril 2025<\/time>)<\/small><\/span>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>&nbsp;\u00ab&nbsp;<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.chess.com\/article\/view\/emanuel-lasker-tactical-monster-part-4\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\"><cite lang=\"en\">Emanuel Lasker, Tactical Monster &#8211; Part 4<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">&nbsp;[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.chess.com%2Farticle%2Fview%2Femanuel-lasker-tactical-monster-part-4\">archive<\/a>]<\/small>&nbsp;\u00bb, sur&nbsp;<span class=\"italique\">www.chess.com<\/span>&nbsp;<small>(consult\u00e9 le&nbsp;<time class=\"nowrap\" datetime=\"2025-04-16\" data-sort-value=\"2025-04-16\">16 avril 2025<\/time>)<\/small><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<\/section>\n<div class=\"opa-deep\">\n<h2 style=\"text-align:center;margin-top:2em;\">Biographie compl\u00e8te<\/h2>\n<h3>Un fils de cantor en Prusse<\/h3>\n<p>Emanuel Lasker na\u00eet le 24 d\u00e9cembre 1868 \u00e0 Berlinchen, en Prusse (aujourd\u2019hui Barlinek, en Pologne), fils d\u2019un cantor de synagogue. \u00c0 onze ans, il part \u00e9tudier \u00e0 Berlin, o\u00f9 son fr\u00e8re a\u00een\u00e9 Berthold, m\u00e9decin et \u00e9crivain, lui apprend les \u00e9checs. Tr\u00e8s dou\u00e9 en math\u00e9matiques, il partage d\u00e8s lors sa vie entre la science et l\u2019\u00e9chiquier.<\/p>\n<h3>L\u2019ascension fulgurante (1889-1893)<\/h3>\n<p>En 1889, il remporte le Hauptturnier de Breslau, qui lui donne le titre de ma\u00eetre. Il bat ensuite en match plusieurs joueurs r\u00e9put\u00e9s, dont Joseph Henry Blackburne et Henry Bird en Angleterre, puis Jackson Showalter aux \u00c9tats-Unis. En 1893, il remporte un tournoi \u00e0 New York avec un score parfait de 13 sur 13. Il d\u00e9fie alors le champion du monde Wilhelm Steinitz.<\/p>\n<h3>Champion du monde (1894)<\/h3>\n<p>Le match contre Steinitz se dispute en 1894 \u00e0 New York, Philadelphie et Montr\u00e9al. Lasker, 25 ans, l\u2019emporte avec 10 victoires, 5 d\u00e9faites et 4 nulles, et devient le deuxi\u00e8me champion du monde. Beaucoup doutent de sa l\u00e9gitimit\u00e9, jugeant Steinitz vieilli ; Lasker r\u00e9pond par une s\u00e9rie de triomphes : Saint-P\u00e9tersbourg 1895-1896, Nuremberg 1896, Londres 1899 et Paris 1900, et il \u00e9crase Steinitz dans le match revanche de 1896-1897.<\/p>\n<h3>Le math\u00e9maticien et le philosophe<\/h3>\n<p>Parall\u00e8lement aux \u00e9checs, Lasker poursuit des \u00e9tudes de math\u00e9matiques. En 1902, il soutient \u00e0 Erlangen une th\u00e8se de doctorat sous la direction de Max Noether. Ses travaux en alg\u00e8bre, en particulier sur les id\u00e9aux primaires, ont laiss\u00e9 une trace durable : on parle encore aujourd\u2019hui du <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9or%C3%A8me_de_Lasker-Noether\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">th\u00e9or\u00e8me de Lasker-Noether<\/a>.<\/p>\n<p>Il est aussi philosophe, auteur d\u2019ouvrages sur la th\u00e9orie de la lutte et la logique, et ami d\u2019Albert Einstein, qui \u00e9crira une pr\u00e9face \u00e0 sa biographie. Il invente \u00e9galement des jeux, et se passionne pour le bridge et le go.<\/p>\n<h3>Le r\u00e8gne le plus long de l\u2019histoire (1894-1921)<\/h3>\n<p>Lasker conserve son titre pendant 27 ans, record jamais \u00e9gal\u00e9. Il le d\u00e9fend contre Frank Marshall (1907), Siegbert Tarrasch (1908), Dawid Janowski (1909 et 1910) et Carl Schlechter (1910). Ce dernier match est le plus dramatique : men\u00e9 avant la dixi\u00e8me et derni\u00e8re partie, Lasker gagne celle-ci et conserve son titre gr\u00e2ce au score nul de 5-5.<\/p>\n<p>En tournoi, il remporte notamment Saint-P\u00e9tersbourg 1909 (ex aequo avec Rubinstein) et le grand tournoi de Saint-P\u00e9tersbourg 1914, devant Capablanca et Alekhine, apr\u00e8s une remont\u00e9e spectaculaire.<\/p>\n<h3>La perte du titre (1921)<\/h3>\n<p>Apr\u00e8s la Premi\u00e8re Guerre mondiale, qui l\u2019a ruin\u00e9, Lasker accepte d\u2019affronter Jos\u00e9 Ra\u00fal Capablanca \u00e0 La Havane en 1921. Fatigu\u00e9 et peu adapt\u00e9 au climat tropical, il perd quatre parties sans en gagner aucune et abandonne le match. Il transmet le titre au Cubain.<\/p>\n<h3>Les triomphes de l\u2019\u00e2ge m\u00fbr<\/h3>\n<p>Lasker n\u2019a pas dit son dernier mot. En 1924, \u00e0 55 ans, il remporte le grand tournoi de New York, devant Capablanca et Alekhine. En 1925, il termine deuxi\u00e8me \u00e0 Moscou. Apr\u00e8s une pause, il revient \u00e0 la comp\u00e9tition dans les ann\u00e9es 1930 et, en 1935, \u00e0 66 ans, il termine troisi\u00e8me du tournoi de Moscou, devant Capablanca, un exploit unique dans l\u2019histoire.<\/p>\n<h3>Exil et fin de vie<\/h3>\n<p>Juif, Lasker quitte l\u2019Allemagne nazie en 1933. Il s\u2019installe d\u2019abord en Union sovi\u00e9tique, \u00e0 Moscou, o\u00f9 il est accueilli par l\u2019Acad\u00e9mie des sciences, puis \u00e9migre aux \u00c9tats-Unis en 1937. Il meurt \u00e0 New York le 11 janvier 1941, \u00e0 72 ans.<\/p>\n<p>Son style a longtemps \u00e9t\u00e9 qualifi\u00e9 de \u00ab psychologique \u00bb : Lasker cherchait le coup le plus g\u00eanant pour son adversaire plut\u00f4t que le coup th\u00e9oriquement parfait. Les analystes modernes y voient surtout une profonde compr\u00e9hension du jeu dynamique, de la d\u00e9fense et des finales, tr\u00e8s en avance sur son temps.<\/p>\n<\/div>\n<h2 style=\"text-align:center;margin-top:2.5em;\">Compl\u00e9ments : palmar\u00e8s et parties comment\u00e9es<\/h2>\n<div class=\"opa-enrich2\">\n<h3 style=\"text-align:center;margin-top:2em;\">Palmar\u00e8s ann\u00e9e par ann\u00e9e<\/h3>\n<table class=\"opa-palm\" style=\"width:100%;border-collapse:collapse;font-size:.95em;margin:1em 0 1.6em;\">\n<tbody>\n<tr style=\"background:#f7f1e8\">\n<td style=\"padding:.35em .7em;font-weight:bold;white-space:nowrap;vertical-align:top;width:6.5em;\">1889<\/td>\n<td style=\"padding:.35em .7em;\">Gagne le tournoi principal de Breslau (titre de ma\u00eetre) ; deuxi\u00e8me \u00e0 Amsterdam.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#fff\">\n<td style=\"padding:.35em .7em;font-weight:bold;white-space:nowrap;vertical-align:top;width:6.5em;\">1892<\/td>\n<td style=\"padding:.35em .7em;\">Bat Blackburne et Bird en matchs.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#f7f1e8\">\n<td style=\"padding:.35em .7em;font-weight:bold;white-space:nowrap;vertical-align:top;width:6.5em;\">1894<\/td>\n<td style=\"padding:.35em .7em;\">Bat Steinitz : devient champion du monde.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#fff\">\n<td style=\"padding:.35em .7em;font-weight:bold;white-space:nowrap;vertical-align:top;width:6.5em;\">1895<\/td>\n<td style=\"padding:.35em .7em;\">Troisi\u00e8me \u00e0 <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tournoi_d'%C3%A9checs_de_Hastings\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Hastings<\/a>.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#f7f1e8\">\n<td style=\"padding:.35em .7em;font-weight:bold;white-space:nowrap;vertical-align:top;width:6.5em;\">1895-1896<\/td>\n<td style=\"padding:.35em .7em;\">Premier \u00e0 Saint-P\u00e9tersbourg.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#fff\">\n<td style=\"padding:.35em .7em;font-weight:bold;white-space:nowrap;vertical-align:top;width:6.5em;\">1896<\/td>\n<td style=\"padding:.35em .7em;\">Premier \u00e0 Nuremberg ; bat Steinitz lors de la revanche (1896-1897).<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#f7f1e8\">\n<td style=\"padding:.35em .7em;font-weight:bold;white-space:nowrap;vertical-align:top;width:6.5em;\">1899<\/td>\n<td style=\"padding:.35em .7em;\">Premier \u00e0 Londres.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#fff\">\n<td style=\"padding:.35em .7em;font-weight:bold;white-space:nowrap;vertical-align:top;width:6.5em;\">1900<\/td>\n<td style=\"padding:.35em .7em;\">Premier \u00e0 Paris.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#f7f1e8\">\n<td style=\"padding:.35em .7em;font-weight:bold;white-space:nowrap;vertical-align:top;width:6.5em;\">1907<\/td>\n<td style=\"padding:.35em .7em;\">Bat Marshall (8 victoires, 7 nulles, aucune d\u00e9faite).<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#fff\">\n<td style=\"padding:.35em .7em;font-weight:bold;white-space:nowrap;vertical-align:top;width:6.5em;\">1908<\/td>\n<td style=\"padding:.35em .7em;\">Bat Tarrasch.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#f7f1e8\">\n<td style=\"padding:.35em .7em;font-weight:bold;white-space:nowrap;vertical-align:top;width:6.5em;\">1909<\/td>\n<td style=\"padding:.35em .7em;\">Premier ex aequo \u00e0 Saint-P\u00e9tersbourg avec Rubinstein ; bat Janowski.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#fff\">\n<td style=\"padding:.35em .7em;font-weight:bold;white-space:nowrap;vertical-align:top;width:6.5em;\">1910<\/td>\n<td style=\"padding:.35em .7em;\">Match nul contre Schlechter ; bat de nouveau Janowski.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#f7f1e8\">\n<td style=\"padding:.35em .7em;font-weight:bold;white-space:nowrap;vertical-align:top;width:6.5em;\">1914<\/td>\n<td style=\"padding:.35em .7em;\">Premier \u00e0 Saint-P\u00e9tersbourg devant Capablanca et Alekhine.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#fff\">\n<td style=\"padding:.35em .7em;font-weight:bold;white-space:nowrap;vertical-align:top;width:6.5em;\">1921<\/td>\n<td style=\"padding:.35em .7em;\">Perd son titre contre Capablanca.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#f7f1e8\">\n<td style=\"padding:.35em .7em;font-weight:bold;white-space:nowrap;vertical-align:top;width:6.5em;\">1924<\/td>\n<td style=\"padding:.35em .7em;\">Premier \u00e0 New York devant Capablanca et Alekhine.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#fff\">\n<td style=\"padding:.35em .7em;font-weight:bold;white-space:nowrap;vertical-align:top;width:6.5em;\">1925<\/td>\n<td style=\"padding:.35em .7em;\">Deuxi\u00e8me \u00e0 Moscou.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#f7f1e8\">\n<td style=\"padding:.35em .7em;font-weight:bold;white-space:nowrap;vertical-align:top;width:6.5em;\">1935<\/td>\n<td style=\"padding:.35em .7em;\">Troisi\u00e8me et invaincu \u00e0 Moscou, \u00e0 66 ans.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h3 style=\"text-align:center;margin-top:2em;\">Parties comment\u00e9es<\/h3>\n<div class=\"opa-partie\" style=\"border-left:4px solid #b58863;background:#fbf8f3;padding:.8em 1.1em;margin:1.2em 0;border-radius:4px;\">\n<p style=\"margin:0 0 .4em;\"><strong>Lasker \u2013 Bauer, Amsterdam 1889<\/strong><\/p>\n<p style=\"margin:0;\">Le mod\u00e8le du double sacrifice de fous : par 15.Fxh7+ puis 17.Fxg7, Lasker d\u00e9molit l\u2019abri du roi noir et transf\u00e8re sa dame et sa tour vers l\u2019aile roi. Cette combinaison, imit\u00e9e des dizaines de fois depuis, porte souvent le nom de \u00ab sacrifice de Lasker \u00bb.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"opa-partie\" style=\"border-left:4px solid #b58863;background:#fbf8f3;padding:.8em 1.1em;margin:1.2em 0;border-radius:4px;\">\n<p style=\"margin:0 0 .4em;\"><strong>Lasker \u2013 Capablanca, Saint-P\u00e9tersbourg 1914<\/strong><\/p>\n<p style=\"margin:0;\">Lasker doit gagner. \u00c0 la surprise g\u00e9n\u00e9rale, il choisit la variante d\u2019\u00e9change de la partie espagnole, r\u00e9put\u00e9e pacifique. Par la pouss\u00e9e 12.f5 !, il prive les Noirs de toute activit\u00e9 et finit par \u00e9touffer Capablanca. Cette victoire lui assure la premi\u00e8re place et montre la profondeur de sa compr\u00e9hension positionnelle.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Emmanuel Lasker Emanuel Lasker, n\u00e9 le&nbsp;24 d\u00e9cembre 1868&nbsp;\u00e0&nbsp;Berlinchen, en&nbsp;province de Brandebourg, et mort le&nbsp;11 janvier 1941&nbsp;\u00e0&nbsp;New York&nbsp;(\u00c9tats-Unis), est un&nbsp;math\u00e9maticien&nbsp;et&nbsp;philosophe&nbsp;allemand, par ailleurs joueur d&rsquo;\u00e9checs&nbsp;et de&nbsp;bridge. Il est&nbsp;champion du monde d&rsquo;\u00e9checs&nbsp;de 1894 \u00e0 1921. Depuis la cr\u00e9ation officielle du titre de champion du monde (en 1886), il est celui qui l&rsquo;a conserv\u00e9 le plus longtemps, soit pendant [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":51422,"parent":51407,"menu_order":48,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_opa_src":"vel:pages:58813","footnotes":""},"class_list":["post-53288","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Emmanuel Lasker - Orazio Puglisi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/emmanuel-lasker\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Emmanuel Lasker - Orazio Puglisi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Emmanuel Lasker Emanuel Lasker, n\u00e9 le&nbsp;24 d\u00e9cembre 1868&nbsp;\u00e0&nbsp;Berlinchen, en&nbsp;province de Brandebourg, et mort le&nbsp;11 janvier 1941&nbsp;\u00e0&nbsp;New York&nbsp;(\u00c9tats-Unis), est un&nbsp;math\u00e9maticien&nbsp;et&nbsp;philosophe&nbsp;allemand, par ailleurs joueur d&rsquo;\u00e9checs&nbsp;et de&nbsp;bridge. Il est&nbsp;champion du monde d&rsquo;\u00e9checs&nbsp;de 1894 \u00e0 1921. Depuis la cr\u00e9ation officielle du titre de champion du monde (en 1886), il est celui qui l&rsquo;a conserv\u00e9 le plus longtemps, soit pendant [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/emmanuel-lasker\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orazio Puglisi\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/03\/Lasker%2C_Emanuel_%22-8%22_-_DPLA_-_aa442dc47950f347989fadd72f31d04c_%28cropped%29.jpg\/250px-Lasker%2C_Emanuel_%22-8%22_-_DPLA_-_aa442dc47950f347989fadd72f31d04c_%28cropped%29.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"31 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/biographies\\\/emmanuel-lasker\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/biographies\\\/emmanuel-lasker\\\/\",\"name\":\"Emmanuel Lasker - Orazio Puglisi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/biographies\\\/emmanuel-lasker\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/biographies\\\/emmanuel-lasker\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/02\\\/425px-Bundesarchiv_Bild_102-14194_Emanuel_Lasker-1.jpg\",\"datePublished\":\"2026-11-18T13:59:12+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/biographies\\\/emmanuel-lasker\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/biographies\\\/emmanuel-lasker\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/biographies\\\/emmanuel-lasker\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/02\\\/425px-Bundesarchiv_Bild_102-14194_Emanuel_Lasker-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/02\\\/425px-Bundesarchiv_Bild_102-14194_Emanuel_Lasker-1.jpg\",\"width\":425,\"height\":600},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/biographies\\\/emmanuel-lasker\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Les Echecs\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Biographies\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/biographies\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Emmanuel Lasker\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\",\"name\":\"Oraziopuglisi.art\",\"description\":\"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\",\"name\":\"Orazio Puglisi\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Orazio Puglisi\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Emmanuel Lasker - Orazio Puglisi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/emmanuel-lasker\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Emmanuel Lasker - Orazio Puglisi","og_description":"Emmanuel Lasker Emanuel Lasker, n\u00e9 le&nbsp;24 d\u00e9cembre 1868&nbsp;\u00e0&nbsp;Berlinchen, en&nbsp;province de Brandebourg, et mort le&nbsp;11 janvier 1941&nbsp;\u00e0&nbsp;New York&nbsp;(\u00c9tats-Unis), est un&nbsp;math\u00e9maticien&nbsp;et&nbsp;philosophe&nbsp;allemand, par ailleurs joueur d&rsquo;\u00e9checs&nbsp;et de&nbsp;bridge. Il est&nbsp;champion du monde d&rsquo;\u00e9checs&nbsp;de 1894 \u00e0 1921. Depuis la cr\u00e9ation officielle du titre de champion du monde (en 1886), il est celui qui l&rsquo;a conserv\u00e9 le plus longtemps, soit pendant [&hellip;]","og_url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/emmanuel-lasker\/","og_site_name":"Orazio Puglisi","og_image":[{"url":"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/03\/Lasker%2C_Emanuel_%22-8%22_-_DPLA_-_aa442dc47950f347989fadd72f31d04c_%28cropped%29.jpg\/250px-Lasker%2C_Emanuel_%22-8%22_-_DPLA_-_aa442dc47950f347989fadd72f31d04c_%28cropped%29.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"31 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/emmanuel-lasker\/","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/emmanuel-lasker\/","name":"Emmanuel Lasker - Orazio Puglisi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/emmanuel-lasker\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/emmanuel-lasker\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/425px-Bundesarchiv_Bild_102-14194_Emanuel_Lasker-1.jpg","datePublished":"2026-11-18T13:59:12+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/emmanuel-lasker\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/emmanuel-lasker\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/emmanuel-lasker\/#primaryimage","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/425px-Bundesarchiv_Bild_102-14194_Emanuel_Lasker-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/425px-Bundesarchiv_Bild_102-14194_Emanuel_Lasker-1.jpg","width":425,"height":600},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/emmanuel-lasker\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Les Echecs","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Biographies","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/biographies\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Emmanuel Lasker"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/","name":"Oraziopuglisi.art","description":"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?","publisher":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c","name":"Orazio Puglisi","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","caption":"Orazio Puglisi"},"logo":{"@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g"},"sameAs":["http:\/\/oraziopuglisi.art"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/53288","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=53288"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/53288\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/51407"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51422"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=53288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}