{"id":53087,"date":"2026-11-18T14:57:07","date_gmt":"2026-11-18T13:57:07","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/lepoque-moderne-et-contemporaine\/lecole-hypermoderne\/"},"modified":"2026-11-18T14:57:07","modified_gmt":"2026-11-18T13:57:07","slug":"lecole-hypermoderne","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/lepoque-moderne-et-contemporaine\/lecole-hypermoderne\/","title":{"rendered":"L&rsquo;\u00e9cole Hypermoderne"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 8pt;\"><em><strong>Image mise en avant :<\/strong><\/em> C&rsquo;est le prolifique\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Xavier Tartacover\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Xavier_Tartacover\">Xavier Tartacover<\/a>\u00a0qui fut \u00e0 l&rsquo;origine de ce terme. En effet, Xavier Tartacover publie en 1924 le livre\u00a0<i><span class=\"lang-de\" lang=\"de\">Die Hypermoderne Schachpartie<\/span><\/i>\u00a0(<i>La Partie d&rsquo;\u00e9checs hypermoderne<\/i>) et c&rsquo;est sous le terme d&rsquo;\u00ab\u00a0hypermoderne\u00a0\u00bb qu&rsquo;il qualifie le style de jeu d&rsquo;<a title=\"Alexandre Alekhine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Alekhine\">Alexandre Alekhine<\/a>, d&rsquo;<a title=\"Efim Bogoljubov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Efim_Bogoljubov\">Efim Bogoljubov<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Gyula Breyer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gyula_Breyer\">Gyula Breyer<\/a>.<\/span><\/p>\n<header class=\"mw-body-header vector-page-titlebar no-font-mode-scale\">\n<h1 id=\"firstHeading\" class=\"firstHeading mw-first-heading\"><span class=\"mw-page-title-main\" style=\"font-size: 12pt;\">\u00c9cole hypermoderne<\/span><\/h1>\n<\/header>\n<div class=\"vector-page-toolbar vector-feature-custom-font-size-clientpref--excluded\">\n<div class=\"vector-page-toolbar-container\">\n<div id=\"right-navigation\" class=\"vector-collapsible\">\n<nav class=\"vector-page-tools-landmark\" aria-label=\"Outils de la page\">\n<div id=\"vector-page-tools-dropdown\" class=\"vector-dropdown vector-page-tools-dropdown\">\n<div class=\"vector-dropdown-content\">\n<div id=\"vector-page-tools-unpinned-container\" class=\"vector-unpinned-container\">\n<div id=\"vector-page-tools\" class=\"vector-page-tools vector-pinnable-element\">\n<div id=\"p-tb\" class=\"vector-menu mw-portlet mw-portlet-tb\">\n<div class=\"vector-menu-content\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/nav>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"vector-column-end no-font-mode-scale\">\n<div class=\"vector-sticky-pinned-container\">\n<nav class=\"vector-appearance-landmark\" aria-label=\"Apparence\">\n<div id=\"vector-appearance-pinned-container\" class=\"vector-pinned-container\">\n<div id=\"vector-appearance\" class=\"vector-appearance vector-pinnable-element\">\n<div class=\"vector-pinnable-header vector-appearance-pinnable-header vector-pinnable-header-pinned\" data-feature-name=\"appearance-pinned\" data-pinnable-element-id=\"vector-appearance\" data-pinned-container-id=\"vector-appearance-pinned-container\" data-unpinned-container-id=\"vector-appearance-unpinned-container\" data-saved-pinned-state=\"true\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"skin-client-prefs-vector-feature-custom-font-size\" class=\"mw-portlet mw-portlet-skin-client-prefs-vector-feature-custom-font-size vector-menu\">\n<div class=\"vector-menu-heading\">L&rsquo;<b>\u00e9cole hypermoderne<\/b>, aussi nomm\u00e9e\u00a0<b>\u00e9cole n\u00e9oromantique<\/b>, est un courant de pens\u00e9e\u00a0<a title=\"\u00c9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89checs\">\u00e9chiqu\u00e9enne<\/a>\u00a0apparu au d\u00e9but du\u00a0<a title=\"XXe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XXe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"20\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, apr\u00e8s la\u00a0<a title=\"Premi\u00e8re Guerre mondiale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Premi%C3%A8re_Guerre_mondiale\">Premi\u00e8re Guerre mondiale<\/a>.\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0La r\u00e9volution hypermoderne a laiss\u00e9 une trace durable dans l&rsquo;histoire de l&rsquo;\u00e9volution des id\u00e9es strat\u00e9giques \u00e9chiqu\u00e9ennes\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-Le_Lionnais_&amp;_Maget_1-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Le_Lionnais_&amp;_Maget-1\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>1<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/nav>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"bodyContent\" class=\"vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer\" aria-labelledby=\"firstHeading\" data-mw-ve-target-container=\"\">\n<div id=\"mw-content-text\" class=\"mw-body-content\">\n<div class=\"mw-content-ltr mw-parser-output\" dir=\"ltr\" lang=\"fr\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Origine_du_nom\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Origine du nom<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">C&rsquo;est le prolifique\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Xavier Tartacover\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Xavier_Tartacover\">Xavier Tartacover<\/a>\u00a0qui fut \u00e0 l&rsquo;origine de ce terme. En effet, Xavier Tartacover publie en 1924 le livre\u00a0<i><span class=\"lang-de\" lang=\"de\">Die Hypermoderne Schachpartie<\/span><\/i>\u00a0(<i>La Partie d&rsquo;\u00e9checs hypermoderne<\/i>) et c&rsquo;est sous le terme d&rsquo;\u00ab\u00a0hypermoderne\u00a0\u00bb qu&rsquo;il qualifie le style de jeu d&rsquo;<a title=\"Alexandre Alekhine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Alekhine\">Alexandre Alekhine<\/a>, d&rsquo;<a title=\"Efim Bogoljubov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Efim_Bogoljubov\">Efim Bogoljubov<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Gyula Breyer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gyula_Breyer\">Gyula Breyer<\/a>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Contexte_historique\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Contexte historique<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le but profond des coups hypermodernes \u00e9tait parfois masqu\u00e9 par leur aspect curieux, ce courant ayant \u00e9t\u00e9 cr\u00e9\u00e9 en r\u00e9action au classicisme de l&rsquo;<a title=\"\u00c9cole viennoise des \u00e9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_viennoise_des_%C3%A9checs\">\u00c9cole viennoise des \u00e9checs<\/a>, lui-m\u00eame construit en r\u00e9action aux combinaisons endiabl\u00e9es de l&rsquo;<a title=\"\u00c8re romantique des \u00e9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%88re_romantique_des_%C3%A9checs\">\u00c9cole romantique<\/a>. Ce n\u2019est pas tant que les anciennes r\u00e8gles (classiques) ont \u00e9t\u00e9 r\u00e9fut\u00e9es, mais on s\u2019est plut\u00f4t rendu compte qu\u2019elles avaient \u00e9t\u00e9 suivies trop servilement autrefois (notamment par\u00a0<a title=\"Siegbert Tarrasch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Siegbert_Tarrasch\">Siegbert Tarrasch<\/a>, jug\u00e9 trop\u00a0<a title=\"Dogme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dogme\">dogmatique<\/a>\u00a0par\u00a0<a title=\"Aaron Nimzowitsch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aaron_Nimzowitsch\">Aaron Nimzowitsch<\/a>). Les ma\u00eetres modernes faisaient face \u00e0 chaque situation avec une stricte objectivit\u00e9,\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0mais l&rsquo;application de telles id\u00e9es demande un bien plus grand effort de cr\u00e9ation que le jeu classique\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-Roos3_2-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Roos3-2\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>2<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. En pratique, l\u2019hypermodernisme n\u2019a pas remplac\u00e9 la th\u00e9orie classique de\u00a0<a title=\"Wilhelm Steinitz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wilhelm_Steinitz\">Wilhelm Steinitz<\/a>\u00a0et ses successeurs. Au lieu de cela, les manuels d&rsquo;\u00e9checs modernes d\u00e9crivent ce courant comme un prolongement de l&rsquo;\u00e9cole classique. Par exemple, aussi bien Steinitz que Nimzowitsch sont des adeptes du\u00a0<a title=\"Jeu positionnel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jeu_positionnel\">jeu positionnel<\/a>\u00a0; ce sont leurs mani\u00e8res d&rsquo;y parvenir qui divergent.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Les_grands_penseurs_de_ce_courant\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Les grands penseurs de ce courant<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les deux plus grands penseurs de ce courant sont\u00a0<a title=\"Aaron Nimzowitsch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aaron_Nimzowitsch\">Aaron Nimzowitsch<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Richard R\u00e9ti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Richard_R%C3%A9ti\">Richard R\u00e9ti<\/a><sup id=\"cite_ref-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-3\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>3<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0qui, dans leurs ouvrages respectifs,\u00a0<i><a title=\"Mon syst\u00e8me\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mon_syst%C3%A8me\">Mon syst\u00e8me<\/a><\/i>\u00a0et\u00a0<i>Les Id\u00e9es modernes aux \u00e9checs<\/i>, ont d\u00e9crit et vulgaris\u00e9 la pens\u00e9e hypermoderne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nimzowitsch est reconnu comme un grand p\u00e9dagogue\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0son expos\u00e9 est brillant, efficace et divertissant.\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-The_Oxford_Companion_to_Chess_4-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-The_Oxford_Companion_to_Chess-4\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>4<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.\u00a0<i>Mon syst\u00e8me<\/i>\u00a0est consid\u00e9r\u00e9 par\u00a0<a title=\"Vlastimil Hort\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vlastimil_Hort\">Vlastimil Hort<\/a>\u00a0comme un livre d&rsquo;\u00e9checs ayant eu une influence consid\u00e9rable pour chaque g\u00e9n\u00e9ration depuis sa publication en 1925\u00a0<sup id=\"cite_ref-Alex_Dunne_5-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alex_Dunne-5\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>5<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Harry Golombek\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Harry_Golombek\">Harry Golombek<\/a>, r\u00e9dacteur en chef du\u00a0<i><a title=\"British Chess Magazine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/British_Chess_Magazine\">British Chess Magazine<\/a><\/i>\u00a0et auteur d&rsquo;une biographie de R\u00e9ti (<i>Reti&rsquo;s Best Games<\/i>), a pr\u00e9sent\u00e9\u00a0<i>Les id\u00e9es modernes aux \u00e9checs<\/i>\u00a0comme\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0le meilleur livre jamais \u00e9crit sur les \u00e9checs\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-6\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-6\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>6<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. R\u00e9ti y aborde la strat\u00e9gie \u00e9chiqu\u00e9enne et l&rsquo;histoire de ses progr\u00e8s jusqu&rsquo;au jeu hypermoderne, en incluant ce dernier<sup id=\"cite_ref-The_Oxford_Companion_to_Chess_4-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-The_Oxford_Companion_to_Chess-4\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>4<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Cela dit, R\u00e9ti n&rsquo;avait pas conscience que certaines id\u00e9es positionnelles \u00e9taient connues avant ce qu&rsquo;il supposait, et il a omis de mentionner, notamment,\u00a0<a title=\"Howard Staunton\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Howard_Staunton\">Howard Staunton<\/a>, promoteur entre autres de la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Partie anglaise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Partie_anglaise\">partie anglaise<\/a>, et\u00a0<a title=\"Louis Paulsen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Paulsen\">Louis Paulsen<\/a>, promoteur entre autres de la\u00a0<a title=\"D\u00e9fense sicilienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_sicilienne\">d\u00e9fense sicilienne<\/a><sup id=\"cite_ref-The_Oxford_Companion_to_Chess_4-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-The_Oxford_Companion_to_Chess-4\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>4<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Cependant, ces deux derni\u00e8res ouvertures ont \u00e9t\u00e9 ressuscit\u00e9es par l&rsquo;\u00e9cole hypermoderne<sup id=\"cite_ref-The_Oxford_Companion_to_Chess_4-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-The_Oxford_Companion_to_Chess-4\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>4<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Le_jeu_hypermoderne\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Le jeu hypermoderne<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le jeu hypermoderne s&rsquo;appuie notamment sur les principes \u00e9nonc\u00e9s (dans\u00a0<i>Mon syst\u00e8me<\/i>\u00a0en particulier) par Nimzowitsch\u00a0: la\u00a0<a class=\"mw-redirect mw-disambig\" title=\"Surprotection (jeu d'\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Surprotection_(jeu_d%27%C3%A9checs)\">surprotection<\/a><sup id=\"cite_ref-L_&amp;_M_7-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-L_&amp;_M-7\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>7<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, la\u00a0<a title=\"Prophylaxie (\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Prophylaxie_(%C3%A9checs)\">prophylaxie<\/a><sup id=\"cite_ref-L_&amp;_M_7-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-L_&amp;_M-7\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>7<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, le\u00a0<a title=\"Louvoiement (\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louvoiement_(%C3%A9checs)\">louvoiement<\/a>, appel\u00e9 par\u00a0<a title=\"Michel Roos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Roos\">Michel Roos<\/a>\u00a0le\u00a0<i>Lavieren<\/i><sup id=\"cite_ref-Roos3_2-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Roos3-2\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>2<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Les id\u00e9es strat\u00e9giques de Nimzowitsch couvrent par priorit\u00e9 les\u00a0<a title=\"Position ouverte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Position_ouverte\">positions ferm\u00e9es<\/a>. Aucun joueur de nos jours ne peut s&rsquo;en passer\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-8\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-8\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>8<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Quant au\u00a0<a title=\"Centre (\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Centre_(%C3%A9checs)\">centre<\/a>, alors que les classiques consid\u00e9raient \u00ab\u00a0l&rsquo;occupation\u00a0\u00bb du centre comme une n\u00e9cessit\u00e9, c&rsquo;est selon R\u00e9ti le \u00ab\u00a0contr\u00f4le\u00a0\u00bb de ce dernier qui est l&rsquo;essentiel<sup id=\"cite_ref-9\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-9\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>9<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Ce contr\u00f4le peut \u00eatre exerc\u00e9 \u00e0 distance gr\u00e2ce \u00e0, entre autres, la mise en\u00a0<a title=\"Fianchetto\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fianchetto\">fianchetto<\/a>\u00a0des fous<sup id=\"cite_ref-Frits_van_Seters_10-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Frits_van_Seters-10\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>10<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, ou encore gr\u00e2ce \u00e0 l&rsquo;attaque du centre adverse par les pions des ailes. Les pions centraux de son propre camp, tout en privant ses pi\u00e8ces mineures de la possibilit\u00e9 d&rsquo;occuper leurs cases centrales, peuvent en effet devenir une cible pour l&rsquo;adversaire<sup id=\"cite_ref-Frits_van_Seters_10-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Frits_van_Seters-10\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>10<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ceci conduit \u00e0 des ouvertures comme la\u00a0<a title=\"D\u00e9fense Alekhine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_Alekhine\">d\u00e9fense Alekhine<\/a>, avec une ligne telle que 1. e4 Cf6 2. e5 Cd5 3. d4 d6 4. c4 Cb6 5. f4 (l&rsquo;<i>attaque des quatre pions<\/i>) o\u00f9 les Blancs ont un centre de pions impressionnant pour le moment, mais vuln\u00e9rable \u00e0 long-terme, auquel les Noirs comptent bien s&rsquo;attaquer dans un second temps.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Un autre exemple-type est le\u00a0<a title=\"D\u00e9but R\u00e9ti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9but_R%C3%A9ti\">d\u00e9but R\u00e9ti<\/a>, o\u00f9 les Blancs laissent flexible la position de leurs pions pour d\u00e9cider ult\u00e9rieurement o\u00f9 les jouer en fonction du dispositif adverse. C&rsquo;est le cas des Noirs dans la\u00a0<a title=\"D\u00e9fense nimzo-indienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_nimzo-indienne\">d\u00e9fense nimzo-indienne<\/a>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Les_ouvertures\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Les ouvertures<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">En remettant en cause la conception du centre, c&rsquo;est principalement dans la th\u00e9orie des\u00a0<a title=\"Ouverture (\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ouverture_(%C3%A9checs)\">ouvertures<\/a>\u00a0que l&rsquo;hypermodernisme a laiss\u00e9 une empreinte profonde<sup id=\"cite_ref-Le_Lionnais_&amp;_Maget_1-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Le_Lionnais_&amp;_Maget-1\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>1<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Les ouvertures consid\u00e9r\u00e9es comme\u00a0<i>hypermodernes<\/i>\u00a0se refusent pour l&rsquo;essentiel \u00e0 occuper pr\u00e9matur\u00e9ment le centre mais pr\u00e9f\u00e8rent le contr\u00f4ler par des pions ou des pi\u00e8ces, quitte \u00e0 pousser l&rsquo;adversaire \u00e0 occuper le centre par ses pions pour mieux les attaquer par la suite. En voici une liste non exhaustive pour les deux camps\u00a0:<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Pour_les_blancs\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Pour les blancs<\/span><\/h3>\n<\/div>\n<ul>\n<li>le\u00a0<a title=\"D\u00e9but R\u00e9ti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9but_R%C3%A9ti\">d\u00e9but R\u00e9ti<\/a><\/li>\n<li>la\u00a0<a title=\"Partie catalane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Partie_catalane\">partie catalane<\/a><\/li>\n<li>le\u00a0<a title=\"D\u00e9but Larsen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9but_Larsen\">d\u00e9but Larsen<\/a><\/li>\n<li>l&rsquo;<a title=\"Ouverture du fianchetto-roi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ouverture_du_fianchetto-roi\">ouverture du fianchetto-roi<\/a><\/li>\n<li>l&rsquo;<a title=\"Attaque est-indienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Attaque_est-indienne\">attaque est-indienne<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Pour_les_noirs\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Pour les noirs<\/span><\/h3>\n<\/div>\n<ul>\n<li>la\u00a0<a title=\"D\u00e9fense Alekhine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_Alekhine\">d\u00e9fense Alekhine<\/a><\/li>\n<li>la\u00a0<a title=\"D\u00e9fense est-indienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_est-indienne\">d\u00e9fense est-indienne<\/a><\/li>\n<li>la\u00a0<a title=\"D\u00e9fense ouest-indienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_ouest-indienne\">d\u00e9fense ouest-indienne<\/a><\/li>\n<li>la\u00a0<a title=\"D\u00e9fense nimzo-indienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_nimzo-indienne\">d\u00e9fense nimzo-indienne<\/a><\/li>\n<li>la\u00a0<a title=\"D\u00e9fense Bogo-indienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_Bogo-indienne\">d\u00e9fense Bogo-indienne<\/a><\/li>\n<li>la\u00a0<a title=\"D\u00e9fense Gr\u00fcnfeld\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_Gr%C3%BCnfeld\">d\u00e9fense Gr\u00fcnfeld-indienne<\/a><\/li>\n<li>la\u00a0<a title=\"D\u00e9fense moderne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_moderne\">d\u00e9fense moderne<\/a><\/li>\n<li>la\u00a0<a title=\"D\u00e9fense Nimzowitsch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_Nimzowitsch\">d\u00e9fense Nimzowitsch<\/a><\/li>\n<li>la\u00a0<a title=\"D\u00e9fense Pirc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_Pirc\">d\u00e9fense Pirc<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Parties_d'exemples\"><span id=\"Parties_d.27exemples\"><\/span><span style=\"font-size: 12pt;\">Parties d&rsquo;exemples<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<dl>\n<dd><a title=\"Aaron Nimzowitsch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aaron_Nimzowitsch\">Aaron Nimzowitsch<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Georg Salwe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georg_Salwe\">Georg Salwe<\/a>, Carlsbad 1911,\u00a0<abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.chessgames.com\/perl\/chessgame?gid=1000795\" rel=\"nofollow\">Partie comment\u00e9e<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.chessgames.com%2Fperl%2Fchessgame%3Fgid%3D1000795\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0sur\u00a0<i><a title=\"ChessGames.com\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/ChessGames.com\">ChessGames.com<\/a><\/i><\/dd>\n<dd>1. e4 e6 2. d4 d5 3. e5 c5 4. c3 Cc6 5. Cf3 Db6 6. Fd3 {ce coup, constitutif du\u00a0<a title=\"Gambit Milner-Barry\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gambit_Milner-Barry\">gambit Milner-Barry<\/a>, est g\u00e9n\u00e9ralement jou\u00e9 avec l&rsquo;id\u00e9e de sacrifier le pion en d4 apr\u00e8s\u00a0: 6&#8230;cxd4 7. cxd4 Fd7 (7&#8230;Cxd4? 8. Cxd4 Dxd4?? 9. Fb5+).} 6&#8230;Fd7 7. dxc5 {!!} {un scandale pour un grand ma\u00eetre de l&rsquo;<a title=\"\u00c9cole viennoise des \u00e9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_viennoise_des_%C3%A9checs\">\u00e9cole classique<\/a>, tel\u00a0<a title=\"Siegbert Tarrasch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Siegbert_Tarrasch\">Tarrasch<\/a>\u00a0: abandonner le centre, \u00e9changer un pion central contre un pion lat\u00e9ral\u00a0?<sup id=\"cite_ref-Roos_11-0\" class=\"reference\"><a title=\"\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Roos-11\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>11<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>} Fxc5 8. 0-0 f6 {les Noirs cherchent \u00e0 r\u00e9futer de suite le jeu des Blancs en leur \u00e9changeant leur dernier pion central<sup id=\"cite_ref-Roos_11-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Roos-11\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>11<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} {le succ\u00e8s monte \u00e0 la t\u00eate des Noirs qui se pr\u00e9cipitent avidement sur le dernier rejeton de cette grande et fi\u00e8re famille de pions, pour le d\u00e9truire. Le mot d&rsquo;ordre guerrier des Noirs est\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0place au pion e6\u00a0\u00bb<\/span>. Mais il va y avoir des surprises<sup id=\"cite_ref-Hatier_12-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Hatier-12\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>12<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>} 9. b4! {pour prot\u00e9ger e5 de fa\u00e7on efficace\u00a0; De2 le prot\u00e8gerait aussi, mais pas de fa\u00e7on durable, puisque les Noirs r\u00e9pliqueraient par une s\u00e9rie d&rsquo;\u00e9changes 9&#8230;fxe5 10. Cxe5 Cxe5 11. Dxe5 Cf6 et le bloqueur De5 peut \u00eatre facilement d\u00e9log\u00e9<sup id=\"cite_ref-Hatier_12-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Hatier-12\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>12<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} 9&#8230;Fe7 10. Ff4 {le point fort des Blancs est la case e5, au contact duquel la force des pi\u00e8ces blanches est accrue<sup id=\"cite_ref-Roos_11-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Roos-11\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>11<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} fxe5 {une fois de plus, la man\u0153uvre d&rsquo;\u00e9change dont nous avons maintes fois parl\u00e9, mais qui survient cette fois-ci sans motif v\u00e9ritable, puisque le nouveau bloqueur Fe5 est d&rsquo;une sant\u00e9 exceptionnellement robuste<sup id=\"cite_ref-Hatier_12-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Hatier-12\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>12<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} {Ce n&rsquo;est pas le nombre de pions au centre qui compte mais la solidit\u00e9 de ce dernier<sup id=\"cite_ref-Roos_11-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Roos-11\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>11<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} 11. Cxe5 Cxe5 12. Fxe5 Cf6 13. Cd2 {\u00c0 13. Dc2? les Noirs r\u00e9pliquent par 0-0! 14. Fxf6 Txf6 15. Fxh7+ Rh8 16. Fg6 (ou Fd3) e5!. Les Blancs ont gagn\u00e9 un pion, mais les Noirs ont vaincu le \u00ab\u00a0blocage\u00a0\u00bb et sont sur le pied de guerre au centre. Les Blancs sont sans doute perdus<sup id=\"cite_ref-Hatier_12-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Hatier-12\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>12<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} 0-0 14. Cf3 Bd6 15. De2 Tac8 16. Fd4 Dc7 17. Ce5 Fe8 18. Tae1 Fxe5 19. Fxe5 Dc6 20. Fd4 {for\u00e7ant le Fe8, qui louche aussi vers h5, \u00e0 se d\u00e9cider<sup id=\"cite_ref-Hatier_12-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Hatier-12\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>12<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} Fd7 21. Dc2 Tf7 22. Te3 b6 23. Tg3 Rh8 24. Fxh7 {!} e5 25. Fg6 Te7 26. Te1 Dd6 27. Fe3 d4 28. Fg5 Txc3 29. Txc3 dxc3 30. Dxc3 Rg8 31. a3 Rf8 32. Fh4 Fe8 33. Ff5 Dd4 {les Blancs vont \u00e9changer, ayant un avantage mat\u00e9riel<sup id=\"cite_ref-Roos_11-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Roos-11\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>11<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} 34. Dxd4 exd4 35. Txe7 Rxe7 36. Fd3 Rd6 {permet une transformation de nature d&rsquo;une partie de l&rsquo;avantage\u00a0: les Blancs rendent la paire de Fous pour obtenir un pion h \u00e9loign\u00e9 et donc gagnant<sup id=\"cite_ref-Roos_11-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Roos-11\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>11<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} 37. Fxf6 gxf6 38. Rf1 Fc6 39. h4\u00a0<b>1-0<\/b>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dd><a title=\"Richard R\u00e9ti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Richard_R%C3%A9ti\">Richard R\u00e9ti<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0<a title=\"Efim Bogoljubov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Efim_Bogoljubov\">Efim Bogoljubov<\/a>,\u00a0<a title=\"Tournoi d'\u00e9checs de New York 1924\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tournoi_d%27%C3%A9checs_de_New_York_1924\">tournoi de New York 1924<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.chessgames.com\/perl\/chessgame?gid=1030774\" rel=\"nofollow\">Partie comment\u00e9e<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.chessgames.com%2Fperl%2Fchessgame%3Fgid%3D1030774\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0sur\u00a0<i><a title=\"ChessGames.com\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/ChessGames.com\">ChessGames.com<\/a><\/i><\/dd>\n<dd>1. Cf3 Cf6 2. c4 e6 3. g3 d5 4. Fg2 Fd6 5. 0-0 0-0 6. b3 Te8 7. Fb2 {Le double\u00a0<a title=\"Fianchetto\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fianchetto\">fianchetto<\/a>, parfaitement accept\u00e9 aujourd&rsquo;hui, suscitait chez les tenants de la vieille \u00e9cole un m\u00e9pris tout particulier<sup id=\"cite_ref-13\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-13\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>13<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} Cbd7 8. d4 {Les Noirs n&rsquo;ont pas de moyen de d\u00e9veloppement pour leur Fou de cases blanches<sup id=\"cite_ref-Alekhine_14-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alekhine-14\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>14<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} c6 9. Cbd2 Ce4 (9&#8230;e5 10. cxd5 cxd5 11. dxe5 Cxe5 12. Cxe5 Fxe5 13. Fxe5 Txe5 14. Cc4 Te8 15. Ce3 Be6 16. Dd4 permet aux Blancs d&rsquo;attaquer directement le pion-dame isol\u00e9<sup id=\"cite_ref-Alekhine_14-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alekhine-14\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>14<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} 10. Cxe4 dxe4 11. Ce5 f5 {forc\u00e9<sup id=\"cite_ref-Alekhine_14-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alekhine-14\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>14<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} 12. f3 {C&rsquo;est la bonne strat\u00e9gie. Apr\u00e8s l&rsquo;affaiblissement de leur position au\u00a0<a title=\"Centre (\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Centre_(%C3%A9checs)\">centre<\/a>\u00a0par les Noirs, les Blancs doivent imm\u00e9diatement tenter d&rsquo;<a title=\"Position ouverte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Position_ouverte\">ouvrir la position<\/a><sup id=\"cite_ref-Alekhine_14-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alekhine-14\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>14<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} exf3 13. Fxf3 {13. exf3\u00a0? car il faut jouer f3 puis e4<sup id=\"cite_ref-Alekhine_14-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alekhine-14\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>14<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} Dc7 {13&#8230;Cxe5 14. dxe5 Fc5+ 15. Rg2 Fd7 16. e4 et les Blancs d\u00e9tiennent un avantage d\u00e9cisif<sup id=\"cite_ref-Alekhine_14-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alekhine-14\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>14<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} 14. Cxd7 Fxd7 15.e4 e5 16. c5 Ff8 17. Dc2 exd4 {17&#8230;fxe4\u00a0? perdrait du mat\u00e9riel\u00a0; 18. Fxe4 et h7 et e5 sont en prise<sup id=\"cite_ref-Roos_bis_15-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Roos_bis-15\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>15<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} 18. exf5 Tad8 {18&#8230;Te5 19. Dc4+ Rh8 20. f6\u00a0!<sup id=\"cite_ref-Alekhine_14-6\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alekhine-14\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>14<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} 19. Fh5\u00a0! Re5 20. Fxd4 Txf5 {20&#8230;Td5 21. Dc4 Rh8 22. Fg4<sup id=\"cite_ref-Alekhine_14-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alekhine-14\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>14<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} 21. Txf5 Fxf5 22. Dxf5 Txd4 23. Tf1 Td8 {l&rsquo;\u00e9nergie retenue des Blancs a servi \u00e0 une liquidation des pions centraux\u00a0; les Noirs li\u00e9s par ce combat ont d\u00fb c\u00e9der la colonne ouverte f aux Blancs et la 8<sup>e<\/sup>\u00a0rang\u00e9e est faible. Les Noirs sont perdus<sup id=\"cite_ref-Roos_bis_15-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Roos_bis-15\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>15<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.} 24. Ff7+ Rh8 25. Fe8 {Apr\u00e8s 25&#8230;Fxc5+, les Noirs perdent au minimum le Fou<sup id=\"cite_ref-Alekhine_14-8\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alekhine-14\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>14<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.}\u00a0<b>1-0<\/b>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dd><a title=\"Alexandre Alekhine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Alekhine\">Alekhine<\/a>\u00a0: \u00ab\u00a0Cette partie a obtenu \u00e0 juste titre le premier\u00a0<a title=\"Esth\u00e9tique des \u00e9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Esth%C3%A9tique_des_%C3%A9checs\">prix de beaut\u00e9<\/a>\u00a0du tournoi.\u00a0\u00bb<\/dd>\n<\/dl>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Autres_parties_remarquables\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Autres parties remarquables<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<ul>\n<li><a title=\"Immortelle du Zugzwang\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Immortelle_du_Zugzwang\">Immortelle du Zugzwang<\/a>,\u00a0<a title=\"Copenhague\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Copenhague\">Copenhague<\/a>, 1923<\/li>\n<li><a title=\"Johner - Nimzowitsch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johner_-_Nimzowitsch\">Johner &#8211; Nimzowitsch<\/a>,\u00a0<a title=\"Dresde\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dresde\">Dresde<\/a>, 1926<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"R\u00e9f\u00e9rences\"><span id=\"R.C3.A9f.C3.A9rences\"><\/span><span style=\"font-size: 12pt;\">R\u00e9f\u00e9rences<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"references-small decimal\">\n<div class=\"mw-references-wrap mw-references-columns\">\n<ol class=\"references\">\n<li id=\"cite_note-Le_Lionnais_&amp;_Maget-1\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Le_Lionnais_&amp;_Maget_1-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Le_Lionnais_&amp;_Maget_1-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#Le_Lionnais_&amp;_Maget\">Le Lionnais &amp; Maget 1967<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Roos3-2\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Roos3_2-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Roos3_2-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#Roos\">Roos 1990<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-3\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-3\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Notice introductive au\u00a0<i>Cours scientifique d&rsquo;\u00e9checs<\/i>\u00a0de Richard R\u00e9ti, Petite Biblioth\u00e8que Payot,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a07.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-The_Oxford_Companion_to_Chess-4\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-The_Oxford_Companion_to_Chess_4-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-The_Oxford_Companion_to_Chess_4-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-The_Oxford_Companion_to_Chess_4-2\">c<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-The_Oxford_Companion_to_Chess_4-3\">d<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#The_Oxford_Companion_to_Chess\">The Oxford Companion to Chess 1996<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Alex_Dunne-5\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alex_Dunne_5-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#Alex_Dunne\">Alex Dunne 2005<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a040.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-6\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-6\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#Alex_Dunne\">Alex Dunne 2005<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a030.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-L_&amp;_M-7\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-L_&amp;_M_7-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-L_&amp;_M_7-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#Le_Lionnais_&amp;_Maget\">Le Lionnais &amp; Maget 1967<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0270.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-8\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-8\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#Frits_van_Seters\">Frits van Seters 1972<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0296.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-9\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-9\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#Le_Lionnais_&amp;_Maget\">Le Lionnais &amp; Maget 1967<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0329.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Frits_van_Seters-10\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Frits_van_Seters_10-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Frits_van_Seters_10-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#Frits_van_Seters\">Frits van Seters 1972<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0295.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Roos-11\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Roos_11-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Roos_11-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Roos_11-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Roos_11-3\">d<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Roos_11-4\">e<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Roos_11-5\">f<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Roos1990\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Michel_Roos1990\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Michel Roos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Roos\">Michel\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Roos<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">Histoire des \u00e9checs<\/cite>, Paris, Presses universitaires de France,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Que sais-je?\u00a0\u00bb,\u00a0<time>1990<\/time>, 128\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-130-42928-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-130-42928-9\"><span class=\"nowrap\">978-2-130-42928-9<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">119-120<\/span><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Hatier-12\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Hatier_12-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Hatier_12-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Hatier_12-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Hatier_12-3\">d<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Hatier_12-4\">e<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Nimzowitsch1979\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Aaron_Nimzowitsch1979\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Aaron Nimzowitsch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aaron_Nimzowitsch\">Aaron\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Nimzowitsch<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">Mon syst\u00e8me<\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"tome\">t.<\/abbr>\u00a01, Hatier,\u00a0<time>1979<\/time>, 192\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-218-047-322\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-218-047-322\"><span class=\"nowrap\">2-218-047-322<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">164-168<\/span><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-13\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-13\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a title=\"John Watson (joueur d'\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/John_Watson_(joueur_d%27%C3%A9checs)\">John Watson<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : fran\u00e7ais\">(fr)<\/abbr>\u00a0<i>Les secrets de la strat\u00e9gie moderne aux \u00e9checs<\/i>, 1998, p. 204.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Alekhine-14\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alekhine_14-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alekhine_14-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alekhine_14-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alekhine_14-3\">d<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alekhine_14-4\">e<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alekhine_14-5\">f<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alekhine_14-6\">g<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alekhine_14-7\">h<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alekhine_14-8\">i<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Annotations par\u00a0<a title=\"Alexandre Alekhine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Alekhine\">Alexandre Alekhine<\/a>\u00a0: les parties du tournoi ont \u00e9t\u00e9 analys\u00e9es par Alekhine dans\u00a0<abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<i>New York 1924<\/i>\u00a0(\u00c9d.\u00a0<i>Russell Enterprises<\/i>, 2009, 352 pages,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-1-8886-9048-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-1-8886-9048-4\"><span class=\"nowrap\">978-1-8886-9048-4<\/span><\/a>)<\/small>) et dans\u00a0<abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : fran\u00e7ais\">(fr)<\/abbr>\u00a0<i>New York 1924\u00a0: combat entre trois g\u00e9ants des \u00e9checs<\/i>\u00a0(2021, 456 pages,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-3222-5073-8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-3222-5073-8\"><span class=\"nowrap\">978-2-3222-5073-8<\/span><\/a>)<\/small>).<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Roos_bis-15\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Roos_bis_15-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Roos_bis_15-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Roos\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Michel_Roos\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Michel Roos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Roos\">Michel\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Roos<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">Histoire des \u00e9checs<\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0115<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Bibliographie\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Bibliographie<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<ul>\n<li><span id=\"Tartacover1924\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Xavier_Tartacover1924\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Xavier Tartacover\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Xavier_Tartacover\">Xavier Tartacover<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"de\">Die Hypermoderne Schachpartie<\/cite>,\u00a0<time>1924<\/time><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Reinfeld1948\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Fred_Reinfeld1948\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Fred Reinfeld\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fred_Reinfeld\">Fred Reinfeld<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Hypermodern Chess: As Developed in the Games of its Greatest Exponent Aron Nimzovich<\/cite>, Dover Publications,\u00a0<time>1948<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-486-20448-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-486-20448-0\"><span class=\"nowrap\">0-486-20448-0<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Nimzowitsch1993\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Aaron_Nimzowitsch1993\" class=\"ouvrage\">Aaron\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Nimzowitsch<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Mon syst\u00e8me<\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"tome\">t.<\/abbr>\u00a01,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Payot (\u00e9ditions)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Payot_(%C3%A9ditions)\">Payot<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Petite Biblioth\u00e8que Payot\u00a0\u00bb (<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a0157),\u00a0<time>1993<\/time>, 198\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-228-88696-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-228-88696-3\"><span class=\"nowrap\">978-2-228-88696-3<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Nimzowitsch1993\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Aaron_Nimzowitsch1993\" class=\"ouvrage\">Aaron\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Nimzowitsch<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Mon syst\u00e8me<\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"tome\">t.<\/abbr>\u00a02, Payot,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Petite Biblioth\u00e8que Payot\u00a0\u00bb (<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a0158),\u00a0<time>1993<\/time>, 154\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-228-88697-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-228-88697-0\"><span class=\"nowrap\">978-2-228-88697-0<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"R\u00e9ti1997\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Richard_R\u00e9ti1997\" class=\"ouvrage\">Richard\u00a0<span class=\"nom_auteur\">R\u00e9ti<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Les Id\u00e9es modernes aux \u00e9checs<\/cite>, Payot,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Petite Biblioth\u00e8que Payot\u00a0\u00bb (<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a0315),\u00a0<time>1997<\/time>, 94\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-228-89080-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-228-89080-9\"><span class=\"nowrap\">978-2-228-89080-9<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"van_Seters1972\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Frits_van_Seters1972\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Frits van Seters\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Frits_van_Seters\">Frits\u00a0<span class=\"nom_auteur\">van Seters<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">Le guide marabout des \u00e9checs<\/cite>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"\u00c9ditions Marabout\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Marabout\">\u00c9ditions Marabout<\/a>,\u00a0<time>1972<\/time>, 320\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2501-00106-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2501-00106-9\"><span class=\"nowrap\">978-2501-00106-9<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Roos1990\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Michel_Roos1990\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Michel Roos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Roos\">Michel\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Roos<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">Histoire des \u00e9checs<\/cite>, Paris, Presses universitaires de France,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Que sais-je?\u00a0\u00bb,\u00a0<time>1990<\/time>, 128\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-130-42928-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-130-42928-9\"><span class=\"nowrap\">978-2-130-42928-9<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"HooperWhyld1996\" class=\"ouvrage\"><span id=\"David_HooperKenneth_Whyld1996\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0David\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Hooper<\/span>\u00a0et Kenneth\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Whyld<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\"><a title=\"The Oxford Companion to Chess\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/The_Oxford_Companion_to_Chess\">The Oxford Companion to Chess<\/a><\/cite>,\u00a0<a title=\"Oxford University Press\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Oxford_University_Press\">Oxford University Press<\/a>,\u00a0<time>1996<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"deuxi\u00e8me\">2<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>, 486\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-19280-049-7\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-19280-049-7\"><span class=\"nowrap\">978-0-19280-049-7<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Dunne2005\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Alex_Dunne2005\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Alex Dunne,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Great Chess Books of the Twentieth Century in English<\/cite>, McFarland &amp; Company, Inc.,\u00a0<time>2005<\/time>, 200\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0786-42207-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0786-42207-4\"><span class=\"nowrap\">978-0786-42207-4<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Liens_externes\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Liens externes<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<ul>\n<li><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.mjae.com\/hypermoderne.html\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0\u00c0 la d\u00e9couverte des \u00e9checs hypermodernes avec MI Gerard Welling\u00a0\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.mjae.com%2Fhypermoderne.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0un long article de Dany S\u00e9n\u00e9chaud sur\u00a0<i>Mieux jouer aux \u00e9checs<\/i><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Image mise en avant : C&rsquo;est le prolifique\u00a0Xavier Tartacover\u00a0qui fut \u00e0 l&rsquo;origine de ce terme. En effet, Xavier Tartacover publie en 1924 le livre\u00a0Die Hypermoderne Schachpartie\u00a0(La Partie d&rsquo;\u00e9checs hypermoderne) et c&rsquo;est sous le terme d&rsquo;\u00ab\u00a0hypermoderne\u00a0\u00bb qu&rsquo;il qualifie le style de jeu d&rsquo;Alexandre Alekhine, d&rsquo;Efim Bogoljubov\u00a0et de\u00a0Gyula Breyer. \u00c9cole hypermoderne &nbsp; L&rsquo;\u00e9cole hypermoderne, aussi nomm\u00e9e\u00a0\u00e9cole n\u00e9oromantique, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":49360,"parent":51182,"menu_order":2,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_opa_src":"vel:pages:50637","footnotes":""},"class_list":["post-53087","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>L&#039;\u00e9cole Hypermoderne - Orazio Puglisi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/lepoque-moderne-et-contemporaine\/lecole-hypermoderne\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"L&#039;\u00e9cole Hypermoderne - Orazio Puglisi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Image mise en avant : C&rsquo;est le prolifique\u00a0Xavier Tartacover\u00a0qui fut \u00e0 l&rsquo;origine de ce terme. En effet, Xavier Tartacover publie en 1924 le livre\u00a0Die Hypermoderne Schachpartie\u00a0(La Partie d&rsquo;\u00e9checs hypermoderne) et c&rsquo;est sous le terme d&rsquo;\u00ab\u00a0hypermoderne\u00a0\u00bb qu&rsquo;il qualifie le style de jeu d&rsquo;Alexandre Alekhine, d&rsquo;Efim Bogoljubov\u00a0et de\u00a0Gyula Breyer. \u00c9cole hypermoderne &nbsp; L&rsquo;\u00e9cole hypermoderne, aussi nomm\u00e9e\u00a0\u00e9cole n\u00e9oromantique, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/lepoque-moderne-et-contemporaine\/lecole-hypermoderne\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orazio Puglisi\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/lepoque-moderne-et-contemporaine\\\/lecole-hypermoderne\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/lepoque-moderne-et-contemporaine\\\/lecole-hypermoderne\\\/\",\"name\":\"L'\u00e9cole Hypermoderne - Orazio Puglisi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/lepoque-moderne-et-contemporaine\\\/lecole-hypermoderne\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/lepoque-moderne-et-contemporaine\\\/lecole-hypermoderne\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/07\\\/Ksawery_Tartakower.jpg\",\"datePublished\":\"2026-11-18T13:57:07+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/lepoque-moderne-et-contemporaine\\\/lecole-hypermoderne\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/lepoque-moderne-et-contemporaine\\\/lecole-hypermoderne\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/lepoque-moderne-et-contemporaine\\\/lecole-hypermoderne\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/07\\\/Ksawery_Tartakower.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/07\\\/Ksawery_Tartakower.jpg\",\"width\":204,\"height\":290},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/lepoque-moderne-et-contemporaine\\\/lecole-hypermoderne\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Les Echecs\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"L&rsquo;\u00e9poque moderne et contemporaine\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/lepoque-moderne-et-contemporaine\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"L&rsquo;\u00e9cole Hypermoderne\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\",\"name\":\"Oraziopuglisi.art\",\"description\":\"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\",\"name\":\"Orazio Puglisi\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Orazio Puglisi\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"L'\u00e9cole Hypermoderne - Orazio Puglisi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/lepoque-moderne-et-contemporaine\/lecole-hypermoderne\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"L'\u00e9cole Hypermoderne - Orazio Puglisi","og_description":"Image mise en avant : C&rsquo;est le prolifique\u00a0Xavier Tartacover\u00a0qui fut \u00e0 l&rsquo;origine de ce terme. En effet, Xavier Tartacover publie en 1924 le livre\u00a0Die Hypermoderne Schachpartie\u00a0(La Partie d&rsquo;\u00e9checs hypermoderne) et c&rsquo;est sous le terme d&rsquo;\u00ab\u00a0hypermoderne\u00a0\u00bb qu&rsquo;il qualifie le style de jeu d&rsquo;Alexandre Alekhine, d&rsquo;Efim Bogoljubov\u00a0et de\u00a0Gyula Breyer. \u00c9cole hypermoderne &nbsp; L&rsquo;\u00e9cole hypermoderne, aussi nomm\u00e9e\u00a0\u00e9cole n\u00e9oromantique, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/lepoque-moderne-et-contemporaine\/lecole-hypermoderne\/","og_site_name":"Orazio Puglisi","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/lepoque-moderne-et-contemporaine\/lecole-hypermoderne\/","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/lepoque-moderne-et-contemporaine\/lecole-hypermoderne\/","name":"L'\u00e9cole Hypermoderne - Orazio Puglisi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/lepoque-moderne-et-contemporaine\/lecole-hypermoderne\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/lepoque-moderne-et-contemporaine\/lecole-hypermoderne\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Ksawery_Tartakower.jpg","datePublished":"2026-11-18T13:57:07+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/lepoque-moderne-et-contemporaine\/lecole-hypermoderne\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/lepoque-moderne-et-contemporaine\/lecole-hypermoderne\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/lepoque-moderne-et-contemporaine\/lecole-hypermoderne\/#primaryimage","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Ksawery_Tartakower.jpg","contentUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Ksawery_Tartakower.jpg","width":204,"height":290},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/lepoque-moderne-et-contemporaine\/lecole-hypermoderne\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Les Echecs","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"L&rsquo;\u00e9poque moderne et contemporaine","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/lepoque-moderne-et-contemporaine\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"L&rsquo;\u00e9cole Hypermoderne"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/","name":"Oraziopuglisi.art","description":"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?","publisher":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c","name":"Orazio Puglisi","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","caption":"Orazio Puglisi"},"logo":{"@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g"},"sameAs":["http:\/\/oraziopuglisi.art"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/53087","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=53087"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/53087\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/51182"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/49360"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=53087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}