{"id":50570,"date":"2026-11-18T14:33:20","date_gmt":"2026-11-18T13:33:20","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/pour-aller-plus-loin-4\/"},"modified":"2026-11-18T14:33:20","modified_gmt":"2026-11-18T13:33:20","slug":"pour-aller-plus-loin-4","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/pour-aller-plus-loin-4\/","title":{"rendered":"Pour aller plus loin"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Image mise en avant :<\/strong><\/em> <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gyula_Breyer\">Gyula Breyer<\/a><\/p>\n<h1 id=\"firstHeading\" class=\"firstHeading mw-first-heading\"><\/h1>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne\">Ecole hypermoderne<\/a><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<header class=\"mw-body-header vector-page-titlebar no-font-mode-scale\"><\/header>\n<div class=\"vector-page-toolbar\">\n<div class=\"vector-page-toolbar-container\">\n<div id=\"left-navigation\">\n<nav aria-label=\"Espaces de noms\">\n<div id=\"p-associated-pages\" class=\"vector-menu vector-menu-tabs mw-portlet mw-portlet-associated-pages\">\n<div class=\"vector-menu-content\">\n<form>\n<div class=\"cdx-radio\"><\/div>\n<\/form>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/nav>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"vector-column-end no-font-mode-scale\">\n<div class=\"vector-sticky-pinned-container\">\n<nav class=\"vector-appearance-landmark\" aria-label=\"Apparence\">\n<div id=\"vector-appearance-pinned-container\" class=\"vector-pinned-container\">\n<div id=\"vector-appearance\" class=\"vector-appearance vector-pinnable-element\">\n<div id=\"skin-client-prefs-skin-theme\" class=\"mw-portlet mw-portlet-skin-client-prefs-skin-theme vector-menu\">\n<div class=\"vector-menu-content\" style=\"text-align: center;\">Aaron Nimzovitsch<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/nav>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"bodyContent\" class=\"vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer\" aria-labelledby=\"firstHeading\" data-mw-ve-target-container=\"\">\n<div class=\"vector-body-before-content\">\n<div class=\"mw-indicators\"><\/div>\n<\/div>\n<div id=\"contentSub\">\n<div id=\"mw-content-subtitle\"><\/div>\n<\/div>\n<div id=\"mw-content-text\" class=\"mw-body-content\">\n<div class=\"mw-content-ltr mw-parser-output\" dir=\"ltr\" lang=\"fr\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-parsoid-version=\"0.24.0.0-alpha18\" data-mw-html-version=\"2.8.0\">\n<section id=\"mwAQ\" data-mw-section-id=\"0\">\n<figure id=\"mwAg\" class=\"mw-default-size\"><a id=\"mwAw\" class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Aron_Nimzowitsch.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"mwBA\" class=\"mw-file-element aligncenter\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/0\/0f\/Aron_Nimzowitsch.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail_unscaled\" alt=\"\" width=\"445\" height=\"639\" data-file-width=\"170\" data-file-height=\"244\" data-file-type=\"bitmap\" \/><\/a><figcaption id=\"mwBQ\"><\/figcaption><\/figure>\n<p id=\"mwBg\" style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;<b id=\"mwBw\">\u00e9cole hypermoderne<\/b>, aussi nomm\u00e9e\u00a0<b id=\"mwCA\">\u00e9cole n\u00e9oromantique<\/b>, est un courant de pens\u00e9e\u00a0<a id=\"mwCQ\" title=\"\u00c9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89checs\" rel=\"mw:WikiLink\">\u00e9chiqu\u00e9en<\/a>\u00a0apparu au d\u00e9but du\u00a0<a id=\"mwCg\" title=\"XXe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XXe_si%C3%A8cle\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;XXe si\u00e8cle&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:XXe_si\u00e8cle&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\"><abbr class=\"abbr\" title=\"20\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, apr\u00e8s la\u00a0<a id=\"mwCw\" title=\"Premi\u00e8re Guerre mondiale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Premi%C3%A8re_Guerre_mondiale\" rel=\"mw:WikiLink\">Premi\u00e8re Guerre mondiale<\/a>.\u00a0<span id=\"mwDA\" class=\"citation\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Citation&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Citation&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;La r\u00e9volution hypermoderne a laiss\u00e9 une trace durable dans l'histoire de l'\u00e9volution des id\u00e9es strat\u00e9giques \u00e9chiqu\u00e9ennes&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\u00ab\u00a0La r\u00e9volution hypermoderne a laiss\u00e9 une trace durable dans l&rsquo;histoire de l&rsquo;\u00e9volution des id\u00e9es strat\u00e9giques \u00e9chiqu\u00e9ennes\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-Le_Lionnais_&amp;_Maget_1-0\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Le Lionnais &amp; Maget&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-Le_Lionnais_&amp;_Maget-1&quot;}}\"><a id=\"mwDQ\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Le_Lionnais_&amp;_Maget-1\"><span id=\"mwDg\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwDw\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>1<span id=\"mwEA\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwEg\" data-mw-section-id=\"1\" aria-labelledby=\"Origine_du_nom\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Origine_du_nom\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Origine du nom<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<p id=\"mwEw\" style=\"text-align: justify;\">C&rsquo;est le prolifique\u00a0<a id=\"mwFA\" class=\"mw-redirect\" title=\"Xavier Tartacover\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Xavier_Tartacover\" rel=\"mw:WikiLink\">Xavier Tartacover<\/a>\u00a0qui fut \u00e0 l&rsquo;origine de ce terme. En effet, Xavier Tartacover publie en 1924 le livre\u00a0<i id=\"mwFQ\"><span id=\"mwFg\" class=\"lang-de\" lang=\"de\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;lang&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Lang&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;de&quot;},&quot;2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Die Hypermoderne Schachpartie&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">Die Hypermoderne Schachpartie<\/span><\/i>\u00a0(<i id=\"mwFw\">La Partie d&rsquo;\u00e9checs hypermoderne<\/i>) et c&rsquo;est sous le terme d&rsquo;\u00ab<span id=\"mwGA\">\u00a0<\/span>hypermoderne<span id=\"mwGQ\">\u00a0<\/span>\u00bb qu&rsquo;il qualifie le style de jeu d&rsquo;<a id=\"mwGg\" title=\"Alexandre Alekhine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Alekhine\" rel=\"mw:WikiLink\">Alexandre Alekhine<\/a>, d&rsquo;<a id=\"mwGw\" title=\"Efim Bogoljubov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Efim_Bogoljubov\" rel=\"mw:WikiLink\">Efim Bogoljubov<\/a>\u00a0et de\u00a0<a id=\"mwHA\" title=\"Gyula Breyer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gyula_Breyer\" rel=\"mw:WikiLink\">Gyula Breyer<\/a>. De fait, le courant hypermoderne \/ n\u00e9oromantique a \u00e9t\u00e9 cr\u00e9\u00e9 en r\u00e9action au classicisme de l&rsquo;<a id=\"mwHQ\" class=\"mw-redirect\" title=\"\u00c9cole viennoise des \u00e9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_viennoise_des_%C3%A9checs\" rel=\"mw:WikiLink\">\u00c9cole viennoise des \u00e9checs<\/a>, lui-m\u00eame construit en r\u00e9action aux combinaisons endiabl\u00e9es de l&rsquo;<a id=\"mwHg\" title=\"\u00c8re romantique des \u00e9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%88re_romantique_des_%C3%A9checs\" rel=\"mw:WikiLink\">\u00c9cole romantique<\/a>.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwHw\" data-mw-section-id=\"2\" aria-labelledby=\"Les_grands_penseurs_de_ce_courant\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Les_grands_penseurs_de_ce_courant\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Les grands penseurs de ce courant<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<p id=\"mwIA\" style=\"text-align: justify;\">Les deux plus grands penseurs du courant hypermoderne sont\u00a0<a id=\"mwIQ\" title=\"Aaron Nimzowitsch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aaron_Nimzowitsch\" rel=\"mw:WikiLink\">Aaron Nimzowitsch<\/a>\u00a0et\u00a0<a id=\"mwIg\" title=\"Richard R\u00e9ti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Richard_R%C3%A9ti\" rel=\"mw:WikiLink\">Richard R\u00e9ti<\/a><sup id=\"cite_ref-2\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-2&quot;}}\"><a id=\"mwIw\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-2\"><span id=\"mwJA\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwJQ\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>2<span id=\"mwJg\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>\u00a0qui, dans leurs ouvrages respectifs,\u00a0<i id=\"mwJw\"><a id=\"mwKA\" title=\"Mon syst\u00e8me\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mon_syst%C3%A8me\" rel=\"mw:WikiLink\">Mon syst\u00e8me<\/a><\/i>\u00a0et\u00a0<i id=\"mwKQ\">Les Id\u00e9es modernes aux \u00e9checs<\/i>, ont d\u00e9crit et vulgaris\u00e9 la pens\u00e9e n\u00e9oromantique.<\/p>\n<p id=\"mwKg\" style=\"text-align: justify;\">Nimzowitsch est reconnu comme un grand p\u00e9dagogue<span id=\"mwKw\">\u00a0<\/span>:\u00a0<span id=\"mwLA\" class=\"citation\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Citation&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Citation&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;son expos\u00e9 est brillant, efficace et divertissant.&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\u00ab\u00a0son expos\u00e9 est brillant, efficace et divertissant.\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-The_Oxford_Companion_to_Chess_3-0\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;The Oxford Companion to Chess&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-The_Oxford_Companion_to_Chess-3&quot;}}\"><a id=\"mwLQ\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-The_Oxford_Companion_to_Chess-3\"><span id=\"mwLg\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwLw\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>3<span id=\"mwMA\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.\u00a0<i id=\"mwMQ\">Mon syst\u00e8me<\/i>\u00a0est consid\u00e9r\u00e9 par\u00a0<a id=\"mwMg\" title=\"Vlastimil Hort\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vlastimil_Hort\" rel=\"mw:WikiLink\">Vlastimil Hort<\/a>\u00a0comme un livre d&rsquo;\u00e9checs ayant eu une influence consid\u00e9rable pour chaque g\u00e9n\u00e9ration depuis sa publication en 1925<sup id=\"cite_ref-Alex_Dunne_4-0\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Alex Dunne&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-Alex_Dunne-4&quot;}}\"><a id=\"mwMw\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alex_Dunne-4\"><span id=\"mwNA\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwNQ\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>4<span id=\"mwNg\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p id=\"mwNw\" style=\"text-align: justify;\"><a id=\"mwOA\" title=\"Harry Golombek\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Harry_Golombek\" rel=\"mw:WikiLink\">Harry Golombek<\/a>, r\u00e9dacteur en chef du\u00a0<i id=\"mwOQ\"><a id=\"mwOg\" title=\"British Chess Magazine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/British_Chess_Magazine\" rel=\"mw:WikiLink\">British Chess Magazine<\/a><\/i>\u00a0et auteur d&rsquo;une biographie de R\u00e9ti (<i id=\"mwOw\">Reti&rsquo;s Best Games<\/i>), a pr\u00e9sent\u00e9\u00a0<i id=\"mwPA\">Les id\u00e9es modernes aux \u00e9checs<\/i>\u00a0comme\u00a0<span id=\"mwPQ\" class=\"citation\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Citation&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Citation&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;le meilleur livre jamais \u00e9crit sur les \u00e9checs&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\u00ab\u00a0le meilleur livre jamais \u00e9crit sur les \u00e9checs\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-5\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-5&quot;}}\"><a id=\"mwPg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-5\"><span id=\"mwPw\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwQA\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>5<span id=\"mwQQ\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>. R\u00e9ti y aborde la strat\u00e9gie \u00e9chiqu\u00e9enne et l&rsquo;histoire de ses progr\u00e8s jusqu&rsquo;au jeu hypermoderne, en incluant ce dernier<sup id=\"cite_ref-The_Oxford_Companion_to_Chess_3-1\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;The Oxford Companion to Chess&quot;}}\"><a id=\"mwQg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-The_Oxford_Companion_to_Chess-3\"><span id=\"mwQw\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwRA\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>3<span id=\"mwRQ\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>. Cela dit, R\u00e9ti n&rsquo;avait pas conscience que certaines id\u00e9es positionnelles \u00e9taient connues avant ce qu&rsquo;il supposait, et il a omis de mentionner, notamment,\u00a0<a id=\"mwRg\" title=\"Howard Staunton\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Howard_Staunton\" rel=\"mw:WikiLink\">Howard Staunton<\/a>, promoteur entre autres de la\u00a0<a id=\"mwRw\" class=\"mw-redirect\" title=\"Partie anglaise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Partie_anglaise\" rel=\"mw:WikiLink\">partie anglaise<\/a>, et\u00a0<a id=\"mwSA\" title=\"Louis Paulsen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Paulsen\" rel=\"mw:WikiLink\">Louis Paulsen<\/a>, promoteur entre autres de la\u00a0<a id=\"mwSQ\" title=\"D\u00e9fense sicilienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_sicilienne\" rel=\"mw:WikiLink\">d\u00e9fense sicilienne<\/a><sup id=\"cite_ref-The_Oxford_Companion_to_Chess_3-2\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;The Oxford Companion to Chess&quot;}}\"><a id=\"mwSg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-The_Oxford_Companion_to_Chess-3\"><span id=\"mwSw\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwTA\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>3<span id=\"mwTQ\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>. Cependant, ces deux derni\u00e8res ouvertures ont \u00e9t\u00e9 ressuscit\u00e9es par l&rsquo;\u00e9cole hypermoderne<sup id=\"cite_ref-The_Oxford_Companion_to_Chess_3-3\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;The Oxford Companion to Chess&quot;}}\"><a id=\"mwTg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-The_Oxford_Companion_to_Chess-3\"><span id=\"mwTw\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwUA\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>3<span id=\"mwUQ\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwUg\" data-mw-section-id=\"3\" aria-labelledby=\"Une_\u00ab_r\u00e9volution_\u00bb_?\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Une_\u00ab_r\u00e9volution_\u00bb_?\"><span id=\"Une_.C2.AB_r.C3.A9volution_.C2.BB_.3F\"><\/span><span style=\"font-size: 12pt;\">Une\u00a0<span id=\"mwUw\" class=\"citation\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Citation&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Citation&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;r\u00e9volution&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\u00ab\u00a0r\u00e9volution\u00a0\u00bb<\/span><span id=\"mwVA\">\u00a0<\/span>?<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<p id=\"mwVQ\">Les \u00ab<span id=\"mwVg\">\u00a0<\/span>hyper-modernes<span id=\"mwVw\">\u00a0<\/span>\u00bb tentaient de ne plus jouer selon des plans m\u00e9caniques et \u00e9cul\u00e9s, et d&rsquo;avoir un esprit plus ouvert au d\u00e9veloppement de strat\u00e9gies singuli\u00e8res<sup id=\"cite_ref-C._U._6-0\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;C. U.&quot;}}\"><a id=\"mwWA\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-C._U.-6\"><span id=\"mwWQ\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwWg\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>6<span id=\"mwWw\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>. Le but profond des coups hypermodernes \u00e9tait parfois masqu\u00e9 par leur aspect curieux. Logiquement, les nouvelles conceptions ont eu de nombreux d\u00e9tracteurs, dont notamment\u00a0<a id=\"mwXA\" title=\"Emanuel Lasker\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuel_Lasker\" rel=\"mw:WikiLink\">Emanuel Lasker<\/a>. Ce dernier\u00a0<span id=\"mwXQ\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;incise&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Incise&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;qui d\u00e9clarait \u00eatre en droite ligne de l'enseignement de [[Wilhelm Steinitz]], fondateur de l'\u00e9cole classique&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\u2014<\/span>\u00a0qui d\u00e9clarait \u00eatre en droite ligne de l&rsquo;enseignement de\u00a0<a title=\"Wilhelm Steinitz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wilhelm_Steinitz\" rel=\"mw:WikiLink\">Wilhelm Steinitz<\/a>, fondateur de l&rsquo;\u00e9cole classique\u00a0\u2014\u00a0critique ainsi<sup id=\"cite_ref-7\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-7&quot;}}\"><a id=\"mwXg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-7\"><span id=\"mwXw\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwYA\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>7<span id=\"mwYQ\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>\u00a0l&rsquo;\u00c9cole hypermoderne pour son m\u00e9pris de nombreux principes persistants du\u00a0<a id=\"mwYg\" title=\"Jeu positionnel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jeu_positionnel\" rel=\"mw:WikiLink\">jeu positionnel<\/a><span id=\"mwYw\">\u00a0<\/span>:<\/p>\n<blockquote id=\"mwZA\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Citation bloc&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Citation_bloc&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;L'\u00e9cole dite \u00ab hyper-moderne \u00bb vit quasiment de (...) l'\u00e9rection de magnifiques structures faites de mat\u00e9riaux fragiles. (...) Les gains purement logiques de l'\u00e9cole hyper-moderne ne sauraient \u00eatre consid\u00e9r\u00e9s avec trop de suspicion. Ses inductions, g\u00e9n\u00e9ralisations, constructions, et m\u00eame ses d\u00e9finitions, sont faites avec (...) insouciance&lt;ref&gt;[https:\/\/ia801801.us.archive.org\/3\/items\/lasker-s-manual-of-chess\/-_Lasker_s_Manual_of_Chess_text.pdf Texte int\u00e9gral de l'\u00e9dition de 1947 du ''Lasker's Manual of Chess''] (pp. 250-251).&lt;\/ref&gt;.&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><p>\u00ab\u00a0L&rsquo;\u00e9cole dite \u00ab\u00a0hyper-moderne\u00a0\u00bb vit quasiment de (&#8230;) l&rsquo;\u00e9rection de magnifiques structures faites de mat\u00e9riaux fragiles. (&#8230;) Les gains purement logiques de l&rsquo;\u00e9cole hyper-moderne ne sauraient \u00eatre consid\u00e9r\u00e9s avec trop de suspicion. Ses inductions, g\u00e9n\u00e9ralisations, constructions, et m\u00eame ses d\u00e9finitions, sont faites avec (&#8230;) insouciance<sup id=\"cite_ref-8\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-8&quot;}}\"><a id=\"mwZQ\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-8\"><span id=\"mwZg\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwZw\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>8<span id=\"mwaA\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.\u00a0\u00bb<\/p><\/blockquote>\n<p id=\"mwaQ\">De fait, ce n\u2019est pas tant que les anciennes r\u00e8gles (classiques) ont \u00e9t\u00e9 r\u00e9fut\u00e9es<span id=\"mwag\">\u00a0<\/span>: on s\u2019est plut\u00f4t rendu compte qu\u2019elles avaient \u00e9t\u00e9 suivies trop servilement autrefois (notamment par\u00a0<a id=\"mwaw\" title=\"Siegbert Tarrasch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Siegbert_Tarrasch\" rel=\"mw:WikiLink\">Siegbert Tarrasch<\/a>, jug\u00e9 trop\u00a0<a id=\"mwbA\" title=\"Dogme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dogme\" rel=\"mw:WikiLink\">dogmatique<\/a>\u00a0par\u00a0<a id=\"mwbQ\" title=\"Aaron Nimzowitsch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aaron_Nimzowitsch\" rel=\"mw:WikiLink\">Aaron Nimzowitsch<\/a>). Les ma\u00eetres modernes faisaient face \u00e0 chaque situation avec une stricte objectivit\u00e9, m\u00eame si\u00a0<span id=\"mwbg\" class=\"citation\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Citation&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Citation&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;l'application de telles id\u00e9es demande un bien plus grand effort de cr\u00e9ation que le jeu classique&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\u00ab\u00a0l&rsquo;application de telles id\u00e9es demande un bien plus grand effort de cr\u00e9ation que le jeu classique\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-Roos3_9-0\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Roos3&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-Roos3-9&quot;}}\"><a id=\"mwbw\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Roos3-9\"><span id=\"mwcA\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwcQ\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>9<span id=\"mwcg\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>. En pratique, l\u2019hypermodernisme n\u2019a pas remplac\u00e9 la th\u00e9orie classique de Steinitz et Tarrasch. Au lieu de cela, les manuels d&rsquo;\u00e9checs modernes d\u00e9crivent ce courant comme un prolongement de l&rsquo;\u00e9cole classique. Par exemple, aussi bien Steinitz que Nimzowitsch sont des adeptes du\u00a0<a id=\"mwcw\" title=\"Jeu positionnel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jeu_positionnel\" rel=\"mw:WikiLink\">jeu positionnel<\/a><span id=\"mwdA\">\u00a0<\/span>; ce sont leurs mani\u00e8res d&rsquo;y parvenir qui divergent.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwdQ\" data-mw-section-id=\"4\" aria-labelledby=\"Le_jeu_hypermoderne\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Le_jeu_hypermoderne\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Le jeu hypermoderne<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<section id=\"mwdg\" data-mw-section-id=\"5\" aria-labelledby=\"Une_nouvelle_conception_du_centre\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Une_nouvelle_conception_du_centre\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Une nouvelle conception du centre<\/span><\/h3>\n<\/div>\n<p id=\"mwdw\">Avant tout, les hypermodernes ont r\u00e9volutionn\u00e9 la vision du\u00a0<a id=\"mweA\" title=\"Centre (\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Centre_(%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">centre<\/a><span id=\"mweQ\">\u00a0<\/span>: alors que les classiques consid\u00e9raient \u00ab<span id=\"mweg\">\u00a0<\/span>l&rsquo;occupation<span id=\"mwew\">\u00a0<\/span>\u00bb du centre comme une n\u00e9cessit\u00e9, c&rsquo;est selon R\u00e9ti le \u00ab<span id=\"mwfA\">\u00a0<\/span>contr\u00f4le<span id=\"mwfQ\">\u00a0<\/span>\u00bb de ce dernier qui est l&rsquo;essentiel<sup id=\"cite_ref-10\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-10&quot;}}\"><a id=\"mwfg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-10\"><span id=\"mwfw\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwgA\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>10<span id=\"mwgQ\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>. Ce contr\u00f4le peut \u00eatre exerc\u00e9 \u00e0 distance gr\u00e2ce \u00e0, entre autres, la mise en\u00a0<a id=\"mwgg\" title=\"Fianchetto\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fianchetto\" rel=\"mw:WikiLink\">fianchetto<\/a>\u00a0des fous<sup id=\"cite_ref-Frits_van_Seters_11-0\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Frits van Seters&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-Frits_van_Seters-11&quot;}}\"><a id=\"mwgw\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Frits_van_Seters-11\"><span id=\"mwhA\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwhQ\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>11<span id=\"mwhg\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>, ou encore gr\u00e2ce \u00e0 l&rsquo;attaque du centre adverse par les pions des ailes. Les pions centraux de son propre camp, tout en privant ses pi\u00e8ces mineures de la possibilit\u00e9 d&rsquo;occuper leurs cases centrales, peuvent en effet devenir une cible pour l&rsquo;adversaire<sup id=\"cite_ref-Frits_van_Seters_11-1\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Frits van Seters&quot;}}\"><a id=\"mwhw\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Frits_van_Seters-11\"><span id=\"mwiA\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwiQ\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>11<span id=\"mwig\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwiw\" data-mw-section-id=\"6\" aria-labelledby=\"D'autres_apports_de_l'ouvrage_Mon_syst\u00e8me\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"D'autres_apports_de_l'ouvrage_Mon_syst\u00e8me\"><span id=\"D.27autres_apports_de_l.27ouvrage_Mon_syst.C3.A8me\"><\/span><span style=\"font-size: 12pt;\">D&rsquo;autres apports de l&rsquo;ouvrage\u00a0<i id=\"mwjA\">Mon syst\u00e8me<\/i><\/span><\/h3>\n<\/div>\n<p id=\"mwjQ\">Le jeu hypermoderne s&rsquo;appuie notamment sur les principes suivants, \u00e9nonc\u00e9s dans\u00a0<i id=\"mwjg\">Mon syst\u00e8me<\/i>\u00a0par Nimzowitsch<span id=\"mwjw\">\u00a0<\/span>: importance des\u00a0<a id=\"mwkA\" title=\"Prophylaxie (\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Prophylaxie_(%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">coups prophylactiques<\/a>, du\u00a0<a id=\"mwkQ\" title=\"Louvoiement (\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louvoiement_(%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">louvoiement<\/a><sup id=\"cite_ref-Maufras29_12-0\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Maufras29&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-Maufras29-12&quot;}}\"><a id=\"mwkg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Maufras29-12\"><span id=\"mwkw\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwlA\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>12<span id=\"mwlQ\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>, appel\u00e9 par\u00a0<a id=\"mwlg\" title=\"Michel Roos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Roos\" rel=\"mw:WikiLink\">Michel Roos<\/a>\u00a0le\u00a0<i id=\"mwlw\">Lavieren<\/i>.\u00a0<span id=\"mwmA\" class=\"citation\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Citation&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Citation&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Les id\u00e9es strat\u00e9giques de Nimzowitsch couvrent par priorit\u00e9 les [[Position ouverte|positions ferm\u00e9es]]. Aucun joueur de nos jours ne peut s'en passer&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\u00ab\u00a0Les id\u00e9es strat\u00e9giques de Nimzowitsch couvrent par priorit\u00e9 les\u00a0<a title=\"Position ouverte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Position_ouverte\" rel=\"mw:WikiLink\">positions ferm\u00e9es<\/a>. Aucun joueur de nos jours ne peut s&rsquo;en passer\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-13\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-13&quot;}}\"><a id=\"mwmQ\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-13\"><span id=\"mwmg\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwmw\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>13<span id=\"mwnA\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p id=\"mwnQ\">L\u2019\u00e9cole hypermoderne niait \u00e9galement la sup\u00e9riorit\u00e9 de la paire de fous dans la totalit\u00e9 des positions et affirmait que la paire de fous n\u2019\u00e9tait forte que dans les\u00a0<a id=\"mwng\" title=\"Position ouverte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Position_ouverte\" rel=\"mw:WikiLink\">positions ouvertes<\/a>\u00a0ou\u00a0<a id=\"mwnw\" class=\"new\" title=\"Position semi-ouverte (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Position_semi-ouverte?action=edit&amp;redlink=1\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw-i18n=\"{&quot;title&quot;:{&quot;lang&quot;:&quot;x-page&quot;,&quot;key&quot;:&quot;red-link-title&quot;,&quot;params&quot;:[&quot;Position semi-ouverte&quot;]}}\">positions semi-ouvertes<\/a>. Nimzowitsch affirme aussi que la\u00a0<span id=\"mwoA\" class=\"citation\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Citation&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Citation&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[th\u00e9orie des temps (\u00e9checs)|th\u00e9orie des temps]]&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\u00ab\u00a0<a class=\"new\" title=\"Th\u00e9orie des temps (\u00e9checs) (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9orie_des_temps_(%C3%A9checs)?action=edit&amp;redlink=1\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw-i18n=\"{&quot;title&quot;:{&quot;lang&quot;:&quot;x-page&quot;,&quot;key&quot;:&quot;red-link-title&quot;,&quot;params&quot;:[&quot;Th\u00e9orie des temps (\u00e9checs)&quot;]}}\">th\u00e9orie des temps<\/a>\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0(pr\u00f4n\u00e9e par, notamment\u00a0<a id=\"mwoQ\" title=\"Siegbert Tarrasch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Siegbert_Tarrasch\" rel=\"mw:WikiLink\">Tarrasch<\/a>) n&rsquo;est pas tellement importante dans les parties ferm\u00e9es<sup id=\"cite_ref-14\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-14&quot;}}\"><a id=\"mwog\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-14\"><span id=\"mwow\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwpA\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>14<span id=\"mwpQ\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p id=\"mwpg\">D&rsquo;autres apports de l&rsquo;ouvrage portent sur le\u00a0<a id=\"mwpw\" class=\"new\" title=\"Blocage (\u00e9checs) (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Blocage_(%C3%A9checs)?action=edit&amp;redlink=1\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw-i18n=\"{&quot;title&quot;:{&quot;lang&quot;:&quot;x-page&quot;,&quot;key&quot;:&quot;red-link-title&quot;,&quot;params&quot;:[&quot;Blocage (\u00e9checs)&quot;]}}\">blocage<\/a>\u00a0et les\u00a0<a id=\"mwqA\" title=\"Cha\u00eene de pions\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cha%C3%AEne_de_pions\" rel=\"mw:WikiLink\">cha\u00eenes de pions<\/a>.<\/p>\n<p id=\"mwqQ\">Enfin, Nimzowitsch insiste sur la\u00a0<a id=\"mwqg\" class=\"mw-redirect mw-disambig\" title=\"Surprotection (jeu d'\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Surprotection_(jeu_d'%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">surprotection<\/a><sup id=\"cite_ref-L_&amp;_M_15-0\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;L &amp; M&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-L_&amp;_M-15&quot;}}\"><a id=\"mwqw\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-L_&amp;_M-15\"><span id=\"mwrA\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwrQ\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>15<span id=\"mwrg\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mwrw\" data-mw-section-id=\"7\" aria-labelledby=\"Impact_de_la_nouvelle_th\u00e9orie_sur_les_ouvertures\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Impact_de_la_nouvelle_th\u00e9orie_sur_les_ouvertures\"><span id=\"Impact_de_la_nouvelle_th.C3.A9orie_sur_les_ouvertures\"><\/span><span style=\"font-size: 12pt;\">Impact de la nouvelle th\u00e9orie sur les ouvertures<\/span><\/h3>\n<\/div>\n<p id=\"mwsA\">En remettant en cause la conception du centre, c&rsquo;est principalement dans la th\u00e9orie des\u00a0<a id=\"mwsQ\" title=\"Ouverture (\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ouverture_(%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">ouvertures<\/a>\u00a0que l&rsquo;hypermodernisme a laiss\u00e9 une empreinte profonde<sup id=\"cite_ref-Le_Lionnais_&amp;_Maget_1-1\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Le Lionnais &amp; Maget&quot;}}\"><a id=\"mwsg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Le_Lionnais_&amp;_Maget-1\"><span id=\"mwsw\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwtA\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>1<span id=\"mwtQ\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>. Les ouvertures consid\u00e9r\u00e9es comme\u00a0<i id=\"mwtg\">hypermodernes<\/i>\u00a0se refusent pour l&rsquo;essentiel \u00e0 occuper pr\u00e9matur\u00e9ment le centre mais pr\u00e9f\u00e8rent le contr\u00f4ler par des pions ou des pi\u00e8ces, quitte \u00e0 pousser l&rsquo;adversaire \u00e0 occuper le centre par ses pions pour mieux les attaquer par la suite. Par exemple, dans la\u00a0<a id=\"mwtw\" title=\"D\u00e9fense Alekhine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_Alekhine\" rel=\"mw:WikiLink\">d\u00e9fense Alekhine<\/a>, l&rsquo;<i id=\"mwuA\">attaque des quatre pions<\/i>\u00a0(1. e4 Cf6 2. e5 Cd5 3. d4 d6 4. c4 Cb6 5. f4) est une ligne o\u00f9 les Blancs ont un centre de pions impressionnant pour le moment, mais vuln\u00e9rable \u00e0 long-terme, auquel les Noirs comptent bien s&rsquo;attaquer dans un second temps.<\/p>\n<p id=\"mwuQ\">Un autre exemple-type est le\u00a0<a id=\"mwug\" title=\"D\u00e9but R\u00e9ti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9but_R%C3%A9ti\" rel=\"mw:WikiLink\">d\u00e9but R\u00e9ti<\/a>, o\u00f9 les Blancs laissent flexible la position de leurs pions pour d\u00e9cider ult\u00e9rieurement o\u00f9 les jouer en fonction du dispositif adverse. C&rsquo;est le cas pour les Noirs dans la\u00a0<a id=\"mwuw\" title=\"D\u00e9fense nimzo-indienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_nimzo-indienne\" rel=\"mw:WikiLink\">d\u00e9fense nimzo-indienne<\/a>, caract\u00e9ris\u00e9e par son d\u00e9veloppement \u00e9lastique dans la mesure o\u00f9\u00a0<span id=\"mwvA\" class=\"citation\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Citation&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Citation&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;dans les premiers coups de la d\u00e9fense nimzo-indienne, les pi\u00e8ces noires sont en voie d\u2019entrer dans une coop\u00e9ration ''future''&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\u00ab\u00a0dans les premiers coups de la d\u00e9fense nimzo-indienne, les pi\u00e8ces noires sont en voie d\u2019entrer dans une coop\u00e9ration\u00a0<i>future<\/i>\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-C._U._6-1\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;C. U.&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-C._U.-6&quot;}}\"><a id=\"mwvQ\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-C._U.-6\"><span id=\"mwvg\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwvw\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>6<span id=\"mwwA\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p id=\"mwwQ\">Voici une liste non exhaustive pour les deux camps des \u00ab\u00a0ouvertures hypermodernes\u00a0\u00bb<span id=\"mwwg\">\u00a0<\/span>:<\/p>\n<section id=\"mwww\" data-mw-section-id=\"8\" aria-labelledby=\"Pour_les_Blancs\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\">\n<h4 id=\"Pour_les_Blancs\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Pour les Blancs<\/span><\/h4>\n<\/div>\n<ul id=\"mwxA\">\n<li id=\"mwxQ\">le\u00a0<a id=\"mwxg\" title=\"D\u00e9but R\u00e9ti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9but_R%C3%A9ti\" rel=\"mw:WikiLink\">d\u00e9but R\u00e9ti<\/a><\/li>\n<li id=\"mwxw\">la\u00a0<a id=\"mwyA\" title=\"Partie catalane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Partie_catalane\" rel=\"mw:WikiLink\">partie catalane<\/a><\/li>\n<li id=\"mwyQ\">le\u00a0<a id=\"mwyg\" title=\"D\u00e9but Larsen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9but_Larsen\" rel=\"mw:WikiLink\">d\u00e9but Larsen<\/a><\/li>\n<li id=\"mwyw\">l&rsquo;<a id=\"mwzA\" title=\"Ouverture du fianchetto-roi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ouverture_du_fianchetto-roi\" rel=\"mw:WikiLink\">ouverture du fianchetto-roi<\/a><\/li>\n<li id=\"mwzQ\">l&rsquo;<a id=\"mwzg\" title=\"Attaque est-indienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Attaque_est-indienne\" rel=\"mw:WikiLink\">attaque est-indienne<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section id=\"mwzw\" data-mw-section-id=\"9\" aria-labelledby=\"Pour_les_Noirs\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\">\n<h4 id=\"Pour_les_Noirs\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Pour les Noirs<\/span><\/h4>\n<\/div>\n<ul id=\"mw0A\">\n<li id=\"mw0Q\">la\u00a0<a id=\"mw0g\" title=\"D\u00e9fense Alekhine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_Alekhine\" rel=\"mw:WikiLink\">d\u00e9fense Alekhine<\/a><\/li>\n<li id=\"mw0w\">la\u00a0<a id=\"mw1A\" title=\"D\u00e9fense est-indienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_est-indienne\" rel=\"mw:WikiLink\">d\u00e9fense est-indienne<\/a><\/li>\n<li id=\"mw1Q\">la\u00a0<a id=\"mw1g\" title=\"D\u00e9fense ouest-indienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_ouest-indienne\" rel=\"mw:WikiLink\">d\u00e9fense ouest-indienne<\/a><\/li>\n<li id=\"mw1w\">la\u00a0<a id=\"mw2A\" title=\"D\u00e9fense nimzo-indienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_nimzo-indienne\" rel=\"mw:WikiLink\">d\u00e9fense nimzo-indienne<\/a><\/li>\n<li id=\"mw2Q\">la\u00a0<a id=\"mw2g\" title=\"D\u00e9fense Bogo-indienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_Bogo-indienne\" rel=\"mw:WikiLink\">d\u00e9fense Bogo-indienne<\/a><\/li>\n<li id=\"mw2w\">la\u00a0<a id=\"mw3A\" title=\"D\u00e9fense Gr\u00fcnfeld\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_Gr%C3%BCnfeld\" rel=\"mw:WikiLink\">d\u00e9fense Gr\u00fcnfeld-indienne<\/a><\/li>\n<li id=\"mw3Q\">la\u00a0<a id=\"mw3g\" title=\"D\u00e9fense moderne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_moderne\" rel=\"mw:WikiLink\">d\u00e9fense moderne<\/a><\/li>\n<li id=\"mw3w\">la\u00a0<a id=\"mw4A\" title=\"D\u00e9fense Nimzowitsch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_Nimzowitsch\" rel=\"mw:WikiLink\">d\u00e9fense Nimzowitsch<\/a><\/li>\n<li id=\"mw4Q\">la\u00a0<a id=\"mw4g\" title=\"D\u00e9fense Pirc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9fense_Pirc\" rel=\"mw:WikiLink\">d\u00e9fense Pirc<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<\/section>\n<\/section>\n<section id=\"mw4w\" data-mw-section-id=\"10\" aria-labelledby=\"Post\u00e9rit\u00e9\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Post\u00e9rit\u00e9\"><span id=\"Post.C3.A9rit.C3.A9\"><\/span><span style=\"font-size: 12pt;\">Post\u00e9rit\u00e9<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<p id=\"mw5A\">Depuis la mort de Nimzowitsch en 1935, il y a eu de nombreuses avanc\u00e9es de la\u00a0<a id=\"mw5Q\" title=\"Strat\u00e9gie \u00e9chiqu\u00e9enne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Strat%C3%A9gie_%C3%A9chiqu%C3%A9enne\" rel=\"mw:WikiLink\">strat\u00e9gie \u00e9chiqu\u00e9enne<\/a>, auxquelles\u00a0<a id=\"mw5g\" title=\"John Watson (joueur d'\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/John_Watson_(joueur_d'%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">John Watson<\/a>\u00a0a consacr\u00e9 tout un livre,\u00a0<i id=\"mw5w\">Secrets of Modern Chess Strategy<span id=\"mw6A\">\u00a0<\/span>: Advances since Nimzowitsch<\/i><sup id=\"cite_ref-AD_16-0\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;AD&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-AD-16&quot;}}\"><a id=\"mw6Q\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-AD-16\"><span id=\"mw6g\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mw6w\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>16<span id=\"mw7A\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>, traduit en fran\u00e7ais sous le titre\u00a0<i id=\"mw7Q\">Les secrets de la strat\u00e9gie moderne aux \u00e9checs<\/i>. Watson y remet en question la pr\u00e9gnance de nombreuses conceptions de Nimzowitsch, comme la\u00a0<a id=\"mw7g\" title=\"Surprotection (\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Surprotection_(%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">surprotection<\/a><sup id=\"cite_ref-AD_16-1\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;AD&quot;}}\"><a id=\"mw7w\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-AD-16\"><span id=\"mw8A\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mw8Q\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>16<span id=\"mw8g\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>\u00a0<sup id=\"mw8w\" class=\"reference cite_virgule\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;,&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:,&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-17\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-17&quot;}}\"><a id=\"mw9A\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-17\"><span id=\"mw9Q\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mw9g\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>17<span id=\"mw9w\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mw-A\" data-mw-section-id=\"11\" aria-labelledby=\"Parties_d'exemples\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Parties_d'exemples\" style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Parties_d.27exemples\"><\/span><span style=\"font-size: 12pt;\">Parties d&rsquo;exemples<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<dl id=\"mw-Q\">\n<dd id=\"mw-g\"><a id=\"mw-w\" title=\"Aaron Nimzowitsch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aaron_Nimzowitsch\" rel=\"mw:WikiLink\">Aaron Nimzowitsch<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0<a id=\"mw_A\" class=\"mw-redirect\" title=\"Georg Salwe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georg_Salwe\" rel=\"mw:WikiLink\">Georg Salwe<\/a>, Carlsbad 1911,\u00a0<abbr id=\"mw_Q\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Chessgames partie&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Chessgames_partie&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;id&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1000795&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">(en)<\/abbr>\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.chessgames.com\/perl\/chessgame?gid=1000795\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Partie comment\u00e9e<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.chessgames.com%2Fperl%2Fchessgame%3Fgid%3D1000795\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0sur\u00a0<i><a title=\"ChessGames.com\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/ChessGames.com\" rel=\"mw:WikiLink\">ChessGames.com<\/a><\/i><\/dd>\n<dd id=\"mw_g\">1. e4 e6 2. d4 d5 3. e5 c5 4. c3 Cc6 5. Cf3 Db6 6. Fd3 {ce coup, constitutif du\u00a0<a id=\"mw_w\" title=\"Gambit Milner-Barry\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gambit_Milner-Barry\" rel=\"mw:WikiLink\">gambit Milner-Barry<\/a>, est g\u00e9n\u00e9ralement jou\u00e9 avec l&rsquo;id\u00e9e de sacrifier le pion en d4 apr\u00e8s<span id=\"mwAQA\">\u00a0<\/span>: 6&#8230;cxd4 7. cxd4 Fd7 (7&#8230;Cxd4? 8. Cxd4 Dxd4?? 9. Fb5+).} 6&#8230;Fd7 7. dxc5 {!!} {un scandale pour un grand ma\u00eetre de l&rsquo;<a id=\"mwAQE\" class=\"mw-redirect\" title=\"\u00c9cole viennoise des \u00e9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_viennoise_des_%C3%A9checs\" rel=\"mw:WikiLink\">\u00e9cole classique<\/a>, tel\u00a0<a id=\"mwAQI\" title=\"Siegbert Tarrasch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Siegbert_Tarrasch\" rel=\"mw:WikiLink\">Tarrasch<\/a><span id=\"mwAQM\">\u00a0<\/span>: abandonner le centre, \u00e9changer un pion central contre un pion lat\u00e9ral<span id=\"mwAQQ\">\u00a0<\/span>?<sup id=\"cite_ref-Roos_18-0\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Roos&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-Roos-18&quot;}}\"><a id=\"mwAQU\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Roos-18\"><span id=\"mwAQY\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAQc\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>18<span id=\"mwAQg\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>} Fxc5 8. 0-0 f6 {les Noirs cherchent \u00e0 r\u00e9futer de suite le jeu des Blancs en leur \u00e9changeant leur dernier pion central<sup id=\"cite_ref-Roos_18-1\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Roos&quot;}}\"><a id=\"mwAQk\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Roos-18\"><span id=\"mwAQo\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAQs\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>18<span id=\"mwAQw\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} {le succ\u00e8s monte \u00e0 la t\u00eate des Noirs qui se pr\u00e9cipitent avidement sur le dernier rejeton de cette grande et fi\u00e8re famille de pions, pour le d\u00e9truire. Le mot d&rsquo;ordre guerrier des Noirs est<span id=\"mwAQ0\">\u00a0<\/span>:\u00a0<span id=\"mwAQ4\" class=\"citation\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Citation&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Citation&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;place au pion e6&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">\u00ab\u00a0place au pion e6\u00a0\u00bb<\/span>. Mais il va y avoir des surprises<sup id=\"cite_ref-Hatier_19-0\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Hatier&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-Hatier-19&quot;}}\"><a id=\"mwAQ8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Hatier-19\"><span id=\"mwARA\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwARE\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>19<span id=\"mwARI\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>} 9. b4! {pour prot\u00e9ger e5 de fa\u00e7on efficace<span id=\"mwARM\">\u00a0<\/span>; De2 le prot\u00e8gerait aussi, mais pas de fa\u00e7on durable, puisque les Noirs r\u00e9pliqueraient par une s\u00e9rie d&rsquo;\u00e9changes 9&#8230;fxe5 10. Cxe5 Cxe5 11. Dxe5 Cf6 et le bloqueur De5 peut \u00eatre facilement d\u00e9log\u00e9<sup id=\"cite_ref-Hatier_19-1\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Hatier&quot;}}\"><a id=\"mwARQ\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Hatier-19\"><span id=\"mwARU\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwARY\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>19<span id=\"mwARc\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} 9&#8230;Fe7 10. Ff4 {le point fort des Blancs est la case e5, au contact duquel la force des pi\u00e8ces blanches est accrue<sup id=\"cite_ref-Roos_18-2\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Roos&quot;}}\"><a id=\"mwARg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Roos-18\"><span id=\"mwARk\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwARo\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>18<span id=\"mwARs\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} fxe5 {une fois de plus, la man\u0153uvre d&rsquo;\u00e9change dont nous avons maintes fois parl\u00e9, mais qui survient cette fois-ci sans motif v\u00e9ritable, puisque le nouveau bloqueur Fe5 est d&rsquo;une sant\u00e9 exceptionnellement robuste<sup id=\"cite_ref-Hatier_19-2\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Hatier&quot;}}\"><a id=\"mwARw\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Hatier-19\"><span id=\"mwAR0\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAR4\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>19<span id=\"mwAR8\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} {Ce n&rsquo;est pas le nombre de pions au centre qui compte mais la solidit\u00e9 de ce dernier<sup id=\"cite_ref-Roos_18-3\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Roos&quot;}}\"><a id=\"mwASA\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Roos-18\"><span id=\"mwASE\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwASI\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>18<span id=\"mwASM\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} 11. Cxe5 Cxe5 12. Fxe5 Cf6 13. Cd2 {\u00c0 13. Dc2? les Noirs r\u00e9pliquent par 0-0! 14. Fxf6 Txf6 15. Fxh7+ Rh8 16. Fg6 (ou Fd3) e5!. Les Blancs ont gagn\u00e9 un pion, mais les Noirs ont vaincu le \u00ab<span id=\"mwASQ\">\u00a0<\/span>blocage<span id=\"mwASU\">\u00a0<\/span>\u00bb et sont sur le pied de guerre au centre. Les Blancs sont sans doute perdus<sup id=\"cite_ref-Hatier_19-3\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Hatier&quot;}}\"><a id=\"mwASY\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Hatier-19\"><span id=\"mwASc\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwASg\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>19<span id=\"mwASk\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} 0-0 14. Cf3 Bd6 15. De2 Tac8 16. Fd4 Dc7 17. Ce5 Fe8 18. Tae1 Fxe5 19. Fxe5 Dc6 20. Fd4 {for\u00e7ant le Fe8, qui louche aussi vers h5, \u00e0 se d\u00e9cider<sup id=\"cite_ref-Hatier_19-4\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Hatier&quot;}}\"><a id=\"mwASo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Hatier-19\"><span id=\"mwASs\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwASw\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>19<span id=\"mwAS0\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} Fd7 21. Dc2 Tf7 22. Te3 b6 23. Tg3 Rh8 24. Fxh7 {!} e5 25. Fg6 Te7 26. Te1 Dd6 27. Fe3 d4 28. Fg5 Txc3 29. Txc3 dxc3 30. Dxc3 Rg8 31. a3 Rf8 32. Fh4 Fe8 33. Ff5 Dd4 {les Blancs vont \u00e9changer, ayant un avantage mat\u00e9riel<sup id=\"cite_ref-Roos_18-4\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Roos&quot;}}\"><a id=\"mwAS4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Roos-18\"><span id=\"mwAS8\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwATA\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>18<span id=\"mwATE\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} 34. Dxd4 exd4 35. Txe7 Rxe7 36. Fd3 Rd6 {permet une transformation de nature d&rsquo;une partie de l&rsquo;avantage<span id=\"mwATI\">\u00a0<\/span>: les Blancs rendent la paire de Fous pour obtenir un pion h \u00e9loign\u00e9 et donc gagnant<sup id=\"cite_ref-Roos_18-5\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Roos&quot;}}\"><a id=\"mwATM\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Roos-18\"><span id=\"mwATQ\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwATU\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>18<span id=\"mwATY\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} 37. Fxf6 gxf6 38. Rf1 Fc6 39. h4\u00a0<b id=\"mwATc\">1-0<\/b>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl id=\"mwATo\">\n<dd id=\"mwATs\"><a id=\"mwATw\" title=\"Richard R\u00e9ti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Richard_R%C3%A9ti\" rel=\"mw:WikiLink\">Richard R\u00e9ti<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0<a id=\"mwAT0\" title=\"Efim Bogoljubov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Efim_Bogoljubov\" rel=\"mw:WikiLink\">Efim Bogoljubov<\/a>,\u00a0<a id=\"mwAT4\" title=\"Tournoi d'\u00e9checs de New York 1924\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tournoi_d'%C3%A9checs_de_New_York_1924\" rel=\"mw:WikiLink\">tournoi de New York 1924<\/a>,\u00a0<abbr id=\"mwAT8\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Chessgames partie&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Chessgames_partie&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;id&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1030774&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">(en)<\/abbr>\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.chessgames.com\/perl\/chessgame?gid=1030774\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Partie comment\u00e9e<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.chessgames.com%2Fperl%2Fchessgame%3Fgid%3D1030774\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0sur\u00a0<i><a title=\"ChessGames.com\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/ChessGames.com\" rel=\"mw:WikiLink\">ChessGames.com<\/a><\/i><\/dd>\n<dd id=\"mwAUA\">1. Cf3 Cf6 2. c4 e6 3. g3 d5 4. Fg2 Fd6 5. 0-0 0-0 6. b3 Te8 7. Fb2 {Le double\u00a0<a id=\"mwAUE\" title=\"Fianchetto\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fianchetto\" rel=\"mw:WikiLink\">fianchetto<\/a>, parfaitement accept\u00e9 aujourd&rsquo;hui, suscitait chez les tenants de la vieille \u00e9cole un m\u00e9pris tout particulier<sup id=\"cite_ref-20\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-20&quot;}}\"><a id=\"mwAUI\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-20\"><span id=\"mwAUM\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAUQ\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>20<span id=\"mwAUU\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} Cbd7 8. d4 {Les Noirs n&rsquo;ont pas de moyen de d\u00e9veloppement pour leur Fou de cases blanches<sup id=\"cite_ref-Alekhine_21-0\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Alekhine&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-Alekhine-21&quot;}}\"><a id=\"mwAUY\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alekhine-21\"><span id=\"mwAUc\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAUg\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>21<span id=\"mwAUk\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} c6 9. Cbd2 Ce4 (9&#8230;e5 10. cxd5 cxd5 11. dxe5 Cxe5 12. Cxe5 Fxe5 13. Fxe5 Txe5 14. Cc4 Te8 15. Ce3 Be6 16. Dd4 permet aux Blancs d&rsquo;attaquer directement le pion-dame isol\u00e9<sup id=\"cite_ref-Alekhine_21-1\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Alekhine&quot;}}\"><a id=\"mwAUo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alekhine-21\"><span id=\"mwAUs\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAUw\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>21<span id=\"mwAU0\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} 10. Cxe4 dxe4 11. Ce5 f5 {forc\u00e9<sup id=\"cite_ref-Alekhine_21-2\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Alekhine&quot;}}\"><a id=\"mwAU4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alekhine-21\"><span id=\"mwAU8\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAVA\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>21<span id=\"mwAVE\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} 12. f3 {C&rsquo;est la bonne strat\u00e9gie. Apr\u00e8s l&rsquo;affaiblissement de leur position au\u00a0<a id=\"mwAVI\" title=\"Centre (\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Centre_(%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">centre<\/a>\u00a0par les Noirs, les Blancs doivent imm\u00e9diatement tenter d&rsquo;<a id=\"mwAVM\" title=\"Position ouverte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Position_ouverte\" rel=\"mw:WikiLink\">ouvrir la position<\/a><sup id=\"cite_ref-Alekhine_21-3\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Alekhine&quot;}}\"><a id=\"mwAVQ\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alekhine-21\"><span id=\"mwAVU\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAVY\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>21<span id=\"mwAVc\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} exf3 13. Fxf3 {13. exf3<span id=\"mwAVg\">\u00a0<\/span>? car il faut jouer f3 puis e4<sup id=\"cite_ref-Alekhine_21-4\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Alekhine&quot;}}\"><a id=\"mwAVk\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alekhine-21\"><span id=\"mwAVo\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAVs\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>21<span id=\"mwAVw\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} Dc7 {13&#8230;Cxe5 14. dxe5 Fc5+ 15. Rg2 Fd7 16. e4 et les Blancs d\u00e9tiennent un avantage d\u00e9cisif<sup id=\"cite_ref-Alekhine_21-5\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Alekhine&quot;}}\"><a id=\"mwAV0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alekhine-21\"><span id=\"mwAV4\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAV8\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>21<span id=\"mwAWA\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} 14. Cxd7 Fxd7 15.e4 e5 16. c5 Ff8 17. Dc2 exd4 {17&#8230;fxe4<span id=\"mwAWE\">\u00a0<\/span>? perdrait du mat\u00e9riel<span id=\"mwAWI\">\u00a0<\/span>; 18. Fxe4 et h7 et e5 sont en prise<sup id=\"cite_ref-Roos_bis_22-0\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Roos bis&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;id&quot;:&quot;mw-reference-text-cite_note-Roos_bis-22&quot;}}\"><a id=\"mwAWM\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Roos_bis-22\"><span id=\"mwAWQ\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAWU\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>22<span id=\"mwAWY\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} 18. exf5 Tad8 {18&#8230;Te5 19. Dc4+ Rh8 20. f6<span id=\"mwAWc\">\u00a0<\/span>!<sup id=\"cite_ref-Alekhine_21-6\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Alekhine&quot;}}\"><a id=\"mwAWg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alekhine-21\"><span id=\"mwAWk\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAWo\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>21<span id=\"mwAWs\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} 19. Fh5<span id=\"mwAWw\">\u00a0<\/span>! Re5 20. Fxd4 Txf5 {20&#8230;Td5 21. Dc4 Rh8 22. Fg4<sup id=\"cite_ref-Alekhine_21-7\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Alekhine&quot;}}\"><a id=\"mwAW0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alekhine-21\"><span id=\"mwAW4\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAW8\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>21<span id=\"mwAXA\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} 21. Txf5 Fxf5 22. Dxf5 Txd4 23. Tf1 Td8 {l&rsquo;\u00e9nergie retenue des Blancs a servi \u00e0 une liquidation des pions centraux<span id=\"mwAXE\">\u00a0<\/span>; les Noirs li\u00e9s par ce combat ont d\u00fb c\u00e9der la colonne ouverte f aux Blancs et la\u00a0<abbr id=\"mwAXI\" class=\"abbr\" title=\"Huiti\u00e8me\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;8e&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:8e&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">8<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0rang\u00e9e est faible. Les Noirs sont perdus<sup id=\"cite_ref-Roos_bis_22-1\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Roos bis&quot;}}\"><a id=\"mwAXM\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Roos_bis-22\"><span id=\"mwAXQ\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAXU\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>22<span id=\"mwAXY\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.} 24. Ff7+ Rh8 25. Fe8 {Apr\u00e8s 25&#8230;Fxc5+, les Noirs perdent au minimum le Fou<sup id=\"cite_ref-Alekhine_21-8\" class=\"mw-ref reference\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;ref&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;name&quot;:&quot;Alekhine&quot;}}\"><a id=\"mwAXc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_note-Alekhine-21\"><span id=\"mwAXg\" class=\"mw-reflink-text\"><span id=\"mwAXk\" class=\"cite-bracket\">[<\/span>21<span id=\"mwAXo\" class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/span><\/a><\/sup>.}\u00a0<b id=\"mwAXs\">1-0<\/b>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl id=\"mwAXw\">\n<dd id=\"mwAX0\"><a id=\"mwAX4\" title=\"Alexandre Alekhine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Alekhine\" rel=\"mw:WikiLink\">Alekhine<\/a><span id=\"mwAX8\">\u00a0<\/span>: \u00ab<span id=\"mwAYA\">\u00a0<\/span>Cette partie a obtenu \u00e0 juste titre le premier\u00a0<a id=\"mwAYE\" title=\"Esth\u00e9tique des \u00e9checs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Esth%C3%A9tique_des_%C3%A9checs\" rel=\"mw:WikiLink\">prix de beaut\u00e9<\/a>\u00a0du tournoi.<span id=\"mwAYI\">\u00a0<\/span>\u00bb<\/dd>\n<\/dl>\n<\/section>\n<section id=\"mwAYM\" data-mw-section-id=\"12\" aria-labelledby=\"Autres_parties_remarquables\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Autres_parties_remarquables\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Autres parties remarquables<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<ul id=\"mwAYQ\">\n<li id=\"mwAYU\"><a id=\"mwAYY\" title=\"Immortelle du Zugzwang\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Immortelle_du_Zugzwang\" rel=\"mw:WikiLink\">Immortelle du Zugzwang<\/a>,\u00a0<a id=\"mwAYc\" title=\"Copenhague\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Copenhague\" rel=\"mw:WikiLink\">Copenhague<\/a>, 1923<\/li>\n<li id=\"mwAYg\"><a id=\"mwAYk\" title=\"Johner - Nimzowitsch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johner_-_Nimzowitsch\" rel=\"mw:WikiLink\">Johner &#8211; Nimzowitsch<\/a>,\u00a0<a id=\"mwAYo\" title=\"Dresde\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dresde\" rel=\"mw:WikiLink\">Dresde<\/a>, 1926<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section id=\"mwAYs\" data-mw-section-id=\"13\" aria-labelledby=\"R\u00e9f\u00e9rences\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"R\u00e9f\u00e9rences\"><span id=\"R.C3.A9f.C3.A9rences\"><\/span><span style=\"font-size: 12pt;\">R\u00e9f\u00e9rences<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<div id=\"mwAYw\" class=\"references-small decimal\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;R\u00e9f\u00e9rences&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:R\u00e9f\u00e9rences&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">\n<div id=\"mwAY0\" class=\"mw-references-wrap mw-references-columns\" data-mw=\"{&quot;name&quot;:&quot;references&quot;,&quot;attrs&quot;:{&quot;responsive&quot;:&quot;1&quot;,&quot;group&quot;:&quot;&quot;},&quot;body&quot;:{&quot;extsrc&quot;:&quot;&quot;}}\">\n<ol id=\"mwAY4\" class=\"mw-references references\">\n<li id=\"cite_note-Le_Lionnais_&amp;_Maget-1\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"1\"><span id=\"mwAY8\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAZA\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Le_Lionnais_&amp;_Maget_1-0\"><\/a><a id=\"mwAZI\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Le_Lionnais_&amp;_Maget_1-1\"><\/a><\/span>\u00a0<span id=\"mw-reference-text-cite_note-Le_Lionnais_&amp;_Maget-1\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><a id=\"mwAZQ\" class=\"mw-selflink-fragment\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#Le_LionnaisMaget1967\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;harvsp&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Harvsp&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Le Lionnais&quot;},&quot;2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Maget&quot;},&quot;3&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1967&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">Le Lionnais et Maget 1967<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-2\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"2\"><span id=\"mwAZU\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAZY\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-2\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-2\" class=\"mw-reference-text reference-text\">Notice introductive au\u00a0<i id=\"mwAZg\">Cours scientifique d&rsquo;\u00e9checs<\/i>\u00a0de Richard R\u00e9ti, Petite Biblioth\u00e8que Payot,\u00a0<abbr id=\"mwAZk\" class=\"abbr\" title=\"page\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;p.&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:P.&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;7&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">p.<\/abbr><span id=\"mwAZo\">\u00a0<\/span><span id=\"mwAZs\">7<\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-The_Oxford_Companion_to_Chess-3\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"3\"><span id=\"mwAZw\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAZ0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-The_Oxford_Companion_to_Chess_3-0\"><\/a><a id=\"mwAZ8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-The_Oxford_Companion_to_Chess_3-1\"><\/a><a id=\"mwAaE\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-The_Oxford_Companion_to_Chess_3-2\"><\/a><a id=\"mwAaM\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-The_Oxford_Companion_to_Chess_3-3\"><\/a><\/span>\u00a0<span id=\"mw-reference-text-cite_note-The_Oxford_Companion_to_Chess-3\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><a id=\"mwAaU\" class=\"mw-selflink-fragment\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#HooperWhyld1996\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;harvsp&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Harvsp&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Hooper&quot;},&quot;2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Whyld&quot;},&quot;3&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1996&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">Hooper et Whyld 1996<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Alex_Dunne-4\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"4\"><span id=\"mwAaY\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAac\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alex_Dunne_4-0\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-Alex_Dunne-4\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><a id=\"mwAak\" class=\"mw-selflink-fragment\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#Alex_Dunne2005\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;harvsp&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Harvsp&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Alex Dunne&quot;},&quot;2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2005&quot;},&quot;p&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;40&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">Alex Dunne 2005<\/a><span id=\"mwAao\">,\u00a0<\/span><abbr id=\"mwAas\" class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr><span id=\"mwAaw\">\u00a0<\/span><span id=\"mwAa0\">40<\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-5\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"5\"><span id=\"mwAa4\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAa8\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-5\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-5\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><a id=\"mwAbE\" class=\"mw-selflink-fragment\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#Alex_Dunne2005\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;harvsp&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Harvsp&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Alex Dunne&quot;},&quot;2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2005&quot;},&quot;p&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;30&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">Alex Dunne 2005<\/a><span id=\"mwAbI\">,\u00a0<\/span><abbr id=\"mwAbM\" class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr><span id=\"mwAbQ\">\u00a0<\/span><span id=\"mwAbU\">30<\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-C._U.-6\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"6\"><span id=\"mwAbY\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAbc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-C._U._6-0\"><\/a><a id=\"mwAbk\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-C._U._6-1\"><\/a><\/span>\u00a0<span id=\"mw-reference-text-cite_note-C._U.-6\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><span id=\"Utterberg1994\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;},&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Cary&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Utterberg&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Dynamics of Chess Psychology&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Chess Digest&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1994&quot;},&quot;pages totales&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;220&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-0-87568-256-3&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Cary_Utterberg1994\" class=\"ouvrage\"><abbr id=\"mwAbs\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Cary\u00a0<span id=\"mwAbw\" class=\"nom_auteur\">Utterberg<\/span>,\u00a0<cite id=\"mwAb0\" class=\"italique\" lang=\"en\">Dynamics of Chess Psychology<\/cite>, Chess Digest,\u00a0<time id=\"mwAb4\">1994<\/time>, 220<span id=\"mwAb8\">\u00a0<\/span><abbr id=\"mwAcA\" class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small id=\"mwAcE\">(<a id=\"mwAcI\" title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a><span id=\"mwAcM\">\u00a0<\/span><a id=\"mwAcQ\" title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-87568-256-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-87568-256-3\" rel=\"mw:WikiLink\"><span id=\"mwAcU\" class=\"nowrap\">978-0-87568-256-3<\/span><\/a>)<\/small><span id=\"mwAcY\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Dynamics+of+Chess+Psychology&amp;rft.pub=Chess+Digest&amp;rft.aulast=Utterberg&amp;rft.aufirst=Cary&amp;rft.date=1994&amp;rft.tpages=220&amp;rft.isbn=978-0-87568-256-3&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3A%C3%89cole+hypermoderne\"><\/span><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-7\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"7\"><span id=\"mwAcc\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAcg\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-7\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-7\" class=\"mw-reference-text reference-text\">dans les derni\u00e8res pages de la Partie IV (\u00ab<span id=\"mwAco\">\u00a0<\/span>Jeu de position<span id=\"mwAcs\">\u00a0<\/span>\u00bb) de son ouvrage\u00a0<a id=\"mwAcw\" title=\"Lasker's Manual of Chess\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lasker's_Manual_of_Chess\" rel=\"mw:WikiLink\">Lasker&rsquo;s Manual of Chess<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-8\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"8\"><span id=\"mwAc0\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAc4\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-8\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-8\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><a id=\"mwAdA\" class=\"external text\" href=\"https:\/\/ia801801.us.archive.org\/3\/items\/lasker-s-manual-of-chess\/-_Lasker_s_Manual_of_Chess_text.pdf\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Texte int\u00e9gral de l&rsquo;\u00e9dition de 1947 du\u00a0<i id=\"mwAdE\">Lasker&rsquo;s Manual of Chess<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fia801801.us.archive.org%2F3%2Fitems%2Flasker-s-manual-of-chess%2F-_Lasker_s_Manual_of_Chess_text.pdf\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0(pp. 250-251).<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Roos3-9\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"9\"><span id=\"mwAdI\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAdM\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Roos3_9-0\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-Roos3-9\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><a id=\"mwAdU\" class=\"mw-selflink-fragment\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#Roos\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;harvsp&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Harvsp&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Roos&quot;},&quot;2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1990&quot;},&quot;id&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Roos&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">Roos 1990<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-10\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"10\"><span id=\"mwAdY\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAdc\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-10\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-10\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><a id=\"mwAdk\" class=\"mw-selflink-fragment\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#Le_LionnaisMaget1967\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;harvsp&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Harvsp&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Le Lionnais&quot;},&quot;2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Maget&quot;},&quot;3&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1967&quot;},&quot;p&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;329&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">Le Lionnais et Maget 1967<\/a><span id=\"mwAdo\">,\u00a0<\/span><abbr id=\"mwAds\" class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr><span id=\"mwAdw\">\u00a0<\/span><span id=\"mwAd0\">329<\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Frits_van_Seters-11\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"11\"><span id=\"mwAd4\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAd8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Frits_van_Seters_11-0\"><\/a><a id=\"mwAeE\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Frits_van_Seters_11-1\"><\/a><\/span>\u00a0<span id=\"mw-reference-text-cite_note-Frits_van_Seters-11\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><a id=\"mwAeM\" class=\"mw-selflink-fragment\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#Frits_van_Seters1972\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;harvsp&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Harvsp&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Frits van Seters&quot;},&quot;2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1972&quot;},&quot;p&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;295&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">Frits van Seters 1972<\/a><span id=\"mwAeQ\">,\u00a0<\/span><abbr id=\"mwAeU\" class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr><span id=\"mwAeY\">\u00a0<\/span><span id=\"mwAec\">295<\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Maufras29-12\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"12\"><span id=\"mwAeg\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAek\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Maufras29_12-0\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-Maufras29-12\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><span id=\"Maufras2005\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage &quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;fr&quot;},&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;J\u00e9r\u00f4me&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Maufras&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Le Jeu d'\u00e9checs&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Presses universitaires de France&quot;},&quot;collection&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[Que sais-je ?]]&quot;},&quot;num\u00e9ro dans collection&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1592&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2005&quot;},&quot;pages totales&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;128&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-2130-54386-2&quot;},&quot;passage&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;29&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"J\u00e9r\u00f4me_Maufras2005\" class=\"ouvrage\">J\u00e9r\u00f4me\u00a0<span id=\"mwAes\" class=\"nom_auteur\">Maufras<\/span>,\u00a0<cite id=\"mwAew\" class=\"italique\">Le Jeu d&rsquo;\u00e9checs<\/cite>, Presses universitaires de France,\u00a0<abbr id=\"mwAe0\" class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr><span id=\"mwAe4\">\u00a0<\/span>\u00ab<span id=\"mwAe8\">\u00a0<\/span><a id=\"mwAfA\" title=\"Que sais-je ?\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Que_sais-je_%3F\" rel=\"mw:WikiLink\">Que sais-je<span id=\"mwAfE\">\u00a0<\/span>?<\/a><span id=\"mwAfI\">\u00a0<\/span>\u00bb (<abbr id=\"mwAfM\" class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup id=\"mwAfQ\">o<\/sup><\/abbr><span id=\"mwAfU\">\u00a0<\/span>1592),\u00a0<time id=\"mwAfY\">2005<\/time>, 128<span id=\"mwAfc\">\u00a0<\/span><abbr id=\"mwAfg\" class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small id=\"mwAfk\">(<a id=\"mwAfo\" title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a><span id=\"mwAfs\">\u00a0<\/span><a id=\"mwAfw\" title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2130-54386-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2130-54386-2\" rel=\"mw:WikiLink\"><span id=\"mwAf0\" class=\"nowrap\">978-2130-54386-2<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr id=\"mwAf4\" class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr><span id=\"mwAf8\">\u00a0<\/span>29<span id=\"mwAgA\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Le+Jeu+d%27%C3%A9checs&amp;rft.pub=Presses+universitaires+de+France&amp;rft.aulast=Maufras&amp;rft.aufirst=J%C3%A9r%C3%B4me&amp;rft.date=2005&amp;rft.pages=29&amp;rft.tpages=128&amp;rft.isbn=978-2130-54386-2&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3A%C3%89cole+hypermoderne\"><\/span><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-13\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"13\"><span id=\"mwAgE\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAgI\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-13\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-13\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><a id=\"mwAgQ\" class=\"mw-selflink-fragment\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#Frits_van_Seters1972\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;harvsp&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Harvsp&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Frits van Seters&quot;},&quot;2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1972&quot;},&quot;p&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;296&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">Frits van Seters 1972<\/a><span id=\"mwAgU\">,\u00a0<\/span><abbr id=\"mwAgY\" class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr><span id=\"mwAgc\">\u00a0<\/span><span id=\"mwAgg\">296<\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-14\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"14\"><span id=\"mwAgk\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAgo\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-14\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-14\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><i id=\"mwAgw\">Mon syst\u00e8me<\/i>\u00a0Tome 1, \u00c9d. Hatier, p. 145.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-L_&amp;_M-15\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"15\"><span id=\"mwAg0\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAg4\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-L_&amp;_M_15-0\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-L_&amp;_M-15\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><a id=\"mwAhA\" class=\"mw-selflink-fragment\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#Le_LionnaisMaget1967\" rel=\"mw:WikiLink\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;harvsp&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Harvsp&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Le Lionnais&quot;},&quot;2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Maget&quot;},&quot;3&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1967&quot;},&quot;p&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;270&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\">Le Lionnais et Maget 1967<\/a><span id=\"mwAhE\">,\u00a0<\/span><abbr id=\"mwAhI\" class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr><span id=\"mwAhM\">\u00a0<\/span><span id=\"mwAhQ\">270<\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-AD-16\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"16\"><span id=\"mwAhU\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAhY\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-AD_16-0\"><\/a><a id=\"mwAhg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-AD_16-1\"><\/a><\/span>\u00a0<span id=\"mw-reference-text-cite_note-AD-16\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><span id=\"Dunne2005\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;},&quot;auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Alex Dunne&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Great Chess Books of the Twentieth Century in English&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;McFarland&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2005&quot;},&quot;pages totales&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;200&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-0786-42207-4&quot;},&quot;passage&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;187-189&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Alex_Dunne2005\" class=\"ouvrage\"><abbr id=\"mwAho\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Alex Dunne,\u00a0<cite id=\"mwAhs\" class=\"italique\" lang=\"en\">Great Chess Books of the Twentieth Century in English<\/cite>, McFarland,\u00a0<time id=\"mwAhw\">2005<\/time>, 200<span id=\"mwAh0\">\u00a0<\/span><abbr id=\"mwAh4\" class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small id=\"mwAh8\">(<a id=\"mwAiA\" title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a><span id=\"mwAiE\">\u00a0<\/span><a id=\"mwAiI\" title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0786-42207-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0786-42207-4\" rel=\"mw:WikiLink\"><span id=\"mwAiM\" class=\"nowrap\">978-0786-42207-4<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr id=\"mwAiQ\" class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr><span id=\"mwAiU\">\u00a0<\/span><span id=\"mwAiY\" class=\"nowrap\">187-189<\/span><span id=\"mwAic\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Great+Chess+Books+of+the+Twentieth+Century+in+English&amp;rft.pub=McFarland&amp;rft.aulast=Dunne&amp;rft.aufirst=Alex&amp;rft.date=2005&amp;rft.pages=187-189&amp;rft.tpages=200&amp;rft.isbn=978-0786-42207-4&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3A%C3%89cole+hypermoderne\"><\/span><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-17\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"17\"><span id=\"mwAig\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAik\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-17\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-17\" class=\"mw-reference-text reference-text\">John Watson, op. cit\u00e9,\u00a0<a id=\"mwAis\" title=\"\u00c9ditions Gambit\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Gambit\" rel=\"mw:WikiLink\">Gambit<\/a>, 1988,\u00a0<span id=\"mwAiw\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;ISBN&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:ISBN&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-1901-98307-4&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><\/span><small id=\"mwAi0\">(<a id=\"mwAi4\" title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a><span id=\"mwAi8\">\u00a0<\/span><a id=\"mwAjA\" title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-1901-98307-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-1901-98307-4\" rel=\"mw:WikiLink\"><span id=\"mwAjE\" class=\"nowrap\">978-1901-98307-4<\/span><\/a>)<\/small>, pp. 211 &amp; 214.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Roos-18\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"18\"><span id=\"mwAjI\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAjM\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Roos_18-0\"><\/a><a id=\"mwAjU\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Roos_18-1\"><\/a><a id=\"mwAjc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Roos_18-2\"><\/a><a id=\"mwAjk\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Roos_18-3\"><\/a><a id=\"mwAjs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Roos_18-4\"><\/a><a id=\"mwAj0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Roos_18-5\"><\/a><\/span>\u00a0<span id=\"mw-reference-text-cite_note-Roos-18\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><span id=\"Roos1990\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;fr&quot;},&quot;pr\u00e9nom&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Michel&quot;},&quot;nom&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Roos&quot;},&quot;lien auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Michel Roos&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Histoire des \u00e9checs&quot;},&quot;lieu&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Paris&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Presses universitaires de France&quot;},&quot;collection&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Que sais-je?&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1990&quot;},&quot;pages totales&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;128&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-2-130-42928-9&quot;},&quot;passage&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;119-120&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Michel_Roos1990\" class=\"ouvrage\"><a id=\"mwAj8\" title=\"Michel Roos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Roos\" rel=\"mw:WikiLink\">Michel\u00a0<span id=\"mwAkA\" class=\"nom_auteur\">Roos<\/span><\/a>,\u00a0<cite id=\"mwAkE\" class=\"italique\">Histoire des \u00e9checs<\/cite>, Paris, Presses universitaires de France,\u00a0<abbr id=\"mwAkI\" class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr><span id=\"mwAkM\">\u00a0<\/span>\u00ab<span id=\"mwAkQ\">\u00a0<\/span>Que sais-je?<span id=\"mwAkU\">\u00a0<\/span>\u00bb,\u00a0<time id=\"mwAkY\">1990<\/time>, 128<span id=\"mwAkc\">\u00a0<\/span><abbr id=\"mwAkg\" class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small id=\"mwAkk\">(<a id=\"mwAko\" title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a><span id=\"mwAks\">\u00a0<\/span><a id=\"mwAkw\" title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-130-42928-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-130-42928-9\" rel=\"mw:WikiLink\"><span id=\"mwAk0\" class=\"nowrap\">978-2-130-42928-9<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr id=\"mwAk4\" class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr><span id=\"mwAk8\">\u00a0<\/span><span id=\"mwAlA\" class=\"nowrap\">119-120<\/span><span id=\"mwAlE\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Histoire+des+%C3%A9checs&amp;rft.place=Paris&amp;rft.pub=Presses+universitaires+de+France&amp;rft.aulast=Roos&amp;rft.aufirst=Michel&amp;rft.date=1990&amp;rft.pages=119-120&amp;rft.tpages=128&amp;rft.isbn=978-2-130-42928-9&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3A%C3%89cole+hypermoderne\"><\/span><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Hatier-19\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"19\"><span id=\"mwAlI\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAlM\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Hatier_19-0\"><\/a><a id=\"mwAlU\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Hatier_19-1\"><\/a><a id=\"mwAlc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Hatier_19-2\"><\/a><a id=\"mwAlk\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Hatier_19-3\"><\/a><a id=\"mwAls\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Hatier_19-4\"><\/a><\/span>\u00a0<span id=\"mw-reference-text-cite_note-Hatier-19\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><span id=\"Nimzowitsch1979\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Aaron&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Nimzowitsch&quot;},&quot;lien auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Aaron Nimzowitsch&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Mon syst\u00e8me&quot;},&quot;tome&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Hatier&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1979&quot;},&quot;pages totales&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;192&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2-218-047-322&quot;},&quot;passage&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;164-168&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Aaron_Nimzowitsch1979\" class=\"ouvrage\"><a id=\"mwAl0\" title=\"Aaron Nimzowitsch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aaron_Nimzowitsch\" rel=\"mw:WikiLink\">Aaron\u00a0<span id=\"mwAl4\" class=\"nom_auteur\">Nimzowitsch<\/span><\/a>,\u00a0<cite id=\"mwAl8\" class=\"italique\">Mon syst\u00e8me<\/cite>,\u00a0<abbr id=\"mwAmA\" class=\"abbr\" title=\"tome\">t.<\/abbr><span id=\"mwAmE\">\u00a0<\/span>1, Hatier,\u00a0<time id=\"mwAmI\">1979<\/time>, 192<span id=\"mwAmM\">\u00a0<\/span><abbr id=\"mwAmQ\" class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small id=\"mwAmU\">(<a id=\"mwAmY\" title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a><span id=\"mwAmc\">\u00a0<\/span><a id=\"mwAmg\" title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-218-047-322\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-218-047-322\" rel=\"mw:WikiLink\"><span id=\"mwAmk\" class=\"nowrap\">2-218-047-322<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr id=\"mwAmo\" class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr><span id=\"mwAms\">\u00a0<\/span><span id=\"mwAmw\" class=\"nowrap\">164-168<\/span><span id=\"mwAm0\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Mon+syst%C3%A8me&amp;rft.pub=Hatier&amp;rft.aulast=Nimzowitsch&amp;rft.aufirst=Aaron&amp;rft.date=1979&amp;rft.pages=164-168&amp;rft.tpages=192&amp;rft.isbn=2-218-047-322&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3A%C3%89cole+hypermoderne\"><\/span><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-20\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"20\"><span id=\"mwAm4\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAm8\" title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-20\" rel=\"mw:referencedBy\" aria-label=\"Revenir plus haut\"><\/a><\/span><span id=\"mw-reference-text-cite_note-20\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><a id=\"mwAnE\" title=\"John Watson (joueur d'\u00e9checs)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/John_Watson_(joueur_d'%C3%A9checs)\" rel=\"mw:WikiLink\">John Watson<\/a>,\u00a0<abbr id=\"mwAnI\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : fran\u00e7ais\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;fr&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Fr&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(fr)<\/abbr>\u00a0<i id=\"mwAnM\">Les secrets de la strat\u00e9gie moderne aux \u00e9checs<\/i>, 1998, p. 204.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Alekhine-21\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"21\"><span id=\"mwAnQ\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwAnU\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alekhine_21-0\"><\/a><a id=\"mwAnc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alekhine_21-1\"><\/a><a id=\"mwAnk\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alekhine_21-2\"><\/a><a id=\"mwAns\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alekhine_21-3\"><\/a><a id=\"mwAn0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alekhine_21-4\"><\/a><a id=\"mwAn8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alekhine_21-5\"><\/a><a id=\"mwAoE\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alekhine_21-6\"><\/a><a id=\"mwAoM\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alekhine_21-7\"><\/a><a id=\"mwAoU\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Alekhine_21-8\"><\/a><\/span>\u00a0<span id=\"mw-reference-text-cite_note-Alekhine-21\" class=\"mw-reference-text reference-text\">Annotations par\u00a0<a id=\"mwAoc\" title=\"Alexandre Alekhine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Alekhine\" rel=\"mw:WikiLink\">Alexandre Alekhine<\/a><span id=\"mwAog\">\u00a0<\/span>: les parties du tournoi ont \u00e9t\u00e9 analys\u00e9es par Alekhine dans\u00a0<abbr id=\"mwAok\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:En&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(en)<\/abbr>\u00a0<i id=\"mwAoo\">New York 1924<\/i>\u00a0(\u00c9d.\u00a0<i id=\"mwAos\">Russell Enterprises<\/i>, 2009, 352 pages,\u00a0<span id=\"mwAow\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;ISBN&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:ISBN&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-1-8886-9048-4&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><\/span><small id=\"mwAo0\">(<a id=\"mwAo4\" title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a><span id=\"mwAo8\">\u00a0<\/span><a id=\"mwApA\" title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-1-8886-9048-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-1-8886-9048-4\" rel=\"mw:WikiLink\"><span id=\"mwApE\" class=\"nowrap\">978-1-8886-9048-4<\/span><\/a>)<\/small>) et dans\u00a0<abbr id=\"mwApI\" class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : fran\u00e7ais\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;fr&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Fr&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}\">(fr)<\/abbr>\u00a0<i id=\"mwApM\">New York 1924<span id=\"mwApQ\">\u00a0<\/span>: combat entre trois g\u00e9ants des \u00e9checs<\/i>\u00a0(2021, 456 pages,\u00a0<span id=\"mwApU\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;ISBN&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:ISBN&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-2-3222-5073-8&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><\/span><small id=\"mwApY\">(<a id=\"mwApc\" title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a><span id=\"mwApg\">\u00a0<\/span><a id=\"mwApk\" title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-3222-5073-8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-3222-5073-8\" rel=\"mw:WikiLink\"><span id=\"mwApo\" class=\"nowrap\">978-2-3222-5073-8<\/span><\/a>)<\/small>).<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Roos_bis-22\" style=\"text-align: justify;\" data-mw-footnote-number=\"22\"><span id=\"mwAps\" class=\"mw-cite-backlink\"><a id=\"mwApw\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Roos_bis_22-0\"><\/a><a id=\"mwAp4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_hypermoderne#cite_ref-Roos_bis_22-1\"><\/a><\/span>\u00a0<span id=\"mw-reference-text-cite_note-Roos_bis-22\" class=\"mw-reference-text reference-text\"><span id=\"Roos\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;fr&quot;},&quot;pr\u00e9nom&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Michel&quot;},&quot;nom&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Roos&quot;},&quot;lien auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Michel Roos&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Histoire des \u00e9checs&quot;},&quot;passage&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;115&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Michel_Roos\" class=\"ouvrage\"><a id=\"mwAqA\" title=\"Michel Roos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Roos\" rel=\"mw:WikiLink\">Michel\u00a0<span id=\"mwAqE\" class=\"nom_auteur\">Roos<\/span><\/a>,\u00a0<cite id=\"mwAqI\" class=\"italique\">Histoire des \u00e9checs<\/cite>,\u00a0<abbr id=\"mwAqM\" class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr><span id=\"mwAqQ\">\u00a0<\/span>115<span id=\"mwAqU\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Histoire+des+%C3%A9checs&amp;rft.aulast=Roos&amp;rft.aufirst=Michel&amp;rft.pages=115&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3A%C3%89cole+hypermoderne\"><\/span><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"mwAqY\" data-mw-section-id=\"14\" aria-labelledby=\"Bibliographie\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Bibliographie\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Bibliographie<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<ul id=\"mwAqc\" style=\"text-align: justify;\">\n<li id=\"mwAqg\" style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Tartacover1924\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;lang&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;de&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Die Hypermoderne Schachpartie&quot;},&quot;auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[Xavier Tartacover]]&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1924&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Xavier_Tartacover1924\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Xavier Tartacover\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Xavier_Tartacover\" rel=\"mw:WikiLink\">Xavier Tartacover<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"de\">Die Hypermoderne Schachpartie<\/cite>,\u00a0<time>1924<\/time><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"mwAqk\" style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Reinfeld1948\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;lang&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Hypermodern Chess: As Developed in the Games of its Greatest Exponent Aron Nimzovich&quot;},&quot;auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[Fred Reinfeld]]&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Dover Publications&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1948&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;0-486-20448-0&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Fred_Reinfeld1948\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Fred Reinfeld\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fred_Reinfeld\" rel=\"mw:WikiLink\">Fred Reinfeld<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Hypermodern Chess: As Developed in the Games of its Greatest Exponent Aron Nimzovich<\/cite>, Dover Publications,\u00a0<time>1948<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-486-20448-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-486-20448-0\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">0-486-20448-0<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"mwAqo\"><span id=\"van_Seters1972\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Frits&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;van Seters&quot;},&quot;lien auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Frits van Seters&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Le guide marabout des \u00e9checs&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[\u00c9ditions Marabout]]&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1972&quot;},&quot;pages totales&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;320&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-2501-00106-9&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Frits_van_Seters1972\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Frits van Seters\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Frits_van_Seters\" rel=\"mw:WikiLink\">Frits\u00a0<span class=\"nom_auteur\">van Seters<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">Le guide marabout des \u00e9checs<\/cite>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"\u00c9ditions Marabout\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Marabout\" rel=\"mw:WikiLink\">\u00c9ditions Marabout<\/a>,\u00a0<time>1972<\/time>, 320\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2501-00106-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2501-00106-9\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">978-2501-00106-9<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"mwAqs\"><span id=\"mwAqw\" class=\"ouvrage\" data-x-id=\"Roos1990\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;fr&quot;},&quot;pr\u00e9nom&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Michel&quot;},&quot;nom&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Roos&quot;},&quot;lien auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Michel Roos&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Histoire des \u00e9checs&quot;},&quot;lieu&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Paris&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[Presses universitaires de France]]&quot;},&quot;collection&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[Que sais-je?]]&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1990&quot;},&quot;pages totales&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;128&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-2-130-42928-9&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"mwAA\" class=\"ouvrage\" data-x-id=\"Michel_Roos1990\"><a title=\"Michel Roos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Roos\" rel=\"mw:WikiLink\">Michel\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Roos<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">Histoire des \u00e9checs<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"Presses universitaires de France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Presses_universitaires_de_France\" rel=\"mw:WikiLink\">Presses universitaires de France<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Que sais-je?\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Que_sais-je%3F\" rel=\"mw:WikiLink\">Que sais-je?<\/a>\u00a0\u00bb,\u00a0<time>1990<\/time>, 128\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-130-42928-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-130-42928-9\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">978-2-130-42928-9<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"mwAq0\"><span id=\"Nimzowitsch1993\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Aaron&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Nimzowitsch&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[Mon syst\u00e8me]]&quot;},&quot;tome&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[Payot (\u00e9ditions)|Payot]]&quot;},&quot;collection&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Petite Biblioth\u00e8que Payot&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1993&quot;},&quot;pages totales&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;198&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-2-228-88696-3&quot;},&quot;num\u00e9ro dans collection&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;157&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Aaron_Nimzowitsch1993\" class=\"ouvrage\">Aaron\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Nimzowitsch<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\"><a title=\"Mon syst\u00e8me\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mon_syst%C3%A8me\" rel=\"mw:WikiLink\">Mon syst\u00e8me<\/a><\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"tome\">t.<\/abbr>\u00a01,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Payot (\u00e9ditions)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Payot_(%C3%A9ditions)\" rel=\"mw:WikiLink\">Payot<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Petite Biblioth\u00e8que Payot\u00a0\u00bb (<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a0157),\u00a0<time>1993<\/time>, 198\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-228-88696-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-228-88696-3\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">978-2-228-88696-3<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"mwAq4\"><span id=\"mwAq8\" class=\"ouvrage\" data-x-id=\"Nimzowitsch1993\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Aaron&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Nimzowitsch&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Mon syst\u00e8me&quot;},&quot;tome&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Payot&quot;},&quot;collection&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Petite Biblioth\u00e8que Payot&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1993&quot;},&quot;pages totales&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;154&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-2-228-88697-0&quot;},&quot;num\u00e9ro dans collection&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;158&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Aaron_Nimzowitsch1993\" class=\"ouvrage\">Aaron\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Nimzowitsch<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Mon syst\u00e8me<\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"tome\">t.<\/abbr>\u00a02, Payot,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Petite Biblioth\u00e8que Payot\u00a0\u00bb (<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a0158),\u00a0<time>1993<\/time>, 154\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-228-88697-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-228-88697-0\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">978-2-228-88697-0<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"mwArA\"><span id=\"HooperWhyld1996\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;},&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;David&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Hooper&quot;},&quot;pr\u00e9nom2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Kenneth&quot;},&quot;nom2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Whyld&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[The Oxford Companion to Chess]]&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;[[Oxford University Press]]&quot;},&quot;num\u00e9ro d'\u00e9dition&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1996&quot;},&quot;pages totales&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;486&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-0-19280-049-7&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"David_HooperKenneth_Whyld1996\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0David\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Hooper<\/span>\u00a0et Kenneth\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Whyld<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\"><a title=\"The Oxford Companion to Chess\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/The_Oxford_Companion_to_Chess\" rel=\"mw:WikiLink\">The Oxford Companion to Chess<\/a><\/cite>,\u00a0<a title=\"Oxford University Press\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Oxford_University_Press\" rel=\"mw:WikiLink\">Oxford University Press<\/a>,\u00a0<time>1996<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"deuxi\u00e8me\">2<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>, 486\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-19280-049-7\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-19280-049-7\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">978-0-19280-049-7<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"mwArE\"><span id=\"R\u00e9ti1997\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Richard&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;R\u00e9ti&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Les Id\u00e9es modernes aux \u00e9checs&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Payot&quot;},&quot;collection&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Petite Biblioth\u00e8que Payot&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1997&quot;},&quot;pages totales&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;94&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-2-228-89080-9&quot;},&quot;num\u00e9ro dans collection&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;315&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Richard_R\u00e9ti1997\" class=\"ouvrage\">Richard\u00a0<span class=\"nom_auteur\">R\u00e9ti<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Les Id\u00e9es modernes aux \u00e9checs<\/cite>, Payot,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Petite Biblioth\u00e8que Payot\u00a0\u00bb (<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a0315),\u00a0<time>1997<\/time>, 94\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-228-89080-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-228-89080-9\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">978-2-228-89080-9<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"mwArI\"><span id=\"mwArM\" class=\"ouvrage\" data-x-id=\"Dunne2005\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;langue&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;en&quot;},&quot;auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Alex Dunne&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Great Chess Books of the Twentieth Century in English&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;McFarland &amp; Company, Inc.&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2005&quot;},&quot;pages totales&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;200&quot;},&quot;isbn&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;978-0786-42207-4&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"mwAr8\" class=\"ouvrage\" data-x-id=\"Alex_Dunne2005\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Alex Dunne,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Great Chess Books of the Twentieth Century in English<\/cite>, McFarland &amp; Company, Inc.,\u00a0<time>2005<\/time>, 200\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\" rel=\"mw:WikiLink\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0786-42207-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0786-42207-4\" rel=\"mw:WikiLink\"><span class=\"nowrap\">978-0786-42207-4<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li id=\"mwArQ\"><span id=\"Le_LionnaisMaget1967\" class=\"ouvrage\" data-mw=\"{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ouvrage&quot;,&quot;href&quot;:&quot;.\/Mod\u00e8le:Ouvrage&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;pr\u00e9nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Fran\u00e7ois&quot;},&quot;nom1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Le Lionnais&quot;},&quot;pr\u00e9nom2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Ernst&quot;},&quot;nom2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Maget&quot;},&quot;lien auteur1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Fran\u00e7ois Le Lionnais&quot;},&quot;titre&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Dictionnaire des \u00e9checs&quot;},&quot;\u00e9diteur&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Presses universitaires de France&quot;},&quot;lieu&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Paris&quot;},&quot;ann\u00e9e&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;1967&quot;},&quot;pages totales&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;432&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\"><span id=\"Fran\u00e7ois_Le_LionnaisErnst_Maget1967\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Fran\u00e7ois Le Lionnais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Le_Lionnais\" rel=\"mw:WikiLink\">Fran\u00e7ois\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Le Lionnais<\/span><\/a>\u00a0et Ernst\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Maget<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Dictionnaire des \u00e9checs<\/cite>, Paris, Presses universitaires de France,\u00a0<time>1967<\/time>, 432\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr><\/span><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section id=\"mwArU\" data-mw-section-id=\"15\" aria-labelledby=\"Liens_externes\">\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Liens_externes\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Liens externes<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<ul id=\"mwArY\" style=\"text-align: justify;\">\n<li id=\"mwArc\"><a id=\"mwArg\" class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.mjae.com\/hypermoderne.html\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">\u00ab<span id=\"mwArk\">\u00a0<\/span>\u00c0 la d\u00e9couverte des \u00e9checs hypermodernes avec MI Gerard Welling<span id=\"mwAro\">\u00a0<\/span>\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.mjae.com%2Fhypermoderne.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0un long article de Dany S\u00e9n\u00e9chaud sur\u00a0<i id=\"mwArs\">Mieux jouer aux \u00e9checs<\/i><\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Image mise en avant : Gyula Breyer &nbsp; Ecole hypermoderne &nbsp; Aaron Nimzovitsch L&rsquo;\u00e9cole hypermoderne, aussi nomm\u00e9e\u00a0\u00e9cole n\u00e9oromantique, est un courant de pens\u00e9e\u00a0\u00e9chiqu\u00e9en\u00a0apparu au d\u00e9but du\u00a0XXe\u00a0si\u00e8cle, apr\u00e8s la\u00a0Premi\u00e8re Guerre mondiale.\u00a0\u00ab\u00a0La r\u00e9volution hypermoderne a laiss\u00e9 une trace durable dans l&rsquo;histoire de l&rsquo;\u00e9volution des id\u00e9es strat\u00e9giques \u00e9chiqu\u00e9ennes\u00a0\u00bb[1]. Origine du nom C&rsquo;est le prolifique\u00a0Xavier Tartacover\u00a0qui fut \u00e0 l&rsquo;origine [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":50563,"parent":12846,"menu_order":1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_opa_src":"vel:pages:57978","footnotes":""},"class_list":["post-50570","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Pour aller plus loin - Orazio Puglisi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/pour-aller-plus-loin-4\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Pour aller plus loin - Orazio Puglisi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Image mise en avant : Gyula Breyer &nbsp; Ecole hypermoderne &nbsp; Aaron Nimzovitsch L&rsquo;\u00e9cole hypermoderne, aussi nomm\u00e9e\u00a0\u00e9cole n\u00e9oromantique, est un courant de pens\u00e9e\u00a0\u00e9chiqu\u00e9en\u00a0apparu au d\u00e9but du\u00a0XXe\u00a0si\u00e8cle, apr\u00e8s la\u00a0Premi\u00e8re Guerre mondiale.\u00a0\u00ab\u00a0La r\u00e9volution hypermoderne a laiss\u00e9 une trace durable dans l&rsquo;histoire de l&rsquo;\u00e9volution des id\u00e9es strat\u00e9giques \u00e9chiqu\u00e9ennes\u00a0\u00bb[1]. Origine du nom C&rsquo;est le prolifique\u00a0Xavier Tartacover\u00a0qui fut \u00e0 l&rsquo;origine [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/pour-aller-plus-loin-4\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orazio Puglisi\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/0\/0f\/Aron_Nimzowitsch.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail_unscaled\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/pour-aller-plus-loin-4\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/pour-aller-plus-loin-4\\\/\",\"name\":\"Pour aller plus loin - Orazio Puglisi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/pour-aller-plus-loin-4\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/pour-aller-plus-loin-4\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/Gyula_Breyer.jpg\",\"datePublished\":\"2026-11-18T13:33:20+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/pour-aller-plus-loin-4\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/pour-aller-plus-loin-4\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/pour-aller-plus-loin-4\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/Gyula_Breyer.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/Gyula_Breyer.jpg\",\"width\":250,\"height\":324},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/pour-aller-plus-loin-4\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Les Echecs\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/les-echecs\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Pour aller plus loin\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\",\"name\":\"Oraziopuglisi.art\",\"description\":\"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\",\"name\":\"Orazio Puglisi\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Orazio Puglisi\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Pour aller plus loin - Orazio Puglisi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/pour-aller-plus-loin-4\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Pour aller plus loin - Orazio Puglisi","og_description":"Image mise en avant : Gyula Breyer &nbsp; Ecole hypermoderne &nbsp; Aaron Nimzovitsch L&rsquo;\u00e9cole hypermoderne, aussi nomm\u00e9e\u00a0\u00e9cole n\u00e9oromantique, est un courant de pens\u00e9e\u00a0\u00e9chiqu\u00e9en\u00a0apparu au d\u00e9but du\u00a0XXe\u00a0si\u00e8cle, apr\u00e8s la\u00a0Premi\u00e8re Guerre mondiale.\u00a0\u00ab\u00a0La r\u00e9volution hypermoderne a laiss\u00e9 une trace durable dans l&rsquo;histoire de l&rsquo;\u00e9volution des id\u00e9es strat\u00e9giques \u00e9chiqu\u00e9ennes\u00a0\u00bb[1]. Origine du nom C&rsquo;est le prolifique\u00a0Xavier Tartacover\u00a0qui fut \u00e0 l&rsquo;origine [&hellip;]","og_url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/pour-aller-plus-loin-4\/","og_site_name":"Orazio Puglisi","og_image":[{"url":"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/0\/0f\/Aron_Nimzowitsch.jpg?utm_source=fr.wikipedia.org&amp;utm_campaign=parser&amp;utm_content=thumbnail_unscaled","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/pour-aller-plus-loin-4\/","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/pour-aller-plus-loin-4\/","name":"Pour aller plus loin - Orazio Puglisi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/pour-aller-plus-loin-4\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/pour-aller-plus-loin-4\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Gyula_Breyer.jpg","datePublished":"2026-11-18T13:33:20+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/pour-aller-plus-loin-4\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/pour-aller-plus-loin-4\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/pour-aller-plus-loin-4\/#primaryimage","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Gyula_Breyer.jpg","contentUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Gyula_Breyer.jpg","width":250,"height":324},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/pour-aller-plus-loin-4\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Les Echecs","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-echecs\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Pour aller plus loin"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/","name":"Oraziopuglisi.art","description":"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?","publisher":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c","name":"Orazio Puglisi","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","caption":"Orazio Puglisi"},"logo":{"@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g"},"sameAs":["http:\/\/oraziopuglisi.art"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/50570","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50570"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/50570\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12846"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50563"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50570"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}