{"id":32832,"date":"2026-11-05T12:34:22","date_gmt":"2026-11-05T11:34:22","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/fes\/"},"modified":"2026-11-05T12:35:07","modified_gmt":"2026-11-05T11:35:07","slug":"fes","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/fes\/","title":{"rendered":"F\u00e8s"},"content":{"rendered":"<p class=\"opa-ref\" style=\"text-align: center; font-size: 0.85em; line-height: 1.5;\"><em><strong>Image d&rsquo;en-t\u00eate :<\/strong> St\u00e9phane Passet, <em>Panorama sur F\u00e8s el-Bali, pris du sud<\/em>, autochrome, janvier 1913, mus\u00e9e d\u00e9partemental Albert-Kahn (<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Panorama_sur_F%C3%A8s_el_Bali,_pris_du_sud_-_A840.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC0)<\/em><\/p>\n<div class=\"opa-soutien\" style=\"text-align: center; margin: 0 0 1.6em;\">\n<form style=\"display: inline-block; margin: 0 0 .4em;\" action=\"https:\/\/www.paypal.com\/donate\" method=\"post\" target=\"_top\"><input name=\"hosted_button_id\" type=\"hidden\" value=\"QSSRVLDUKP2MG\" \/><input style=\"border: 0;\" title=\"Faire un don avec PayPal\" alt=\"Faire un don avec PayPal\" name=\"submit\" src=\"https:\/\/www.paypalobjects.com\/fr_FR\/FR\/i\/btn\/btn_donateCC_LG.gif\" type=\"image\" \/><\/form>\n<p><span style=\"font-size: 0.9em;\"><a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/soutenir\/\">Soutenir mon travail<\/a> \u00b7 <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/abonnements\/\">Tout lire sans limite<\/a> \u00b7 <a href=\"https:\/\/www.amazon.fr\/Livres-Orazio-Puglisi\/s?rh=n%3A301061%2Cp_27%3AOrazio+Puglisi\">Mes livres<\/a><\/span><\/div>\n<style>.opa-art{font-size:1.04em;line-height:1.75}.opa-art h2{margin-top:1.6em}.opa-art h3{margin-top:1.8em;color:#7a1f2b}.opa-fig{position:relative;left:50%;transform:translateX(-50%);width:min(1000px,94vw);margin:2.2em 0}.opa-fig img{width:100%!important;height:auto!important;max-width:none!important;display:block;box-shadow:0 10px 34px rgba(0,0,0,.25);border-radius:3px}.opa-fig figcaption{max-width:720px;margin:.8em auto 0;font-size:.82em;line-height:1.5;text-align:center;opacity:.8}.opa-lettrine:first-letter{float:left;font-family:Georgia,serif;font-size:3.4em;line-height:.9;padding:.05em .12em 0 0;color:#7a1f2b}.opa-biblio{font-size:.92em}<\/style>\n<style>.opa-gal{display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fill,minmax(240px,1fr));gap:16px;margin:1.6em 0;position:relative;left:50%;transform:translateX(-50%);width:min(1100px,94vw);background:#fbf8f3;padding:18px;border-radius:8px;box-sizing:border-box;color:#222}.opa-gal figure{margin:0}.opa-gal img{width:100%!important;height:220px!important;object-fit:cover;border-radius:4px;box-shadow:0 6px 18px rgba(0,0,0,.2)}.opa-gal figcaption{font-size:.78em;line-height:1.4;margin-top:.4em;opacity:.9}.opa-vidbox{position:relative;padding-top:56.25%;margin:1.2em 0;border-radius:6px;overflow:hidden;box-shadow:0 8px 24px rgba(0,0,0,.25)}.opa-vidbox iframe,.opa-vidbox video{position:absolute;inset:0;width:100%;height:100%;border:0}.opa-dl li{margin:.4em 0}.opa-dl a{font-weight:600}<\/style>\n<div class=\"opa-art\">\n<h2 style=\"text-align: center;\">F\u00e8s, la capitale spirituelle du Maroc : guide d&rsquo;histoire, d&rsquo;art et de voyage<\/h2>\n<p class=\"opa-lettrine\">Fond\u00e9e \u00e0 la fin du VIIIe si\u00e8cle par les Idrissides, <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/F%C3%A8s\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">F\u00e8s<\/a> fut plusieurs fois la capitale du Maroc et reste son c\u0153ur religieux et intellectuel. Sa m\u00e9dina, F\u00e8s el-Bali, la plus vaste zone pi\u00e9tonne du monde, est un labyrinthe de pr\u00e8s de dix mille ruelles o\u00f9 artisans, mosqu\u00e9es et m\u00e9dersas perp\u00e9tuent la civilisation arabo-andalouse ; elle est inscrite au patrimoine mondial depuis 1981 (voir <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/marrakech\/\">Marrakech<\/a> et <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/maroc\/\">Maroc<\/a>).<\/p>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:The_minaret_of_Al-Qarawiyyin_Mosque_in_Fez.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/86\/The_minaret_of_Al-Qarawiyyin_Mosque_in_Fez.jpg\/1920px-The_minaret_of_Al-Qarawiyyin_Mosque_in_Fez.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Minaret de la Qaraouiyine\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>La mosqu\u00e9e Qaraouiyine <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:The_minaret_of_Al-Qarawiyyin_Mosque_in_Fez.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<h3>La Qaraouiyine<\/h3>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Al-Attarine_Madrasa_DSCF3541_(R_Prazeres).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3b\/Al-Attarine_Madrasa_DSCF3541_%28R_Prazeres%29.jpg\/1920px-Al-Attarine_Madrasa_DSCF3541_%28R_Prazeres%29.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"M\u00e9dersa el-Attarine\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>La m\u00e9dersa el-Attarine <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Al-Attarine_Madrasa_DSCF3541_(R_Prazeres).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>Fond\u00e9e en 859 par Fatima al-Fihriya, une femme venue de Kairouan, la mosqu\u00e9e <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Universit%C3%A9_Al_Quaraouiyine\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Qaraouiyine<\/a> abrite l&rsquo;une des plus anciennes universit\u00e9s du monde encore en activit\u00e9 et une biblioth\u00e8que de manuscrits pr\u00e9cieux. Les non-musulmans n&rsquo;y entrent pas, mais on aper\u00e7oit sa cour par les grandes portes ouvertes.<\/p>\n<h3>Les m\u00e9dersas m\u00e9rinides<\/h3>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Stucco_decoration,_Bou_Inania_Madrasa,_Fez,_Marocco_(%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%88%D8%B9%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9,_%E2%B4%B0%E2%B5%99%E2%B5%89%E2%B5%8F%E2%B4%B0%E2%B5%8F_%E2%B4%B1%E2%B5%93_%E2%B5%89%E2%B5%8F%E2%B4%B0%E2%B5%8F%E2%B5%89%E2%B5%A2%E2%B4%B0).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/ff\/Stucco_decoration%2C_Bou_Inania_Madrasa%2C_Fez%2C_Marocco_%28%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%88%D8%B9%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9%2C_%E2%B4%B0%E2%B5%99%E2%B5%89%E2%B5%8F%E2%B4%B0%E2%B5%8F_%E2%B4%B1%E2%B5%93_%E2%B5%89%E2%B5%8F%E2%B4%B0%E2%B5%8F%E2%B5%89%E2%B5%A2%E2%B4%B0%29.jpg\/1920px-Stucco_decoration%2C_Bou_Inania_Madrasa%2C_Fez%2C_Marocco_%28%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%88%D8%B9%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9%2C_%E2%B4%B0%E2%B5%99%E2%B5%89%E2%B5%8F%E2%B4%B0%E2%B5%8F_%E2%B4%B1%E2%B5%93_%E2%B5%89%E2%B5%8F%E2%B4%B0%E2%B5%8F%E2%B5%89%E2%B5%A2%E2%B4%B0%29.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Stucs de Bou Inania\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Stucs cisel\u00e9s de la m\u00e9dersa Bou Inania <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Stucco_decoration,_Bou_Inania_Madrasa,_Fez,_Marocco_(%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%88%D8%B9%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9,_%E2%B4%B0%E2%B5%99%E2%B5%89%E2%B5%8F%E2%B4%B0%E2%B5%8F_%E2%B4%B1%E2%B5%93_%E2%B5%89%E2%B5%8F%E2%B4%B0%E2%B5%8F%E2%B5%89%E2%B5%A2%E2%B4%B0).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>Au XIVe si\u00e8cle, les sultans m\u00e9rinides firent b\u00e2tir des coll\u00e8ges pour les \u00e9tudiants : la <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Bou_Inania_Madrasa\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">m\u00e9dersa Bou Inania<\/a> et la m\u00e9dersa el-Attarine sont des \u00e9crins de zellige, de stuc cisel\u00e9 et de c\u00e8dre sculpt\u00e9, d&rsquo;une finesse comparable \u00e0 l&rsquo;Alhambra de Grenade (voir <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/grenade\/\">Grenade<\/a>).<\/p>\n<h3>Les souks et les tanneries<\/h3>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Chouara_Tannery,_Fes_(8947682350).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bd\/Chouara_Tannery%2C_Fes_%288947682350%29.jpg\/1920px-Chouara_Tannery%2C_Fes_%288947682350%29.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Tanneries Chouara\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Les tanneries Chouara <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Chouara_Tannery,_Fes_(8947682350).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY 2.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>Chaque ruelle de la m\u00e9dina a son m\u00e9tier : dinandiers, potiers, tisserands, babouchiers. Depuis les terrasses qui les entourent, on voit les <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Chouara_Tannery\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">tanneries Chouara<\/a>, o\u00f9 les peaux trempent dans des cuves de couleur comme au Moyen \u00c2ge. La fontaine Nejjarine et son fondouk, devenu mus\u00e9e des arts du bois, sont un joyau.<\/p>\n<h3>Bab Bou Jeloud, F\u00e8s el-Jdid et Volubilis<\/h3>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Bab_Bou_Jeloud_(Fes,_Marocco).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/e8\/Bab_Bou_Jeloud_%28Fes%2C_Marocco%29.jpg\/1920px-Bab_Bou_Jeloud_%28Fes%2C_Marocco%29.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Bab Bou Jeloud\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>La porte Bab Bou Jeloud <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Bab_Bou_Jeloud_(Fes,_Marocco).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>On entre dans la m\u00e9dina par la porte Bab Bou Jeloud, bleue c\u00f4t\u00e9 ville et verte c\u00f4t\u00e9 m\u00e9dina. F\u00e8s el-Jdid, la \u00ab ville nouvelle \u00bb du XIIIe si\u00e8cle, abrite le palais royal aux portes de bronze et le mellah, ancien quartier juif. \u00c0 60 kilom\u00e8tres, les ruines romaines de <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Volubilis\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Volubilis<\/a> et la ville sainte de Moulay Idriss compl\u00e8tent la d\u00e9couverte.<\/p>\n<h3>Conseils pratiques<\/h3>\n<p>F\u00e8s est \u00e0 2 h 30 de Rabat en train et \u00e0 une heure de l&rsquo;a\u00e9roport de F\u00e8s-Sa\u00efss. Un guide officiel est pr\u00e9cieux pour une premi\u00e8re visite de la m\u00e9dina. Dormez dans un riad. Les meilleures saisons sont le printemps et l&rsquo;automne ; le Festival des musiques sacr\u00e9es a lieu en juin. Go\u00fbtez la pastilla au pigeon, sp\u00e9cialit\u00e9 fassie.<\/p>\n<h3>F\u00e8s en trois jours<\/h3>\n<ul class=\"opa-chrono\">\n<li><strong>Jour 1 \u2013 F\u00e8s el-Bali<\/strong> : Bab Bou Jeloud, m\u00e9dersa Bou Inania, souks, Qaraouiyine, m\u00e9dersa el-Attarine, fontaine Nejjarine.<\/li>\n<li><strong>Jour 2 \u2013 Artisans et panoramas<\/strong> : tanneries Chouara, quartier des dinandiers, mus\u00e9e Batha ; coucher du soleil aux tombeaux m\u00e9rinides.<\/li>\n<li><strong>Jour 3 \u2013 F\u00e8s el-Jdid et Volubilis<\/strong> : palais royal et mellah le matin ; Volubilis et Moulay Idriss l&rsquo;apr\u00e8s-midi.<\/li>\n<li><strong>Et si vous restez plus longtemps<\/strong> : Mekn\u00e8s, Chefchaouen, le Moyen Atlas et ses c\u00e8dres, Ifrane.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Rep\u00e8res<\/h3>\n<ul class=\"opa-chrono\">\n<li><strong>789<\/strong> \u2014 Idris Ier fonde la ville<\/li>\n<li><strong>809<\/strong> \u2014 Idris II en fait sa capitale<\/li>\n<li><strong>859<\/strong> \u2014 Fondation de la Qaraouiyine<\/li>\n<li><strong>1276<\/strong> \u2014 Les M\u00e9rinides fondent F\u00e8s el-Jdid<\/li>\n<li><strong>1325<\/strong> \u2014 M\u00e9dersa el-Attarine<\/li>\n<li><strong>1350-1355<\/strong> \u2014 M\u00e9dersa Bou Inania<\/li>\n<li><strong>1492<\/strong> \u2014 Arriv\u00e9e des juifs et musulmans chass\u00e9s d&rsquo;Espagne<\/li>\n<li><strong>1912<\/strong> \u2014 Trait\u00e9 de F\u00e8s et protectorat fran\u00e7ais<\/li>\n<li><strong>1981<\/strong> \u2014 M\u00e9dina de F\u00e8s au patrimoine mondial<\/li>\n<li><strong>1994<\/strong> \u2014 Premier Festival des musiques sacr\u00e9es<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Galerie<\/h3>\n<div class=\"opa-gal\">\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Prayer_Hall_Bou_Inania_Fez_Nov25_A7CR_09148-52_HDR0.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/e3\/Prayer_Hall_Bou_Inania_Fez_Nov25_A7CR_09148-52_HDR0.jpg\/1920px-Prayer_Hall_Bou_Inania_Fez_Nov25_A7CR_09148-52_HDR0.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Salle de pri\u00e8re de Bou Inania\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>La salle de pri\u00e8re de la m\u00e9dersa Bou Inania <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Prayer_Hall_Bou_Inania_Fez_Nov25_A7CR_09148-52_HDR0.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Al-Attarine_Madrasa_DSCF3564_(R_Prazeres).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9f\/Al-Attarine_Madrasa_DSCF3564_%28R_Prazeres%29.jpg\/1920px-Al-Attarine_Madrasa_DSCF3564_%28R_Prazeres%29.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"M\u00e9dersa el-Attarine\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Zelliges de la m\u00e9dersa el-Attarine <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Al-Attarine_Madrasa_DSCF3564_(R_Prazeres).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Royal_Palace_in_Fes_22022021_20.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/73\/Royal_Palace_in_Fes_22022021_20.jpg\/1920px-Royal_Palace_in_Fes_22022021_20.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Palais royal\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Les portes du palais royal <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Royal_Palace_in_Fes_22022021_20.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Blick_auf_Volubilis_1990.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/16\/Blick_auf_Volubilis_1990.jpg\/1920px-Blick_auf_Volubilis_1990.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Volubilis\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Les ruines de Volubilis <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Blick_auf_Volubilis_1990.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Panorama_sur_F%C3%A8s_el_Bali,_pris_du_sud_-_A854.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/57\/Panorama_sur_F%C3%A8s_el_Bali%2C_pris_du_sud_-_A854.jpg\/1920px-Panorama_sur_F%C3%A8s_el_Bali%2C_pris_du_sud_-_A854.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"F\u00e8s en 1913\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Panorama sur F\u00e8s el-Bali, autochrome de St\u00e9phane Passet, 1913 <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Panorama_sur_F%C3%A8s_el_Bali,_pris_du_sud_-_A854.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Panorama_vers_F%C3%A8s_el_Bali_pris_du_cimeti%C3%A8re_de_B%C3%A2b_Ftouh_-_A841.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/dc\/Panorama_vers_F%C3%A8s_el_Bali_pris_du_cimeti%C3%A8re_de_B%C3%A2b_Ftouh_-_A841.jpg\/1920px-Panorama_vers_F%C3%A8s_el_Bali_pris_du_cimeti%C3%A8re_de_B%C3%A2b_Ftouh_-_A841.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"F\u00e8s depuis Bab Ftouh\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>F\u00e8s el-Bali depuis le cimeti\u00e8re de Bab Ftouh, autochrome, 1913 <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Panorama_vers_F%C3%A8s_el_Bali_pris_du_cimeti%C3%A8re_de_B%C3%A2b_Ftouh_-_A841.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<h3>\u00c0 voir<\/h3>\n<ul class=\"opa-dl\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/results?search_query=F%C3%A8s+m%C3%A9dina+documentaire\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">F\u00e8s, la ville imp\u00e9riale<\/a> (vid\u00e9os YouTube)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/results?search_query=artisans+F%C3%A8s+tanneries\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Les artisans de F\u00e8s<\/a> (vid\u00e9os YouTube)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/results?search_query=visiter+F%C3%A8s+Maroc\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Visiter F\u00e8s<\/a> (vid\u00e9os YouTube)<\/li>\n<\/ul>\n<h3>\u00c0 t\u00e9l\u00e9charger (livres du domaine public, PDF)<\/h3>\n<ul class=\"opa-dl\">\n<li><a href=\"https:\/\/archive.org\/download\/aumarocparpierre00loti\/aumarocparpierre00loti.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">T\u00e9l\u00e9charger le PDF<\/a> \u2014 Pierre Loti, <em>Au Maroc<\/em>, 1890 (<a href=\"https:\/\/archive.org\/details\/aumarocparpierre00loti\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">lire en ligne<\/a>)<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Pour aller plus loin en ligne<\/h3>\n<ul class=\"opa-dl\">\n<li><a href=\"https:\/\/whc.unesco.org\/fr\/list\/170\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">M\u00e9dina de F\u00e8s (UNESCO)<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fr.wikivoyage.org\/wiki\/F%C3%A8s\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Guide Wikivoyage de F\u00e8s<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h3>Pour aller plus loin<\/h3>\n<ul class=\"opa-biblio\">\n<li>L\u00e9on l&rsquo;Africain, <em>Description de l&rsquo;Afrique<\/em>, 1550.<\/li>\n<li>Pierre Loti, <em>Au Maroc<\/em>, 1890.<\/li>\n<li>Voir aussi <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/\">Voyages<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-sept-merveilles-du-monde\/\">Les sept merveilles du monde<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-plus-belles-iles-du-monde\/\">Les plus belles \u00eeles du monde<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-plus-belles-plages-du-monde\/\">Les plus belles plages du monde<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/lieux-atypiques\/\">Lieux atypiques<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-plus-grands-musees-du-monde\/\">Les plus grands mus\u00e9es du monde<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-grandes-capitales-du-monde\/\">Les grandes capitales du monde<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/rome-2\/\">Rome<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/venise\/\">Venise<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/preparer-mon-voyage\/\">Pr\u00e9parer mon voyage<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Image d&rsquo;en-t\u00eate : St\u00e9phane Passet, Panorama sur F\u00e8s el-Bali, pris du sud, autochrome, janvier 1913, mus\u00e9e d\u00e9partemental Albert-Kahn (Wikimedia Commons, CC0) Soutenir mon travail \u00b7 Tout lire sans limite \u00b7 Mes livres F\u00e8s, la capitale spirituelle du Maroc : guide d&rsquo;histoire, d&rsquo;art et de voyage Fond\u00e9e \u00e0 la fin du VIIIe si\u00e8cle par les Idrissides, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32831,"parent":6999,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-32832","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>F\u00e8s, la capitale spirituelle du Maroc : guide d&#039;art et de voyage - Orazio Puglisi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Visiter F\u00e8s en historien de l&#039;art : m\u00e9dina F\u00e8s el-Bali, Qaraouiyine, m\u00e9dersas Bou Inania et el-Attarine, tanneries, F\u00e8s el-Jdid, Volubilis, itin\u00e9raire de 3 jours.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/fes\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"F\u00e8s, la capitale spirituelle du Maroc : guide d&#039;art et de voyage - Orazio Puglisi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Visiter F\u00e8s en historien de l&#039;art : m\u00e9dina F\u00e8s el-Bali, Qaraouiyine, m\u00e9dersas Bou Inania et el-Attarine, tanneries, F\u00e8s el-Jdid, Volubilis, itin\u00e9raire de 3 jours.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/fes\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orazio Puglisi\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-11-05T11:35:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/stephane-passet-panorama-fes-el-bali-1913.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1423\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/voyages\\\/fes\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/voyages\\\/fes\\\/\",\"name\":\"F\u00e8s, la capitale spirituelle du Maroc : guide d'art et de voyage - Orazio Puglisi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/voyages\\\/fes\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/voyages\\\/fes\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/stephane-passet-panorama-fes-el-bali-1913.jpg\",\"datePublished\":\"2026-11-05T11:34:22+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-05T11:35:07+00:00\",\"description\":\"Visiter F\u00e8s en historien de l'art : m\u00e9dina F\u00e8s el-Bali, Qaraouiyine, m\u00e9dersas Bou Inania et el-Attarine, tanneries, F\u00e8s el-Jdid, Volubilis, itin\u00e9raire de 3 jours.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/voyages\\\/fes\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/voyages\\\/fes\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/voyages\\\/fes\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/stephane-passet-panorama-fes-el-bali-1913.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/stephane-passet-panorama-fes-el-bali-1913.jpg\",\"width\":1920,\"height\":1423,\"caption\":\"St\u00e9phane Passet, Panorama sur F\u00e8s el-Bali, pris du sud, autochrome, janvier 1913, mus\u00e9e d\u00e9partemental Albert-Kahn\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/voyages\\\/fes\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Voyages\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/voyages\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"F\u00e8s\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\",\"name\":\"Oraziopuglisi.art\",\"description\":\"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\",\"name\":\"Orazio Puglisi\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Orazio Puglisi\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"F\u00e8s, la capitale spirituelle du Maroc : guide d'art et de voyage - Orazio Puglisi","description":"Visiter F\u00e8s en historien de l'art : m\u00e9dina F\u00e8s el-Bali, Qaraouiyine, m\u00e9dersas Bou Inania et el-Attarine, tanneries, F\u00e8s el-Jdid, Volubilis, itin\u00e9raire de 3 jours.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/fes\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"F\u00e8s, la capitale spirituelle du Maroc : guide d'art et de voyage - Orazio Puglisi","og_description":"Visiter F\u00e8s en historien de l'art : m\u00e9dina F\u00e8s el-Bali, Qaraouiyine, m\u00e9dersas Bou Inania et el-Attarine, tanneries, F\u00e8s el-Jdid, Volubilis, itin\u00e9raire de 3 jours.","og_url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/fes\/","og_site_name":"Orazio Puglisi","article_modified_time":"2026-11-05T11:35:07+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1423,"url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/stephane-passet-panorama-fes-el-bali-1913.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/fes\/","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/fes\/","name":"F\u00e8s, la capitale spirituelle du Maroc : guide d'art et de voyage - Orazio Puglisi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/fes\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/fes\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/stephane-passet-panorama-fes-el-bali-1913.jpg","datePublished":"2026-11-05T11:34:22+00:00","dateModified":"2026-11-05T11:35:07+00:00","description":"Visiter F\u00e8s en historien de l'art : m\u00e9dina F\u00e8s el-Bali, Qaraouiyine, m\u00e9dersas Bou Inania et el-Attarine, tanneries, F\u00e8s el-Jdid, Volubilis, itin\u00e9raire de 3 jours.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/fes\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/fes\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/fes\/#primaryimage","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/stephane-passet-panorama-fes-el-bali-1913.jpg","contentUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/stephane-passet-panorama-fes-el-bali-1913.jpg","width":1920,"height":1423,"caption":"St\u00e9phane Passet, Panorama sur F\u00e8s el-Bali, pris du sud, autochrome, janvier 1913, mus\u00e9e d\u00e9partemental Albert-Kahn"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/fes\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Voyages","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"F\u00e8s"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/","name":"Oraziopuglisi.art","description":"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?","publisher":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c","name":"Orazio Puglisi","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","caption":"Orazio Puglisi"},"logo":{"@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g"},"sameAs":["http:\/\/oraziopuglisi.art"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/32832","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32832"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/32832\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32836,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/32832\/revisions\/32836"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6999"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32831"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32832"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}