{"id":32824,"date":"2026-11-05T12:31:23","date_gmt":"2026-11-05T11:31:23","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/bagan\/"},"modified":"2026-11-05T12:32:07","modified_gmt":"2026-11-05T11:32:07","slug":"bagan","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/bagan\/","title":{"rendered":"Bagan"},"content":{"rendered":"<p class=\"opa-ref\" style=\"text-align: center; font-size: 0.85em; line-height: 1.5;\"><em><strong>Image d&rsquo;en-t\u00eate :<\/strong> Linnaeus Tripe, <em>Pugahm Myo : le temple Thatbyinnyu<\/em>, photographie, 1855, Metropolitan Museum of Art, New York (<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Pugahm_Myo-_Thapinyu_Pagoda_MET_DP300698.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC0)<\/em><\/p>\n<div class=\"opa-soutien\" style=\"text-align: center; margin: 0 0 1.6em;\">\n<form style=\"display: inline-block; margin: 0 0 .4em;\" action=\"https:\/\/www.paypal.com\/donate\" method=\"post\" target=\"_top\"><input name=\"hosted_button_id\" type=\"hidden\" value=\"QSSRVLDUKP2MG\" \/><input style=\"border: 0;\" title=\"Faire un don avec PayPal\" alt=\"Faire un don avec PayPal\" name=\"submit\" src=\"https:\/\/www.paypalobjects.com\/fr_FR\/FR\/i\/btn\/btn_donateCC_LG.gif\" type=\"image\" \/><\/form>\n<p><span style=\"font-size: 0.9em;\"><a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/soutenir\/\">Soutenir mon travail<\/a> \u00b7 <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/abonnements\/\">Tout lire sans limite<\/a> \u00b7 <a href=\"https:\/\/www.amazon.fr\/Livres-Orazio-Puglisi\/s?rh=n%3A301061%2Cp_27%3AOrazio+Puglisi\">Mes livres<\/a><\/span><\/div>\n<style>.opa-art{font-size:1.04em;line-height:1.75}.opa-art h2{margin-top:1.6em}.opa-art h3{margin-top:1.8em;color:#7a1f2b}.opa-fig{position:relative;left:50%;transform:translateX(-50%);width:min(1000px,94vw);margin:2.2em 0}.opa-fig img{width:100%!important;height:auto!important;max-width:none!important;display:block;box-shadow:0 10px 34px rgba(0,0,0,.25);border-radius:3px}.opa-fig figcaption{max-width:720px;margin:.8em auto 0;font-size:.82em;line-height:1.5;text-align:center;opacity:.8}.opa-lettrine:first-letter{float:left;font-family:Georgia,serif;font-size:3.4em;line-height:.9;padding:.05em .12em 0 0;color:#7a1f2b}.opa-biblio{font-size:.92em}<\/style>\n<style>.opa-gal{display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fill,minmax(240px,1fr));gap:16px;margin:1.6em 0;position:relative;left:50%;transform:translateX(-50%);width:min(1100px,94vw);background:#fbf8f3;padding:18px;border-radius:8px;box-sizing:border-box;color:#222}.opa-gal figure{margin:0}.opa-gal img{width:100%!important;height:220px!important;object-fit:cover;border-radius:4px;box-shadow:0 6px 18px rgba(0,0,0,.2)}.opa-gal figcaption{font-size:.78em;line-height:1.4;margin-top:.4em;opacity:.9}.opa-vidbox{position:relative;padding-top:56.25%;margin:1.2em 0;border-radius:6px;overflow:hidden;box-shadow:0 8px 24px rgba(0,0,0,.25)}.opa-vidbox iframe,.opa-vidbox video{position:absolute;inset:0;width:100%;height:100%;border:0}.opa-dl li{margin:.4em 0}.opa-dl a{font-weight:600}<\/style>\n<div class=\"opa-art\">\n<h2 style=\"text-align: center;\">Bagan, la plaine aux deux mille temples : guide d&rsquo;histoire, d&rsquo;art et de voyage<\/h2>\n<p class=\"opa-lettrine\">Du XIe au XIIIe si\u00e8cle, les rois de <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bagan\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Bagan<\/a> (Pagan), premiers unificateurs de la Birmanie, firent \u00e9lever dans une plaine au bord de l&rsquo;Irrawaddy plus de dix mille temples, stupas et monast\u00e8res bouddhiques. Plus de deux mille subsistent, de brique rouge et de stuc blanc, couverts de peintures murales : un paysage sacr\u00e9 unique au monde, inscrit au patrimoine mondial en 2019 (voir <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/le-bouddhisme\/\">Le Bouddhisme<\/a> et <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/angkor\/\">Angkor<\/a>).<\/p>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Bagan_Sunrise_5.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/1f\/Bagan_Sunrise_5.jpg\/1920px-Bagan_Sunrise_5.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Lever du soleil sur Bagan\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Lever du soleil sur la plaine de Bagan <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Bagan_Sunrise_5.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<h3>L&rsquo;Ananda et les grands temples<\/h3>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:20160801_Ananda_Temple_Bagan_Myanmar_6682.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/af\/20160801_Ananda_Temple_Bagan_Myanmar_6682.jpg\/1920px-20160801_Ananda_Temple_Bagan_Myanmar_6682.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Temple d'Ananda\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Le temple d&rsquo;Ananda <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:20160801_Ananda_Temple_Bagan_Myanmar_6682.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>Le <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Ananda_Temple\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">temple d&rsquo;Ananda<\/a> (vers 1105), d&rsquo;un blanc \u00e9clatant sous sa fl\u00e8che dor\u00e9e, abrite quatre bouddhas debout de pr\u00e8s de dix m\u00e8tres, un pour chaque point cardinal. Le Thatbyinnyu, le plus haut de Bagan (61 m), le massif Dhammayangyi, \u00e0 la ma\u00e7onnerie parfaite, et le Sulamani, aux fresques bien conserv\u00e9es, comptent parmi les chefs-d&rsquo;\u0153uvre de l&rsquo;architecture birmane.<\/p>\n<h3>Shwezigon et les stupas<\/h3>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Shwezigon.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/4f\/Shwezigon.jpg\/1920px-Shwezigon.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Pagode Shwezigon\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>La pagode Shwezigon <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Shwezigon.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 3.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>La <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pagode_Shwezigon\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">pagode Shwezigon<\/a>, cloche dor\u00e9e \u00e9difi\u00e9e par le roi Anawrahta pour abriter des reliques du Bouddha, servit de mod\u00e8le \u00e0 toutes les pagodes birmanes. Le Shwesandaw, aux terrasses superpos\u00e9es, \u00e9tait le lieu favori pour admirer le lever et le coucher du soleil sur la plaine.<\/p>\n<h3>Peintures murales et art de Bagan<\/h3>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Bagan,_Myanmar,_Sulamani_Temple_2.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/28\/Bagan%2C_Myanmar%2C_Sulamani_Temple_2.jpg\/1920px-Bagan%2C_Myanmar%2C_Sulamani_Temple_2.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Temple Sulamani\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Le temple Sulamani <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Bagan,_Myanmar,_Sulamani_Temple_2.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>L&rsquo;int\u00e9rieur des temples conserve des milliers de peintures murales des XIIe et XIIIe si\u00e8cles : vies ant\u00e9rieures du Bouddha (<em>Jataka<\/em>), sc\u00e8nes de cour, motifs floraux. Le mus\u00e9e arch\u00e9ologique de Bagan pr\u00e9sente sculptures, inscriptions et objets. L&rsquo;artisanat de la laque, \u00e0 Myinkaba, perp\u00e9tue une tradition s\u00e9culaire.<\/p>\n<h3>Le mont Popa et l&rsquo;Irrawaddy<\/h3>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Popa_Taung_Kalat_(10808713286).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/ab\/Popa_Taung_Kalat_%2810808713286%29.jpg\/1920px-Popa_Taung_Kalat_%2810808713286%29.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Mont Popa\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Le monast\u00e8re de Taung Kalat, mont Popa <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Popa_Taung_Kalat_(10808713286).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 2.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>\u00c0 50 kilom\u00e8tres, le monast\u00e8re du <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mont_Popa\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">mont Popa<\/a>, perch\u00e9 sur un piton volcanique, est le sanctuaire des 37 <em>nats<\/em>, esprits v\u00e9n\u00e9r\u00e9s par les Birmans. Une descente de l&rsquo;Irrawaddy en bateau relie Bagan \u00e0 Mandalay.<\/p>\n<h3>Conseils pratiques<\/h3>\n<p>La situation politique de la Birmanie doit \u00eatre v\u00e9rifi\u00e9e aupr\u00e8s du minist\u00e8re des Affaires \u00e9trang\u00e8res avant tout projet de voyage. Sur place, on circule en v\u00e9lo \u00e9lectrique ou en cal\u00e8che ; l&rsquo;ascension des temples est d\u00e9sormais en grande partie interdite pour les prot\u00e9ger, mais quelques belv\u00e9d\u00e8res et les montgolfi\u00e8res (d&rsquo;octobre \u00e0 mars) offrent les vues c\u00e9l\u00e8bres. Retirez vos chaussures dans les temples.<\/p>\n<h3>Bagan en trois jours<\/h3>\n<ul class=\"opa-chrono\">\n<li><strong>Jour 1 \u2013 Old Bagan<\/strong> : Ananda, Thatbyinnyu, Gawdawpalin, mus\u00e9e arch\u00e9ologique ; coucher de soleil sur la plaine.<\/li>\n<li><strong>Jour 2 \u2013 Les grands temples<\/strong> : montgolfi\u00e8re \u00e0 l&rsquo;aube, Dhammayangyi, Sulamani, Shwesandaw ; ateliers de laque de Myinkaba.<\/li>\n<li><strong>Jour 3 \u2013 Popa et l&rsquo;Irrawaddy<\/strong> : mont Popa le matin ; promenade en bateau sur l&rsquo;Irrawaddy au coucher du soleil.<\/li>\n<li><strong>Et si vous restez plus longtemps<\/strong> : Mandalay, le lac Inle, Rangoun et la pagode Shwedagon.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Rep\u00e8res<\/h3>\n<ul class=\"opa-chrono\">\n<li><strong>849<\/strong> \u2014 Fondation traditionnelle de la ville fortifi\u00e9e<\/li>\n<li><strong>1044<\/strong> \u2014 Anawrahta unifie la Birmanie<\/li>\n<li><strong>1059-1102<\/strong> \u2014 Pagode Shwezigon<\/li>\n<li><strong>vers 1105<\/strong> \u2014 Temple d&rsquo;Ananda<\/li>\n<li><strong>1144<\/strong> \u2014 Temple Thatbyinnyu<\/li>\n<li><strong>vers 1170<\/strong> \u2014 Temple Dhammayangyi<\/li>\n<li><strong>1183<\/strong> \u2014 Temple Sulamani<\/li>\n<li><strong>1287<\/strong> \u2014 Invasion mongole et d\u00e9clin<\/li>\n<li><strong>1975<\/strong> \u2014 Grand s\u00e9isme<\/li>\n<li><strong>2019<\/strong> \u2014 Bagan au patrimoine mondial<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Galerie<\/h3>\n<div class=\"opa-gal\">\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Dhammayangyi_Temple_at_Bagan,Myanmar.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d6\/Dhammayangyi_Temple_at_Bagan%2CMyanmar.jpg\/1920px-Dhammayangyi_Temple_at_Bagan%2CMyanmar.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Dhammayangyi\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Le temple Dhammayangyi <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Dhammayangyi_Temple_at_Bagan,Myanmar.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY 2.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Thatbyinnyu_Temple.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/23\/Thatbyinnyu_Temple.jpg\/1920px-Thatbyinnyu_Temple.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Thatbyinnyu\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Le temple Thatbyinnyu <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Thatbyinnyu_Temple.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Shwesandaw_Pagoda_Bagan_Myanmar.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ea\/Shwesandaw_Pagoda_Bagan_Myanmar.jpg\/1920px-Shwesandaw_Pagoda_Bagan_Myanmar.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Shwesandaw\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>La pagode Shwesandaw <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Shwesandaw_Pagoda_Bagan_Myanmar.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY 2.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Irrawaddy_River.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/44\/Irrawaddy_River.jpg\/1920px-Irrawaddy_River.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Irrawaddy\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>L&rsquo;Irrawaddy <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Irrawaddy_River.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Linnaeus_Tripe,_Pugahm_Myo_-_East_Facade_of_Damayangyee_Pagoda,_August_20-24,_1855,_NGA_159347.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/78\/Linnaeus_Tripe%2C_Pugahm_Myo_-_East_Facade_of_Damayangyee_Pagoda%2C_August_20-24%2C_1855%2C_NGA_159347.jpg\/1920px-Linnaeus_Tripe%2C_Pugahm_Myo_-_East_Facade_of_Damayangyee_Pagoda%2C_August_20-24%2C_1855%2C_NGA_159347.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Tripe, Dhammayangyi\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Linnaeus Tripe, <em>Fa\u00e7ade est du Dhammayangyi<\/em>, 1855 <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Linnaeus_Tripe,_Pugahm_Myo_-_East_Facade_of_Damayangyee_Pagoda,_August_20-24,_1855,_NGA_159347.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Pugahm_Myo-_Distant_View_of_Gauda-palen_Pagoda_MET_DP300699.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/52\/Pugahm_Myo-_Distant_View_of_Gauda-palen_Pagoda_MET_DP300699.jpg\/1920px-Pugahm_Myo-_Distant_View_of_Gauda-palen_Pagoda_MET_DP300699.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Tripe, Gawdawpalin\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Linnaeus Tripe, <em>Vue du Gawdawpalin<\/em>, 1855, MET <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Pugahm_Myo-_Distant_View_of_Gauda-palen_Pagoda_MET_DP300699.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<h3>\u00c0 voir<\/h3>\n<ul class=\"opa-dl\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/results?search_query=Bagan+documentaire\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Bagan, la cit\u00e9 aux mille temples<\/a> (vid\u00e9os YouTube)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/results?search_query=Bagan+temples+peintures+murales\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">L&rsquo;art de Bagan<\/a> (vid\u00e9os YouTube)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/results?search_query=visiter+Bagan\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Visiter Bagan<\/a> (vid\u00e9os YouTube)<\/li>\n<\/ul>\n<h3>\u00c0 t\u00e9l\u00e9charger (livres du domaine public, PDF)<\/h3>\n<ul class=\"opa-dl\">\n<li><a href=\"https:\/\/archive.org\/download\/enbirmanie00gall\/enbirmanie00gall.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">T\u00e9l\u00e9charger le PDF<\/a> \u2014 Eug\u00e8ne Gallois, <em>En Birmanie<\/em>, 1899 (<a href=\"https:\/\/archive.org\/details\/enbirmanie00gall\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">lire en ligne<\/a>)<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Pour aller plus loin en ligne<\/h3>\n<ul class=\"opa-dl\">\n<li><a href=\"https:\/\/whc.unesco.org\/fr\/list\/1588\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Bagan (UNESCO)<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fr.wikivoyage.org\/wiki\/Bagan\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Guide Wikivoyage de Bagan<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h3>Pour aller plus loin<\/h3>\n<ul class=\"opa-biblio\">\n<li>Henry Yule, <em>A Narrative of the Mission to the Court of Ava<\/em>, 1858.<\/li>\n<li>George Orwell, <em>Une histoire birmane<\/em>, 1934.<\/li>\n<li>Voir aussi <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/\">Voyages<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-sept-merveilles-du-monde\/\">Les sept merveilles du monde<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-plus-belles-iles-du-monde\/\">Les plus belles \u00eeles du monde<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-plus-belles-plages-du-monde\/\">Les plus belles plages du monde<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/lieux-atypiques\/\">Lieux atypiques<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-plus-grands-musees-du-monde\/\">Les plus grands mus\u00e9es du monde<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-grandes-capitales-du-monde\/\">Les grandes capitales du monde<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/rome-2\/\">Rome<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/venise\/\">Venise<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/preparer-mon-voyage\/\">Pr\u00e9parer mon voyage<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Image d&rsquo;en-t\u00eate : Linnaeus Tripe, Pugahm Myo : le temple Thatbyinnyu, photographie, 1855, Metropolitan Museum of Art, New York (Wikimedia Commons, CC0) Soutenir mon travail \u00b7 Tout lire sans limite \u00b7 Mes livres Bagan, la plaine aux deux mille temples : guide d&rsquo;histoire, d&rsquo;art et de voyage Du XIe au XIIIe si\u00e8cle, les rois de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32823,"parent":6999,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-32824","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Bagan, la plaine aux deux mille temples : guide d&#039;art et de voyage - Orazio Puglisi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Visiter Bagan en historien de l&#039;art : temple d&#039;Ananda, Thatbyinnyu, Dhammayangyi, Shwezigon, peintures murales, mont Popa, itin\u00e9raire de 3 jours.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/bagan\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bagan, la plaine aux deux mille temples : guide d&#039;art et de voyage - Orazio Puglisi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Visiter Bagan en historien de l&#039;art : temple d&#039;Ananda, Thatbyinnyu, Dhammayangyi, Shwezigon, peintures murales, mont Popa, itin\u00e9raire de 3 jours.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/bagan\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orazio Puglisi\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-11-05T11:32:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/linnaeus-tripe-thatbyinnyu-pagan-1855.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1520\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/voyages\\\/bagan\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/voyages\\\/bagan\\\/\",\"name\":\"Bagan, la plaine aux deux mille temples : guide d'art et de voyage - Orazio Puglisi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/voyages\\\/bagan\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/voyages\\\/bagan\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/linnaeus-tripe-thatbyinnyu-pagan-1855.jpg\",\"datePublished\":\"2026-11-05T11:31:23+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-05T11:32:07+00:00\",\"description\":\"Visiter Bagan en historien de l'art : temple d'Ananda, Thatbyinnyu, Dhammayangyi, Shwezigon, peintures murales, mont Popa, itin\u00e9raire de 3 jours.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/voyages\\\/bagan\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/voyages\\\/bagan\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/voyages\\\/bagan\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/linnaeus-tripe-thatbyinnyu-pagan-1855.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/linnaeus-tripe-thatbyinnyu-pagan-1855.jpg\",\"width\":1920,\"height\":1520,\"caption\":\"Linnaeus Tripe, Pugahm Myo : le temple Thatbyinnyu, photographie, 1855, Metropolitan Museum of Art, New York\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/voyages\\\/bagan\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Voyages\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/voyages\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Bagan\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\",\"name\":\"Oraziopuglisi.art\",\"description\":\"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\",\"name\":\"Orazio Puglisi\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Orazio Puglisi\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bagan, la plaine aux deux mille temples : guide d'art et de voyage - Orazio Puglisi","description":"Visiter Bagan en historien de l'art : temple d'Ananda, Thatbyinnyu, Dhammayangyi, Shwezigon, peintures murales, mont Popa, itin\u00e9raire de 3 jours.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/bagan\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Bagan, la plaine aux deux mille temples : guide d'art et de voyage - Orazio Puglisi","og_description":"Visiter Bagan en historien de l'art : temple d'Ananda, Thatbyinnyu, Dhammayangyi, Shwezigon, peintures murales, mont Popa, itin\u00e9raire de 3 jours.","og_url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/bagan\/","og_site_name":"Orazio Puglisi","article_modified_time":"2026-11-05T11:32:07+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1520,"url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/linnaeus-tripe-thatbyinnyu-pagan-1855.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/bagan\/","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/bagan\/","name":"Bagan, la plaine aux deux mille temples : guide d'art et de voyage - Orazio Puglisi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/bagan\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/bagan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/linnaeus-tripe-thatbyinnyu-pagan-1855.jpg","datePublished":"2026-11-05T11:31:23+00:00","dateModified":"2026-11-05T11:32:07+00:00","description":"Visiter Bagan en historien de l'art : temple d'Ananda, Thatbyinnyu, Dhammayangyi, Shwezigon, peintures murales, mont Popa, itin\u00e9raire de 3 jours.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/bagan\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/bagan\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/bagan\/#primaryimage","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/linnaeus-tripe-thatbyinnyu-pagan-1855.jpg","contentUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/linnaeus-tripe-thatbyinnyu-pagan-1855.jpg","width":1920,"height":1520,"caption":"Linnaeus Tripe, Pugahm Myo : le temple Thatbyinnyu, photographie, 1855, Metropolitan Museum of Art, New York"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/bagan\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Voyages","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/voyages\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Bagan"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/","name":"Oraziopuglisi.art","description":"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?","publisher":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c","name":"Orazio Puglisi","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","caption":"Orazio Puglisi"},"logo":{"@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g"},"sameAs":["http:\/\/oraziopuglisi.art"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/32824","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32824"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/32824\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32828,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/32824\/revisions\/32828"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6999"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32823"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32824"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}