{"id":31997,"date":"2026-11-02T05:52:36","date_gmt":"2026-11-02T04:52:36","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?page_id=31997"},"modified":"2026-11-04T15:26:50","modified_gmt":"2026-11-04T14:26:50","slug":"afrique-du-sud-3","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/afrique-du-sud-3\/","title":{"rendered":"Afrique du Sud"},"content":{"rendered":"<p class=\"opa-ref\" style=\"text-align: center; font-size: 0.85em; line-height: 1.5;\"><em><strong>Image d&rsquo;en-t\u00eate :<\/strong> Peintures rupestres san de la grotte d&rsquo;Eland (Eland Cave), Drakensberg, patrimoine mondial de l&rsquo;UNESCO (<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:ELANDS_-_San_rock-art_panel_at_Eland_Cave,_Cathedral_Peak,_South_Africa,_2017.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0)<\/em><\/p>\n<div class=\"opa-soutien\" style=\"text-align: center; margin: 0 0 1.6em;\">\n<form style=\"display: inline-block; margin: 0 0 .4em;\" action=\"https:\/\/www.paypal.com\/donate\" method=\"post\" target=\"_top\"><input name=\"hosted_button_id\" type=\"hidden\" value=\"QSSRVLDUKP2MG\" \/><input style=\"border: 0;\" title=\"Faire un don avec PayPal\" alt=\"Faire un don avec PayPal\" name=\"submit\" src=\"https:\/\/www.paypalobjects.com\/fr_FR\/FR\/i\/btn\/btn_donateCC_LG.gif\" type=\"image\" \/><\/form>\n<p><span style=\"font-size: 0.9em;\"><a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/soutenir\/\">Soutenir mon travail<\/a> \u00b7 <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/abonnements\/\">Tout lire sans limite<\/a> \u00b7 <a href=\"https:\/\/www.amazon.fr\/Livres-Orazio-Puglisi\/s?rh=n%3A301061%2Cp_27%3AOrazio+Puglisi\">Mes livres<\/a><\/span><\/div>\n<style>.opa-art{font-size:1.04em;line-height:1.75}.opa-art h2{margin-top:1.6em}.opa-art h3{margin-top:1.8em;color:#7a1f2b}.opa-fig{position:relative;left:50%;transform:translateX(-50%);width:min(1000px,94vw);margin:2.2em 0}.opa-fig img{width:100%!important;height:auto!important;max-width:none!important;display:block;box-shadow:0 10px 34px rgba(0,0,0,.25);border-radius:3px}.opa-fig figcaption{max-width:720px;margin:.8em auto 0;font-size:.82em;line-height:1.5;text-align:center;opacity:.8}.opa-lettrine:first-letter{float:left;font-family:Georgia,serif;font-size:3.4em;line-height:.9;padding:.05em .12em 0 0;color:#7a1f2b}.opa-biblio{font-size:.92em}<\/style>\n<style>.opa-gal{display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fill,minmax(240px,1fr));gap:16px;margin:1.6em 0;position:relative;left:50%;transform:translateX(-50%);width:min(1100px,94vw);background:#fbf8f3;padding:18px;border-radius:8px;box-sizing:border-box;color:#222}.opa-gal figure{margin:0}.opa-gal img{width:100%!important;height:220px!important;object-fit:cover;border-radius:4px;box-shadow:0 6px 18px rgba(0,0,0,.2)}.opa-gal figcaption{font-size:.78em;line-height:1.4;margin-top:.4em;opacity:.9}.opa-vidbox{position:relative;padding-top:56.25%;margin:1.2em 0;border-radius:6px;overflow:hidden;box-shadow:0 8px 24px rgba(0,0,0,.25)}.opa-vidbox iframe,.opa-vidbox video{position:absolute;inset:0;width:100%;height:100%;border:0}.opa-dl li{margin:.4em 0}.opa-dl a{font-weight:600}<\/style>\n<div class=\"opa-art\">\n<h2 style=\"text-align: center;\">L&rsquo;art en Afrique du Sud : 100 000 ans de cr\u00e9ation<\/h2>\n<p class=\"opa-lettrine\">L&rsquo;<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Afrique_du_Sud\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Afrique du Sud<\/a> conserve les plus anciennes traces de cr\u00e9ation artistique de l&rsquo;humanit\u00e9 : \u00e0 la <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/grotte_de_Blombos\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Grotte de Blombos<\/a>, des morceaux d&rsquo;ocre grav\u00e9s de motifs g\u00e9om\u00e9triques ont \u00e9t\u00e9 dat\u00e9s de 75 000 ans, et un dessin \u00e0 l&rsquo;ocre de 73 000 ans. Viennent ensuite les milliers de peintures rupestres <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/San_(peuple)\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">san<\/a> du <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Drakensberg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Drakensberg<\/a>, les t\u00eates de terre cuite de Lydenburg, le rhinoc\u00e9ros d&rsquo;or de <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mapungubwe\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Mapungubwe<\/a>, puis les peintures murales ndebele, les perles zouloues et un art moderne marqu\u00e9 par la lutte contre l&rsquo;apartheid.<\/p>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Iziko_Lydenburg_Heads_2.JPG\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/4b\/Iziko_Lydenburg_Heads_2.JPG\/1920px-Iziko_Lydenburg_Heads_2.JPG?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"T\u00eates de Lydenburg\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Les t\u00eates de Lydenburg, terre cuite, vers 500, Iziko Museums, Le Cap <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Iziko_Lydenburg_Heads_2.JPG\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY 3.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<h3>Blombos et les peintures san<\/h3>\n<p>Les fragments d&rsquo;ocre grav\u00e9s de la grotte de Blombos, sur la c\u00f4te du Cap, sont parmi les plus anciennes expressions symboliques connues. Pendant des mill\u00e9naires, les chasseurs-cueilleurs san ont ensuite peint sur les parois des abris du Drakensberg des \u00e9lands, des sc\u00e8nes de chasse et de transe chamanique, avec une finesse et un sens du mouvement extraordinaires. Le parc uKhahlamba-Drakensberg, qui en compte plus de 35 000, est inscrit au patrimoine mondial depuis 2000 (voir aussi notre page sur <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/afrique-du-sud\/\">l&rsquo;art rupestre san<\/a>).<\/p>\n<h3>Mapungubwe et le rhinoc\u00e9ros d&rsquo;or<\/h3>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:UP_rhino.JPG\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/5\/50\/UP_rhino.JPG?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail_unscaled\" alt=\"Rhinoc\u00e9ros d'or de Mapungubwe\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Le rhinoc\u00e9ros d&rsquo;or de Mapungubwe, XIIIe si\u00e8cle, Universit\u00e9 de Pretoria <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:UP_rhino.JPG\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>Au XIIIe si\u00e8cle, le royaume de Mapungubwe, sur le Limpopo, pr\u00e9curseur du Grand Zimbabwe, commerce l&rsquo;or et l&rsquo;ivoire jusqu&rsquo;en Inde et en Chine. Dans ses tombes royales, on a d\u00e9couvert un petit rhinoc\u00e9ros en feuilles d&rsquo;or clout\u00e9es sur un noyau de bois, devenu un symbole national. Le site est inscrit au patrimoine mondial depuis 2003.<\/p>\n<h3>Thomas Baines et les peintres voyageurs<\/h3>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:A_South_Easter_off_the_Cape_%E2%80%93_Thomas_Baines.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/22\/A_South_Easter_off_the_Cape_%E2%80%93_Thomas_Baines.jpg\/1920px-A_South_Easter_off_the_Cape_%E2%80%93_Thomas_Baines.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Thomas Baines, Vent du sud-est au Cap\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Thomas Baines, <em>Un vent du sud-est au large du Cap<\/em> <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:A_South_Easter_off_the_Cape_%E2%80%93_Thomas_Baines.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, Public domain)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>Au XIXe si\u00e8cle, des artistes-explorateurs comme <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Thomas_Baines\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Thomas Baines<\/a> parcourent l&rsquo;Afrique australe et peignent ses paysages, ses baobabs, ses animaux et ses habitants.<\/p>\n<h3>Les peintures ndebele et les perles zouloues<\/h3>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Ndebele_Architecture.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c4\/Ndebele_Architecture.jpg\/1920px-Ndebele_Architecture.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Maison ndebele\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Maison ndebele peinte <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Ndebele_Architecture.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>Les femmes ndebele peignent les murs de leurs maisons de grands motifs g\u00e9om\u00e9triques aux couleurs vives, art popularis\u00e9 dans le monde par Esther Mahlangu. Les Zoulous expriment par leurs parures de perles un v\u00e9ritable langage cod\u00e9 (couleurs et motifs signifiant l&rsquo;amour, le deuil, le statut), et sculptent des appuie-t\u00eate de bois d&rsquo;une grande \u00e9l\u00e9gance.<\/p>\n<h3>L&rsquo;art moderne et contemporain<\/h3>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Zulu_headrest_(British_Museum).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a9\/Zulu_headrest_%28British_Museum%29.jpg\/1920px-Zulu_headrest_%28British_Museum%29.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Appuie-t\u00eate zoulou\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Appuie-t\u00eate zoulou, British Museum <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Zulu_headrest_(British_Museum).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>Au XXe si\u00e8cle, <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Irma_Stern\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Irma Stern<\/a>, <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gerard_Sekoto\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Gerard Sekoto<\/a>, <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Jacob_Hendrik_Pierneef\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">J. H. Pierneef<\/a> puis <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/William_Kentridge\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">William Kentridge<\/a>, <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Esther_Mahlangu\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Esther Mahlangu<\/a> et <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Zanele_Muholi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Zanele Muholi<\/a> ont fait de l&rsquo;Afrique du Sud l&rsquo;un des grands foyers de l&rsquo;art africain ; le mus\u00e9e Zeitz MOCAA, ouvert au Cap en 2017, en est la vitrine. Leurs \u0153uvres ne sont pas dans le domaine public.<\/p>\n<h3>Les grands artistes<\/h3>\n<ul class=\"opa-chrono\">\n<li>Les peintres san du Drakensberg<\/li>\n<li>Les orf\u00e8vres de Mapungubwe<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Thomas_Baines\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Thomas Baines<\/a> (1820-1875)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Irma_Stern\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Irma Stern<\/a> (1894-1966)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gerard_Sekoto\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Gerard Sekoto<\/a> (1913-1993)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Esther_Mahlangu\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Esther Mahlangu<\/a> (n\u00e9e en 1935)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/William_Kentridge\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">William Kentridge<\/a> (n\u00e9 en 1955)<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Chronologie<\/h3>\n<ul class=\"opa-chrono\">\n<li><strong>vers 75 000 av. J.-C.<\/strong> \u2014 Ocres grav\u00e9s de Blombos<\/li>\n<li><strong>vers 500<\/strong> \u2014 T\u00eates de Lydenburg<\/li>\n<li><strong>XIIIe si\u00e8cle<\/strong> \u2014 Royaume de Mapungubwe<\/li>\n<li><strong>1652<\/strong> \u2014 Fondation du Cap<\/li>\n<li><strong>1948-1991<\/strong> \u2014 Apartheid<\/li>\n<li><strong>1994<\/strong> \u2014 Premi\u00e8res \u00e9lections d\u00e9mocratiques<\/li>\n<li><strong>2000<\/strong> \u2014 Drakensberg au patrimoine mondial<\/li>\n<li><strong>2017<\/strong> \u2014 Ouverture du Zeitz MOCAA au Cap<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Galerie<\/h3>\n<div class=\"opa-gal\">\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:ELANDS_-_Detail_of_San_rock_paintings_at_Eland_Cave,_South_Africa,_2017.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5b\/ELANDS_-_Detail_of_San_rock_paintings_at_Eland_Cave%2C_South_Africa%2C_2017.jpg\/1920px-ELANDS_-_Detail_of_San_rock_paintings_at_Eland_Cave%2C_South_Africa%2C_2017.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Peinture san\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Peinture san, Eland Cave <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:ELANDS_-_Detail_of_San_rock_paintings_at_Eland_Cave,_South_Africa,_2017.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Shaman_at_work_Game_Pass_2004_0522_121946AA.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/8\/88\/Shaman_at_work_Game_Pass_2004_0522_121946AA.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail_unscaled\" alt=\"Game Pass Shelter\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Le \u00ab Chaman au travail \u00bb, Game Pass Shelter <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Shaman_at_work_Game_Pass_2004_0522_121946AA.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Iziko_Lydenburg_Heads_1.JPG\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/06\/Iziko_Lydenburg_Heads_1.JPG\/1920px-Iziko_Lydenburg_Heads_1.JPG?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"T\u00eates de Lydenburg\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>T\u00eates de Lydenburg <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Iziko_Lydenburg_Heads_1.JPG\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY 3.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Mapungubwe,_Limpopo,_South_Africa_(20544108525).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f9\/Mapungubwe%2C_Limpopo%2C_South_Africa_%2820544108525%29.jpg\/1920px-Mapungubwe%2C_Limpopo%2C_South_Africa_%2820544108525%29.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Mapungubwe\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Colline de Mapungubwe <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Mapungubwe,_Limpopo,_South_Africa_(20544108525).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY 2.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Thomas_Baines_Baobab.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/a\/a5\/Thomas_Baines_Baobab.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail_unscaled\" alt=\"Thomas Baines, baobab\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Thomas Baines, <em>Baobab<\/em> <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Thomas_Baines_Baobab.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, Public domain)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Thomas_Baines_%E2%80%94_Figures_and_an_Ox_Resting_on_a_Hillside.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/5\/5f\/Thomas_Baines_%E2%80%94_Figures_and_an_Ox_Resting_on_a_Hillside.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail_unscaled\" alt=\"Thomas Baines\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Thomas Baines, <em>B\u0153uf au repos<\/em> <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Thomas_Baines_%E2%80%94_Figures_and_an_Ox_Resting_on_a_Hillside.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, Public domain)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:A_Zulu_and_his_wives,_South_Africa_LCCN2017657661.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d2\/A_Zulu_and_his_wives%2C_South_Africa_LCCN2017657661.jpg\/1920px-A_Zulu_and_his_wives%2C_South_Africa_LCCN2017657661.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Zoulous\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Un Zoulou et ses \u00e9pouses, photographie ancienne <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:A_Zulu_and_his_wives,_South_Africa_LCCN2017657661.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, Public domain)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Ndebele-women-loopspruit.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/a\/a1\/Ndebele-women-loopspruit.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail_unscaled\" alt=\"Femmes ndebele\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Femmes ndebele <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Ndebele-women-loopspruit.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 3.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<h3>\u00c0 voir<\/h3>\n<ul class=\"opa-dl\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/results?search_query=San+rock+art+Drakensberg+documentary\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Les peintures rupestres san<\/a> (vid\u00e9os YouTube)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/results?search_query=Blombos+Cave\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">La grotte de Blombos<\/a> (vid\u00e9os YouTube)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/results?search_query=Esther+Mahlangu+Ndebele+painting\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Esther Mahlangu<\/a> (vid\u00e9os YouTube)<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Pour aller plus loin en ligne<\/h3>\n<ul class=\"opa-dl\">\n<li><a href=\"https:\/\/whc.unesco.org\/fr\/list\/985\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Parc uKhahlamba-Drakensberg (UNESCO)<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/whc.unesco.org\/fr\/list\/1099\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Paysage culturel de Mapungubwe (UNESCO)<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/zeitzmocaa.museum\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Zeitz MOCAA<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h3>Pour aller plus loin<\/h3>\n<ul class=\"opa-biblio\">\n<li>David Lewis-Williams, <em>L&rsquo;Esprit dans la grotte<\/em>, 2003.<\/li>\n<li>Sandra Klopper, <em>The Art of Zulu-Speakers<\/em>, 1992.<\/li>\n<li>Voir aussi <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/chronologie-des-mouvements-artistiques\/\">Chronologie des mouvements artistiques<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/afrique-du-sud-2\/\">Afrique australe<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/la-peinture-africaine\/\">La Peinture Africaine<\/a> et <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-arts\/\">Les Arts<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Image d&rsquo;en-t\u00eate : Peintures rupestres san de la grotte d&rsquo;Eland (Eland Cave), Drakensberg, patrimoine mondial de l&rsquo;UNESCO (Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0) Soutenir mon travail \u00b7 Tout lire sans limite \u00b7 Mes livres L&rsquo;art en Afrique du Sud : 100 000 ans de cr\u00e9ation L&rsquo;Afrique du Sud conserve les plus anciennes traces de cr\u00e9ation artistique [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32390,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-31997","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>L&#039;art en Afrique du Sud : 100 000 ans de cr\u00e9ation - Orazio Puglisi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"L&#039;Afrique du Sud conserve les plus anciennes traces de cr\u00e9ation artistique de l&#039;humanit\u00e9 : \u00e0 la Grotte de Blombos, des morceaux d&#039;ocre grav\u00e9s de motifs\u2026\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/afrique-du-sud-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"L&#039;art en Afrique du Sud : 100 000 ans de cr\u00e9ation - Orazio Puglisi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"L&#039;Afrique du Sud conserve les plus anciennes traces de cr\u00e9ation artistique de l&#039;humanit\u00e9 : \u00e0 la Grotte de Blombos, des morceaux d&#039;ocre grav\u00e9s de motifs\u2026\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/afrique-du-sud-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orazio Puglisi\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-11-04T14:26:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/art-rupestre-san-eland-cave.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1275\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/afrique-du-sud-3\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/afrique-du-sud-3\\\/\",\"name\":\"L'art en Afrique du Sud : 100 000 ans de cr\u00e9ation - Orazio Puglisi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/afrique-du-sud-3\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/afrique-du-sud-3\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/art-rupestre-san-eland-cave.jpg\",\"datePublished\":\"2026-11-02T04:52:36+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-04T14:26:50+00:00\",\"description\":\"L'Afrique du Sud conserve les plus anciennes traces de cr\u00e9ation artistique de l'humanit\u00e9 : \u00e0 la Grotte de Blombos, des morceaux d'ocre grav\u00e9s de motifs\u2026\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/afrique-du-sud-3\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/afrique-du-sud-3\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/afrique-du-sud-3\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/art-rupestre-san-eland-cave.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/art-rupestre-san-eland-cave.jpg\",\"width\":1920,\"height\":1275,\"caption\":\"Afrique du Sud\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/afrique-du-sud-3\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Afrique du Sud\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\",\"name\":\"Oraziopuglisi.art\",\"description\":\"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\",\"name\":\"Orazio Puglisi\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Orazio Puglisi\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"L'art en Afrique du Sud : 100 000 ans de cr\u00e9ation - Orazio Puglisi","description":"L'Afrique du Sud conserve les plus anciennes traces de cr\u00e9ation artistique de l'humanit\u00e9 : \u00e0 la Grotte de Blombos, des morceaux d'ocre grav\u00e9s de motifs\u2026","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/afrique-du-sud-3\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"L'art en Afrique du Sud : 100 000 ans de cr\u00e9ation - Orazio Puglisi","og_description":"L'Afrique du Sud conserve les plus anciennes traces de cr\u00e9ation artistique de l'humanit\u00e9 : \u00e0 la Grotte de Blombos, des morceaux d'ocre grav\u00e9s de motifs\u2026","og_url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/afrique-du-sud-3\/","og_site_name":"Orazio Puglisi","article_modified_time":"2026-11-04T14:26:50+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1275,"url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/art-rupestre-san-eland-cave.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/afrique-du-sud-3\/","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/afrique-du-sud-3\/","name":"L'art en Afrique du Sud : 100 000 ans de cr\u00e9ation - Orazio Puglisi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/afrique-du-sud-3\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/afrique-du-sud-3\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/art-rupestre-san-eland-cave.jpg","datePublished":"2026-11-02T04:52:36+00:00","dateModified":"2026-11-04T14:26:50+00:00","description":"L'Afrique du Sud conserve les plus anciennes traces de cr\u00e9ation artistique de l'humanit\u00e9 : \u00e0 la Grotte de Blombos, des morceaux d'ocre grav\u00e9s de motifs\u2026","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/afrique-du-sud-3\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/afrique-du-sud-3\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/afrique-du-sud-3\/#primaryimage","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/art-rupestre-san-eland-cave.jpg","contentUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/art-rupestre-san-eland-cave.jpg","width":1920,"height":1275,"caption":"Afrique du Sud"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/afrique-du-sud-3\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Afrique du Sud"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/","name":"Oraziopuglisi.art","description":"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?","publisher":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c","name":"Orazio Puglisi","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","caption":"Orazio Puglisi"},"logo":{"@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g"},"sameAs":["http:\/\/oraziopuglisi.art"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/31997","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31997"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/31997\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32391,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/31997\/revisions\/32391"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32390"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31997"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}