{"id":31894,"date":"2026-11-01T19:24:23","date_gmt":"2026-11-01T18:24:23","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?page_id=31894"},"modified":"2026-11-04T15:06:35","modified_gmt":"2026-11-04T14:06:35","slug":"tunisie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/tunisie\/","title":{"rendered":"Tunisie"},"content":{"rendered":"<p class=\"opa-ref\" style=\"text-align: center; font-size: 0.85em; line-height: 1.5;\"><em><strong>Image d&rsquo;en-t\u00eate :<\/strong> Mosa\u00efque de Virgile entre les muses Clio et Melpom\u00e8ne, IIIe si\u00e8cle, mus\u00e9e national du Bardo, Tunis (<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Virgil_mosaic_in_the_Bardo_National_Museum_(Tunis)_(12241228546).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, Public domain)<\/em><\/p>\n<div class=\"opa-soutien\" style=\"text-align: center; margin: 0 0 1.6em;\">\n<form style=\"display: inline-block; margin: 0 0 .4em;\" action=\"https:\/\/www.paypal.com\/donate\" method=\"post\" target=\"_top\"><input name=\"hosted_button_id\" type=\"hidden\" value=\"QSSRVLDUKP2MG\" \/><input style=\"border: 0;\" title=\"Faire un don avec PayPal\" alt=\"Faire un don avec PayPal\" name=\"submit\" src=\"https:\/\/www.paypalobjects.com\/fr_FR\/FR\/i\/btn\/btn_donateCC_LG.gif\" type=\"image\" \/><\/form>\n<p><span style=\"font-size: 0.9em;\"><a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/soutenir\/\">Soutenir mon travail<\/a> \u00b7 <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/abonnements\/\">Tout lire sans limite<\/a> \u00b7 <a href=\"https:\/\/www.amazon.fr\/Livres-Orazio-Puglisi\/s?rh=n%3A301061%2Cp_27%3AOrazio+Puglisi\">Mes livres<\/a><\/span><\/div>\n<style>.opa-art{font-size:1.04em;line-height:1.75}.opa-art h2{margin-top:1.6em}.opa-art h3{margin-top:1.8em;color:#7a1f2b}.opa-fig{position:relative;left:50%;transform:translateX(-50%);width:min(1000px,94vw);margin:2.2em 0}.opa-fig img{width:100%!important;height:auto!important;max-width:none!important;display:block;box-shadow:0 10px 34px rgba(0,0,0,.25);border-radius:3px}.opa-fig figcaption{max-width:720px;margin:.8em auto 0;font-size:.82em;line-height:1.5;text-align:center;opacity:.8}.opa-lettrine:first-letter{float:left;font-family:Georgia,serif;font-size:3.4em;line-height:.9;padding:.05em .12em 0 0;color:#7a1f2b}.opa-biblio{font-size:.92em}<\/style>\n<style>.opa-gal{display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fill,minmax(240px,1fr));gap:16px;margin:1.6em 0;position:relative;left:50%;transform:translateX(-50%);width:min(1100px,94vw);background:#fbf8f3;padding:18px;border-radius:8px;box-sizing:border-box;color:#222}.opa-gal figure{margin:0}.opa-gal img{width:100%!important;height:220px!important;object-fit:cover;border-radius:4px;box-shadow:0 6px 18px rgba(0,0,0,.2)}.opa-gal figcaption{font-size:.78em;line-height:1.4;margin-top:.4em;opacity:.9}.opa-vidbox{position:relative;padding-top:56.25%;margin:1.2em 0;border-radius:6px;overflow:hidden;box-shadow:0 8px 24px rgba(0,0,0,.25)}.opa-vidbox iframe,.opa-vidbox video{position:absolute;inset:0;width:100%;height:100%;border:0}.opa-dl li{margin:.4em 0}.opa-dl a{font-weight:600}<\/style>\n<div class=\"opa-art\">\n<h2 style=\"text-align: center;\">L&rsquo;art en Tunisie : mosa\u00efques de Carthage et lumi\u00e8re de Kairouan<\/h2>\n<p class=\"opa-lettrine\">Terre de <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Carthage\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Carthage<\/a>, la <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tunisie\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Tunisie<\/a> poss\u00e8de, avec le <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_national_du_Bardo_(Tunisie)\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Mus\u00e9e national du Bardo<\/a> \u00e0 Tunis, la plus grande collection de mosa\u00efques romaines du monde. La Grande Mosqu\u00e9e de <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Kairouan\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kairouan<\/a>, l&rsquo;amphith\u00e9\u00e2tre d&rsquo;<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/El_Jem\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">El Jem<\/a> et les m\u00e9dinas de Tunis et de Sousse sont inscrits au patrimoine mondial. En avril 1914, un voyage de quinze jours en Tunisie de <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Klee\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Paul Klee<\/a> et d&rsquo;<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/August_Macke\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">August Macke<\/a> devient l&rsquo;un des moments fondateurs de l&rsquo;art moderne.<\/p>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Triumph_of_Neptunus_mosaic_in_the_Bardo_National_Museum_from_Sousse.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5c\/Triumph_of_Neptunus_mosaic_in_the_Bardo_National_Museum_from_Sousse.jpg\/1920px-Triumph_of_Neptunus_mosaic_in_the_Bardo_National_Museum_from_Sousse.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Triomphe de Neptune\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption><em>Le Triomphe de Neptune<\/em>, mosa\u00efque romaine, mus\u00e9e du Bardo <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Triumph_of_Neptunus_mosaic_in_the_Bardo_National_Museum_from_Sousse.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<h3>Les mosa\u00efques romaines de l&rsquo;Africa<\/h3>\n<p>Du IIe au VIe si\u00e8cle, les ateliers de mosa\u00efstes de l&rsquo;Afrique romaine sont parmi les plus inventifs de l&rsquo;Empire. Le mus\u00e9e du Bardo, install\u00e9 dans un palais beylical, en expose des centaines : le c\u00e9l\u00e8bre portrait de <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Virgile\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Virgile<\/a> \u00e9crivant l&rsquo;<em>\u00c9n\u00e9ide<\/em> entre deux muses, l&rsquo;<em>Ulysse et les sir\u00e8nes<\/em> de Dougga, des sc\u00e8nes de chasse, de p\u00eache, de vendanges et de cirque d&rsquo;une vivacit\u00e9 extraordinaire. Les mosa\u00efques d&rsquo;El Jem, de Sousse et de Carthage compl\u00e8tent cet ensemble unique.<\/p>\n<h3>Kairouan et l&rsquo;art islamique<\/h3>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Great_Mosque_of_Kairouan_mihrab_view.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0b\/Great_Mosque_of_Kairouan_mihrab_view.jpg\/1920px-Great_Mosque_of_Kairouan_mihrab_view.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Grande Mosqu\u00e9e de Kairouan\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Le mihrab de la Grande Mosqu\u00e9e de Kairouan, IXe si\u00e8cle <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Great_Mosque_of_Kairouan_mihrab_view.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>Fond\u00e9e en 670, <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Kairouan\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kairouan<\/a>, quatri\u00e8me ville sainte de l&rsquo;islam, conserve la Grande Mosqu\u00e9e (IXe si\u00e8cle), dont le mihrab est orn\u00e9 de carreaux de c\u00e9ramique lustr\u00e9e venus de Bagdad et d&rsquo;un minbar de bois sculpt\u00e9, le plus ancien conserv\u00e9 au monde. Les m\u00e9dinas de Tunis et de Sousse, les c\u00e9ramiques de Nabeul et les zelliges des palais beylicaux prolongent cette tradition.<\/p>\n<h3>Klee et Macke en Tunisie (1914)<\/h3>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Kairuan,_vor_dem_Thor,_Paul_Klee_(1914).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/f\/ff\/Kairuan%2C_vor_dem_Thor%2C_Paul_Klee_%281914%29.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail_unscaled\" alt=\"Paul Klee, Kairouan\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Paul Klee, <em>Kairouan, devant la porte<\/em>, 1914 <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Kairuan,_vor_dem_Thor,_Paul_Klee_(1914).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, Public domain)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>Du 6 au 22 avril 1914, Paul Klee, August Macke et le peintre suisse Louis Moilliet parcourent Tunis, Saint-Germain (Ezzahra), Hammamet et Kairouan. \u00c9bloui par la lumi\u00e8re, Klee note dans son journal : \u00ab La couleur me poss\u00e8de. Point n&rsquo;est besoin de chercher \u00e0 la saisir. Elle me poss\u00e8de, je le sais. Voil\u00e0 le sens du moment heureux : la couleur et moi sommes un. Je suis peintre. \u00bb Les aquarelles de ce voyage marquent sa naissance comme coloriste ; Macke, qui sera tu\u00e9 quelques mois plus tard, y peint ses plus belles \u0153uvres (voir <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/l-expressionnisme\/\">l&rsquo;expressionnisme<\/a>).<\/p>\n<h3>August Macke \u00e0 Kairouan<\/h3>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Kairouan_III_d%27August_Macke_(Mus%C3%A9e_de_l%27Orangerie,_Paris)_(46882305455).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2f\/Kairouan_III_d%27August_Macke_%28Mus%C3%A9e_de_l%27Orangerie%2C_Paris%29_%2846882305455%29.jpg\/1920px-Kairouan_III_d%27August_Macke_%28Mus%C3%A9e_de_l%27Orangerie%2C_Paris%29_%2846882305455%29.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"August Macke, Kairouan III\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>August Macke, <em>Kairouan III<\/em>, 1914 <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Kairouan_III_d%27August_Macke_(Mus%C3%A9e_de_l%27Orangerie,_Paris)_(46882305455).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY 2.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>Les aquarelles de Kairouan d&rsquo;August Macke, aux plans de couleurs lumineuses et transparentes, sont parmi les sommets de l&rsquo;aquarelle moderne. Elles sont conserv\u00e9es notamment au mus\u00e9e de l&rsquo;Orangerie et \u00e0 Munich.<\/p>\n<h3>L&rsquo;\u00c9cole de Tunis<\/h3>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Anfiteatro,_El_Jem,_T%C3%BAnez,_2016-09-04,_DD_38-40_HDR.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b2\/Anfiteatro%2C_El_Jem%2C_T%C3%BAnez%2C_2016-09-04%2C_DD_38-40_HDR.jpg\/1920px-Anfiteatro%2C_El_Jem%2C_T%C3%BAnez%2C_2016-09-04%2C_DD_38-40_HDR.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Amphith\u00e9\u00e2tre d'El Jem\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>L&rsquo;amphith\u00e9\u00e2tre d&rsquo;El Jem, IIIe si\u00e8cle <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Anfiteatro,_El_Jem,_T%C3%BAnez,_2016-09-04,_DD_38-40_HDR.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>En 1949, des peintres tunisiens et europ\u00e9ens fondent l&rsquo;<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Tunis\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00c9cole de Tunis<\/a>, autour de Pierre Boucherle, <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Yahia_Turki\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Yahia Turki<\/a>, <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ammar_Farhat\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ammar Farhat<\/a>, <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jellal_Ben_Abdallah\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Jellal Ben Abdallah<\/a> et <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Zoubeir_Turki\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Zoubeir Turki<\/a> : ils peignent la vie quotidienne et les traditions tunisiennes. Plus tard, <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nja_Mahdaoui\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nja Mahdaoui<\/a> invente un art de la calligraphie abstraite. Ces \u0153uvres ne sont pas encore dans le domaine public.<\/p>\n<h3>Les grands artistes<\/h3>\n<ul class=\"opa-chrono\">\n<li>Les mosa\u00efstes de l&rsquo;Afrique romaine<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Klee\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Paul Klee<\/a> (1879-1940)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/August_Macke\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">August Macke<\/a> (1887-1914)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Yahia_Turki\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Yahia Turki<\/a> (1903-1969)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ammar_Farhat\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ammar Farhat<\/a> (1911-1987)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Zoubeir_Turki\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Zoubeir Turki<\/a> (1924-2009)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nja_Mahdaoui\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nja Mahdaoui<\/a> (n\u00e9 en 1937)<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Chronologie<\/h3>\n<ul class=\"opa-chrono\">\n<li><strong>814 av. J.-C.<\/strong> \u2014 Fondation de Carthage<\/li>\n<li><strong>146 av. J.-C.<\/strong> \u2014 Destruction de Carthage par Rome<\/li>\n<li><strong>IIe-IVe s.<\/strong> \u2014 \u00c2ge d&rsquo;or des mosa\u00efques<\/li>\n<li><strong>vers 238<\/strong> \u2014 Amphith\u00e9\u00e2tre d&rsquo;El Jem<\/li>\n<li><strong>670<\/strong> \u2014 Fondation de Kairouan<\/li>\n<li><strong>1888<\/strong> \u2014 Ouverture du mus\u00e9e du Bardo<\/li>\n<li><strong>1914<\/strong> \u2014 Voyage de Klee et Macke<\/li>\n<li><strong>1949<\/strong> \u2014 \u00c9cole de Tunis<\/li>\n<li><strong>1956<\/strong> \u2014 Ind\u00e9pendance de la Tunisie<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Galerie<\/h3>\n<div class=\"opa-gal\">\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:St.Germain_b._Tunis_(landeinw%C3%A4rts),_Paul_Klee_(1914).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/4d\/St.Germain_b._Tunis_%28landeinw%C3%A4rts%29%2C_Paul_Klee_%281914%29.jpg\/1920px-St.Germain_b._Tunis_%28landeinw%C3%A4rts%29%2C_Paul_Klee_%281914%29.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Paul Klee, Saint-Germain\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Paul Klee, <em>Saint-Germain pr\u00e8s de Tunis<\/em>, 1914 <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:St.Germain_b._Tunis_(landeinw%C3%A4rts),_Paul_Klee_(1914).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, Public domain)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Rote_und_wei%C3%9Fe_Kuppeln,_Paul_Klee_(1914).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/1\/1f\/Rote_und_wei%C3%9Fe_Kuppeln%2C_Paul_Klee_%281914%29.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail_unscaled\" alt=\"Paul Klee, Coupoles rouges et blanches\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Paul Klee, <em>Coupoles rouges et blanches<\/em>, 1914 <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Rote_und_wei%C3%9Fe_Kuppeln,_Paul_Klee_(1914).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, Public domain)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:August_Macke_-_Kairouan.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/e\/e1\/August_Macke_-_Kairouan.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail_unscaled\" alt=\"August Macke, Kairouan\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>August Macke, <em>Kairouan<\/em>, 1914 <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:August_Macke_-_Kairouan.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, Public domain)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Triomphe_Neptune_Sousse_Alaoui.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a6\/Triomphe_Neptune_Sousse_Alaoui.jpg\/1920px-Triomphe_Neptune_Sousse_Alaoui.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Triomphe de Neptune, Sousse\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption><em>Le Triomphe de Neptune<\/em>, Sousse <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Triomphe_Neptune_Sousse_Alaoui.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, Public domain)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:The_Minaret_of_the_Great_Mosque_Okba_of_Kairouan,_Tunisia.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/db\/The_Minaret_of_the_Great_Mosque_Okba_of_Kairouan%2C_Tunisia.jpg\/1920px-The_Minaret_of_the_Great_Mosque_Okba_of_Kairouan%2C_Tunisia.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Minaret de Kairouan\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>Le minaret de la Grande Mosqu\u00e9e de Kairouan <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:The_Minaret_of_the_Great_Mosque_Okba_of_Kairouan,_Tunisia.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Anfiteatro,_El_Jem,_T%C3%BAnez,_2016-09-04,_DD_55-66_HDR_PAN.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/36\/Anfiteatro%2C_El_Jem%2C_T%C3%BAnez%2C_2016-09-04%2C_DD_55-66_HDR_PAN.jpg\/1920px-Anfiteatro%2C_El_Jem%2C_T%C3%BAnez%2C_2016-09-04%2C_DD_55-66_HDR_PAN.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"El Jem\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption>L&rsquo;amphith\u00e9\u00e2tre d&rsquo;El Jem <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Anfiteatro,_El_Jem,_T%C3%BAnez,_2016-09-04,_DD_55-66_HDR_PAN.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<h3>\u00c0 voir<\/h3>\n<ul class=\"opa-dl\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/results?search_query=mus%C3%A9e+du+Bardo+mosa%C3%AFques\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Le mus\u00e9e du Bardo<\/a> (vid\u00e9os YouTube)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/results?search_query=Paul+Klee+August+Macke+Tunisie+1914\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Klee et Macke en Tunisie<\/a> (vid\u00e9os YouTube)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/results?search_query=Grande+Mosqu%C3%A9e+de+Kairouan\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">La Grande Mosqu\u00e9e de Kairouan<\/a> (vid\u00e9os YouTube)<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Pour aller plus loin en ligne<\/h3>\n<ul class=\"opa-dl\">\n<li><a href=\"http:\/\/www.bardomuseum.tn\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Mus\u00e9e national du Bardo<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/whc.unesco.org\/fr\/list\/499\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kairouan (UNESCO)<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/whc.unesco.org\/fr\/list\/38\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Amphith\u00e9\u00e2tre d&rsquo;El Jem (UNESCO)<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h3>Pour aller plus loin<\/h3>\n<ul class=\"opa-biblio\">\n<li>Mohamed Yacoub, <em>Splendeurs des mosa\u00efques de Tunisie<\/em>, 1995.<\/li>\n<li>Paul Klee, <em>Journal<\/em>, Grasset.<\/li>\n<li>Ernst-Gerhard G\u00fcse (dir.), <em>Die Tunisreise. Klee, Macke, Moilliet<\/em>, 1982.<\/li>\n<li>Voir aussi <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/chronologie-des-mouvements-artistiques\/\">Chronologie des mouvements artistiques<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/afrique-du-nord\/\">Afrique du Nord<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/la-peinture-africaine\/\">La Peinture Africaine<\/a> et <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-arts\/\">Les Arts<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Image d&rsquo;en-t\u00eate : Mosa\u00efque de Virgile entre les muses Clio et Melpom\u00e8ne, IIIe si\u00e8cle, mus\u00e9e national du Bardo, Tunis (Wikimedia Commons, Public domain) Soutenir mon travail \u00b7 Tout lire sans limite \u00b7 Mes livres L&rsquo;art en Tunisie : mosa\u00efques de Carthage et lumi\u00e8re de Kairouan Terre de Carthage, la Tunisie poss\u00e8de, avec le Mus\u00e9e national [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32287,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-31894","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>L&#039;art en Tunisie : mosa\u00efques de Carthage et lumi\u00e8re de\u2026 - Orazio Puglisi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Terre de Carthage, la Tunisie poss\u00e8de, avec le Mus\u00e9e national du Bardo \u00e0 Tunis, la plus grande collection de mosa\u00efques romaines du monde. La Grande\u2026\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/tunisie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"L&#039;art en Tunisie : mosa\u00efques de Carthage et lumi\u00e8re de\u2026 - Orazio Puglisi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Terre de Carthage, la Tunisie poss\u00e8de, avec le Mus\u00e9e national du Bardo \u00e0 Tunis, la plus grande collection de mosa\u00efques romaines du monde. La Grande\u2026\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/tunisie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orazio Puglisi\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-11-04T14:06:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/mosaique-de-virgile-bardo.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1956\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/tunisie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/tunisie\\\/\",\"name\":\"L'art en Tunisie : mosa\u00efques de Carthage et lumi\u00e8re de\u2026 - Orazio Puglisi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/tunisie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/tunisie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/mosaique-de-virgile-bardo.jpg\",\"datePublished\":\"2026-11-01T18:24:23+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-04T14:06:35+00:00\",\"description\":\"Terre de Carthage, la Tunisie poss\u00e8de, avec le Mus\u00e9e national du Bardo \u00e0 Tunis, la plus grande collection de mosa\u00efques romaines du monde. La Grande\u2026\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/tunisie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/tunisie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/tunisie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/mosaique-de-virgile-bardo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/mosaique-de-virgile-bardo.jpg\",\"width\":1920,\"height\":1956,\"caption\":\"Tunisie\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/tunisie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tunisie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\",\"name\":\"Oraziopuglisi.art\",\"description\":\"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\",\"name\":\"Orazio Puglisi\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Orazio Puglisi\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"L'art en Tunisie : mosa\u00efques de Carthage et lumi\u00e8re de\u2026 - Orazio Puglisi","description":"Terre de Carthage, la Tunisie poss\u00e8de, avec le Mus\u00e9e national du Bardo \u00e0 Tunis, la plus grande collection de mosa\u00efques romaines du monde. La Grande\u2026","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/tunisie\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"L'art en Tunisie : mosa\u00efques de Carthage et lumi\u00e8re de\u2026 - Orazio Puglisi","og_description":"Terre de Carthage, la Tunisie poss\u00e8de, avec le Mus\u00e9e national du Bardo \u00e0 Tunis, la plus grande collection de mosa\u00efques romaines du monde. La Grande\u2026","og_url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/tunisie\/","og_site_name":"Orazio Puglisi","article_modified_time":"2026-11-04T14:06:35+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1956,"url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/mosaique-de-virgile-bardo.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/tunisie\/","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/tunisie\/","name":"L'art en Tunisie : mosa\u00efques de Carthage et lumi\u00e8re de\u2026 - Orazio Puglisi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/tunisie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/tunisie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/mosaique-de-virgile-bardo.jpg","datePublished":"2026-11-01T18:24:23+00:00","dateModified":"2026-11-04T14:06:35+00:00","description":"Terre de Carthage, la Tunisie poss\u00e8de, avec le Mus\u00e9e national du Bardo \u00e0 Tunis, la plus grande collection de mosa\u00efques romaines du monde. La Grande\u2026","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/tunisie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/tunisie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/tunisie\/#primaryimage","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/mosaique-de-virgile-bardo.jpg","contentUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/mosaique-de-virgile-bardo.jpg","width":1920,"height":1956,"caption":"Tunisie"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/tunisie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tunisie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/","name":"Oraziopuglisi.art","description":"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?","publisher":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c","name":"Orazio Puglisi","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","caption":"Orazio Puglisi"},"logo":{"@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g"},"sameAs":["http:\/\/oraziopuglisi.art"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/31894","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31894"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/31894\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32295,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/31894\/revisions\/32295"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32287"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}