{"id":31516,"date":"2026-10-31T00:19:08","date_gmt":"2026-10-30T23:19:08","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/hector-berlioz\/"},"modified":"2026-10-31T00:22:56","modified_gmt":"2026-10-30T23:22:56","slug":"hector-berlioz","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/hector-berlioz\/","title":{"rendered":"Hector Berlioz"},"content":{"rendered":"<p class=\"opa-ref\" style=\"text-align: center; font-size: 0.85em; line-height: 1.5;\"><em><strong>Image d&rsquo;en-t\u00eate :<\/strong> <strong>Eug\u00e8ne Delacroix<\/strong>, <em>M\u00e9phistoph\u00e9l\u00e8s dans les airs<\/em>, lithographie pour le <em>Faust<\/em> de Goethe, 1828 : le <em>Faust<\/em> qui inspira \u00e0 Berlioz <em>La Damnation de Faust<\/em> (<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Delacroix_-_Mephistopheles_Flying,_from_Faust,_1955.1102.2.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, Public domain)<\/em><\/p>\n<div class=\"opa-soutien\" style=\"text-align: center; margin: 0 0 1.6em;\">\n<form style=\"display: inline-block; margin: 0 0 .4em;\" action=\"https:\/\/www.paypal.com\/donate\" method=\"post\" target=\"_top\"><input name=\"hosted_button_id\" type=\"hidden\" value=\"QSSRVLDUKP2MG\" \/><input style=\"border: 0;\" title=\"Faire un don avec PayPal\" alt=\"Faire un don avec PayPal\" name=\"submit\" src=\"https:\/\/www.paypalobjects.com\/fr_FR\/FR\/i\/btn\/btn_donateCC_LG.gif\" type=\"image\" \/><\/form>\n<p><span style=\"font-size: 0.9em;\"><a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/soutenir\/\">Soutenir mon travail<\/a> \u00b7 <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/abonnements\/\">Tout lire sans limite<\/a> \u00b7 <a href=\"https:\/\/www.amazon.fr\/Livres-Orazio-Puglisi\/s?rh=n%3A301061%2Cp_27%3AOrazio+Puglisi\">Mes livres<\/a><\/span><\/div>\n<style>.opa-art{font-size:1.04em;line-height:1.75}.opa-art h2{margin-top:1.6em}.opa-art h3{margin-top:1.8em;color:#7a1f2b}.opa-fig{position:relative;left:50%;transform:translateX(-50%);width:min(1000px,94vw);margin:2.2em 0}.opa-fig img{width:100%!important;height:auto!important;max-width:none!important;display:block;box-shadow:0 10px 34px rgba(0,0,0,.25);border-radius:3px}.opa-fig figcaption{max-width:720px;margin:.8em auto 0;font-size:.82em;line-height:1.5;text-align:center;opacity:.8}.opa-lettrine:first-letter{float:left;font-family:Georgia,serif;font-size:3.4em;line-height:.9;padding:.05em .12em 0 0;color:#7a1f2b}.opa-biblio{font-size:.92em}<\/style>\n<style>.opa-gal{display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fill,minmax(240px,1fr));gap:16px;margin:1.6em 0;position:relative;left:50%;transform:translateX(-50%);width:min(1100px,94vw);background:#fbf8f3;padding:18px;border-radius:8px;box-sizing:border-box;color:#222}.opa-gal figure{margin:0}.opa-gal img{width:100%!important;height:220px!important;object-fit:cover;border-radius:4px;box-shadow:0 6px 18px rgba(0,0,0,.2)}.opa-gal figcaption{font-size:.78em;line-height:1.4;margin-top:.4em;opacity:.9}.opa-vidbox{position:relative;padding-top:56.25%;margin:1.2em 0;border-radius:6px;overflow:hidden;box-shadow:0 8px 24px rgba(0,0,0,.25)}.opa-vidbox iframe,.opa-vidbox video{position:absolute;inset:0;width:100%;height:100%;border:0}.opa-dl li{margin:.4em 0}.opa-dl a{font-weight:600}<\/style>\n<div class=\"opa-art\">\n<h2 style=\"text-align: center;\">Hector Berlioz (1803-1869), le romantique flamboyant<\/h2>\n<style>.opa-audio{margin:.8em 0 1.4em}.opa-audio audio{width:100%}.opa-audio-cap{font-size:.78em;margin-top:.3em;opacity:.85}.opa-chrono li{margin:.3em 0}<\/style>\n<p class=\"opa-lettrine\">G\u00e9nie excessif et visionnaire, <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hector_Berlioz\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Hector Berlioz<\/a> (1803-1869) est le grand compositeur du romantisme fran\u00e7ais. Inventeur de l\u2019orchestre moderne, auteur de la <em>Symphonie fantastique<\/em>, de <em>La Damnation de Faust<\/em>, du <em>Requiem<\/em> et des <em>Troyens<\/em>, il fut aussi un \u00e9crivain plein de verve, critique musical redout\u00e9 et m\u00e9morialiste inoubliable. Mal compris en France de son vivant, il triompha en Allemagne, en Angleterre et en Russie.<\/p>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Gustave_Courbet_-_Portrait_of_Hector_Berlioz_-_WGA05492.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/d\/d3\/Gustave_Courbet_-_Portrait_of_Hector_Berlioz_-_WGA05492.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail_unscaled\" alt=\"Hector Berlioz\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption><strong>Gustave Courbet<\/strong>, <em>Portrait d\u2019Hector Berlioz<\/em>, 1850, Paris, mus\u00e9e d\u2019Orsay. <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Gustave_Courbet_-_Portrait_of_Hector_Berlioz_-_WGA05492.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, Public domain)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<h3>La C\u00f4te-Saint-Andr\u00e9 et la m\u00e9decine (1803-1826)<\/h3>\n<p>Louis-Hector Berlioz na\u00eet le 11 d\u00e9cembre 1803 \u00e0 <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_C%C3%B4te-Saint-Andr%C3%A9\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">La C\u00f4te-Saint-Andr\u00e9<\/a>, dans le Dauphin\u00e9, fils d\u2019un m\u00e9decin \u00e9clair\u00e9 qui l\u2019initie \u00e0 la fl\u00fbte et \u00e0 la lecture de Virgile. Il apprend seul l\u2019harmonie dans les trait\u00e9s et joue de la guitare \u2014 il ne sera jamais pianiste. Envoy\u00e9 \u00e0 Paris en 1821 pour \u00e9tudier la m\u00e9decine, il s\u2019enfuit horrifi\u00e9 de la salle de dissection et d\u00e9couvre l\u2019op\u00e9ra : les \u0153uvres de <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Christoph_Willibald_Gluck\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Christoph Willibald Gluck<\/a> sont une r\u00e9v\u00e9lation. Contre l\u2019avis de ses parents, qui lui coupent les vivres, il entre au <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Conservatoire_de_Paris\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Conservatoire de Paris<\/a> dans la classe de <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Fran%C3%A7ois_Lesueur\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Jean-Fran\u00e7ois Lesueur<\/a>.<\/p>\n<h3>Harriet Smithson et la Symphonie fantastique (1827-1830)<\/h3>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Portrait_of_Harriet_Smithson_by_Dubufe,_Claude-Marie.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/c\/c8\/Portrait_of_Harriet_Smithson_by_Dubufe%2C_Claude-Marie.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail_unscaled\" alt=\"Harriet Smithson\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption><strong>Claude-Marie Dubufe<\/strong>, <em>Harriet Smithson<\/em>, vers 1828. <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Portrait_of_Harriet_Smithson_by_Dubufe,_Claude-Marie.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, Public domain)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>En septembre 1827, Berlioz assiste \u00e0 une repr\u00e9sentation de <em>Hamlet<\/em> par une troupe anglaise : il d\u00e9couvre Shakespeare et tombe \u00e9perdument amoureux de l\u2019actrice irlandaise <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Harriet_Smithson\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Harriet Smithson<\/a>, qui joue Oph\u00e9lie. Cette passion sans retour, m\u00eal\u00e9e \u00e0 la d\u00e9couverte des symphonies de Beethoven, lui inspire la <em><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Symphonie_fantastique\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Symphonie fantastique<\/a><\/em> (1830), \u00ab \u00e9pisode de la vie d\u2019un artiste \u00bb en cinq mouvements : un jeune musicien poursuit sa bien-aim\u00e9e, repr\u00e9sent\u00e9e par une m\u00e9lodie obs\u00e9dante, l\u2019\u00ab id\u00e9e fixe \u00bb, \u00e0 travers un bal, une sc\u00e8ne aux champs, une marche au supplice et un sabbat de sorci\u00e8res. Jamais l\u2019orchestre n\u2019avait sonn\u00e9 ainsi. La m\u00eame ann\u00e9e, apr\u00e8s trois \u00e9checs, il remporte le <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Prix_de_Rome\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">prix de Rome<\/a>.<\/p>\n<div class=\"opa-audio\"><audio controls preload=\"none\" style=\"width:100%\"><source src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/e\/ee\/Hector_Berlioz_-_Symphonie_fantastique%2C_op._14_-_4._Marche_au_supplice_%28Igor_Markevitch%2C_Orchestre_Lamoureux%2C_1962%29.ogg\"><source src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/transcoded\/e\/ee\/Hector_Berlioz_-_Symphonie_fantastique%2C_op._14_-_4._Marche_au_supplice_%28Igor_Markevitch%2C_Orchestre_Lamoureux%2C_1962%29.ogg\/Hector_Berlioz_-_Symphonie_fantastique%2C_op._14_-_4._Marche_au_supplice_%28Igor_Markevitch%2C_Orchestre_Lamoureux%2C_1962%29.ogg.mp3\" type=\"audio\/mpeg\"><\/audio><\/p>\n<div class=\"opa-audio-cap\">Berlioz, <em>Symphonie fantastique<\/em> : <em>Marche au supplice<\/em>, sous la direction d\u2019Igor Markevitch <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Hector_Berlioz_-_Symphonie_fantastique,_op._14_-_4._Marche_au_supplice_(Igor_Markevitch,_Orchestre_Lamoureux,_1962).ogg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, Public domain)<\/span><\/div>\n<\/div>\n<h3>Rome, Paganini et le Requiem (1831-1840)<\/h3>\n<p>Pensionnaire de la <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Villa_M%C3%A9dicis\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">villa M\u00e9dicis<\/a> \u00e0 Rome, Berlioz parcourt \u00e0 pied les Abruzzes. De retour \u00e0 Paris, il \u00e9pouse enfin Harriet en 1833 ; le couple, qui aura un fils, Louis, se s\u00e9parera quelques ann\u00e9es plus tard. Le violoniste <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Niccol%C3%B2_Paganini\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Niccol\u00f2 Paganini<\/a> lui commande une \u0153uvre pour alto : ce sera <em><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Harold_en_Italie\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Harold en Italie<\/a><\/em> (1834) ; enthousiasm\u00e9, Paganini s\u2019agenouillera devant lui et lui offrira 20 000 francs. Berlioz compose ensuite la <em><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Requiem_(Berlioz)\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Grande Messe des morts<\/a><\/em> (1837), cr\u00e9\u00e9e aux <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%B4tel_des_Invalides\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Invalides<\/a> avec quatre fanfares de cuivres plac\u00e9es aux quatre coins de l\u2019\u00e9glise, la symphonie dramatique <em><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rom%C3%A9o_et_Juliette_(Berlioz)\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rom\u00e9o et Juliette<\/a><\/em> (1839) et la <em>Symphonie fun\u00e8bre et triomphale<\/em> (1840). Son op\u00e9ra <em><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Benvenuto_Cellini_(op%C3%A9ra)\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Benvenuto Cellini<\/a><\/em> \u00e9choue \u00e0 l\u2019Op\u00e9ra de Paris en 1838.<\/p>\n<h3>Le chef d\u2019orchestre europ\u00e9en (1840-1855)<\/h3>\n<figure class=\"opa-fig\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Te_Deum_Dor%C3%A9_Berlioz.png\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/8\/88\/Te_Deum_Dor%C3%A9_Berlioz.png?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail_unscaled\" alt=\"Berlioz dirigeant\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption><strong>Gustave Dor\u00e9<\/strong>, caricature de Berlioz dirigeant un immense ch\u0153ur. <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Te_Deum_Dor%C3%A9_Berlioz.png\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 3.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>Pour vivre, Berlioz \u00e9crit des critiques \u00e9tincelantes au <em><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Journal_des_d%C3%A9bats\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Journal des d\u00e9bats<\/a><\/em> pendant trente ans. Il publie en 1844 son <em><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grand_trait%C3%A9_d'instrumentation_et_d'orchestration_modernes\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Grand Trait\u00e9 d\u2019instrumentation et d\u2019orchestration modernes<\/a><\/em>, qui sera la bible des compositeurs jusqu\u2019\u00e0 Ravel et Strauss. Il part diriger ses \u0153uvres en Allemagne, en Autriche, en Russie et en Angleterre, o\u00f9 il est acclam\u00e9. <em><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Damnation_de_Faust\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">La Damnation de Faust<\/a><\/em>, \u00ab l\u00e9gende dramatique \u00bb d\u2019apr\u00e8s Goethe, avec la c\u00e9l\u00e8bre <em>Marche hongroise<\/em>, est un \u00e9chec \u00e0 Paris en 1846 et le ruine. Il compose ensuite l\u2019oratorio <em><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L'Enfance_du_Christ\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">L\u2019Enfance du Christ<\/a><\/em> (1854), avec le d\u00e9licat <em>Adieu des bergers<\/em>, qui obtient enfin un vrai succ\u00e8s parisien.<\/p>\n<div class=\"opa-audio\"><audio controls preload=\"none\" style=\"width:100%\"><source src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/e\/e0\/Marche_Hongroise_-_U.S._Marine_Band.ogg\"><source src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/transcoded\/e\/e0\/Marche_Hongroise_-_U.S._Marine_Band.ogg\/Marche_Hongroise_-_U.S._Marine_Band.ogg.mp3\" type=\"audio\/mpeg\"><\/audio><\/p>\n<div class=\"opa-audio-cap\">Berlioz, <em>La Damnation de Faust<\/em> : <em>Marche hongroise<\/em> (Marche de R\u00e1k\u00f3czi), par le United States Marine Band <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Marche_Hongroise_-_U.S._Marine_Band.ogg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, Public domain)<\/span><\/div>\n<\/div>\n<h3>Les Troyens et les derni\u00e8res ann\u00e9es (1856-1869)<\/h3>\n<p>Berlioz consacre ses derni\u00e8res forces \u00e0 son grand \u0153uvre, <em><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Troyens\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Les Troyens<\/a><\/em>, immense op\u00e9ra d\u2019apr\u00e8s l\u2019<em>\u00c9n\u00e9ide<\/em> de Virgile, son po\u00e8te d\u2019enfance ; il ne verra jamais l\u2019\u0153uvre enti\u00e8re repr\u00e9sent\u00e9e \u2014 seule la seconde partie est donn\u00e9e, mutil\u00e9e, en 1863. Son dernier op\u00e9ra, <em><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/B%C3%A9atrice_et_B%C3%A9n%C3%A9dict\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">B\u00e9atrice et B\u00e9n\u00e9dict<\/a><\/em> (1862), d\u2019apr\u00e8s Shakespeare, est cr\u00e9\u00e9 \u00e0 Baden-Baden. Veuf d\u2019Harriet (1854) puis de sa seconde \u00e9pouse, la cantatrice Marie Recio (1862), il perd en 1867 son fils Louis, capitaine au long cours. \u00c9puis\u00e9, il ach\u00e8ve ses <em><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%A9moires_d'Hector_Berlioz\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">M\u00e9moires<\/a><\/em>, chef-d\u2019\u0153uvre de la litt\u00e9rature romantique, et meurt \u00e0 Paris le 8 mars 1869. Il repose au <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cimeti%C3%A8re_de_Montmartre\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">cimeti\u00e8re de Montmartre<\/a>, entre ses deux \u00e9pouses. Le festival Berlioz de La C\u00f4te-Saint-Andr\u00e9 c\u00e9l\u00e8bre chaque \u00e9t\u00e9 sa m\u00e9moire.<\/p>\n<h3>Chronologie<\/h3>\n<ul class=\"opa-chrono\">\n<li><strong>1803<\/strong> \u2014 naissance \u00e0 La C\u00f4te-Saint-Andr\u00e9, le 11 d\u00e9cembre<\/li>\n<li><strong>1821<\/strong> \u2014 \u00e9tudiant en m\u00e9decine \u00e0 Paris<\/li>\n<li><strong>1826<\/strong> \u2014 entre au Conservatoire<\/li>\n<li><strong>1827<\/strong> \u2014 d\u00e9couvre Shakespeare et Harriet Smithson<\/li>\n<li><strong>1830<\/strong> \u2014 <em>Symphonie fantastique<\/em> ; prix de Rome<\/li>\n<li><strong>1831-1832<\/strong> \u2014 \u00e0 la Villa M\u00e9dicis<\/li>\n<li><strong>1833<\/strong> \u2014 mariage avec Harriet Smithson<\/li>\n<li><strong>1834<\/strong> \u2014 <em>Harold en Italie<\/em><\/li>\n<li><strong>1837<\/strong> \u2014 <em>Grande Messe des morts<\/em> aux Invalides<\/li>\n<li><strong>1839<\/strong> \u2014 <em>Rom\u00e9o et Juliette<\/em><\/li>\n<li><strong>1844<\/strong> \u2014 <em>Grand trait\u00e9 d\u2019instrumentation<\/em><\/li>\n<li><strong>1846<\/strong> \u2014 <em>La Damnation de Faust<\/em><\/li>\n<li><strong>1854<\/strong> \u2014 <em>L\u2019Enfance du Christ<\/em><\/li>\n<li><strong>1856-1858<\/strong> \u2014 composition des <em>Troyens<\/em><\/li>\n<li><strong>1862<\/strong> \u2014 <em>B\u00e9atrice et B\u00e9n\u00e9dict<\/em><\/li>\n<li><strong>1869<\/strong> \u2014 mort \u00e0 Paris, le 8 mars<\/li>\n<\/ul>\n<h3>\u0152uvres majeures<\/h3>\n<ul class=\"opa-chrono\">\n<li><em>Symphonie fantastique<\/em> (1830)<\/li>\n<li><em>Harold en Italie<\/em> (1834), <em>Rom\u00e9o et Juliette<\/em> (1839), <em>Symphonie fun\u00e8bre et triomphale<\/em> (1840)<\/li>\n<li><em>Grande Messe des morts<\/em> (1837) et <em>Te Deum<\/em> (1849)<\/li>\n<li><em>La Damnation de Faust<\/em> (1846) et <em>L\u2019Enfance du Christ<\/em> (1854)<\/li>\n<li>Les op\u00e9ras <em>Benvenuto Cellini<\/em>, <em>Les Troyens<\/em>, <em>B\u00e9atrice et B\u00e9n\u00e9dict<\/em><\/li>\n<li>Les ouvertures <em>Le Carnaval romain<\/em> et <em>Le Corsaire<\/em><\/li>\n<li>Le cycle de m\u00e9lodies <em>Les Nuits d\u2019\u00e9t\u00e9<\/em> (1841)<\/li>\n<li>\u00c9crits : <em>Grand trait\u00e9 d\u2019instrumentation<\/em>, <em>Les Soir\u00e9es de l\u2019orchestre<\/em>, <em>M\u00e9moires<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<h3>Galerie<\/h3>\n<div class=\"opa-gal\">\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:F-38-La_Cote-Saint-Andre_musee_Berlioz.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/e\/e4\/F-38-La_Cote-Saint-Andre_musee_Berlioz.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail_unscaled\" alt=\"Maison natale de Berlioz\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption><strong>La maison natale de Berlioz<\/strong> \u00e0 La C\u00f4te-Saint-Andr\u00e9, aujourd\u2019hui mus\u00e9e. <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:F-38-La_Cote-Saint-Andre_musee_Berlioz.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 3.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Berlioz_young.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/8\/8d\/Berlioz_young.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail_unscaled\" alt=\"Berlioz jeune\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption><strong>\u00c9mile Signol<\/strong>, <em>Hector Berlioz \u00e0 la Villa M\u00e9dicis<\/em>, 1832. <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Berlioz_young.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, Public domain)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Berlioz_Petit_BNF_Gallica-crop.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/1f\/Berlioz_Petit_BNF_Gallica-crop.jpg\/1920px-Berlioz_Petit_BNF_Gallica-crop.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Berlioz par Pierre Petit\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption><strong>Hector Berlioz<\/strong>, photographie de Pierre Petit, 1863. <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Berlioz_Petit_BNF_Gallica-crop.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, Public domain)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Paris,_Cath%C3%A9drale_Saint-Louis-des-Invalides,_int%C3%A9rieur_3.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f8\/Paris%2C_Cath%C3%A9drale_Saint-Louis-des-Invalides%2C_int%C3%A9rieur_3.jpg\/1920px-Paris%2C_Cath%C3%A9drale_Saint-Louis-des-Invalides%2C_int%C3%A9rieur_3.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Les Invalides\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption><strong>L\u2019\u00e9glise Saint-Louis-des-Invalides<\/strong>, o\u00f9 fut cr\u00e9\u00e9e la <em>Grande Messe des morts<\/em>. <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Paris,_Cath%C3%A9drale_Saint-Louis-des-Invalides,_int%C3%A9rieur_3.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Tombe_Hector_Berlioz_Division_20_Cimeti%C3%A8re_Montmartre_-_Paris_XVIII_(FR75)_-_2024-09-14_-_2.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thumb.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3c\/Tombe_Hector_Berlioz_Division_20_Cimeti%C3%A8re_Montmartre_-_Paris_XVIII_%28FR75%29_-_2024-09-14_-_2.jpg\/1920px-Tombe_Hector_Berlioz_Division_20_Cimeti%C3%A8re_Montmartre_-_Paris_XVIII_%28FR75%29_-_2024-09-14_-_2.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&#038;utm_campaign=imageinfo&#038;utm_content=thumbnail\" alt=\"Tombe de Berlioz\" loading=\"lazy\"><\/a><figcaption><strong>La tombe de Berlioz<\/strong> au cimeti\u00e8re de Montmartre. <span style=\"opacity:.75\">(<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Tombe_Hector_Berlioz_Division_20_Cimeti%C3%A8re_Montmartre_-_Paris_XVIII_(FR75)_-_2024-09-14_-_2.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<h3>\u00c0 voir et \u00e0 \u00e9couter<\/h3>\n<ul class=\"opa-dl\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/results?search_query=Berlioz+Symphonie+fantastique\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">La Symphonie fantastique<\/a> (vid\u00e9os YouTube)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/results?search_query=Berlioz+Damnation+de+Faust\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">La Damnation de Faust<\/a> (vid\u00e9os YouTube)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/results?search_query=Berlioz+Les+Troyens\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Les Troyens<\/a> (vid\u00e9os YouTube)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/results?search_query=Berlioz+Nuits+d+ete\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Les Nuits d\u2019\u00e9t\u00e9<\/a> (vid\u00e9os YouTube)<\/li>\n<\/ul>\n<h3>\u00c0 t\u00e9l\u00e9charger (livres du domaine public, PDF)<\/h3>\n<ul class=\"opa-dl\">\n<li><a href=\"https:\/\/archive.org\/download\/autobiographyofh01berl\/autobiographyofh01berl.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">T\u00e9l\u00e9charger le PDF<\/a> \u2014 Hector Berlioz, <em>Autobiography<\/em> (M\u00e9moires), tome I, Londres, 1884. (<a href=\"https:\/\/archive.org\/details\/autobiographyofh01berl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">lire en ligne<\/a>)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/archive.org\/download\/mmoiresdehectorb01berl\/mmoiresdehectorb01berl.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">T\u00e9l\u00e9charger le PDF<\/a> \u2014 Hector Berlioz, <em>M\u00e9moires<\/em>, tome I, Paris, Calmann-L\u00e9vy. (<a href=\"https:\/\/archive.org\/details\/mmoiresdehectorb01berl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">lire en ligne<\/a>)<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Pour aller plus loin en ligne<\/h3>\n<ul class=\"opa-dl\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.musee-hector-berlioz.fr\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Mus\u00e9e Hector-Berlioz (La C\u00f4te-Saint-Andr\u00e9)<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.festivalberlioz.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Festival Berlioz<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.hberlioz.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">The Hector Berlioz Website<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/imslp.org\/wiki\/Category:Berlioz,_Hector\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Partitions de Berlioz sur IMSLP<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h3>Pour aller plus loin<\/h3>\n<ul class=\"opa-biblio\">\n<li>Hector Berlioz, <em>M\u00e9moires<\/em>, 1870.<\/li>\n<li>Henry Barraud, <em>Hector Berlioz<\/em>, Fayard, 1989.<\/li>\n<li>Christian Wasselin, <em>Berlioz, les deux ailes de l\u2019\u00e2me<\/em>, Gallimard, \u00ab D\u00e9couvertes \u00bb, 1989.<\/li>\n<li>Voir aussi <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-grands-mouvements-de-la-musique\/\">Les grands mouvements de la musique<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/les-20-oeuvres-musicales-les-plus-celebres\/\">Les 20 \u0153uvres musicales les plus c\u00e9l\u00e8bres<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/la-musique\/\">La Musique<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/franz-liszt\/\">Franz Liszt<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/richard-wagner\/\">Richard Wagner<\/a>, <a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/la-musique-francaise\/\">La Musique fran\u00e7aise<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Image d&rsquo;en-t\u00eate : Eug\u00e8ne Delacroix, M\u00e9phistoph\u00e9l\u00e8s dans les airs, lithographie pour le Faust de Goethe, 1828 : le Faust qui inspira \u00e0 Berlioz La Damnation de Faust (Wikimedia Commons, Public domain) Soutenir mon travail \u00b7 Tout lire sans limite \u00b7 Mes livres Hector Berlioz (1803-1869), le romantique flamboyant G\u00e9nie excessif et visionnaire, Hector Berlioz (1803-1869) [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":31515,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-31516","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Hector Berlioz (1803-1869), le romantique flamboyant - Orazio Puglisi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"G\u00e9nie excessif et visionnaire, Hector Berlioz (1803-1869) est le grand compositeur du romantisme fran\u00e7ais. Inventeur de l\u2019orchestre moderne, auteur de la\u2026\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/hector-berlioz\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Hector Berlioz (1803-1869), le romantique flamboyant - Orazio Puglisi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"G\u00e9nie excessif et visionnaire, Hector Berlioz (1803-1869) est le grand compositeur du romantisme fran\u00e7ais. Inventeur de l\u2019orchestre moderne, auteur de la\u2026\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/hector-berlioz\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orazio Puglisi\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-30T23:22:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/delacroix-mephistopheles-faust-1828-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1683\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/hector-berlioz\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/hector-berlioz\\\/\",\"name\":\"Hector Berlioz (1803-1869), le romantique flamboyant - Orazio Puglisi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/hector-berlioz\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/hector-berlioz\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/delacroix-mephistopheles-faust-1828-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2026-10-30T23:19:08+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-30T23:22:56+00:00\",\"description\":\"G\u00e9nie excessif et visionnaire, Hector Berlioz (1803-1869) est le grand compositeur du romantisme fran\u00e7ais. Inventeur de l\u2019orchestre moderne, auteur de la\u2026\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/hector-berlioz\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/hector-berlioz\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/hector-berlioz\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/delacroix-mephistopheles-faust-1828-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/delacroix-mephistopheles-faust-1828-scaled.jpg\",\"width\":1683,\"height\":2560,\"caption\":\"Delacroix, M\u00e9phistoph\u00e9l\u00e8s dans les airs, 1828\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/index.php\\\/hector-berlioz\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Hector Berlioz\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/\",\"name\":\"Oraziopuglisi.art\",\"description\":\"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c\",\"name\":\"Orazio Puglisi\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Orazio Puglisi\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/oraziopuglisi.art\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Hector Berlioz (1803-1869), le romantique flamboyant - Orazio Puglisi","description":"G\u00e9nie excessif et visionnaire, Hector Berlioz (1803-1869) est le grand compositeur du romantisme fran\u00e7ais. Inventeur de l\u2019orchestre moderne, auteur de la\u2026","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/hector-berlioz\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Hector Berlioz (1803-1869), le romantique flamboyant - Orazio Puglisi","og_description":"G\u00e9nie excessif et visionnaire, Hector Berlioz (1803-1869) est le grand compositeur du romantisme fran\u00e7ais. Inventeur de l\u2019orchestre moderne, auteur de la\u2026","og_url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/hector-berlioz\/","og_site_name":"Orazio Puglisi","article_modified_time":"2026-10-30T23:22:56+00:00","og_image":[{"width":1683,"height":2560,"url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/delacroix-mephistopheles-faust-1828-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/hector-berlioz\/","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/hector-berlioz\/","name":"Hector Berlioz (1803-1869), le romantique flamboyant - Orazio Puglisi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/hector-berlioz\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/hector-berlioz\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/delacroix-mephistopheles-faust-1828-scaled.jpg","datePublished":"2026-10-30T23:19:08+00:00","dateModified":"2026-10-30T23:22:56+00:00","description":"G\u00e9nie excessif et visionnaire, Hector Berlioz (1803-1869) est le grand compositeur du romantisme fran\u00e7ais. Inventeur de l\u2019orchestre moderne, auteur de la\u2026","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/hector-berlioz\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/hector-berlioz\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/hector-berlioz\/#primaryimage","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/delacroix-mephistopheles-faust-1828-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/delacroix-mephistopheles-faust-1828-scaled.jpg","width":1683,"height":2560,"caption":"Delacroix, M\u00e9phistoph\u00e9l\u00e8s dans les airs, 1828"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/hector-berlioz\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Hector Berlioz"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#website","url":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/","name":"Oraziopuglisi.art","description":"Le beau ! Quoi d&#039;autre ?","publisher":{"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/#\/schema\/person\/25fc9286c60d24f18b651edcc5903c4c","name":"Orazio Puglisi","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g","caption":"Orazio Puglisi"},"logo":{"@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6db1b0cfae43195d5bb3bc41143b8ea702115830550a54531b37cf0fb97e1f6?s=96&d=mm&r=g"},"sameAs":["http:\/\/oraziopuglisi.art"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/31516","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31516"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/31516\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31527,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/31516\/revisions\/31527"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31515"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31516"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}