{"id":17080,"date":"2025-06-12T17:00:46","date_gmt":"2025-06-12T15:00:46","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?page_id=17080"},"modified":"2025-06-12T17:09:55","modified_gmt":"2025-06-12T15:09:55","slug":"le-marthyre-de-saint-ursule","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/le-marthyre-de-saint-ursule\/","title":{"rendered":"Le Martyre de Saint Ursule"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Martyre_de_sainte_Ursule\">Le Martyre de Saint Ursule<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i><b>Le Martyre de sainte Ursule<\/b><\/i>\u00a0(en italien\u00a0:\u00a0<i><b>Martirio di sant&rsquo;Orsola<\/b><\/i>) est un tableau de\u00a0<a title=\"Le Caravage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Caravage\">Caravage<\/a>\u00a0peint en\u00a0<a title=\"1610\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1610\">1610<\/a>\u00a0et conserv\u00e9 au\u00a0<a title=\"Palais Zevallos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palais_Zevallos\">palais Zevallos Stigliano<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Naples\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Naples\">Naples<\/a>\u00a0(collection Banca Intesa). Il s&rsquo;agit de la derni\u00e8re \u0153uvre document\u00e9e du peintre.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Historique\">Historique<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ex\u00e9cut\u00e9e en 1610<sup id=\"cite_ref-Ebert-Schifferer2009298_1-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Martyre_de_sainte_Ursule#cite_note-Ebert-Schifferer2009298-1\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>1<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0pour le prince\u00a0<a title=\"Famille Doria\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Famille_Doria\">Marcantonio Doria<\/a>, fils du\u00a0<a title=\"Doge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Doge\">doge<\/a>\u00a0<a title=\"Agostino Doria\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Agostino_Doria\">Agostino Doria<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"G\u00eanes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/G%C3%AAnes\">G\u00eanes<\/a>, cette \u0153uvre est command\u00e9e par l&rsquo;entremise de Lanfranco Massa, son repr\u00e9sentant \u00e0 Naples, probablement en hommage \u00e0 la belle-fille du G\u00e9nois nomm\u00e9e s\u0153ur Ursule<sup id=\"cite_ref-Hilaire199562-63_2-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Martyre_de_sainte_Ursule#cite_note-Hilaire199562-63-2\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>2<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Elle est termin\u00e9e juste avant le retour de Caravage \u00e0\u00a0<a title=\"Rome\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rome\">Rome<\/a>\u00a0; exp\u00e9di\u00e9e de Naples le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1610-05-27\" data-sort-value=\"1610-05-27\">27 mai 1610<\/time>\u00a0par la felouque\u00a0<i>Santa Maria di Porto Salvo<\/i>, elle arrive \u00e0 G\u00eanes le 18 du mois suivant, soit un mois avant la mort de l&rsquo;artiste<sup id=\"cite_ref-Fr\u00e8ches1995107_3-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Martyre_de_sainte_Ursule#cite_note-Fr%C3%A8ches1995107-3\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>3<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Conserv\u00e9e au\u00a0<i>Palazzo Doria d&rsquo;Angri allo Spirito Santo<\/i>\u00a0de G\u00eanes, elle est transf\u00e9r\u00e9e au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle dans une r\u00e9sidence de la famille Doria, la villa Romano Avezzano \u00e0\u00a0<a title=\"Eboli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eboli\">Eboli<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Malgr\u00e9 ses moyens importants, le prince Doria doit se montrer tr\u00e8s combatif pour obtenir cette commande qu&rsquo;il souhaitait passer \u00e0 Caravage, car l&rsquo;artiste est extr\u00eamement sollicit\u00e9 par de nombreux collectionneurs et amateurs d&rsquo;art d&rsquo;avant-garde<sup id=\"cite_ref-Salvy2008287_4-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Martyre_de_sainte_Ursule#cite_note-Salvy2008287-4\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>4<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Le Martyre de sainte Ursule<\/i>\u00a0est red\u00e9couvert en 1954-1955 par Ferdinando Bologna, alors jeune fonctionnaire du minist\u00e8re de l&rsquo;\u00e9ducation nationale italien. Mais lorsqu&rsquo;il demande l&rsquo;avis de\u00a0<a title=\"Roberto Longhi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roberto_Longhi\">Roberto Longhi<\/a>, dont il \u00e9tait un des \u00e9l\u00e8ves, celui-ci rejette dans une fa\u00e7on virulente l&rsquo;hypoth\u00e8se d&rsquo;une \u0153uvre de Caravage de la p\u00e9riode napolitaine, envisageant p la suite lut\u00f4t le\u00a0<a title=\"Mantoue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mantoue\">mantouan<\/a>\u00a0<a title=\"Bartolomeo Manfredi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bartolomeo_Manfredi\">Bartolomeo Manfredi<\/a>. N\u00e9anmoins Bologna n&rsquo;a pas baiss\u00e9 le bras, quoique l&rsquo;\u00e9minent historien de l&rsquo;art Raffaello Causa, lui aussi \u00e9l\u00e8ve de Longhi et fonctionnaire minist\u00e9riel, ait par la suite attribu\u00e9 la toile \u00e0\u00a0<a title=\"Mattia Preti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mattia_Preti\">Mattia Preti<\/a><sup id=\"cite_ref-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Martyre_de_sainte_Ursule#cite_note-5\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>5<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. L&rsquo;attribution \u00e0 Caravage n&rsquo;est d\u00e9finitivement reconnue que dans les\u00a0<a title=\"Ann\u00e9es 1980\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ann%C3%A9es_1980\">ann\u00e9es 1980<\/a>, \u00e0 la suite de la d\u00e9couverte, par le philologue Giorgio Fulco, d&rsquo;un document d&rsquo;archive qui avalise l&rsquo;opinion de Bologna et de\u00a0<a title=\"Mina Gregori\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mina_Gregori\">Mina Gregori<\/a>\u00a0laquelle en 1974 avait elle aussi avanc\u00e9 l&rsquo;hypoth\u00e8se d&rsquo;une \u0153uvre de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Michelangelo Merisi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michelangelo_Merisi\">Michelangelo Merisi<\/a>. Entre-temps le tableau est acquis comme \u00e9tant un \u0153uvre de Mattia Preti par la filiale napolitaine de la\u00a0<a title=\"Banca Commerciale Italiana\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Banca_Commerciale_Italiana\">Banca Commerciale Italiana<\/a>\u00a0en 1973<sup id=\"cite_ref-Salvy2008287_4-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Martyre_de_sainte_Ursule#cite_note-Salvy2008287-4\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>4<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. \u00c0 la suite d&rsquo;une s\u00e9rie de fusions et d&rsquo;acquisitions actuellement le tableau, qui est toujours \u00e0\u00a0<a title=\"Naples\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Naples\">Naples<\/a>, appartient \u00e0\u00a0<a title=\"Intesa Sanpaolo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Intesa_Sanpaolo\">Intesa Sanpaolo<\/a>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Description\">Description<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cette sc\u00e8ne\u00a0<a title=\"Hagiographie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hagiographie\">hagiographique<\/a>\u00a0chr\u00e9tienne est issue de\u00a0<i><a title=\"La L\u00e9gende dor\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_L%C3%A9gende_dor%C3%A9e\">La L\u00e9gende dor\u00e9e<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Jacques de Voragine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_de_Voragine\">Jacques de Voragine<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Ursule de Cologne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ursule_de_Cologne\">Ursule<\/a>, fille du\u00a0<a title=\"Liste des rois puis ducs de Bretagne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Liste_des_rois_puis_ducs_de_Bretagne\">roi de Bretagne<\/a>, martyris\u00e9e par les\u00a0<a title=\"Huns\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Huns\">Huns<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Cologne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cologne\">Cologne<\/a>, est plac\u00e9e \u00e0 droite dans la composition\u00a0; son bourreau arm\u00e9 d&rsquo;un arc \u00e0 gauche est \u00e0 l&rsquo;origine de la fl\u00e8che plant\u00e9e dans le torse de la sainte, qui penche la t\u00eate pour contempler sa blessure mortelle d&rsquo;o\u00f9 jaillit le sang. Le manteau rouge sous l&rsquo;armure du guerrier constitue le pendant visuel du drap\u00e9 rouge que rev\u00eat la sainte<sup id=\"cite_ref-6\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Martyre_de_sainte_Ursule#cite_note-6\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>a<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, sur un fond d&rsquo;un noir absolu.<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00ab\u00a0Avec son chapeau \u00e0 plumes et sa cuirasse ornement\u00e9e, l&rsquo;assassin est clairement d\u00e9sign\u00e9 comme le prince courrouc\u00e9 de la l\u00e9gende. Tranchant sur le fond sombre, le rouge flamboyant de la tunique princi\u00e8re et de la cape de la sainte unit irr\u00e9vocablement le pr\u00e9tendant d\u00e9\u00e7u et sa promise.\u00a0\u00bb<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u2014\u00a0Catherine Puglisi<sup id=\"cite_ref-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Martyre_de_sainte_Ursule#cite_note-7\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>6<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Deux personnages, plac\u00e9s l\u00e9g\u00e8rement en arri\u00e8re-plan, escortent sainte Ursule\u00a0: seuls leurs visages \u00e9mergent partiellement de l&rsquo;ombre profonde. Un dernier personnage se tient \u00e0 droite, presque sorti du cadre du tableau, un soldat en armure qui avance le bras comme pour prot\u00e9ger Ursule. La figure du peintre peut \u00eatre reconnue dans celle du personnage derri\u00e8re Ursule<sup id=\"cite_ref-Hilaire199562-63_2-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Martyre_de_sainte_Ursule#cite_note-Hilaire199562-63-2\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>2<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Analyse\">Analyse<\/h2>\n<p><span class=\"mw-editsection\"><span class=\"mw-editsection-bracket\">[<\/span><a class=\"mw-editsection-visualeditor\" title=\"Modifier la section\u202f: Analyse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Le_Martyre_de_sainte_Ursule&amp;veaction=edit&amp;section=3\">modifier<\/a><span class=\"mw-editsection-divider\">\u00a0|\u00a0<\/span><a title=\"Modifier le code source de la section : Analyse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Le_Martyre_de_sainte_Ursule&amp;action=edit&amp;section=3\">modifier le code<\/a><span class=\"mw-editsection-bracket\">]<\/span><\/span><\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Caravaggio_-_Taking_of_Christ_-_Dublin.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/e6\/Caravaggio_-_Taking_of_Christ_-_Dublin.jpg\/250px-Caravaggio_-_Taking_of_Christ_-_Dublin.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/e6\/Caravaggio_-_Taking_of_Christ_-_Dublin.jpg\/500px-Caravaggio_-_Taking_of_Christ_-_Dublin.jpg 1.5x\" width=\"250\" height=\"192\" data-file-width=\"1300\" data-file-height=\"1000\" \/><\/a><figcaption><i><a title=\"L'Arrestation du Christ (Le Caravage)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Arrestation_du_Christ_(Le_Caravage)\">L&rsquo;Arrestation du Christ<\/a><\/i>, v. 1602,\u00a0<a title=\"Galerie nationale d'Irlande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Galerie_nationale_d%27Irlande\">National Gallery of Ireland<\/a>,\u00a0<a title=\"Dublin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dublin\">Dublin<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Rembrandt_-_The_Jewish_Bride_-_WGA19158.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a2\/Rembrandt_-_The_Jewish_Bride_-_WGA19158.jpg\/250px-Rembrandt_-_The_Jewish_Bride_-_WGA19158.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a2\/Rembrandt_-_The_Jewish_Bride_-_WGA19158.jpg\/500px-Rembrandt_-_The_Jewish_Bride_-_WGA19158.jpg 1.5x\" width=\"250\" height=\"177\" data-file-width=\"1236\" data-file-height=\"877\" \/><\/a><figcaption>Rembrandt,\u00a0<i>La Fianc\u00e9e juive<\/i>, v. 1665,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Rijksmuseum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rijksmuseum\">Rijksmuseum<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Caravage rend cette sc\u00e8ne inhabituellement intime entre la martyre et son bourreau, le th\u00e8me ayant \u00e9t\u00e9 depuis longtemps trait\u00e9 par de grands peintres qui montraient toujours Ursule avec son cort\u00e8ge de 10\u00a0000\u00a0vierges (ou 10 suivant l&rsquo;interpr\u00e9tation des textes)<sup id=\"cite_ref-Salvy2008286-289_8-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Martyre_de_sainte_Ursule#cite_note-Salvy2008286-289-8\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>7<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Au contraire, Caravage se concentre comme \u00e0 son habitude sur un petit nombre de personnages\u00a0: cinq en tout. Le tableau est peint avec une touche libre et rapide<sup id=\"cite_ref-Cappelletti200874_9-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Martyre_de_sainte_Ursule#cite_note-Cappelletti200874-9\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>8<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, et la capacit\u00e9 de l&rsquo;artiste \u00e0 r\u00e9duire son propos et sa palette \u00e0 l&rsquo;essentiel est d\u00e9j\u00e0 annonciatrice du\u00a0<a title=\"Rembrandt\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rembrandt\">Rembrandt<\/a>\u00a0de la maturit\u00e9<sup id=\"cite_ref-Salvy2008292_10-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Martyre_de_sainte_Ursule#cite_note-Salvy2008292-10\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>9<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p>Caract\u00e9ristique de la derni\u00e8re mani\u00e8re du Caravage, avec une\u00a0<a title=\"Palette (peinture)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palette_(peinture)\">palette<\/a>\u00a0restreinte et sans dessin continu, l&rsquo;\u0153uvre s&rsquo;apparente \u00e0 un non-style. Les\u00a0<a title=\"Radiographie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Radiographie\">radiographies<\/a>\u00a0ont r\u00e9v\u00e9l\u00e9 qu&rsquo;elle r\u00e9sulte d&rsquo;un simple canevas narratif, ainsi que d&rsquo;autres de l&rsquo;artiste, comme ceux des\u00a0<a title=\"Musique baroque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque\">compositeurs baroques<\/a>\u00a0tardifs ou des\u00a0<a title=\"Compositeur\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Compositeur\">compositeurs<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Jazz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jazz\">jazz<\/a>\u00a0qui improvisent en jouant, un\u00a0<i><a title=\"Modus operandi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Modus_operandi\">modus operandi<\/a><\/i>\u00a0qui n&rsquo;a pas d&rsquo;\u00e9mules au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<sup id=\"cite_ref-AllardBellengerChastel-Rousseau202360_11-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Martyre_de_sainte_Ursule#cite_note-AllardBellengerChastel-Rousseau202360-11\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>10<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p>La pr\u00e9sence d&rsquo;un autoportrait de Caravage au sein des figures de ses tableaux n&rsquo;est pas in\u00e9dite\u00a0; mais celui du\u00a0<i>Martyre de sainte Ursule<\/i>\u00a0est particuli\u00e8rement proche d&rsquo;un autre que l&rsquo;on peut voir dans un tableau r\u00e9alis\u00e9 quelques ann\u00e9es plus t\u00f4t (vers 1602),\u00a0<i><a title=\"L'Arrestation du Christ (Le Caravage)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Arrestation_du_Christ_(Le_Caravage)\">L&rsquo;Arrestation du Christ<\/a><\/i>, ce qui a souvent men\u00e9 \u00e0 des commentaires sur la volont\u00e9 all\u00e9gorique de l&rsquo;artiste<sup id=\"cite_ref-Salvy2008291_12-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Martyre_de_sainte_Ursule#cite_note-Salvy2008291-12\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>11<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Dans une m\u00eame atmosph\u00e8re de nuit profonde, le Christ y est \u00e9galement cern\u00e9 par des soldats en armure noire et luisante\u00a0; et sur la droite, en l\u00e9ger arri\u00e8re-plan, le visage de Caravage appara\u00eet dans une lumi\u00e8re vacillante, le menton lev\u00e9 en t\u00e9moin attentif de la sc\u00e8ne. Jos\u00e9 Fr\u00e8ches voit dans cette pr\u00e9sence la preuve d&rsquo;un sentiment de culpabilit\u00e9 qui devait l&rsquo;habiter<sup id=\"cite_ref-Fr\u00e8ches1995107_3-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Martyre_de_sainte_Ursule#cite_note-Fr%C3%A8ches1995107-3\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>3<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. D&rsquo;autres auteurs rapprochent cette sc\u00e8ne tragique de la fin imminente de l&rsquo;artiste lui-m\u00eame, y voyant comme une mise en sc\u00e8ne pr\u00e9monitoire<sup id=\"cite_ref-Lambert200490_13-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Martyre_de_sainte_Ursule#cite_note-Lambert200490-13\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>12<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-17084\" src=\"http:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250608-WA0231.jpeg\" alt=\"\" width=\"1440\" height=\"2560\" srcset=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250608-WA0231.jpeg 1440w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250608-WA0231-169x300.jpeg 169w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250608-WA0231-576x1024.jpeg 576w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250608-WA0231-768x1365.jpeg 768w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250608-WA0231-864x1536.jpeg 864w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250608-WA0231-1152x2048.jpeg 1152w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250608-WA0231-1240x2204.jpeg 1240w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250608-WA0231-508x903.jpeg 508w\" sizes=\"auto, (max-width: 1440px) 100vw, 1440px\" \/> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-17085\" src=\"http:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250608-WA0235.jpeg\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"1440\" srcset=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250608-WA0235.jpeg 2560w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250608-WA0235-300x169.jpeg 300w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250608-WA0235-1024x576.jpeg 1024w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250608-WA0235-768x432.jpeg 768w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250608-WA0235-1536x864.jpeg 1536w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250608-WA0235-2048x1152.jpeg 2048w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250608-WA0235-1240x698.jpeg 1240w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250608-WA0235-508x286.jpeg 508w\" sizes=\"auto, (max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><\/p>\n<div style=\"width: 600px;\" class=\"wp-video\"><video class=\"wp-video-shortcode\" id=\"video-17080-1\" width=\"600\" height=\"1067\" preload=\"metadata\" controls=\"controls\"><source type=\"video\/mp4\" src=\"http:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/VID-20250608-WA0236.mp4?_=1\" \/><a href=\"http:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/VID-20250608-WA0236.mp4\">http:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/VID-20250608-WA0236.mp4<\/a><\/video><\/div>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Le martyre de Sainte Ursule, 1610   Le Caravage\" width=\"600\" height=\"450\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/vOmDmxhR9ys?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Un Caravage, \u00e0 Naples\" width=\"600\" height=\"338\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/BfCdBmpzKu0?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Le Martyre de Saint Ursule &nbsp; Le Martyre de sainte Ursule\u00a0(en italien\u00a0:\u00a0Martirio di sant&rsquo;Orsola) est un tableau de\u00a0Caravage\u00a0peint en\u00a01610\u00a0et conserv\u00e9 au\u00a0palais Zevallos Stigliano\u00a0\u00e0\u00a0Naples\u00a0(collection Banca Intesa). Il s&rsquo;agit de la derni\u00e8re \u0153uvre document\u00e9e du peintre. Historique Ex\u00e9cut\u00e9e en 1610[1]\u00a0pour le prince\u00a0Marcantonio Doria, fils du\u00a0doge\u00a0Agostino Doria\u00a0de\u00a0G\u00eanes, cette \u0153uvre est command\u00e9e par l&rsquo;entremise de Lanfranco Massa, son repr\u00e9sentant [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17085,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-17080","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/17080","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17080"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/17080\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17091,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/17080\/revisions\/17091"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17085"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}