{"id":15773,"date":"2025-03-29T14:33:57","date_gmt":"2025-03-29T13:33:57","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?page_id=15773"},"modified":"2025-03-29T19:08:24","modified_gmt":"2025-03-29T18:08:24","slug":"histoire-de-limpressionnisme","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/histoire-de-limpressionnisme\/","title":{"rendered":"Histoire de l&rsquo;Impressionnisme"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 10px;\"><strong>Image mise en avant :<\/strong>\u00a0<strong><a title=\"\u00c9douard Manet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89douard_Manet\">\u00c9douard Manet<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Le D\u00e9jeuner sur l'herbe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_D%C3%A9jeuner_sur_l%27herbe\">Le D\u00e9jeuner sur l&rsquo;herbe<\/a><\/i>, 1863, Paris, Mus\u00e9e d&rsquo;Orsay.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;<b>impressionnisme<\/b>\u00a0est un\u00a0<a title=\"Mouvements en peinture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mouvements_en_peinture\">mouvement pictural<\/a>\u00a0apparu en\u00a0<a title=\"France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/France\">France<\/a>\u00a0dans les ann\u00e9es 1860 en opposition \u00e0 l&rsquo;<a title=\"Art acad\u00e9mique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Art_acad%C3%A9mique\">art acad\u00e9mique<\/a>\u00a0et visant \u00e0 repr\u00e9senter le caract\u00e8re \u00e9ph\u00e9m\u00e8re de la lumi\u00e8re et ses effets sur les couleurs et les formes. Le groupe des impressionnistes se forme autour d&rsquo;<a title=\"\u00c9douard Manet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89douard_Manet\">\u00c9douard Manet<\/a>, chef de file de l&rsquo;avant-garde artistique dans les ann\u00e9es 1860, qui ne participe cependant \u00e0 aucune exposition impressionniste. Apr\u00e8s plusieurs scandales et refus au\u00a0<a title=\"Salon de peinture et de sculpture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salon_de_peinture_et_de_sculpture\">Salon<\/a>, la grande exposition annuelle d&rsquo;artistes agr\u00e9\u00e9s par l&rsquo;<a title=\"Acad\u00e9mie des beaux-arts (France)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acad%C3%A9mie_des_beaux-arts_(France)\">Acad\u00e9mie des Beaux-Arts<\/a>, de jeunes artistes d\u00e9cident de\u00a0<a title=\"Soci\u00e9t\u00e9 anonyme des artistes peintres, sculpteurs et graveurs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Soci%C3%A9t%C3%A9_anonyme_des_artistes_peintres,_sculpteurs_et_graveurs\">s&rsquo;associer<\/a>\u00a0pour organiser des expositions ind\u00e9pendantes. Cette id\u00e9e se concr\u00e9tise en 1874, dans\u00a0<a title=\"Premi\u00e8re exposition des peintres impressionnistes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Premi%C3%A8re_exposition_des_peintres_impressionnistes\">une exposition<\/a>\u00a0qui r\u00e9unit trente artistes dont\u00a0<a title=\"Paul C\u00e9zanne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_C%C3%A9zanne\">Paul C\u00e9zanne<\/a>,\u00a0<a title=\"Edgar Degas\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Edgar_Degas\">Edgar Degas<\/a>,\u00a0<a title=\"Claude Monet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Monet\">Claude Monet<\/a>,\u00a0<a title=\"Berthe Morisot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berthe_Morisot\">Berthe Morisot<\/a>,\u00a0<a title=\"Camille Pissarro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Camille_Pissarro\">Camille Pissarro<\/a>,\u00a0<a title=\"Auguste Renoir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_Renoir\">Auguste Renoir<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Alfred Sisley\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alfred_Sisley\">Alfred Sisley<\/a>. Le journaliste satirique\u00a0<a title=\"Louis Leroy\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Leroy\">Louis Leroy<\/a>\u00a0invente alors le terme \u00ab\u00a0impressionnisme\u00a0\u00bb \u00e0 partir du tableau\u00a0<i><a title=\"Impression, soleil levant\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impression,_soleil_levant\">Impression, soleil levant<\/a><\/i>\u00a0de Monet, devenu depuis le nom du mouvement. Les artistes subissent d&rsquo;abord des critiques violentes de la part de la presse et du public, mais ils sont soutenus par des collectionneurs qui permettent la tenue de leurs premi\u00e8res expositions, notamment\u00a0<a title=\"Gustave Caillebotte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Caillebotte\">Gustave Caillebotte<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;impressionnisme commence \u00e0 \u00eatre accept\u00e9 en 1880, gr\u00e2ce au soutien du nouveau gouvernement de\u00a0<a title=\"L\u00e9on Gambetta\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%C3%A9on_Gambetta\">L\u00e9on Gambetta<\/a>\u00a0et de critiques comme\u00a0<a title=\"\u00c9mile Zola\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89mile_Zola\">\u00c9mile Zola<\/a>. Les \u0153uvres font petit \u00e0 petit leur entr\u00e9e dans les mus\u00e9es, au\u00a0<a title=\"Salon des artistes fran\u00e7ais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salon_des_artistes_fran%C3%A7ais\">Salon des artistes fran\u00e7ais<\/a>, qui succ\u00e8de au Salon de l&rsquo;Acad\u00e9mie des Beaux-Arts, et sur le march\u00e9 de l&rsquo;art. Le marchand\u00a0<a title=\"Paul Durand-Ruel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Durand-Ruel\">Paul Durand-Ruel<\/a>\u00a0joue un r\u00f4le crucial dans le soutien et la diffusion de l&rsquo;impressionnisme, qui s&rsquo;exporte aux \u00c9tats-Unis \u00e0 partir de 1886, gr\u00e2ce \u00e0 la peintre\u00a0<a title=\"Mary Cassatt\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mary_Cassatt\">Mary Cassatt<\/a>. Le mouvement y obtient un grand succ\u00e8s, qui participe \u00e0 la cons\u00e9cration de Monet et au d\u00e9veloppement d&rsquo;\u00e9coles impressionnistes hors de France au cours des ann\u00e9es 1890. Cette d\u00e9cennie voit la mort de Morisot, Caillebotte et Sisley et la dispersion du groupe, tandis que se d\u00e9veloppent de nouvelles avant-gardes auxquelles adh\u00e8rent certains impressionnistes, comme C\u00e9zanne et Pissarro.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les artistes impressionnistes cr\u00e9ent une nouvelle esth\u00e9tique oppos\u00e9e \u00e0 l&rsquo;art acad\u00e9mique. Leur style appara\u00eet pour la premi\u00e8re fois dans les toiles peintes par Monet et Renoir \u00e0 l&rsquo;<a title=\"\u00cele de la Chauss\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%8Ele_de_la_Chauss%C3%A9e\">\u00eele de la Grenouill\u00e8re<\/a>, en 1869. Ils font primer la couleur sur le dessin, utilisent des compositions inhabituelles et une touche rapide, et composent g\u00e9n\u00e9ralement en\u00a0<a title=\"Pleinairisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pleinairisme\">plein air<\/a>\u00a0sur le motif. Tourn\u00e9s vers des sujets modernes, ils repr\u00e9sentent principalement des paysages, des sc\u00e8nes de la vie intime et les loisirs de leur \u00e9poque.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Historique\">Historique<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Contexte\">Contexte<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;<a title=\"Beaux-Arts de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Beaux-Arts_de_Paris\">\u00c9cole des Beaux-Arts de Paris<\/a>\u00a0s&#8217;emploie \u00e0 perp\u00e9tuer les principes esth\u00e9tiques en vigueur, bas\u00e9s sur la peinture classique avec des sujets religieux, mythologiques ou historiques o\u00f9 la ma\u00eetrise du dessin prime. Les repr\u00e9sentations de la vie quotidienne, le portrait, le paysage et la nature morte sont consid\u00e9r\u00e9es comme mineures. La couleur est moins importante que le trait. L&rsquo;apprentissage s&rsquo;effectue en atelier en copiant les ma\u00eetres anciens<sup id=\"cite_ref-:22_1-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:22-1\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>1<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c0 partir de 1863, de petits ateliers o\u00f9 on enseigne la peinture permettent d&rsquo;\u00e9chapper au carcan de l&rsquo;enseignement acad\u00e9mique. Le Salon des refus\u00e9s de la m\u00eame ann\u00e9e cristallise la rupture avec le pass\u00e9 et refl\u00e8te l&rsquo;augmentation du nombre d&rsquo;artistes et la diversit\u00e9 des styles. La table est mise pour moderniser la peinture<sup id=\"cite_ref-:22_1-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:22-1\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>1<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"1859-1874_:_pr\u00e9mices\"><span id=\"1859-1874_:_pr.C3.A9mices\"><\/span>1859-1874\u00a0: pr\u00e9mices<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Pr\u00e9-impressionnisme\"><span id=\"Pr.C3.A9-impressionnisme\"><\/span>Pr\u00e9-impressionnisme<\/h4>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Joseph_Mallord_William_Turner_-_The_Burning_of_the_Houses_of_Lords_and_Commons,_16_October_1834_-_1942.647_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/e5\/Joseph_Mallord_William_Turner_-_The_Burning_of_the_Houses_of_Lords_and_Commons%2C_16_October_1834_-_1942.647_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg\/220px-Joseph_Mallord_William_Turner_-_The_Burning_of_the_Houses_of_Lords_and_Commons%2C_16_October_1834_-_1942.647_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/e5\/Joseph_Mallord_William_Turner_-_The_Burning_of_the_Houses_of_Lords_and_Commons%2C_16_October_1834_-_1942.647_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg\/330px-Joseph_Mallord_William_Turner_-_The_Burning_of_the_Houses_of_Lords_and_Commons%2C_16_October_1834_-_1942.647_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/e5\/Joseph_Mallord_William_Turner_-_The_Burning_of_the_Houses_of_Lords_and_Commons%2C_16_October_1834_-_1942.647_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg\/440px-Joseph_Mallord_William_Turner_-_The_Burning_of_the_Houses_of_Lords_and_Commons%2C_16_October_1834_-_1942.647_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg 2x\" alt=\"Peinture montrant un grand panache de feu et de fum\u00e9e s'\u00e9levant sur un d\u00e9cor urbain au bord d'un fleuve.\" width=\"220\" height=\"163\" data-file-width=\"15155\" data-file-height=\"11254\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Joseph Mallord William Turner\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_Mallord_William_Turner\">William Turner<\/a>,\u00a0<i>L&rsquo;Incendie du Parlement<\/i>, 1835, Cleveland, Museum of Art.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pour l&rsquo;historienne de l&rsquo;art Sophie Monneret, le terme pr\u00e9-impressionnisme\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0s&rsquo;applique \u00e0 la mani\u00e8re, suggestive, esquiss\u00e9e, qui chez maint artiste pr\u00e9lude plus ou moins directement \u00e0 la technique impressionniste\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-:8_2-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:8-2\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>2<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Une premi\u00e8re rupture significative dans la peinture de paysage remonte \u00e0\u00a0<a title=\"John Constable\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/John_Constable\">John Constable<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Joseph Mallord William Turner\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_Mallord_William_Turner\">William Turner<\/a><sup id=\"cite_ref-:8_2-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:8-2\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>2<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, qui renoncent aux paysages romantiques et adoptent la simplicit\u00e9 pour Constable<sup id=\"cite_ref-:8_2-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:8-2\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>2<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0et l&rsquo;instantan\u00e9it\u00e9 pour Turner<sup id=\"cite_ref-:9_3-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:9-3\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>3<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, auxquelles se rattachent les impressionnistes. La disparition du dessin au profit de la couleur qui caract\u00e9rise certaines toiles de Turner se retrouve notamment chez\u00a0<a title=\"Claude Monet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Monet\">Monet<\/a><sup id=\"cite_ref-:9_3-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:9-3\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>3<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Dans la seconde moiti\u00e9 du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, les artistes modernes europ\u00e9ens recherchent g\u00e9n\u00e9ralement \u00e0 repr\u00e9senter la lumi\u00e8re et \u00e0 composer en\u00a0<a title=\"Pleinairisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pleinairisme\">plein air<\/a><sup id=\"cite_ref-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-4\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>4<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, comme le montre le groupe italien des\u00a0<a title=\"Macchiaioli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Macchiaioli\">Macchiaioli<\/a>, contemporains des impressionnistes avec lesquels ils sont parfois en contact via\u00a0<a title=\"Edgar Degas\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Edgar_Degas\">Degas<\/a><sup id=\"cite_ref-:532_5-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:532-5\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>5<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En France, les paysages de\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Camille Corot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Camille_Corot\">Camille Corot<\/a>\u00a0rompent eux aussi avec la tradition, et il est refus\u00e9 au\u00a0<a title=\"Salon de peinture et de sculpture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salon_de_peinture_et_de_sculpture\">Salon<\/a>\u00a0de 1843<sup id=\"cite_ref-:10_6-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:10-6\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>6<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Il est directement li\u00e9 aux impressionnistes, donnant des le\u00e7ons aux s\u0153urs\u00a0<a title=\"Berthe Morisot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berthe_Morisot\">Berthe<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Edma Morisot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Edma_Morisot\">Edma Morisot<\/a>\u00a0et \u00e0\u00a0<a title=\"Camille Pissarro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Camille_Pissarro\">Pissarro<\/a>\u00a0dans les ann\u00e9es 1860<sup id=\"cite_ref-:11_7-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:11-7\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>7<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, et son influence se fait sentir sur tout le groupe<sup id=\"cite_ref-8\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-8\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>8<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Le style novateur de\u00a0<a title=\"Eug\u00e8ne Delacroix\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eug%C3%A8ne_Delacroix\">Delacroix<\/a>\u00a0peut \u00eatre rattach\u00e9 au pr\u00e9-impressionnisme, dans sa mani\u00e8re de cr\u00e9er les atmosph\u00e8res de ses tableaux et dans sa touche divis\u00e9e<sup id=\"cite_ref-:10_6-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:10-6\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>6<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Les impressionnistes se r\u00e9f\u00e9rent aussi \u00e0 un certain nombre de paysagistes de la g\u00e9n\u00e9ration pr\u00e9c\u00e9dente, parmi lesquels\u00a0<a title=\"Th\u00e9odore Rousseau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9odore_Rousseau\">Th\u00e9odore Rousseau<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Jean-Fran\u00e7ois Millet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Fran%C3%A7ois_Millet\">Jean-Fran\u00e7ois Millet<\/a>, peintres de l&rsquo;<a title=\"\u00c9cole de Barbizon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Barbizon\">\u00c9cole de Barbizon<\/a>\u00a0aux couleurs vives et \u00e0 la touche rapide<sup id=\"cite_ref-9\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-9\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>9<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, dont l&rsquo;influence est visible dans les premi\u00e8res toiles que les futurs impressionnistes exposent au Salon<sup id=\"cite_ref-:11_7-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:11-7\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>7<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trois peintres, par leurs liens directs avec ces jeunes artistes, m\u00e8nent le pr\u00e9-impressionnisme au terme de son \u00e9volution\u00a0:\u00a0<a title=\"Eug\u00e8ne Boudin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eug%C3%A8ne_Boudin\">Eug\u00e8ne Boudin<\/a>,\u00a0<a title=\"Johan Barthold Jongkind\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johan_Barthold_Jongkind\">Johan Jongkind<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Charles-Fran\u00e7ois Daubigny\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles-Fran%C3%A7ois_Daubigny\">Fran\u00e7ois Daubigny<\/a><sup id=\"cite_ref-:12_10-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:12-10\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>10<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Les deux premiers ont notamment enseign\u00e9 \u00e0 Monet, le dernier en est un ami proche et un futur d\u00e9fenseur de l&rsquo;impressionnisme<sup id=\"cite_ref-:12_10-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:12-10\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>10<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Futurs_impressionnistes_et_le_Salon\">Futurs impressionnistes et le Salon<\/h4>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:%C3%89douard_Manet_-_Le_D%C3%A9jeuner_sur_l%27herbe.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/fc\/%C3%89douard_Manet_-_Le_D%C3%A9jeuner_sur_l%27herbe.jpg\/250px-%C3%89douard_Manet_-_Le_D%C3%A9jeuner_sur_l%27herbe.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/fc\/%C3%89douard_Manet_-_Le_D%C3%A9jeuner_sur_l%27herbe.jpg\/330px-%C3%89douard_Manet_-_Le_D%C3%A9jeuner_sur_l%27herbe.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/fc\/%C3%89douard_Manet_-_Le_D%C3%A9jeuner_sur_l%27herbe.jpg\/500px-%C3%89douard_Manet_-_Le_D%C3%A9jeuner_sur_l%27herbe.jpg 2x\" alt=\"Peinture montrant une sc\u00e8ne champ\u00eatre avec deux hommes et deux femmes install\u00e9s sur l'herbe dans un sous-bois.\" width=\"220\" height=\"173\" data-file-width=\"1642\" data-file-height=\"1294\" \/><\/a><figcaption><a title=\"\u00c9douard Manet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89douard_Manet\">\u00c9douard Manet<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Le D\u00e9jeuner sur l'herbe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_D%C3%A9jeuner_sur_l%27herbe\">Le D\u00e9jeuner sur l&rsquo;herbe<\/a><\/i>, 1863, Paris, Mus\u00e9e d&rsquo;Orsay.<\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Gustave_Courbet_-_Beach_near_Trouville_-_WGA5513.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/57\/Gustave_Courbet_-_Beach_near_Trouville_-_WGA5513.jpg\/220px-Gustave_Courbet_-_Beach_near_Trouville_-_WGA5513.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/57\/Gustave_Courbet_-_Beach_near_Trouville_-_WGA5513.jpg\/330px-Gustave_Courbet_-_Beach_near_Trouville_-_WGA5513.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/57\/Gustave_Courbet_-_Beach_near_Trouville_-_WGA5513.jpg\/440px-Gustave_Courbet_-_Beach_near_Trouville_-_WGA5513.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"181\" data-file-width=\"1217\" data-file-height=\"1000\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Gustave Courbet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Courbet\">Gustave Courbet<\/a>,\u00a0<i>La Mer pr\u00e8s de Trouville<\/i>, 1865, Cologne,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Mus\u00e9e Wallraf Richartz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_Wallraf_Richartz\">mus\u00e9e Wallraf Richartz<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans la d\u00e9cennie 1860-1870, les diff\u00e9rents artistes qui composeront le groupe impressionniste souhaitent avant tout exposer au\u00a0<a title=\"Salon de peinture et de sculpture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salon_de_peinture_et_de_sculpture\">Salon<\/a>, exposition annuelle des peintres agr\u00e9\u00e9s par l&rsquo;<a title=\"Acad\u00e9mie des beaux-arts (France)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acad%C3%A9mie_des_beaux-arts_(France)\">Acad\u00e9mie des Beaux-Arts<\/a>, la plus grosse manifestation artistique de l&rsquo;\u00e9poque et le seul moyen de se faire conna\u00eetre<sup id=\"cite_ref-:11_7-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:11-7\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>7<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. L&rsquo;ann\u00e9e 1859 peut \u00eatre retenue comme une date cl\u00e9, avec l&rsquo;arriv\u00e9e \u00e0 Paris de\u00a0<a title=\"Claude Monet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Monet\">Monet<\/a>\u00a0et le retour de\u00a0<a title=\"Edgar Degas\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Edgar_Degas\">Degas<\/a><sup id=\"cite_ref-11\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-11\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>11<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, les premiers envois au Salon de\u00a0<a title=\"Camille Pissarro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Camille_Pissarro\">Pissarro<\/a>, qui y est accept\u00e9, et de\u00a0<a title=\"\u00c9douard Manet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89douard_Manet\">Manet<\/a>,\u00a0<a title=\"Henri Fantin-Latour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_Fantin-Latour\">Fantin-Latour<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"James Abbott McNeill Whistler\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/James_Abbott_McNeill_Whistler\">Whistler<\/a>, refus\u00e9s<sup id=\"cite_ref-12\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-12\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>12<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-:13_13-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:13-13\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>13<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.\u00a0<a title=\"Gustave Courbet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Courbet\">Courbet<\/a>, l&rsquo;influent ma\u00eetre des r\u00e9alistes et amateur de plein air<sup id=\"cite_ref-:12_10-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:12-10\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>10<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, n&rsquo;y expose pas. Il est pourtant abondamment cit\u00e9 par la critique qui voit en lui ou bien le responsable de la m\u00e9diocrit\u00e9 contemporaine, ou bien un artiste novateur, notamment sous la plume des critiques qui soutiendront plus tard les impressionnistes, comme\u00a0<a title=\"\u00c9mile Zola\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89mile_Zola\">\u00c9mile Zola<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Zacharie Astruc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Zacharie_Astruc\">Zacharie Astruc<\/a><sup id=\"cite_ref-14\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-14\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>14<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. D&rsquo;une mani\u00e8re g\u00e9n\u00e9rale, la critique consid\u00e8re que le Salon de 1859 acte le d\u00e9clin de la peinture d&rsquo;histoire, remplac\u00e9e par le paysage et la\u00a0<a title=\"Sc\u00e8ne de genre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sc%C3%A8ne_de_genre\">sc\u00e8ne de genre<\/a>\u00a0; et si le savoir-faire des peintres est reconnu, ils manquent de l&rsquo;ambition n\u00e9cessaire \u00e0 l&rsquo;apparition d&rsquo;un style nouveau<sup id=\"cite_ref-:44_15-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:44-15\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>15<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pour le critique\u00a0<a title=\"Jules-Antoine Castagnary\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jules-Antoine_Castagnary\">Jules-Antoine Castagnary<\/a>, futur d\u00e9fenseur des impressionnistes, c&rsquo;est du c\u00f4t\u00e9 du paysage qu&rsquo;il faut voir les signes d&rsquo;une \u00ab\u00a0r\u00e9volution nouvelle\u00a0\u00bb qui succ\u00e9dera au\u00a0<a title=\"Romantisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Romantisme\">romantisme<\/a><sup id=\"cite_ref-:14_16-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:14-16\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>16<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Camille Corot, Fran\u00e7ois Daubigny et Th\u00e9odore Rousseau sont parmi les paysagistes \u00e0 succ\u00e8s<sup id=\"cite_ref-:14_16-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:14-16\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>16<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Degas et Monet, qui visitent tous deux le Salon de 1859, font part de leurs impressions \u00e0 leurs mentors \u2014\u00a0<a title=\"Gustave Moreau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Moreau\">Gustave Moreau<\/a>\u00a0pour l&rsquo;un,\u00a0<a title=\"Eug\u00e8ne Boudin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eug%C3%A8ne_Boudin\">Eug\u00e8ne Boudin<\/a>\u00a0pour l&rsquo;autre<sup id=\"cite_ref-17\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-17\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>17<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Degas fait part de son admiration nouvelle pour Delacroix<sup id=\"cite_ref-:15_18-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:15-18\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>18<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, qui n&rsquo;est pas partag\u00e9e par Monet, plus int\u00e9ress\u00e9 par\u00a0<a title=\"Constant Troyon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Constant_Troyon\">Constant Troyon<\/a>\u00a0et surtout Daubigny<sup id=\"cite_ref-19\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-19\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>19<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En 1859, ceux qui deviendront les impressionnistes ne se connaissent pas, except\u00e9s Fantin-Latour et Whistler<sup id=\"cite_ref-:13_13-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:13-13\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>13<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Le groupe se forme \u00e0 partir de 1860\u00a0:\u00a0<a title=\"Edgar Degas\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Edgar_Degas\">Degas<\/a>,\u00a0<a title=\"\u00c9douard Manet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89douard_Manet\">Manet<\/a>,\u00a0<a title=\"Henri Fantin-Latour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_Fantin-Latour\">Fantin-Latour<\/a>\u00a0et les s\u0153urs\u00a0<a title=\"Berthe Morisot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berthe_Morisot\">Morisot<\/a>\u00a0se rencontrent au Louvre<sup id=\"cite_ref-:16_20-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:16-20\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>20<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0;\u00a0<a title=\"Camille Pissarro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Camille_Pissarro\">Pissarro<\/a>,\u00a0<a title=\"Armand Guillaumin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Armand_Guillaumin\">Guillaumin<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Paul C\u00e9zanne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_C%C3%A9zanne\">C\u00e9zanne<\/a>\u00a0font connaissance \u00e0 l&rsquo;acad\u00e9mie Suisse en 1861<sup id=\"cite_ref-21\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-21\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>21<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0; \u00e0 partir de 1862,\u00a0<a title=\"Claude Monet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Monet\">Monet<\/a>,\u00a0<a title=\"Fr\u00e9d\u00e9ric Bazille\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Bazille\">Bazille<\/a>,\u00a0<a title=\"Auguste Renoir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_Renoir\">Renoir<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Alfred Sisley\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alfred_Sisley\">Sisley<\/a>\u00a0\u00e9tudient ensemble dans l&rsquo;atelier de\u00a0<a title=\"Charles Gleyre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles_Gleyre\">Gleyre<\/a><sup id=\"cite_ref-:16_20-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:16-20\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>20<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-22\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-22\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>22<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, ancien ma\u00eetre de\u00a0<a title=\"James Abbott McNeill Whistler\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/James_Abbott_McNeill_Whistler\">Whistler<\/a><sup id=\"cite_ref-:17_23-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:17-23\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>23<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En 1863, ann\u00e9e de la mort de\u00a0<a title=\"Eug\u00e8ne Delacroix\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eug%C3%A8ne_Delacroix\">Delacroix<\/a>, Manet fait sa premi\u00e8re exposition personnelle \u00e0 la galerie Martinet \u00e0 Paris<sup id=\"cite_ref-:16_20-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:16-20\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>20<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, tandis que son\u00a0<i><a title=\"Le D\u00e9jeuner sur l'herbe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_D%C3%A9jeuner_sur_l%27herbe\">Bain<\/a><\/i>\u00a0(intitul\u00e9\u00a0<i>Le D\u00e9jeuner sur l&rsquo;herbe<\/i>\u00a0depuis 1867) fait scandale au\u00a0<a title=\"Salon des refus\u00e9s\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salon_des_refus%C3%A9s\">Salon des refus\u00e9s<\/a><sup id=\"cite_ref-24\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-24\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>24<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0: r\u00e9f\u00e9rence implicite \u00e0 la prostitution,\u00a0<a title=\"Nu (genre artistique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nu_(genre_artistique)\">nu<\/a>\u00a0r\u00e9aliste en opposition aux nus mythologiques, peinture consid\u00e9r\u00e9e comme\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0sale\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0par les critiques et le public<sup id=\"cite_ref-25\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-25\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>25<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Au cours des\u00a0<a title=\"Ann\u00e9es 1860\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ann%C3%A9es_1860\">ann\u00e9es 1860<\/a>, ses scandales r\u00e9p\u00e9t\u00e9s au Salon font de lui le chef de file du modernisme<sup id=\"cite_ref-26\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-26\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>26<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, et il s&rsquo;impose dans ce r\u00f4le au sein du groupe des Batignolles.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Groupe_des_Batignolles\">Groupe des Batignolles<\/h4>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Henri_Fantin-Latour_006.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c8\/Henri_Fantin-Latour_006.jpg\/250px-Henri_Fantin-Latour_006.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c8\/Henri_Fantin-Latour_006.jpg\/330px-Henri_Fantin-Latour_006.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c8\/Henri_Fantin-Latour_006.jpg\/500px-Henri_Fantin-Latour_006.jpg 2x\" alt=\"Peinture montrant un groupe d'hommes dans un studio de peinture, devant un chevalet o\u00f9 peint l'un d'eux.\" width=\"220\" height=\"165\" data-file-width=\"1500\" data-file-height=\"1123\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Henri Fantin-Latour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_Fantin-Latour\">Henri Fantin-Latour<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Un atelier aux Batignolles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Un_atelier_aux_Batignolles\">L&rsquo;Atelier des Batignolles<\/a>,<\/i>\u00a01870, Paris, Mus\u00e9e d&rsquo;Orsay. Manet, peignant au centre, est entour\u00e9 entre autres de Bazille, Renoir et Monet<sup id=\"cite_ref-27\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-27\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>27<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Groupe des Batignolles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Groupe_des_Batignolles\">Groupe des Batignolles<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c0 partir de 1866, plusieurs artistes et personnalit\u00e9s li\u00e9es au monde de l&rsquo;art se retrouvent r\u00e9guli\u00e8rement au\u00a0<a title=\"Caf\u00e9 Guerbois\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Caf%C3%A9_Guerbois\">caf\u00e9 Guerbois<\/a>, Grande-Rue-des-Batignolles dans le\u00a0<a title=\"Quartier des Batignolles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Quartier_des_Batignolles\">quartier des Batignolles<\/a><sup id=\"cite_ref-:18_28-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:18-28\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>28<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Le caf\u00e9 est proche de l&rsquo;atelier de Manet, et il est la personnalit\u00e9 la plus forte de ces r\u00e9unions<sup id=\"cite_ref-:18_28-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:18-28\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>28<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-:232_29-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:232-29\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>29<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, o\u00f9 \u00e9changent les futurs impressionnistes, des critiques et des \u00e9crivains (<a title=\"\u00c9mile Zola\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89mile_Zola\">Zola<\/a>,\u00a0<a title=\"Zacharie Astruc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Zacharie_Astruc\">Zacharie Astruc<\/a>,\u00a0<a title=\"Louis Edmond Duranty\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Edmond_Duranty\">Louis Edmond Duranty<\/a>,\u00a0<a title=\"Armand Silvestre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Armand_Silvestre\">Armand Silvestre<\/a>), des peintres (<a title=\"Constantin Guys\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Constantin_Guys\">Constantin Guys<\/a>,\u00a0<a title=\"Adolphe Monticelli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Adolphe_Monticelli\">Adolphe Monticelli<\/a>,\u00a0<a title=\"Alfred Stevens (peintre belge)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alfred_Stevens_(peintre_belge)\">Alfred Stevens<\/a>,\u00a0<a title=\"Carolus-Duran\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Carolus-Duran\">Carolus-Duran<\/a>), et d&rsquo;autres personnalit\u00e9s (notamment\u00a0<a title=\"Nadar\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nadar\">Nadar<\/a>, chez qui aura lieu la premi\u00e8re exposition impressionniste, ou le collectionneur\u00a0<a title=\"Ernest Hosched\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ernest_Hosched%C3%A9\">Ernest Hosched\u00e9<\/a>)<sup id=\"cite_ref-:18_28-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:18-28\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>28<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-:232_29-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:232-29\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>29<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Les jeunes artistes s&rsquo;enrichissent mutuellement de leurs origines diverses et de leurs mod\u00e8les respectifs<sup id=\"cite_ref-:17_23-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:17-23\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>23<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, pr\u00f4nant leurs influences internationales en opposition \u00e0 la peinture\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0nationale\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0des\u00a0<a title=\"Beaux-Arts de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Beaux-Arts_de_Paris\">Beaux-Arts<\/a><sup id=\"cite_ref-30\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-30\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>30<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Ce cosmopolitisme est point\u00e9 du doigt par une partie de la critique d\u00e8s les ann\u00e9es 1860<sup id=\"cite_ref-31\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-31\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>31<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Auguste_Renoir_-_La_Grenouill%C3%A8re.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f1\/Auguste_Renoir_-_La_Grenouill%C3%A8re.jpg\/250px-Auguste_Renoir_-_La_Grenouill%C3%A8re.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f1\/Auguste_Renoir_-_La_Grenouill%C3%A8re.jpg\/330px-Auguste_Renoir_-_La_Grenouill%C3%A8re.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f1\/Auguste_Renoir_-_La_Grenouill%C3%A8re.jpg\/500px-Auguste_Renoir_-_La_Grenouill%C3%A8re.jpg 2x\" alt=\"Peinture montrant une sc\u00e8ne ensoleill\u00e9e de bord de rivi\u00e8re avec des barques et un groupe de personnes.\" width=\"220\" height=\"177\" data-file-width=\"3234\" data-file-height=\"2608\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Auguste Renoir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_Renoir\">Auguste Renoir<\/a>,\u00a0<i><a title=\"La Grenouill\u00e8re (Renoir)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Grenouill%C3%A8re_(Renoir)\">La Grenouill\u00e8re<\/a><\/i>, 1869, Stockholm,\u00a0<a title=\"Nationalmuseum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nationalmuseum\">Nationalmuseum<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:La_Grenouill%C3%A8re_MET_DT833.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/80\/La_Grenouill%C3%A8re_MET_DT833.jpg\/220px-La_Grenouill%C3%A8re_MET_DT833.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/80\/La_Grenouill%C3%A8re_MET_DT833.jpg\/330px-La_Grenouill%C3%A8re_MET_DT833.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/80\/La_Grenouill%C3%A8re_MET_DT833.jpg\/440px-La_Grenouill%C3%A8re_MET_DT833.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"166\" data-file-width=\"3811\" data-file-height=\"2880\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Claude Monet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Monet\">Claude Monet<\/a>,\u00a0<i><a title=\"La Grenouill\u00e8re (Monet)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Grenouill%C3%A8re_(Monet)\">La Grenouill\u00e8re<\/a><\/i>, 1869, New York,\u00a0<a title=\"Metropolitan Museum of Art\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Metropolitan_Museum_of_Art\">Metropolitan Museum of Art<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">En 1867, face \u00e0 la s\u00e9v\u00e9rit\u00e9 du jury du\u00a0<a title=\"Salon de peinture et de sculpture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salon_de_peinture_et_de_sculpture\">Salon<\/a>, une p\u00e9tition est sign\u00e9e par C\u00e9zanne, Renoir, Bazille et Pissarro pour demander un nouveau Salon des refus\u00e9s, sans succ\u00e8s<sup id=\"cite_ref-:21_32-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:21-32\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>32<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Mais le Salon est peu visit\u00e9, puisque se tient au m\u00eame moment l&rsquo;<a title=\"Exposition universelle de 1867\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Exposition_universelle_de_1867\">Exposition universelle<\/a>, o\u00f9 Manet est refus\u00e9\u00a0; en r\u00e9ponse, il installe un pavillon et tient sa propre exposition pr\u00e8s du\u00a0<a title=\"Pont de l'Alma\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pont_de_l%27Alma\">pont de l&rsquo;Alma<\/a>, tout comme Courbet au m\u00eame moment<sup id=\"cite_ref-:21_32-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:21-32\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>32<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-33\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-33\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>33<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Le groupe des Batignolles fait alors le projet de louer une salle pour organiser ses propres expositions, avec le soutien de\u00a0<a title=\"Gustave Courbet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Courbet\">Courbet<\/a>,\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Camille Corot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Camille_Corot\">Camille Corot<\/a>,\u00a0<a title=\"Narcisse D\u00edaz de la Pe\u00f1a\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Narcisse_D%C3%ADaz_de_la_Pe%C3%B1a\">Narcisse Diaz<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Charles-Fran\u00e7ois Daubigny\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles-Fran%C3%A7ois_Daubigny\">Fran\u00e7ois Daubigny<\/a>, une id\u00e9e qui aboutit en 1874 \u00e0 la premi\u00e8re exposition impressionniste<sup id=\"cite_ref-:21_32-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:21-32\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>32<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. En 1868, le jury se montre plus cl\u00e9ment, et les jeunes artistes \u2014\u00a0except\u00e9 C\u00e9zanne\u00a0\u2014 sont re\u00e7us au Salon<sup id=\"cite_ref-:21_32-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:21-32\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>32<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pour d\u00e9crire les \u0153uvres de ces peintres modernistes,\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0impression\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0est tr\u00e8s utilis\u00e9 dans la critique, pour eux comme pour d&rsquo;autres artistes qui ne feront pas partie du groupe impressionniste<sup id=\"cite_ref-Breuille51_34-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-Breuille51-34\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>N 1<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. \u00c0 la fin des ann\u00e9es 1860, les \u0153uvres du groupe des Batignolles s&rsquo;\u00e9claircissent et leur touche s&rsquo;all\u00e8ge, en imitant l&rsquo;aquarelle de plus en plus \u00e0 la mode<sup id=\"cite_ref-35\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-35\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>34<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. En 1869, Renoir et Monet peignent plusieurs toiles \u00e0\u00a0<a title=\"La Grenouill\u00e8re (lieu)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Grenouill%C3%A8re_(lieu)\">La Grenouill\u00e8re<\/a>\u00a0sur l&rsquo;<a title=\"\u00cele de la Chauss\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%8Ele_de_la_Chauss%C3%A9e\">\u00eele de Croissy<\/a>, site tr\u00e8s convoit\u00e9 par la bourgeoisie, sur les bords de Seine, qui pr\u00e9figurent nettement l&rsquo;impressionnisme des\u00a0<a title=\"Ann\u00e9es 1870\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ann%C3%A9es_1870\">ann\u00e9es 1870<\/a><sup id=\"cite_ref-36\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-36\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>35<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Ces toiles sont consid\u00e9r\u00e9es comme les premi\u00e8res r\u00e9alis\u00e9es dans le style impressionniste, o\u00f9 les objets sont d\u00e9finis par la lumi\u00e8re et les reflets qu&rsquo;elle cr\u00e9e<sup id=\"cite_ref-37\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-37\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>36<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. L&rsquo;esth\u00e9tique propre \u00e0 ce que l&rsquo;on nomme alors l&rsquo;\u00ab\u00a0\u00e9cole des Batignolles\u00a0\u00bb transpara\u00eet au\u00a0<a title=\"Salon de peinture et de sculpture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salon_de_peinture_et_de_sculpture\">Salon<\/a>\u00a0de 1870, o\u00f9 sont expos\u00e9es notamment\u00a0<i>La le\u00e7on de musique<\/i>\u00a0de Manet,\u00a0<i>L&rsquo;Odalisque<\/i>\u00a0de Renoir,\u00a0<i>La lecture<\/i>\u00a0de Morisot,\u00a0<i>Madame Camus en rouge<\/i>\u00a0de Degas, et des\u00a0<i>Vues du canal Saint-Martin en hiver<\/i>\u00a0de Sisley<sup id=\"cite_ref-38\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-38\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>37<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Cons\u00e9quences_de_la_guerre_de_1870\"><span id=\"Cons.C3.A9quences_de_la_guerre_de_1870\"><\/span>Cons\u00e9quences de la guerre de 1870<\/h4>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">La\u00a0<a title=\"Guerre franco-allemande de 1870\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guerre_franco-allemande_de_1870\">guerre franco-allemande de 1870-1871<\/a>\u00a0a des cons\u00e9quences importantes sur le groupe\u00a0: mort au combat de Bazille, dispersion des membres mobilis\u00e9s \u00e0 Paris (Degas, Manet) ou en province (Renoir), exil \u00e0 Londres (Pissarro, Monet). Le marchand d&rsquo;art\u00a0<a title=\"Paul Durand-Ruel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Durand-Ruel\">Paul Durand-Ruel<\/a><sup id=\"cite_ref-:222_39-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:222-39\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>38<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, qui s&rsquo;est aussi r\u00e9fugi\u00e9 \u00e0 Londres, rencontre alors Monet par l&rsquo;interm\u00e9diaire de Daubigny<sup id=\"cite_ref-:332_40-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:332-40\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>39<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Entre 1870 et 1874, sa galerie londonienne accueille d\u00e9j\u00e0 des \u0153uvres du groupe des Batignolles \u00e0 c\u00f4t\u00e9 de\u00a0<a title=\"\u00c9cole de Barbizon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Barbizon\">paysagistes de Barbizon<\/a>, au cours de sept expositions<sup id=\"cite_ref-:222_39-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:222-39\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>38<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-:332_40-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:332-40\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>39<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. En 1872, il ach\u00e8te ses premi\u00e8res \u0153uvres \u00e0 Monet, et par la suite \u00e0 Degas, Pissarro, Sisley, Renoir et Manet<sup id=\"cite_ref-:332_40-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:332-40\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>39<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Apr\u00e8s la guerre, le groupe ne retrouve pas tout de suite son unit\u00e9\u00a0: Degas part dans sa famille \u00e0 la Nouvelle-Orl\u00e9ans, Sisley a perdu sa fortune, plusieurs artistes li\u00e9s \u00e0 la\u00a0<a title=\"Commune de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Commune_de_Paris\">Commune<\/a>\u00a0ne sont pas tranquilles, et les environs de Paris, o\u00f9 ils se plaisaient \u00e0 peindre, ont \u00e9t\u00e9 d\u00e9truits<sup id=\"cite_ref-41\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-41\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>40<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Monet et\u00a0<a title=\"Armand Guillaumin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Armand_Guillaumin\">Guillaumin<\/a>\u00a0sont refus\u00e9s au Salon de 1870, et Monet, avec Pissarro et Sisley, ne se pr\u00e9sente \u00e0 aucun\u00a0<a title=\"Salon de peinture et de sculpture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salon_de_peinture_et_de_sculpture\">Salon<\/a>\u00a0d&rsquo;apr\u00e8s-guerre, malgr\u00e9 la tenue d&rsquo;un nouveau Salon des refus\u00e9s en 1873<sup id=\"cite_ref-:34_42-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:34-42\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>41<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, pr\u00e9f\u00e9rant s&rsquo;imposer gr\u00e2ce \u00e0 leur projet d&rsquo;expositions collectives qui verra le jour en 1874<sup id=\"cite_ref-:28_43-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:28-43\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>42<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0via la cr\u00e9ation pour cette occasion de la\u00a0<a title=\"Soci\u00e9t\u00e9 anonyme des artistes peintres, sculpteurs et graveurs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Soci%C3%A9t%C3%A9_anonyme_des_artistes_peintres,_sculpteurs_et_graveurs\">Soci\u00e9t\u00e9 anonyme des artistes peintres, sculpteurs et graveurs<\/a>\u00a0en d\u00e9cembre 1873.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"1874-1879_:_affirmation_et_critiques\">1874-1879\u00a0: affirmation et critiques<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Exposition_de_1874\">Exposition de 1874<\/h4>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Premi\u00e8re exposition des peintres impressionnistes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Premi%C3%A8re_exposition_des_peintres_impressionnistes\">Premi\u00e8re exposition des peintres impressionnistes<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Camille_Pissarro,_Gelee_blanche_(Hoarfrost),_1873.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/85\/Camille_Pissarro%2C_Gelee_blanche_%28Hoarfrost%29%2C_1873.jpg\/220px-Camille_Pissarro%2C_Gelee_blanche_%28Hoarfrost%29%2C_1873.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/85\/Camille_Pissarro%2C_Gelee_blanche_%28Hoarfrost%29%2C_1873.jpg\/330px-Camille_Pissarro%2C_Gelee_blanche_%28Hoarfrost%29%2C_1873.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/85\/Camille_Pissarro%2C_Gelee_blanche_%28Hoarfrost%29%2C_1873.jpg\/440px-Camille_Pissarro%2C_Gelee_blanche_%28Hoarfrost%29%2C_1873.jpg 2x\" alt=\"Peinture montrant un paysage de champs cultiv\u00e9s couverts de gel\u00e9e blanche, avec un paysan qui marche.\" width=\"220\" height=\"155\" data-file-width=\"1055\" data-file-height=\"742\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Camille Pissarro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Camille_Pissarro\">Camille Pissarro<\/a>,\u00a0<i>Gel\u00e9e blanche<\/i>, 1873, Paris, Mus\u00e9e d&rsquo;Orsay.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le projet d&rsquo;expositions collectives se concr\u00e9tise du\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"04-15\" data-sort-value=\"04-15\">15 avril<\/time>\u00a0au\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1874-05-15\" data-sort-value=\"1874-05-15\">15 mai 1874<\/time>\u00a0\u2014\u00a0volontairement en m\u00eame temps que le Salon officiel<sup id=\"cite_ref-:35_44-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:35-44\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>43<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0\u2014 apr\u00e8s qu&rsquo;<a title=\"Ernest Hosched\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ernest_Hosched%C3%A9\">Ernest Hosched\u00e9<\/a>\u00a0a vendu avec succ\u00e8s plusieurs toiles du\u00a0<a title=\"Groupe des Batignolles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Groupe_des_Batignolles\">groupe des Batignolles<\/a>\u00a0en janvier de la m\u00eame ann\u00e9e<sup id=\"cite_ref-:28_43-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:28-43\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>42<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. L&rsquo;exposition est organis\u00e9e par l&rsquo;\u00e9ph\u00e9m\u00e8re\u00a0<a title=\"Soci\u00e9t\u00e9 anonyme des artistes peintres, sculpteurs et graveurs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Soci%C3%A9t%C3%A9_anonyme_des_artistes_peintres,_sculpteurs_et_graveurs\">Soci\u00e9t\u00e9 anonyme des artistes peintres, sculpteurs et graveurs<\/a>, dans les anciens ateliers\u00a0<a title=\"Nadar\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nadar\">Nadar<\/a>, lieu prestigieux sur le boulevard des Capucines, \u00e0 Paris<sup id=\"cite_ref-:28_43-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:28-43\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>42<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Elle vise \u00e0 pr\u00e9senter des artistes modernes au sens large, dont le choix ne fait pas l&rsquo;unanimit\u00e9\u00a0: ainsi, Degas promeut une participation d&rsquo;artistes de tous bords, tandis que Monet refuse ceux qui se permettent de faire des concessions pour exposer au\u00a0<a title=\"Salon de peinture et de sculpture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salon_de_peinture_et_de_sculpture\">Salon<\/a><sup id=\"cite_ref-:34_42-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:34-42\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>41<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. C&rsquo;est finalement le m\u00e9lange des styles qui gagne, avec\u00a0<span class=\"nowrap\">175 \u0153uvres<\/span>\u00a0de\u00a0<span class=\"nowrap\">30 peintres<\/span>\u00a0plus ou moins avant-gardistes<sup id=\"cite_ref-:35_44-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:35-44\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>43<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0; pour la plupart d&rsquo;entre eux, c&rsquo;est la seule exposition dite \u00ab\u00a0impressionniste\u00a0\u00bb \u00e0 laquelle ils participent<sup id=\"cite_ref-:29_45-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:29-45\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>44<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ceux qui retiennent le plus l&rsquo;attention sont Degas, Renoir et Monet<sup id=\"cite_ref-:29_45-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:29-45\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>44<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.\u00a0<i><a title=\"Impression, soleil levant\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impression,_soleil_levant\">Impression, soleil levant<\/a><\/i>, peint par ce dernier, va donner son nom au nouveau style sous la plume satirique de\u00a0<a title=\"Louis Leroy\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Leroy\">Louis Leroy<\/a>, journaliste au\u00a0<i><a title=\"Le Charivari\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Charivari\">Charivari<\/a><\/i><sup id=\"cite_ref-47\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-47\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>N 2<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-:302_48-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:302-48\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>46<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Cependant, la presse n&rsquo;est pas aussi n\u00e9gative que le laisse entendre le seul exemple de Leroy<sup id=\"cite_ref-:302_48-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:302-48\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>46<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, et c&rsquo;est \u00e0 partir de la deuxi\u00e8me exposition que les artistes subissent des critiques plus v\u00e9h\u00e9mentes<sup id=\"cite_ref-:302_48-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:302-48\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>46<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. L&rsquo;exposition de 1874, bien qu&rsquo;ayant \u00e9t\u00e9 un \u00e9chec commercial qui m\u00e8ne \u00e0 la dissolution de la Soci\u00e9t\u00e9 anonyme des artistes peintres, attire environ 3\u00a0500\u00a0visiteurs et donne confiance aux impressionnistes dans le bien-fond\u00e9 de leur mouvement<sup id=\"cite_ref-49\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-49\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>47<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Sophie Monneret consid\u00e8re cette p\u00e9riode comme la\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0quintessence\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0de l&rsquo;impressionnisme<sup id=\"cite_ref-:302_48-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:302-48\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>46<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Premiers_collectionneurs\">Premiers collectionneurs<\/h4>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Gustave_Caillebotte_-_The_Floor_Planers_-_Google_Art_Project.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c0\/Gustave_Caillebotte_-_The_Floor_Planers_-_Google_Art_Project.jpg\/220px-Gustave_Caillebotte_-_The_Floor_Planers_-_Google_Art_Project.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c0\/Gustave_Caillebotte_-_The_Floor_Planers_-_Google_Art_Project.jpg\/330px-Gustave_Caillebotte_-_The_Floor_Planers_-_Google_Art_Project.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c0\/Gustave_Caillebotte_-_The_Floor_Planers_-_Google_Art_Project.jpg\/440px-Gustave_Caillebotte_-_The_Floor_Planers_-_Google_Art_Project.jpg 2x\" alt=\"Peinture montrant trois ouvriers torse nu, rabotant un parquet dans un appartement bourgeois.\" width=\"220\" height=\"155\" data-file-width=\"5224\" data-file-height=\"3670\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Gustave Caillebotte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Caillebotte\">Gustave Caillebotte<\/a>,\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Les Raboteurs de parquet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Raboteurs_de_parquet\">Les Raboteurs de parquet<\/a><\/i>, 1875, Paris, Mus\u00e9e d&rsquo;Orsay.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Apr\u00e8s les r\u00e9actions mitig\u00e9es \u00e0 la premi\u00e8re exposition, la premi\u00e8re vente impressionniste organis\u00e9e le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1875-03-24\" data-sort-value=\"1875-03-24\">24 mars 1875<\/time>\u00a0\u00e0 l&rsquo;<a title=\"H\u00f4tel Drouot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%B4tel_Drouot\">h\u00f4tel Drouot<\/a>\u00a0par Monet, Sisley, Renoir et Berthe Morisot<sup id=\"cite_ref-50\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-50\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>48<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-51\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-51\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>49<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0est catastrophique\u00a0: elle fait \u00e9clater une \u00e9meute, et seulement la moiti\u00e9 des \u0153uvres est vendue<sup id=\"cite_ref-52\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-52\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>50<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-53\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-53\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>51<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Durand-Ruel, rentr\u00e9 \u00e0 Paris, ne soutient plus aussi activement les artistes, \u00e0 cause de la r\u00e9cession \u00e9conomique, et ne reprendra ses achats qu&rsquo;en 1881<sup id=\"cite_ref-:332_40-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:332-40\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>39<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Cependant, l&rsquo;art moderne commence \u00e0 int\u00e9resser des collectionneurs, qui se manifestent lors de cette vente<sup id=\"cite_ref-54\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-54\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>52<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0: parmi eux,\u00a0<a title=\"Victor Chocquet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Victor_Chocquet\">Victor Chocquet<\/a>, ami de Renoir et C\u00e9zanne, qui constitue une importante collection \u00e0 partir de cette date<sup id=\"cite_ref-55\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-55\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>53<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, le baryton\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Faure\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Faure\">Jean-Baptiste Faure<\/a>, ainsi que\u00a0<a title=\"Georges Charpentier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Charpentier\">Georges Charpentier<\/a>, gr\u00e2ce auquel auront lieu plusieurs expositions individuelles (de Renoir en 1879, Manet et Monet en 1880, Sisley en 1881)<sup id=\"cite_ref-:31_56-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:31-56\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>54<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Son \u00e9pouse\u00a0<a title=\"Marguerite Charpentier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marguerite_Charpentier\">Marguerite<\/a>, peinte par Renoir \u00e0 deux reprises, soutient elle aussi les impressionnistes et les invite \u00e0 ses soir\u00e9es mondaines, o\u00f9 ils ont l&rsquo;occasion de rencontrer\u00a0<a title=\"L\u00e9on Gambetta\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%C3%A9on_Gambetta\">Gambetta<\/a>,\u00a0<a title=\"Gustave Flaubert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Flaubert\">Flaubert<\/a>,\u00a0<a title=\"Joris-Karl Huysmans\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joris-Karl_Huysmans\">Huysmans<\/a>, les\u00a0<a title=\"Fr\u00e8res Goncourt\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fr%C3%A8res_Goncourt\">fr\u00e8res Goncourt<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Paul-Antoine B\u00e9rard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul-Antoine_B%C3%A9rard\">Paul B\u00e9rard<\/a>,\u00a0<a title=\"Alphonse Daudet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alphonse_Daudet\">Alphonse Daudet<\/a>\u00a0ou\u00a0<a title=\"Jules Ferry\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jules_Ferry\">Jules Ferry<\/a><sup id=\"cite_ref-:31_56-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:31-56\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>54<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cette aide financi\u00e8re apport\u00e9e par les collectionneurs est primordiale pour la tenue des expositions, notamment les premi\u00e8res, et certains d&rsquo;entre eux sont aussi peintres\u00a0:\u00a0<a title=\"Henri Rouart\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_Rouart\">Henri Rouart<\/a>, qui participe aux expositions impressionnistes de 1874 \u00e0 1886<sup id=\"cite_ref-57\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-57\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>55<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>,\u00a0<a title=\"Gustave Caillebotte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Caillebotte\">Gustave Caillebotte<\/a>\u00a0\u00e0 partir de 1876<sup id=\"cite_ref-58\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-58\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>56<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>,\u00a0<a title=\"Charles de Meixmoron de Dombasle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles_de_Meixmoron_de_Dombasle\">Charles de Meixmoron<\/a>\u00a0ou\u00a0<a title=\"Auguste de Molins\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_de_Molins\">Auguste de Molins<\/a>, exposants en 1874<sup id=\"cite_ref-:322_59-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:322-59\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>57<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. \u00c0\u00a0<a title=\"Rouen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rouen\">Rouen<\/a>, \u00e0 la suite de\u00a0<a title=\"L\u00e9on Monet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%C3%A9on_Monet\">L\u00e9on Monet<\/a>, l&rsquo;un des premiers collectionneurs des impressionnistes,\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois Depeaux\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Depeaux\">Fran\u00e7ois Depeaux<\/a>, un industriel rouennais, a collectionn\u00e9 des centaines de tableaux impressionnistes, soutenant ainsi Monet, Renoir, Pissarro et Sisley dans les ann\u00e9es 1880-1890<sup id=\"cite_ref-60\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-60\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>58<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Attaques_de_la_critique_et_fragilisation_du_groupe\">Attaques de la critique et fragilisation du groupe<\/h4>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Pierre-Auguste_Renoir_-_Torse,_effet_de_soleil.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b5\/Pierre-Auguste_Renoir_-_Torse%2C_effet_de_soleil.jpg\/250px-Pierre-Auguste_Renoir_-_Torse%2C_effet_de_soleil.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b5\/Pierre-Auguste_Renoir_-_Torse%2C_effet_de_soleil.jpg\/330px-Pierre-Auguste_Renoir_-_Torse%2C_effet_de_soleil.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b5\/Pierre-Auguste_Renoir_-_Torse%2C_effet_de_soleil.jpg\/500px-Pierre-Auguste_Renoir_-_Torse%2C_effet_de_soleil.jpg 2x\" alt=\"Peinture montrant une femme nue dans un d\u00e9cor champ\u00eatre.\" width=\"220\" height=\"281\" data-file-width=\"2059\" data-file-height=\"2629\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Auguste Renoir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_Renoir\">Auguste Renoir<\/a>,\u00a0<i>\u00c9tude. Torse, effet de soleil<\/i>, v. 1876, Paris, Mus\u00e9e d&rsquo;Orsay.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">La\u00a0<a title=\"Deuxi\u00e8me exposition des impressionnistes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Deuxi%C3%A8me_exposition_des_impressionnistes\">deuxi\u00e8me exposition impressionniste<\/a>\u00a0a lieu en 1876 chez\u00a0<a title=\"Paul Durand-Ruel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Durand-Ruel\">Durand-Ruel<\/a>, en m\u00eame temps que s&rsquo;affirment le soutien financier de\u00a0<a title=\"Gustave Caillebotte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Caillebotte\">Caillebotte<\/a>\u00a0et la radicalit\u00e9 du groupe, qui adopte officiellement le titre\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0impressionniste\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-:36_61-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:36-61\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>59<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Le critique\u00a0<a title=\"Louis Edmond Duranty\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Edmond_Duranty\">Duranty<\/a>\u00a0rapporte des propos du peintre acad\u00e9mique\u00a0<a title=\"Eug\u00e8ne Fromentin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eug%C3%A8ne_Fromentin\">Eug\u00e8ne Fromentin<\/a>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Le plein air, la lumi\u00e8re diffuse, le vrai soleil prennent aujourd&rsquo;hui dans la peinture une importance qu&rsquo;on ne leur avait jamais reconnue, et que, disons-le franchement, ils ne m\u00e9ritent point d&rsquo;avoir\u2026<sup id=\"cite_ref-62\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-62\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>60<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0D&rsquo;autres sont plus hostiles, jugeant que\u00a0<i>Torse, effet de soleil<\/i>\u00a0de Renoir repr\u00e9sente la\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0putr\u00e9faction d&rsquo;un cadavre\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0ou les\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0tons violac\u00e9s de la viande qui rancit\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-63\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-63\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>61<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Les reproches sur le style ne sont qu&rsquo;un aspect de la critique, qui traite les impressionnistes d&rsquo;ali\u00e9n\u00e9s ou de communards dans un contexte de m\u00e9fiance vis-\u00e0-vis des modernistes<sup id=\"cite_ref-:302_48-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:302-48\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>46<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0\u2014\u00a0principalement apr\u00e8s la condamnation de Courbet pour sa participation \u00e0 la\u00a0<a title=\"Commune de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Commune_de_Paris\">Commune<\/a><sup id=\"cite_ref-:382_64-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:382-64\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>62<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0\u2014. Dans les ann\u00e9es qui suivent l&rsquo;exposition, Durand-Ruel \u00e9chappe de peu \u00e0 la ruine et ne peut plus vendre sous son nom<sup id=\"cite_ref-65\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-65\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>63<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0;\u00a0<a title=\"Ernest Hosched\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ernest_Hosched%C3%A9\">Ernest Hosched\u00e9<\/a>, en faillite en 1878, vend \u00e0 perte des dizaines d&rsquo;\u0153uvres<sup id=\"cite_ref-66\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-66\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>64<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0; les artistes participant aux expositions impressionnistes sont interdits de\u00a0<a title=\"Salon de peinture et de sculpture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salon_de_peinture_et_de_sculpture\">Salon<\/a>\u00a0en 1877, faisant partir ceux qui esp\u00e8rent encore une reconnaissance officielle, comme C\u00e9zanne qui ne participe \u00e0 plus aucune exposition impressionniste<sup id=\"cite_ref-:36_61-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:36-61\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>59<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-67\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-67\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>65<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. L&rsquo;intransigeance dont faisaient preuve les grandes figures du mouvement \u00e0 ses d\u00e9buts ne tient pas face \u00e0 la pression politique, \u00e0 l&rsquo;importance tenace du Salon et aux difficult\u00e9s financi\u00e8res<sup id=\"cite_ref-:36_61-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:36-61\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>59<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Ainsi, Renoir et Sisley sont absents de la troisi\u00e8me exposition de 1879, Monet de la quatri\u00e8me en 1880, et en fin de compte Caillebotte, Monet, Renoir et Sisley manquent \u00e0 la cinqui\u00e8me exposition, en 1881<sup id=\"cite_ref-:37_68-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:37-68\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>66<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Ils se tournent de nouveau vers les institutions officielles, profond\u00e9ment transform\u00e9es et lib\u00e9ralis\u00e9es par le gouvernement de\u00a0<a title=\"L\u00e9on Gambetta\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%C3%A9on_Gambetta\">Gambetta<\/a><sup id=\"cite_ref-:41_69-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:41-69\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>67<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, notamment le\u00a0<a title=\"Salon des artistes fran\u00e7ais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salon_des_artistes_fran%C3%A7ais\">Salon des Artistes Fran\u00e7ais<\/a>\u00a0qui succ\u00e8de au\u00a0<a title=\"Salon de peinture et de sculpture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salon_de_peinture_et_de_sculpture\">Salon de l&rsquo;Acad\u00e9mie des Beaux-Arts<\/a>\u00a0en 1880.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"1880-1886_:_acceptation_politique_et_stylistique\">1880-1886\u00a0: acceptation politique et stylistique<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Impressionnisme_et_IIIe_R\u00e9publique\"><span id=\"Impressionnisme_et_IIIe_R.C3.A9publique\"><\/span>Impressionnisme et\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"Troisi\u00e8me\">III<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0R\u00e9publique<\/h4>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Monet-montorgueil.JPG?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b6\/Monet-montorgueil.JPG\/250px-Monet-montorgueil.JPG\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b6\/Monet-montorgueil.JPG\/330px-Monet-montorgueil.JPG 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b6\/Monet-montorgueil.JPG\/500px-Monet-montorgueil.JPG 2x\" alt=\"Peinture montrant une sc\u00e8ne de rue vue du haut d'un balcon, avec une foule d\u00e9filant sous les drapeaux fran\u00e7ais agit\u00e9s aux fen\u00eatres.\" width=\"220\" height=\"364\" data-file-width=\"847\" data-file-height=\"1400\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Claude Monet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Monet\">Claude Monet<\/a>,\u00a0<a title=\"La Rue Montorgueil\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Rue_Montorgueil\"><i>La rue Montorgueil<\/i><\/a>, 1878, Paris, Mus\u00e9e d&rsquo;Orsay.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les ann\u00e9es 1880 voient des divergences au sein du groupe\u00a0:\u00a0<a title=\"Auguste Renoir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_Renoir\">Renoir<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Alfred Sisley\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alfred_Sisley\">Sisley<\/a>\u00a0s&rsquo;assagissent, de m\u00eame que\u00a0<a title=\"Claude Monet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Monet\">Monet<\/a>\u00a0en manque d&rsquo;argent\u00a0; au contraire, les difficult\u00e9s financi\u00e8res n&rsquo;inqui\u00e8tent pas\u00a0<a title=\"Edgar Degas\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Edgar_Degas\">Degas<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Paul C\u00e9zanne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_C%C3%A9zanne\">C\u00e9zanne<\/a>, qui continuent d&rsquo;innover, et\u00a0<a title=\"Camille Pissarro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Camille_Pissarro\">Pissarro<\/a>, anarchiste, reste le plus intransigeant face au\u00a0<a title=\"Salon des artistes fran\u00e7ais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salon_des_artistes_fran%C3%A7ais\">Salon<\/a>\u00a0et au nouveau contexte marchand qui se met en place<sup id=\"cite_ref-70\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-70\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>68<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Dans le m\u00eame temps, soutenu par plusieurs critiques mais surtout par le nouveau gouvernement de\u00a0<a title=\"L\u00e9on Gambetta\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%C3%A9on_Gambetta\">Gambetta<\/a>, l&rsquo;impressionnisme se fait petit \u00e0 petit une place dans la peinture fran\u00e7aise. Les accents r\u00e9publicains dans certaines toiles de Monet, comme\u00a0<i><a title=\"La Rue Montorgueil\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Rue_Montorgueil\">La rue Montorgueil<\/a><\/i>, sont appr\u00e9ci\u00e9s et le nouveau r\u00e9gime politique joue en la faveur des peintres modernes\u00a0:\u00a0<a title=\"Jules-Antoine Castagnary\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jules-Antoine_Castagnary\">Jules-Antoine Castagnary<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Antonin Proust\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antonin_Proust\">Antonin Proust<\/a>, amis et d\u00e9fenseurs des impressionnistes, sont nomm\u00e9s directeur des\u00a0<a title=\"Beaux-Arts de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Beaux-Arts_de_Paris\">Beaux-Arts<\/a>\u00a0et ministre des Arts<sup id=\"cite_ref-:41_69-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:41-69\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>67<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Apr\u00e8s la p\u00e9riode de m\u00e9fiance au sortir de la Commune, les peintres modernes sont d\u00e9sormais consid\u00e9r\u00e9s comme des dignes repr\u00e9sentants de la peinture fran\u00e7aise\u00a0:\u00a0<a title=\"\u00c9douard Manet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89douard_Manet\">Manet<\/a>\u00a0re\u00e7oit la L\u00e9gion d&rsquo;honneur en 1881, et une exposition posthume lui est consacr\u00e9e aux\u00a0<a title=\"Beaux-Arts de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Beaux-Arts_de_Paris\">Beaux-Arts<\/a>\u00a0en 1884<sup id=\"cite_ref-:41_69-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:41-69\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>67<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Peintres_du_\u00ab_juste_milieu_\u00bb_et_succ\u00e8s_marchand\"><span id=\"Peintres_du_.C2.AB_juste_milieu_.C2.BB_et_succ.C3.A8s_marchand\"><\/span>Peintres du \u00ab\u00a0juste milieu\u00a0\u00bb et succ\u00e8s marchand<\/h4>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;acceptation de l&rsquo;impressionnisme passe aussi par plusieurs peintres acad\u00e9miques qui exploitent un traitement de la lumi\u00e8re et une instantan\u00e9it\u00e9 propres au mouvement, tout en gardant une touche lisse qui assure leur succ\u00e8s aupr\u00e8s du public \u2014\u00a0<a title=\"Jules Bastien-Lepage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jules_Bastien-Lepage\">Jules Bastien-Lepage<\/a>\u00a0repr\u00e9sente pour Zola<sup id=\"cite_ref-71\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-71\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>69<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0un\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0impressionnisme corrig\u00e9, adouci, mis \u00e0 la port\u00e9e de la foule\u00a0\u00bb<\/span>, alors que pour le critique Charles Tardieu<sup id=\"cite_ref-72\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-72\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>70<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, l&rsquo;impressionnisme\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0se nettoie\u00a0; il met des gants. Bient\u00f4t il d\u00eenera en ville\u00a0\u00bb<\/span>. Outre Bastien-Lepage, les principaux repr\u00e9sentants de cette peinture du\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0juste milieu\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0sont\u00a0<a title=\"Henri Gervex\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_Gervex\">Henri Gervex<\/a>,\u00a0<a title=\"Jean-Fran\u00e7ois Raffa\u00eblli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Fran%C3%A7ois_Raffa%C3%ABlli\">Jean-Fran\u00e7ois Raffa\u00eblli<\/a>,\u00a0<a title=\"John Singer Sargent\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/John_Singer_Sargent\">John Singer Sargent<\/a>,\u00a0<a title=\"Albert Edelfelt\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albert_Edelfelt\">Albert Edelfelt<\/a>. Cet impressionnisme\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0adouci\u00a0\u00bb<\/span>, plus \u00e0 m\u00eame de plaire aux amateurs d&rsquo;art, participe \u00e0 la diffusion des nouveaux principes esth\u00e9tiques<sup id=\"cite_ref-73\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-73\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>71<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;impressionnisme se faisant une place au\u00a0<a title=\"Salon des artistes fran\u00e7ais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salon_des_artistes_fran%C3%A7ais\">Salon<\/a>, le soutien de\u00a0<a title=\"Paul Durand-Ruel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Durand-Ruel\">Durand-Ruel<\/a>\u00a0est suivi par celui d&rsquo;autres grands marchands d&rsquo;art. \u00c0 partir de 1882,\u00a0<a title=\"Georges Petit (galeriste)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Petit_(galeriste)\">Georges Petit<\/a>\u00a0participe lui aussi activement \u00e0 la mont\u00e9e en cote des impressionnistes, gr\u00e2ce \u00e0 sa luxueuse galerie parisienne o\u00f9 il organise des \u00ab\u00a0expositions internationales\u00a0\u00bb qui attirent l&rsquo;\u00e9lite des collectionneurs<sup id=\"cite_ref-74\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-74\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>72<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Ses expositions ne sont pas strictement avant-gardistes, et des peintres tels que\u00a0<a title=\"Jean-L\u00e9on G\u00e9r\u00f4me\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-L%C3%A9on_G%C3%A9r%C3%B4me\">Jean-L\u00e9on G\u00e9r\u00f4me<\/a>\u00a0y participent. Durand-Ruel est un soutien plus fervent de la modernit\u00e9, et il joue un r\u00f4le important dans la diffusion et l&rsquo;acceptation de l&rsquo;impressionnisme, gr\u00e2ce \u00e0 ses contacts et \u00e0 des expositions en Europe et aux \u00c9tats-Unis<sup id=\"cite_ref-75\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-75\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>73<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"1886-1920_:_succ\u00e8s_national_et_international\"><span id=\"1886-1920_:_succ.C3.A8s_national_et_international\"><\/span>1886-1920\u00a0: succ\u00e8s national et international<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Impressionnisme_aux_\u00c9tats-Unis\"><span id=\"Impressionnisme_aux_.C3.89tats-Unis\"><\/span>Impressionnisme aux \u00c9tats-Unis<\/h4>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Impressionnisme am\u00e9ricain\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme_am%C3%A9ricain\">Impressionnisme am\u00e9ricain<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Mary_Stevenson_Cassatt,_American_-_Woman_with_a_Pearl_Necklace_in_a_Loge_-_Google_Art_Project.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/62\/Mary_Stevenson_Cassatt%2C_American_-_Woman_with_a_Pearl_Necklace_in_a_Loge_-_Google_Art_Project.jpg\/250px-Mary_Stevenson_Cassatt%2C_American_-_Woman_with_a_Pearl_Necklace_in_a_Loge_-_Google_Art_Project.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/62\/Mary_Stevenson_Cassatt%2C_American_-_Woman_with_a_Pearl_Necklace_in_a_Loge_-_Google_Art_Project.jpg\/330px-Mary_Stevenson_Cassatt%2C_American_-_Woman_with_a_Pearl_Necklace_in_a_Loge_-_Google_Art_Project.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/62\/Mary_Stevenson_Cassatt%2C_American_-_Woman_with_a_Pearl_Necklace_in_a_Loge_-_Google_Art_Project.jpg\/500px-Mary_Stevenson_Cassatt%2C_American_-_Woman_with_a_Pearl_Necklace_in_a_Loge_-_Google_Art_Project.jpg 2x\" alt=\"Peinture montrant une femme \u00e9l\u00e9gante et souriante en tenue de bal dans un d\u00e9cor de th\u00e9\u00e2tre.\" width=\"220\" height=\"303\" data-file-width=\"4127\" data-file-height=\"5689\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Mary Cassatt\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mary_Cassatt\">Mary Cassatt<\/a>,\u00a0<i>Femme avec un collier de perles dans une loge<\/i>, 1879, Philadelphia Museum of Art.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">1886 est \u00e0 la fois l&rsquo;ann\u00e9e de la derni\u00e8re exposition impressionniste et celle du d\u00e9but du succ\u00e8s international.\u00a0<a title=\"Mary Cassatt\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mary_Cassatt\">Mary Cassatt<\/a>, qui participe aux expositions impressionnistes depuis 1877, joue un r\u00f4le majeur dans le d\u00e9veloppement du mouvement aux \u00c9tats-Unis<sup id=\"cite_ref-:7_76-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:7-76\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>74<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. D\u00e8s le d\u00e9but des ann\u00e9es 1880, elle collectionne des \u0153uvres et sert d&rsquo;interm\u00e9diaire aupr\u00e8s de ses proches, qui commencent \u00e0 en acheter eux aussi<sup id=\"cite_ref-77\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-77\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>75<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Elle est proche des \u00e9poux\u00a0<a title=\"Louisine Havemeyer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louisine_Havemeyer\">Louisine<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Henry Osborne Havemeyer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Osborne_Havemeyer\">Henry Havemeyer<\/a>, qui constituent \u00e0 partir de 1883 une collection d&rsquo;\u0153uvres impressionnistes et soutiennent grandement\u00a0<a title=\"Paul Durand-Ruel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Durand-Ruel\">Durand-Ruel<\/a><sup id=\"cite_ref-:7_76-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:7-76\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>74<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Ce dernier, apr\u00e8s une premi\u00e8re exposition mitig\u00e9e \u00e0 Boston en 1883<sup id=\"cite_ref-78\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-78\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>76<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, gagne le march\u00e9\u00a0<a title=\"\u00c9tats-Unis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tats-Unis\">am\u00e9ricain<\/a>\u00a0en 1886 gr\u00e2ce \u00e0 James F. Sutton, directeur de l&rsquo;American Art Association, qui l&rsquo;invite \u00e0 r\u00e9aliser une exposition tous frais pay\u00e9s \u00e0 New York. C&rsquo;est un tel succ\u00e8s aupr\u00e8s du public et de la presse que Durand-Ruel ouvre une galerie \u00e0 New York en 1887<sup id=\"cite_ref-79\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-79\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>77<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-80\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-80\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>78<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, et l&rsquo;ann\u00e9e suivante, ses concurrents\u00a0<a title=\"Goupil &amp; Cie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Goupil_%26_Cie\">Boussod et Valladon<\/a>\u00a0s&rsquo;y installent eux aussi<sup id=\"cite_ref-81\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-81\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>79<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cet int\u00e9r\u00eat des collectionneurs\u00a0<a title=\"\u00c9tats-Unis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tats-Unis\">am\u00e9ricains<\/a>\u00a0pour l&rsquo;impressionnisme explique que plusieurs \u0153uvres majeures se trouvent d\u00e9sormais dans des mus\u00e9es aux \u00c9tats-Unis et a contribu\u00e9 \u00e0 faire de\u00a0<a title=\"Claude Monet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Monet\">Monet<\/a>\u00a0la figure la plus connue du mouvement<sup id=\"cite_ref-82\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-82\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>80<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Une colonie d&rsquo;artistes nord-am\u00e9ricains se forme aupr\u00e8s de lui, \u00e0 Giverny, dans les ann\u00e9es 1886-1887 \u2014\u00a0parmi eux,\u00a0<a title=\"Willard Metcalf\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Willard_Metcalf\">Willard Metcalf<\/a>,\u00a0<a title=\"Theodore Robinson\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Theodore_Robinson\">Theodore Robinson<\/a>\u00a0et le canadien\u00a0<a title=\"William Blair Bruce\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/William_Blair_Bruce\">William Blair Bruce<\/a>\u00a0\u2014, qui exportent le style des\u00a0<i><a title=\"Les Meules\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Meules\">Meules<\/a><\/i><sup id=\"cite_ref-83\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-83\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>81<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le transfert des \u0153uvres aux \u00c9tats-Unis ne se fait pas sans quelques r\u00e9ticences. Monet est inquiet de voir ses toiles\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0partir au pays des Yankees\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-84\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-84\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>82<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0et lance, avec\u00a0<a title=\"John Singer Sargent\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/John_Singer_Sargent\">Sargent<\/a>, une souscription destin\u00e9e \u00e0 faire entrer\u00a0<i><a title=\"Olympia (Manet)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Olympia_(Manet)\">Olympia<\/a><\/i>\u00a0dans les collections de l&rsquo;\u00c9tat fran\u00e7ais, alors qu&rsquo;un collectionneur\u00a0<a title=\"\u00c9tats-Unis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tats-Unis\">am\u00e9ricain<\/a>\u00a0faisait des propositions d&rsquo;achat \u00e0 la veuve de Manet<sup id=\"cite_ref-:42_85-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:42-85\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>83<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Cons\u00e9cration_du_mouvement_et_dispersion_du_groupe\"><span id=\"Cons.C3.A9cration_du_mouvement_et_dispersion_du_groupe\"><\/span>Cons\u00e9cration du mouvement et dispersion du groupe<\/h4>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Water-lily_Pond_by_Claude_Monet,_1917-1919,_Art_Institute_of_Chicago.JPG?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/ae\/Water-lily_Pond_by_Claude_Monet%2C_1917-1919%2C_Art_Institute_of_Chicago.JPG\/220px-Water-lily_Pond_by_Claude_Monet%2C_1917-1919%2C_Art_Institute_of_Chicago.JPG\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/ae\/Water-lily_Pond_by_Claude_Monet%2C_1917-1919%2C_Art_Institute_of_Chicago.JPG\/330px-Water-lily_Pond_by_Claude_Monet%2C_1917-1919%2C_Art_Institute_of_Chicago.JPG 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/ae\/Water-lily_Pond_by_Claude_Monet%2C_1917-1919%2C_Art_Institute_of_Chicago.JPG\/440px-Water-lily_Pond_by_Claude_Monet%2C_1917-1919%2C_Art_Institute_of_Chicago.JPG 2x\" alt=\"Peinture montrant la surface d'un \u00e9tang o\u00f9 flottent des nymph\u00e9as.\" width=\"220\" height=\"140\" data-file-width=\"4404\" data-file-height=\"2796\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Claude Monet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Monet\">Claude Monet<\/a>,\u00a0<i>Nymph\u00e9as<\/i>, 1917-1919, Chicago, Art Institute.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les impressionnistes sont consacr\u00e9s \u00e0 l&rsquo;<a title=\"Exposition universelle de 1889\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Exposition_universelle_de_1889\">Exposition universelle de 1889<\/a>, o\u00f9 sont expos\u00e9es des toiles de\u00a0<a title=\"Claude Monet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Monet\">Monet<\/a>,\u00a0<a title=\"Camille Pissarro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Camille_Pissarro\">Pissarro<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Paul C\u00e9zanne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_C%C3%A9zanne\">C\u00e9zanne<\/a>, tandis qu&rsquo;une salle enti\u00e8re est consacr\u00e9e \u00e0\u00a0<a title=\"\u00c9douard Manet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89douard_Manet\">Manet<\/a>\u00a0\u2014\u00a0un traitement similaire avait \u00e9t\u00e9 propos\u00e9 \u00e0\u00a0<a title=\"Edgar Degas\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Edgar_Degas\">Degas<\/a>, qui a refus\u00e9<sup id=\"cite_ref-:42_85-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:42-85\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>83<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. \u00c0 la mort de\u00a0<a title=\"Gustave Caillebotte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Caillebotte\">Caillebotte<\/a>\u00a0en 1894, son legs fait entrer des toiles de Degas, Manet, Monet, Renoir, Pissarro et C\u00e9zanne dans les collections fran\u00e7aises, d\u00e9sormais conserv\u00e9es au\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e d'Orsay\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_d%27Orsay\">Mus\u00e9e d&rsquo;Orsay<\/a><sup id=\"cite_ref-86\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-86\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>84<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Les ann\u00e9es 1890, p\u00e9riode de la \u00ab\u00a0canonisation\u00a0\u00bb des impressionnistes<sup id=\"cite_ref-87\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-87\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>85<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, voient cependant le d\u00e9c\u00e8s de\u00a0<a title=\"Berthe Morisot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berthe_Morisot\">Berthe Morisot<\/a>\u00a0en 1895, qui maintenait encore l&rsquo;unit\u00e9 du groupe gr\u00e2ce \u00e0 ses d\u00eeners du jeudi, et d&rsquo;<a title=\"Alfred Sisley\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alfred_Sisley\">Alfred Sisley<\/a>\u00a0en 1899, qui n&rsquo;a pas connu le succ\u00e8s de ses camarades<sup id=\"cite_ref-88\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-88\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>86<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Les membres restants prennent des voies diff\u00e9rentes\u00a0:\u00a0<a title=\"Auguste Renoir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_Renoir\">Renoir<\/a>\u00a0et Monet continuent de peindre jusqu&rsquo;\u00e0 leur mort, en 1919 pour l&rsquo;un et 1926 pour l&rsquo;autre \u2014\u00a0Monet peint notamment sa s\u00e9rie des\u00a0<a title=\"Les Nymph\u00e9as\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Nymph%C3%A9as\"><i>Nymph\u00e9as<\/i><\/a>\u00a0; Degas continue de cr\u00e9er et d&rsquo;enrichir sa collection, mais il meurt isol\u00e9 en 1917, atteint de\u00a0<a title=\"C\u00e9cit\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/C%C3%A9cit%C3%A9\">c\u00e9cit\u00e9<\/a>, comme\u00a0<a title=\"Mary Cassatt\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mary_Cassatt\">Cassatt<\/a>\u00a0qui meurt en 1926\u00a0; C\u00e9zanne s&rsquo;isole \u00e0 Aix-en-Provence o\u00f9 il termine sa vie en 1906\u00a0; Pissarro, mort en 1903, est le seul \u00e0 montrer un v\u00e9ritable int\u00e9r\u00eat pour les avant-gardes qui suivent l&rsquo;impressionnisme<sup id=\"cite_ref-89\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-89\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>87<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Affaire_du_legs_Caillebotte\">Affaire du legs Caillebotte<\/h4>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Pierre-Auguste_Renoir,_Le_Moulin_de_la_Galette.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/21\/Pierre-Auguste_Renoir%2C_Le_Moulin_de_la_Galette.jpg\/250px-Pierre-Auguste_Renoir%2C_Le_Moulin_de_la_Galette.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/21\/Pierre-Auguste_Renoir%2C_Le_Moulin_de_la_Galette.jpg\/330px-Pierre-Auguste_Renoir%2C_Le_Moulin_de_la_Galette.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/21\/Pierre-Auguste_Renoir%2C_Le_Moulin_de_la_Galette.jpg\/500px-Pierre-Auguste_Renoir%2C_Le_Moulin_de_la_Galette.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"164\" data-file-width=\"2200\" data-file-height=\"1639\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Auguste Renoir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_Renoir\">Auguste Renoir<\/a>,\u00a0<a title=\"Bal du moulin de la Galette (Renoir)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bal_du_moulin_de_la_Galette_(Renoir)\"><i>Bal du moulin de la Galette<\/i><\/a>, 1876, Paris, Mus\u00e9e d&rsquo;Orsay. Cette toile fait partie des toiles acquises par l&rsquo;\u00c9tat gr\u00e2ce au legs Caillebotte.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le testament de\u00a0<a title=\"Gustave Caillebotte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Caillebotte\">Caillebotte<\/a>\u00a0pr\u00e9voit que sa collection, qui contient soixante-six toiles et dessins impressionnistes, rejoigne les collections nationales. La d\u00e9cision d&rsquo;exposer des toiles impressionnistes au\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e du Luxembourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Luxembourg\">Mus\u00e9e du Luxembourg<\/a>\u00a0\u2014\u00a0qui est alors \u00ab\u00a0le\u00a0\u00bb mus\u00e9e d&rsquo;art contemporain en France\u00a0\u2014 irrite les membres de l&rsquo;<a title=\"Acad\u00e9mie des beaux-arts (France)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acad%C3%A9mie_des_beaux-arts_(France)\">Acad\u00e9mie des beaux-arts<\/a>, principalement\u00a0<a title=\"Jean-L\u00e9on G\u00e9r\u00f4me\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-L%C3%A9on_G%C3%A9r%C3%B4me\">G\u00e9r\u00f4me<\/a>\u00a0qui commente \u00e0 ce propos que\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0nous sommes dans un si\u00e8cle de d\u00e9ch\u00e9ance et d&rsquo;imb\u00e9cilit\u00e9\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-90\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-90\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>88<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Pendant trois ans, le directeur de l&rsquo;<a title=\"Beaux-Arts de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Beaux-Arts_de_Paris\">\u00c9cole des Beaux-Arts<\/a>\u00a0<a title=\"Henry Roujon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Roujon\">Henry Roujon<\/a>, qui vise une place \u00e0 l&rsquo;Acad\u00e9mie<sup id=\"cite_ref-91\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-91\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>89<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, tente de r\u00e9duire le nombre d&rsquo;\u0153uvres \u00e0 exposer, pr\u00e9textant un manque de place<sup id=\"cite_ref-92\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-92\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>90<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, ou essaye de d\u00e9l\u00e9guer l&rsquo;affaire au Conseil de la R\u00e9union des Mus\u00e9es Nationaux, cr\u00e9\u00e9 en 1895 et dirig\u00e9 par les acad\u00e9miciens\u00a0<a title=\"Henri Delaborde\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_Delaborde\">Henri Delaborde<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"L\u00e9on Bonnat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%C3%A9on_Bonnat\">L\u00e9on Bonnat<\/a><sup id=\"cite_ref-93\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-93\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>91<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Finalement, une lettre adress\u00e9e au ministre de l&rsquo;instruction publique par l&rsquo;Acad\u00e9mie reste sans r\u00e9ponse, et une annexe est construite pour le Mus\u00e9e du Luxembourg, contre l&rsquo;avis d&rsquo;une partie de la presse et du public<sup id=\"cite_ref-94\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-94\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>92<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. La \u00ab\u00a0galerie Caillebotte\u00a0\u00bb, bien que marginalis\u00e9e par l&rsquo;Acad\u00e9mie et ne conservant que la moiti\u00e9 du legs, devient vite une source d&rsquo;inspiration pour plusieurs peintres post-impressionnistes<sup id=\"cite_ref-95\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-95\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>93<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Post-impressionnisme\">Post-impressionnisme<\/h4>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Georges_Seurat_-_Un_dimanche_apr%C3%A8s-midi_%C3%A0_l%27%C3%8Ele_de_la_Grande_Jatte.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/4d\/Georges_Seurat_-_Un_dimanche_apr%C3%A8s-midi_%C3%A0_l%27%C3%8Ele_de_la_Grande_Jatte.jpg\/220px-Georges_Seurat_-_Un_dimanche_apr%C3%A8s-midi_%C3%A0_l%27%C3%8Ele_de_la_Grande_Jatte.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/4d\/Georges_Seurat_-_Un_dimanche_apr%C3%A8s-midi_%C3%A0_l%27%C3%8Ele_de_la_Grande_Jatte.jpg\/330px-Georges_Seurat_-_Un_dimanche_apr%C3%A8s-midi_%C3%A0_l%27%C3%8Ele_de_la_Grande_Jatte.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/4d\/Georges_Seurat_-_Un_dimanche_apr%C3%A8s-midi_%C3%A0_l%27%C3%8Ele_de_la_Grande_Jatte.jpg\/440px-Georges_Seurat_-_Un_dimanche_apr%C3%A8s-midi_%C3%A0_l%27%C3%8Ele_de_la_Grande_Jatte.jpg 2x\" alt=\"Peinture montrant une foule de personnes install\u00e9es au bord de l'eau dans une ambiance d\u00e9tendue et ensoleill\u00e9e.\" width=\"220\" height=\"147\" data-file-width=\"750\" data-file-height=\"501\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Georges Seurat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Seurat\">Georges Seurat<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Un dimanche apr\u00e8s-midi \u00e0 l'\u00eele de la Grande Jatte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Un_dimanche_apr%C3%A8s-midi_%C3%A0_l%27%C3%AEle_de_la_Grande_Jatte\">Un dimanche apr\u00e8s-midi \u00e0 l&rsquo;\u00eele de la Grande Jatte<\/a>,<\/i>\u00a01886, Chicago, Art Institute.<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Articles d\u00e9taill\u00e9s\u00a0:\u00a0<a title=\"Postimpressionnisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Postimpressionnisme\">Postimpressionnisme<\/a>,\u00a0<a title=\"Pointillisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pointillisme\">Pointillisme<\/a>,\u00a0<a title=\"Synth\u00e9tisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Synth%C3%A9tisme\">Synth\u00e9tisme<\/a>,\u00a0<a title=\"Symbolisme (art)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Symbolisme_(art)\">Symbolisme (art)<\/a>,\u00a0<a title=\"Fauvisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fauvisme\">Fauvisme<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Cubisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cubisme\">Cubisme<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le terme\u00a0<a title=\"Postimpressionnisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Postimpressionnisme\">post-impressionnisme<\/a>\u00a0recouvre de nombreux mouvements d&rsquo;avant-garde qui, dans les ann\u00e9es 1880-1910, s&rsquo;appuient sur diff\u00e9rents acquis de l&rsquo;impressionnisme pour cr\u00e9er des esth\u00e9tiques parfois tr\u00e8s \u00e9loign\u00e9es\u00a0:\u00a0<a title=\"Pointillisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pointillisme\">n\u00e9o-impressionnisme<\/a>,\u00a0<a title=\"Symbolisme (art)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Symbolisme_(art)\">symbolisme<\/a>,\u00a0<a title=\"Synth\u00e9tisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Synth%C3%A9tisme\">synth\u00e9tisme<\/a>,\u00a0<a title=\"Fauvisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fauvisme\">fauvisme<\/a>\u00a0ou encore\u00a0<a title=\"Cubisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cubisme\">cubisme<\/a><sup id=\"cite_ref-:47_96-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:47-96\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>94<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. En 1910, le peintre et critique\u00a0<a title=\"Roger Fry\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roger_Fry\">Roger Fry<\/a>\u00a0organise une exposition \u00e0 Londres, intitul\u00e9e \u00ab\u00a0Manet et les post-impressionnistes\u00a0\u00bb, qui r\u00e9unit des artistes repr\u00e9sentatifs de toutes les tendances qui ont suivi l&rsquo;impressionnisme \u2014\u00a0entre autres\u00a0<a title=\"Paul Gauguin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Gauguin\">Paul Gauguin<\/a>,\u00a0<a title=\"Vincent van Gogh\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vincent_van_Gogh\">Vincent Van Gogh<\/a>,\u00a0<a title=\"Paul S\u00e9rusier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_S%C3%A9rusier\">Paul S\u00e9rusier<\/a>,\u00a0<a title=\"F\u00e9lix Vallotton\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/F%C3%A9lix_Vallotton\">F\u00e9lix Vallotton<\/a>,\u00a0<a title=\"Henri Matisse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_Matisse\">Henri Matisse<\/a>,\u00a0<a title=\"Pablo Picasso\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pablo_Picasso\">Pablo Picasso<\/a><sup id=\"cite_ref-:47_96-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:47-96\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>94<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. S&rsquo;ils se basent tous sur un h\u00e9ritage de l&rsquo;impressionnisme, les jeunes artistes d&rsquo;avant-garde s&rsquo;opposent, principalement \u00e0 partir des ann\u00e9es 1890, \u00e0 sa dimension trop mercantile qu&rsquo;incarnent Renoir et Monet<sup id=\"cite_ref-97\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-97\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>95<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. De leur c\u00f4t\u00e9, Renoir, Caillebotte, Sisley et Monet refusent d&rsquo;exposer \u00e0 la derni\u00e8re exposition impressionniste, en 1886, s&rsquo;opposant \u00e0 la participation de Gauguin, Seurat et Signac<sup id=\"cite_ref-:55_98-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:55-98\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>96<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans le\u00a0<a title=\"Salon des ind\u00e9pendants\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salon_des_ind%C3%A9pendants\">Salon des Ind\u00e9pendants<\/a>\u00a0cr\u00e9\u00e9 en 1884 se lient d&rsquo;amiti\u00e9\u00a0<a title=\"Georges Seurat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Seurat\">Georges Seurat<\/a>,\u00a0<a title=\"Paul Signac\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Signac\">Paul Signac<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Albert Dubois-Pillet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albert_Dubois-Pillet\">Albert Dubois-Pillet<\/a>, qui cr\u00e9ent le\u00a0<a title=\"Pointillisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pointillisme\">n\u00e9o-impressionnisme<\/a><sup id=\"cite_ref-:48_99-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:48-99\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>97<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Ils se placent dans la continuit\u00e9 des impressionnistes, qu&rsquo;ils consid\u00e8rent comme leurs pr\u00e9d\u00e9cesseurs, et incluent une dimension scientifique dans leur travail<sup id=\"cite_ref-:48_99-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:48-99\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>97<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Parmi les impressionnistes, seul Pissarro s&rsquo;int\u00e9resse \u00e0 leur mouvement, qui a influenc\u00e9 \u00e0 leurs d\u00e9buts\u00a0<a title=\"Paul Gauguin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Gauguin\">Gauguin<\/a>,\u00a0<a title=\"Vincent van Gogh\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vincent_van_Gogh\">Van Gogh<\/a>,\u00a0<a title=\"Edvard Munch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Edvard_Munch\">Munch<\/a>\u00a0ou\u00a0<a title=\"Henri de Toulouse-Lautrec\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_de_Toulouse-Lautrec\">Toulouse-Lautrec<\/a><sup id=\"cite_ref-100\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-100\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>98<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Paul Gauguin veut d&rsquo;abord suivre la voie de l&rsquo;impressionnisme, avant de mettre au point un style diff\u00e9rent, le\u00a0<a title=\"Synth\u00e9tisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Synth%C3%A9tisme\">synth\u00e9tisme<\/a>, qui est exploit\u00e9 par les\u00a0<a title=\"Nabi (peinture)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nabi_(peinture)\">nabis<\/a><sup id=\"cite_ref-101\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-101\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>99<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. De m\u00eame, Van Gogh prend l&rsquo;impressionnisme pour mod\u00e8le \u00e0 son arriv\u00e9e \u00e0 Paris en 1886<sup id=\"cite_ref-:49_102-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:49-102\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>100<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Toulouse-Lautrec re\u00e7oit les conseils de Degas et partage avec lui ses th\u00e8mes, mais cr\u00e9e un style singulier, qui ne correspond \u00e0 aucun mouvement bien d\u00e9fini<sup id=\"cite_ref-103\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-103\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>101<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les ann\u00e9es 1900 voient l&rsquo;apparition de mouvements plus oppos\u00e9s \u00e0 l&rsquo;impressionnisme, bien que les artistes qui les incarnent aient eu des contacts avec celui-ci. C&rsquo;est le cas de Matisse, chef de file du\u00a0<a title=\"Fauvisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fauvisme\">fauvisme<\/a>\u00a0qui appara\u00eet au\u00a0<a title=\"Salon d'Automne de 1905\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salon_d%27Automne_de_1905\">Salon d&rsquo;Automne de 1905<\/a><sup id=\"cite_ref-:49_102-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:49-102\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>100<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, ou de\u00a0<a title=\"Georges Braque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Braque\">Georges Braque<\/a>, proche de C\u00e9zanne, qui fonde le cubisme avec Picasso<sup id=\"cite_ref-:47_96-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:47-96\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>94<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Matisse et Picasso, ainsi que\u00a0<a title=\"Constantin Br\u00e2ncu\u0219i\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Constantin_Br%C3%A2ncu%C8%99i\">Constantin Brancusi<\/a>,\u00a0<a title=\"Umberto Boccioni\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Umberto_Boccioni\">Umberto Boccioni<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Alberto Giacometti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alberto_Giacometti\">Alberto Giacometti<\/a>, sont influenc\u00e9s par\u00a0<a title=\"Medardo Rosso\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Medardo_Rosso\">Medardo Rosso<\/a>, principal repr\u00e9sentant de l&rsquo;impressionnisme en sculpture<sup id=\"cite_ref-104\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-104\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>102<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Groupe_impressionniste\">Groupe impressionniste<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"D\u00e9nomination\"><span id=\"D.C3.A9nomination\"><\/span>D\u00e9nomination<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Alfred_Sisley_043.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5b\/Alfred_Sisley_043.jpg\/250px-Alfred_Sisley_043.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5b\/Alfred_Sisley_043.jpg\/330px-Alfred_Sisley_043.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5b\/Alfred_Sisley_043.jpg\/500px-Alfred_Sisley_043.jpg 2x\" alt=\"La machine de Marly avec vue sur le b\u00e2timent Napol\u00e9on III construit pour abriter la machine de Dufrayer.\" width=\"220\" height=\"154\" data-file-width=\"2560\" data-file-height=\"1787\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Alfred Sisley\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alfred_Sisley\">Alfred Sisley<\/a>,\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"La machine de Marly, Sisley\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_machine_de_Marly,_Sisley\">La machine de Marly<\/a><\/i>, 1873, Copenhague,\u00a0<a title=\"Ny Carlsberg Glyptotek\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ny_Carlsberg_Glyptotek\">Ny Carlsberg Glyptotek<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Avant et apr\u00e8s le terme \u00ab\u00a0impressionnisme\u00a0\u00bb invent\u00e9 par\u00a0<a title=\"Louis Leroy\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Leroy\">Louis Leroy<\/a>\u00a0en 1874, le mouvement a plusieurs noms. Les artistes sont d&rsquo;abord consid\u00e9r\u00e9s comme des\u00a0<a title=\"R\u00e9alisme (peinture)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9alisme_(peinture)\">r\u00e9alistes<\/a>\u00a0dans la continuit\u00e9 de\u00a0<a title=\"Gustave Courbet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Courbet\">Courbet<\/a>, puis comme des\u00a0<a title=\"Naturalisme (peinture)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Naturalisme_(peinture)\">naturalistes<\/a><sup id=\"cite_ref-105\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-105\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>103<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. \u00c0 la fin des ann\u00e9es 1860, la critique les range sous le nom d&rsquo;<a title=\"Groupe des Batignolles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Groupe_des_Batignolles\">\u00e9cole des Batignolles<\/a>, en r\u00e9f\u00e9rence au caf\u00e9 o\u00f9 se r\u00e9unit l&rsquo;avant-garde autour de\u00a0<a title=\"\u00c9douard Manet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89douard_Manet\">Manet<\/a>, tandis que Zola invente le terme \u00ab\u00a0actualiste\u00a0\u00bb pour d\u00e9crire\u00a0<a title=\"Fr\u00e9d\u00e9ric Bazille\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Bazille\">Bazille<\/a>,\u00a0<a title=\"Auguste Renoir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_Renoir\">Renoir<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Claude Monet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Monet\">Monet<\/a><sup id=\"cite_ref-Breuille51_34-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-Breuille51-34\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>N 1<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Lorsqu&rsquo;ils organisent la premi\u00e8re exposition, les artistes h\u00e9sitent sur le nom \u00e0 donner \u00e0 leur groupe\u00a0:\u00a0<a title=\"Edgar Degas\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Edgar_Degas\">Degas<\/a>\u00a0propose \u00ab\u00a0La Capucine\u00a0\u00bb, Renoir veut \u00e9viter un nom qui sugg\u00e9rerait une nouvelle \u00e9cole<sup id=\"cite_ref-:232_29-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:232-29\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>29<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0\u2014\u00a0c&rsquo;est finalement \u00ab\u00a0Soci\u00e9t\u00e9 anonyme des peintres, sculpteurs, graveurs,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"et cetera\">etc.<\/abbr>\u00a0\u00bb qui est retenu.\u00a0<a title=\"Louis Edmond Duranty\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Edmond_Duranty\">Louis Edmond Duranty<\/a>\u00a0parle de la \u00ab\u00a0Nouvelle peinture\u00a0\u00bb dans son compte-rendu de la deuxi\u00e8me exposition<sup id=\"cite_ref-106\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-106\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>104<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, et les artistes se baptisent \u00ab\u00a0Ind\u00e9pendants\u00a0\u00bb pour l&rsquo;exposition de 1879<sup id=\"cite_ref-:232_29-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:232-29\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>29<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Pierre-Auguste_Renoir_-_Luncheon_of_the_Boating_Party_-_Google_Art_Project.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8d\/Pierre-Auguste_Renoir_-_Luncheon_of_the_Boating_Party_-_Google_Art_Project.jpg\/250px-Pierre-Auguste_Renoir_-_Luncheon_of_the_Boating_Party_-_Google_Art_Project.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8d\/Pierre-Auguste_Renoir_-_Luncheon_of_the_Boating_Party_-_Google_Art_Project.jpg\/330px-Pierre-Auguste_Renoir_-_Luncheon_of_the_Boating_Party_-_Google_Art_Project.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8d\/Pierre-Auguste_Renoir_-_Luncheon_of_the_Boating_Party_-_Google_Art_Project.jpg\/500px-Pierre-Auguste_Renoir_-_Luncheon_of_the_Boating_Party_-_Google_Art_Project.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"162\" data-file-width=\"3973\" data-file-height=\"2933\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Auguste Renoir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_Renoir\">Auguste Renoir<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Le D\u00e9jeuner des canotiers\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_D%C3%A9jeuner_des_canotiers\">Le D\u00e9jeuner des canotiers<\/a><\/i>\u00a0(1881),\u00a0<a title=\"Washington (district de Columbia)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Washington_(district_de_Columbia)\">Washington<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"The Phillips Collection\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/The_Phillips_Collection\">The Phillips Collection<\/a>. Cette toile a \u00e9t\u00e9 expos\u00e9e lors de la septi\u00e8me exposition impressionniste.<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Liste_des_expositions_impressionnistes\">Liste des expositions impressionnistes<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ci-dessous sont list\u00e9es les huit expositions du groupe impressionniste. D&rsquo;autres ont \u00e9t\u00e9 organis\u00e9es, notamment par\u00a0<a title=\"Paul Durand-Ruel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Durand-Ruel\">Durand-Ruel<\/a>, qui expose des toiles impressionnistes tout au long des ann\u00e9es 1870-1890, et les principaux artistes ont aussi eu des expositions monographiques d\u00e8s les ann\u00e9es 1880<sup id=\"cite_ref-107\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-107\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>N 3<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>1874\u00a0:\u00a0<a title=\"Premi\u00e8re exposition des peintres impressionnistes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Premi%C3%A8re_exposition_des_peintres_impressionnistes\">premi\u00e8re exposition<\/a>\u00a0de la\u00a0<a title=\"Soci\u00e9t\u00e9 anonyme des artistes peintres, sculpteurs et graveurs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Soci%C3%A9t%C3%A9_anonyme_des_artistes_peintres,_sculpteurs_et_graveurs\">Soci\u00e9t\u00e9 anonyme des artistes peintres, sculpteurs, graveurs, etc.<\/a>, dans les ateliers\u00a0<a title=\"Nadar\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nadar\">Nadar<\/a>.<\/li>\n<li>1876\u00a0:\u00a0<a title=\"Deuxi\u00e8me exposition des impressionnistes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Deuxi%C3%A8me_exposition_des_impressionnistes\">deuxi\u00e8me exposition<\/a>\u00a0des peintres impressionnistes.<\/li>\n<li>1877\u00a0:\u00a0<a title=\"Troisi\u00e8me exposition impressionniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Troisi%C3%A8me_exposition_impressionniste\">troisi\u00e8me exposition<\/a>.<\/li>\n<li>1879\u00a0:\u00a0<a title=\"Quatri\u00e8me exposition impressionniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Quatri%C3%A8me_exposition_impressionniste\">quatri\u00e8me exposition<\/a>.<\/li>\n<li>1880\u00a0:\u00a0<a title=\"Cinqui\u00e8me exposition impressionniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cinqui%C3%A8me_exposition_impressionniste\">cinqui\u00e8me exposition<\/a>.<\/li>\n<li>1881\u00a0:\u00a0<a title=\"Sixi\u00e8me exposition impressionniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sixi%C3%A8me_exposition_impressionniste\">sixi\u00e8me exposition<\/a>.<\/li>\n<li>1882\u00a0:\u00a0<a title=\"Septi\u00e8me exposition impressionniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Septi%C3%A8me_exposition_impressionniste\">septi\u00e8me exposition<\/a>.<\/li>\n<li>1886\u00a0:\u00a0<a title=\"Huiti\u00e8me exposition des impressionnistes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Huiti%C3%A8me_exposition_des_impressionnistes\">huiti\u00e8me et derni\u00e8re exposition<\/a>, \u00e0 laquelle participent\u00a0<a title=\"Paul Gauguin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Gauguin\">Gauguin<\/a>,\u00a0<a title=\"Georges Seurat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Seurat\">Seurat<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Paul Signac\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Signac\">Signac<\/a><sup id=\"cite_ref-:55_98-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:55-98\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>96<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Principaux_membres\">Principaux membres<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Berthe_Morisot_Chasse_aux_papillons.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/16\/Berthe_Morisot_Chasse_aux_papillons.jpg\/220px-Berthe_Morisot_Chasse_aux_papillons.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/16\/Berthe_Morisot_Chasse_aux_papillons.jpg\/330px-Berthe_Morisot_Chasse_aux_papillons.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/16\/Berthe_Morisot_Chasse_aux_papillons.jpg\/440px-Berthe_Morisot_Chasse_aux_papillons.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"184\" data-file-width=\"684\" data-file-height=\"573\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Berthe Morisot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berthe_Morisot\">Berthe Morisot<\/a>,\u00a0<i>La Chasse aux papillons<\/i>, 1874, Paris, Mus\u00e9e d&rsquo;Orsay.<\/figcaption><\/figure>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"Fr\u00e9d\u00e9ric Bazille\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Bazille\">Fr\u00e9d\u00e9ric Bazille<\/a>\u00a0(1841-1870).<\/li>\n<li><a title=\"Gustave Caillebotte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Caillebotte\">Gustave Caillebotte<\/a>\u00a0(1848-1894).<\/li>\n<li><a title=\"Henri Rouart\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_Rouart\">Henri Rouart<\/a>\u00a0(1833-1912).<\/li>\n<li><a title=\"Mary Cassatt\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mary_Cassatt\">Mary Cassatt<\/a>\u00a0(1844-1926).<\/li>\n<li><a title=\"Paul C\u00e9zanne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_C%C3%A9zanne\">Paul C\u00e9zanne<\/a>\u00a0(1839-1906).<\/li>\n<li><a title=\"Edgar Degas\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Edgar_Degas\">Edgar Degas<\/a>\u00a0(1834-1917).<\/li>\n<li><a title=\"Armand Guillaumin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Armand_Guillaumin\">Armand Guillaumin<\/a>\u00a0(1841-1927).<\/li>\n<li><a title=\"Claude Monet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Monet\">Claude Monet<\/a>\u00a0(1840-1926).<\/li>\n<li><a title=\"Berthe Morisot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berthe_Morisot\">Berthe Morisot<\/a>\u00a0(1841-1895).<\/li>\n<li><a title=\"Camille Pissarro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Camille_Pissarro\">Camille Pissarro<\/a>\u00a0(1830-1903).<\/li>\n<li><a title=\"Auguste Renoir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_Renoir\">Auguste Renoir<\/a>\u00a0(1841-1919).<\/li>\n<li><a title=\"Alfred Sisley\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alfred_Sisley\">Alfred Sisley<\/a>\u00a0(1839-1899).<center><small><b>Naissance et mort des principaux artistes<\/b><\/small><\/center><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"timeline-wrapper\" style=\"text-align: justify;\">\n<map name=\"timeline_cdyul99nxgliqu5b69tkk2op3uk0amf\"><\/map>\n<p> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/fr\/timeline\/cdyul99nxgliqu5b69tkk2op3uk0amf.png\" usemap=\"#timeline_cdyul99nxgliqu5b69tkk2op3uk0amf\" \/><\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"R\u00f4le_d'\u00c9douard_Manet\"><span id=\"R.C3.B4le_d.27.C3.89douard_Manet\"><\/span>R\u00f4le d&rsquo;\u00c9douard Manet<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Si\u00a0<a title=\"\u00c9douard Manet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89douard_Manet\">Manet<\/a>\u00a0peut \u00eatre consid\u00e9r\u00e9 comme le chef de file de l&rsquo;avant-garde des ann\u00e9es 1860-1880<sup id=\"cite_ref-:24_108-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:24-108\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>105<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, il n&rsquo;est pas strictement un impressionniste, puisqu&rsquo;il n&rsquo;a particip\u00e9 \u00e0 aucune des expositions de ses camarades. Les raisons de ce refus ne sont pas connues\u00a0: la vanit\u00e9 de Manet, comme le pense Degas, les conflits internes au groupe dont il veut se tenir \u00e9loign\u00e9, ou le souci de sa r\u00e9putation alors qu&rsquo;il esp\u00e8re avant tout s&rsquo;imposer au\u00a0<a title=\"Salon de peinture et de sculpture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salon_de_peinture_et_de_sculpture\">Salon<\/a><sup id=\"cite_ref-:25_109-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:25-109\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>106<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-:232_29-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:232-29\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>29<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. De plus, son style plus proche du r\u00e9alisme et ses th\u00e8mes l&rsquo;\u00e9loignent des impressionnistes \u00ab\u00a0typiques\u00a0\u00bb que sont\u00a0<a title=\"Claude Monet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Monet\">Monet<\/a>,\u00a0<a title=\"Camille Pissarro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Camille_Pissarro\">Pissarro<\/a>\u00a0ou\u00a0<a title=\"Alfred Sisley\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alfred_Sisley\">Sisley<\/a>, auxquels se r\u00e9f\u00e8re\u00a0<a title=\"Louis Leroy\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Leroy\">Louis Leroy<\/a>\u00a0quand il invente le terme \u00ab\u00a0impressionnisme\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-:25_109-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:25-109\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>106<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Malgr\u00e9 son absence aux expositions, qui ne doit pas \u00eatre vue comme un hasard mais comme une volont\u00e9 de sa part<sup id=\"cite_ref-:25_109-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:25-109\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>106<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, Manet reste proche des impressionnistes, qui sont avant tout des amis. Il les soutient, parfois financi\u00e8rement \u2014\u00a0notamment Monet\u00a0\u2014 et aupr\u00e8s des critiques<sup id=\"cite_ref-:232_29-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:232-29\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>29<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Lors des\u00a0<a title=\"Groupe des Batignolles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Groupe_des_Batignolles\">r\u00e9unions au caf\u00e9 Guerbois<\/a>\u00a0puis au caf\u00e9 de la Nouvelle-Ath\u00e8nes, Manet reste le centre des conversations<sup id=\"cite_ref-:232_29-6\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:232-29\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>29<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, et ce jusqu&rsquo;\u00e0 la fin des ann\u00e9es 1870. Par la suite, plusieurs critiques le jugent d\u00e9pass\u00e9 par l&rsquo;avant-garde, comme Zola qui le consid\u00e8re en 1879 comme\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0l&rsquo;ancien chef des impressionnistes\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-:24_108-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:24-108\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>105<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Le_style_impressionniste\">Le style impressionniste<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Technique\">Technique<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Peinture\">Peinture<\/h4>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Edgar_Germain_Hilaire_Degas_021.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a7\/Edgar_Germain_Hilaire_Degas_021.jpg\/250px-Edgar_Germain_Hilaire_Degas_021.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a7\/Edgar_Germain_Hilaire_Degas_021.jpg\/330px-Edgar_Germain_Hilaire_Degas_021.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a7\/Edgar_Germain_Hilaire_Degas_021.jpg\/500px-Edgar_Germain_Hilaire_Degas_021.jpg 2x\" alt=\"Peinture montrant un studio de danse o\u00f9 un vieil homme se tient au centre, appuy\u00e9 sur une grande canne, alors que de jeunes danseuses font cercle autour de lui.\" width=\"220\" height=\"245\" data-file-width=\"2024\" data-file-height=\"2257\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Edgar Degas\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Edgar_Degas\">Edgar Degas<\/a>,\u00a0<i>La classe de danse<\/i>, v. 1874, Paris, Mus\u00e9e d&rsquo;Orsay.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les expositions impressionnistes, de 1874 \u00e0 1886, ont r\u00e9uni des artistes aux styles vari\u00e9s qui rendent difficile une d\u00e9finition pr\u00e9cise d&rsquo;un \u00ab\u00a0style\u00a0\u00bb propre<sup id=\"cite_ref-:45_110-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:45-110\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>107<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Les impressionnistes composent principalement en\u00a0<a title=\"Pleinairisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pleinairisme\">plein air<\/a>, pratique facilit\u00e9e par l&rsquo;invention des\u00a0<a title=\"Tube de peinture souple\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tube_de_peinture_souple\">tubes de peinture<\/a>\u00a0en 1859<sup id=\"cite_ref-:45_110-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:45-110\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>107<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. L&rsquo;usage de couleurs vives se r\u00e9pand, gr\u00e2ce aux pigments artificiels de plus en plus utilis\u00e9s et en opposition \u00e0 la doctrine acad\u00e9mique qui use de couleurs plus sombres<sup id=\"cite_ref-:45_110-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:45-110\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>107<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. La clart\u00e9 des couleurs est aussi influenc\u00e9e par l&rsquo;usage de l&rsquo;<a title=\"Aquarelle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aquarelle\">aquarelle<\/a>, notamment par des pr\u00e9d\u00e9cesseurs comme\u00a0<a title=\"Johan Barthold Jongkind\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johan_Barthold_Jongkind\">Jongkind<\/a>, qui s&rsquo;en sert pour donner leur l\u00e9g\u00e8ret\u00e9 \u00e0 ses toiles<sup id=\"cite_ref-111\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-111\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>108<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Les artistes n&rsquo;h\u00e9sitent pas \u00e0 peindre des ombres color\u00e9es \u2014\u00a0par exemple, une ombre bleue sur de la neige, ou les ombres violac\u00e9es de\u00a0<i>Torse, effet de soleil<\/i>\u00a0de Renoir\u00a0\u2014 \u00e0 contre-courant de ce qui est enseign\u00e9 aux\u00a0<a title=\"Beaux-Arts de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Beaux-Arts_de_Paris\">Beaux-Arts<\/a><sup id=\"cite_ref-:45_110-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:45-110\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>107<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Ils essaient g\u00e9n\u00e9ralement de cr\u00e9er un effet d&rsquo;instantan\u00e9it\u00e9 et de mouvement, pour transcrire les changements de la lumi\u00e8re ou de l&rsquo;atmosph\u00e8re. Leurs compositions inhabituelles sont cependant \u00e9tudi\u00e9es, et souvent termin\u00e9es en atelier<sup id=\"cite_ref-:45_110-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:45-110\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>107<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. L&rsquo;usage de perspectives tronqu\u00e9es, o\u00f9 le point de fuite sort du cadre, est r\u00e9pandu, ainsi que le fait de couper les personnages sur les bords du cadre ou de ne pas centrer le tableau sur son sujet, comme dans\u00a0<i>La classe de danse<\/i>\u00a0de Degas<sup id=\"cite_ref-112\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-112\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>109<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Sculpture\">Sculpture<\/h4>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Medardo_Rosso_%E2%80%93_Carne_altrui.tiff?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0c\/Medardo_Rosso_%E2%80%93_Carne_altrui.tiff\/lossy-page1-220px-Medardo_Rosso_%E2%80%93_Carne_altrui.tiff.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0c\/Medardo_Rosso_%E2%80%93_Carne_altrui.tiff\/lossy-page1-330px-Medardo_Rosso_%E2%80%93_Carne_altrui.tiff.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0c\/Medardo_Rosso_%E2%80%93_Carne_altrui.tiff\/lossy-page1-440px-Medardo_Rosso_%E2%80%93_Carne_altrui.tiff.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"229\" data-file-width=\"3400\" data-file-height=\"3543\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Medardo Rosso\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Medardo_Rosso\">Medardo Rosso<\/a>,\u00a0<i>Carne altrui<\/i>, 1883-84, Mus\u00e9e d&rsquo;art moderne et contemporain de Trente et Rovereto.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bien qu&rsquo;il s&rsquo;agisse d&rsquo;un mouvement majoritairement pictural, l&rsquo;impressionnisme a trouv\u00e9 un pendant en sculpture avec Degas (qui r\u00e9alise\u00a0<i><a title=\"La Petite Danseuse de quatorze ans\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Petite_Danseuse_de_quatorze_ans\">La petite danseuse de quatorze ans<\/a><\/i>\u00a0entre 1875 et 1880) et surtout\u00a0<a title=\"Medardo Rosso\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Medardo_Rosso\">Medardo Rosso<\/a>. Il int\u00e8gre dans ses \u0153uvres des effets de lumi\u00e8re et un model\u00e9 non fini, et les con\u00e7oit comme l&rsquo;image de ses impressions personnelles<sup id=\"cite_ref-113\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-113\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>110<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-:02_114-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:02-114\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>111<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Son arriv\u00e9e \u00e0 Paris en 1889 lui permet de rencontrer\u00a0<a title=\"Edgar Degas\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Edgar_Degas\">Degas<\/a>, qui se remet alors \u00e0 la sculpture et int\u00e8gre certains principes de l&rsquo;artiste italien, comme l&rsquo;absence de socle et l&rsquo;effacement des d\u00e9tails<sup id=\"cite_ref-115\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-115\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>112<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Mais l&rsquo;influence de Rosso en France reste faible, malgr\u00e9 le\u00a0<a title=\"Monument \u00e0 Balzac (Rodin)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Monument_%C3%A0_Balzac_(Rodin)\"><i>Monument \u00e0 Balzac<\/i><\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Auguste Rodin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_Rodin\">Rodin<\/a>, devenu sculpteur officiel de la\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"Troisi\u00e8me\">III<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0R\u00e9publique, qui s&rsquo;inspire de ses \u0153uvres<sup id=\"cite_ref-:02_114-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:02-114\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>111<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. La notion de \u00ab\u00a0sculpture impressionniste\u00a0\u00bb appara\u00eet en 1901, dans un article de\u00a0<i><a title=\"La Nouvelle Revue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Nouvelle_Revue\">La Nouvelle Revue<\/a><\/i>\u00a0que Rodin fait financer par sa m\u00e9c\u00e8ne\u00a0<a title=\"Juliette Adam\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Juliette_Adam\">Juliette Adam<\/a>, intitul\u00e9\u00a0<i>De l&rsquo;Impressionnisme en sculpture\u00a0: Auguste Rodin et Medardo Rosso<\/i><sup id=\"cite_ref-:110_116-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:110-116\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>113<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Gr\u00e2ce \u00e0 cet article, Rodin fait figure de \u00ab\u00a0sculpteur impressionniste\u00a0\u00bb \u00e0 l&rsquo;\u00e9gal de Rosso, alors que ce dernier a pouss\u00e9 plus loin ses recherches sur les principes impressionnistes en sculpture<sup id=\"cite_ref-:110_116-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:110-116\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>113<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, et qu&rsquo;il s&rsquo;est finalement largement oppos\u00e9 \u00e0 Rodin sur le plan politique, restant en marge des institutions officielles<sup id=\"cite_ref-117\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-117\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>114<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Photographie\">Photographie<\/h4>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">La photographie, bien qu&rsquo;assez r\u00e9cente, \u00e9tait un moyen pour certains peintres impressionnistes de capturer l&rsquo;instant pr\u00e9sent afin de le retranscrire en peinture<sup id=\"cite_ref-118\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-118\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>115<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les photographes pictorialistes, dont le travail se distingue par un flou artistique et des effets atmosph\u00e9riques, ont \u00e9galement \u00e9t\u00e9 qualifi\u00e9s d&rsquo;impressionnistes. Ces photographes impressionnistes utilisaient diverses techniques, telles que la photographie de sujets hors de focus, l&rsquo;utilisation d&rsquo;objectifs \u00e0 flou doux ou de lentilles \u00e0 st\u00e9nop\u00e9, ainsi que la manipulation du proc\u00e9d\u00e9 au bichromate de gomme pour cr\u00e9er des images qui ressemblaient \u00e0 des peintures impressionnistes<sup id=\"cite_ref-119\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-119\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>116<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Th\u00e8mes\"><span id=\"Th.C3.A8mes\"><\/span>Th\u00e8mes<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">La peinture d&rsquo;histoire est en d\u00e9clin au moment o\u00f9 se d\u00e9veloppe l&rsquo;impressionnisme<sup id=\"cite_ref-:44_15-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:44-15\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>15<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, qui exploite des th\u00e8mes contemporains\u00a0: guinguettes, gares, vues urbaines, op\u00e9ra, vie intime et mondaine<sup id=\"cite_ref-:46_120-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:46-120\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>117<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Les th\u00e8mes sont plus bourgeois que populaires, et accompagnent le d\u00e9veloppement des loisirs des citadins ais\u00e9s, comme les f\u00eates sur les bords de Seine \u2014\u00a0l&rsquo;<a title=\"La Grenouill\u00e8re (lieu)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Grenouill%C3%A8re_(lieu)\">\u00eele de la Grenouill\u00e8re<\/a>\u00a0peinte par Renoir et Monet\u00a0\u2014 ou les s\u00e9jours en bords de mer<sup id=\"cite_ref-:46_120-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:46-120\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>117<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Les impressionnistes montrent peu d&rsquo;int\u00e9r\u00eat pour le travail et la dimension sociale<sup id=\"cite_ref-:322_59-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:322-59\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>57<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, avec quelques exceptions, par exemple\u00a0<i>Les raboteurs de parquet<\/i>\u00a0de Caillebotte et des sc\u00e8nes paysannes de Pissarro<sup id=\"cite_ref-:46_120-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:46-120\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>117<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Influences\">Influences<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Brooklyn_Museum_-_La_Toilette_-_Mary_Cassatt.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/6e\/Brooklyn_Museum_-_La_Toilette_-_Mary_Cassatt.jpg\/250px-Brooklyn_Museum_-_La_Toilette_-_Mary_Cassatt.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/6e\/Brooklyn_Museum_-_La_Toilette_-_Mary_Cassatt.jpg\/330px-Brooklyn_Museum_-_La_Toilette_-_Mary_Cassatt.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/6e\/Brooklyn_Museum_-_La_Toilette_-_Mary_Cassatt.jpg\/500px-Brooklyn_Museum_-_La_Toilette_-_Mary_Cassatt.jpg 2x\" alt=\"Peinture montrant une femme de dos \u00e0 sa toilette, torse nu.\" width=\"220\" height=\"301\" data-file-width=\"561\" data-file-height=\"768\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Mary Cassatt\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mary_Cassatt\">Mary Cassatt<\/a>,\u00a0<i>La toilette<\/i>, 1891, New York, Brooklyn Museum.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les impressionnistes ne refusent pas l&rsquo;h\u00e9ritage de l&rsquo;art traditionnel, comme en t\u00e9moigne leur int\u00e9r\u00eat pour des artistes \u00ab\u00a0classiques\u00a0\u00bb, que certains d&rsquo;entre eux copient au Louvre \u2014\u00a0c&rsquo;est le cas de Morisot, Manet, Degas, Renoir. Ils portent un grand int\u00e9r\u00eat \u00e0 l&rsquo;usage des couleurs de\u00a0<a title=\"Paul V\u00e9ron\u00e8se\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_V%C3%A9ron%C3%A8se\">V\u00e9ron\u00e8se<\/a>,\u00a0<a title=\"Titien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Titien\">Titien<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Le Tintoret\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Tintoret\">Tintoret<\/a><sup id=\"cite_ref-:19_121-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:19-121\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>118<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, \u00e0 la touche de\u00a0<a title=\"Pierre Paul Rubens\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_Paul_Rubens\">Rubens<\/a>\u00a0et du\u00a0<a title=\"Le Greco\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Greco\">Greco<\/a><sup id=\"cite_ref-:19_121-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:19-121\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>118<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, \u00e0 la perspective atmosph\u00e9rique de\u00a0<a title=\"Diego V\u00e9lasquez\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Diego_V%C3%A9lasquez\">Vel\u00e1zquez<\/a>\u00a0\u2014\u00a0que Manet qualifie de \u00ab\u00a0peintre des peintres\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-:20_122-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:20-122\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>119<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0\u2014 ou encore au\u00a0<a title=\"Pleinairisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pleinairisme\">pleinairisme<\/a>\u00a0avant l&rsquo;heure d&rsquo;<a title=\"Jean-Baptiste Oudry\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Oudry\">Oudry<\/a>,\u00a0<a title=\"Antoine Watteau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antoine_Watteau\">Watteau<\/a>\u00a0et des\u00a0<a title=\"V\u00e9dutisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/V%C3%A9dutisme\">v\u00e9dutistes<\/a>\u00a0italiens<sup id=\"cite_ref-:20_122-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:20-122\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>119<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle se d\u00e9veloppe une lecture nationale de l&rsquo;art\u00a0: les critiques divisent la peinture des diff\u00e9rents pays europ\u00e9ens selon un \u00ab\u00a0caract\u00e8re national\u00a0\u00bb cens\u00e9 transpara\u00eetre dans les toiles<sup id=\"cite_ref-:27_123-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:27-123\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>120<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-124\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-124\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>121<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. En opposition \u00e0 cette posture acad\u00e9mique, les impressionnistes revendiquent des influences internationales<sup id=\"cite_ref-:27_123-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:27-123\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>120<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0et, pour cette raison, la critique des ann\u00e9es 1870 les consid\u00e8re d&rsquo;une mani\u00e8re g\u00e9n\u00e9rale comme antipatriotiques<sup id=\"cite_ref-:302_48-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:302-48\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>46<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-:382_64-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:382-64\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>62<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Les peintres et \u00e9crivains modernistes restent en outre attach\u00e9s \u00e0 la figure de\u00a0<a title=\"Richard Wagner\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Richard_Wagner\">Wagner<\/a>, malgr\u00e9 ses prises de position contre la France en 1870<sup id=\"cite_ref-:27_123-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:27-123\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>120<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le\u00a0<a title=\"Japonisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Japonisme\">japonisme<\/a>, autre courant majoritairement associ\u00e9 \u00e0 l&rsquo;avant-garde, est tr\u00e8s pr\u00e9sent chez les impressionnistes<sup id=\"cite_ref-:39_125-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:39-125\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>122<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Manet, Whistler, Pissarro, Degas, Cassatt, Monet collectionnent des estampes\u00a0<i><a title=\"Ukiyo-e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ukiyo-e\">ukiyo-e<\/a><\/i><sup id=\"cite_ref-126\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-126\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>123<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, dans lesquelles ils puisent de nouveaux motifs et modes de repr\u00e9sentation<sup id=\"cite_ref-:39_125-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:39-125\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>122<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Les sc\u00e8nes de la vie intime ainsi que la recherche d&rsquo;instantan\u00e9it\u00e9 transcrite par les jeux de lumi\u00e8re rapprochent les deux mouvements<sup id=\"cite_ref-:39_125-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:39-125\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>122<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Les femmes \u00e0 leur toilette de Degas ou Cassatt sont particuli\u00e8rement proches des estampes d&rsquo;<a title=\"Utamaro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Utamaro\">Utamaro<\/a><sup id=\"cite_ref-:40_127-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:40-127\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>124<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. C&rsquo;est d&rsquo;ailleurs apr\u00e8s avoir vu une exposition sur le ma\u00eetre japonais que Cassatt entreprend, en 1891, une s\u00e9rie d&rsquo;estampes dont fait partie\u00a0<i>La toilette<\/i><sup id=\"cite_ref-:40_127-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:40-127\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>124<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Une influence directe de l&rsquo;art japonais est visible aussi dans les estampes de Whistler et Pissarro<sup id=\"cite_ref-128\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-128\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>125<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Ce dernier \u00e9crit \u00e0 son fils, apr\u00e8s avoir vu une exposition consacr\u00e9e \u00e0\u00a0<a title=\"Hiroshige\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hiroshige\">Hiroshige<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Utamaro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Utamaro\">Utamaro<\/a>\u00a0\u00e0 la galerie Durand-Ruel, en 1893\u00a0:<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u00ab\u00a0Hiroshige est un impressionniste merveilleux [\u2026] Ces artistes japonais me confirment dans notre parti pris visuel<sup id=\"cite_ref-129\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-129\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>126<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.\u00a0\u00bb<\/p>\n<\/blockquote>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"L'impressionnisme_en_Europe\"><span id=\"L.27impressionnisme_en_Europe\"><\/span>L&rsquo;impressionnisme en Europe<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Espagne\">Espagne<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">La peinture espagnole a contribu\u00e9 \u00e0 l&rsquo;impressionnisme fran\u00e7ais. Les tons gris\u00e2tres et terreux qui pr\u00e9dominent dans les \u0153uvres de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Diego Vel\u00e1zquez\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Diego_Vel%C3%A1zquez\">Vel\u00e1zquez<\/a>\u00a0(1599-1660),\u00a0<a title=\"Bartolom\u00e9 Esteban Murillo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bartolom%C3%A9_Esteban_Murillo\">Bartolom\u00e9 Esteban Murillo<\/a>\u00a0(1618-1682),\u00a0<a title=\"Francisco de Zurbar\u00e1n\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francisco_de_Zurbar%C3%A1n\">Francisco de Zurbar\u00e1n<\/a>\u00a0(1598-1664) et\u00a0<a title=\"Francisco de Goya\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francisco_de_Goya\">Francisco de Goya<\/a>\u00a0(1746-1828) ont suscit\u00e9 un grand int\u00e9r\u00eat chez les impressionnistes fran\u00e7ais, en particulier\u00a0<a title=\"\u00c9douard Manet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89douard_Manet\">Manet<\/a>, qui exprime une grande admiration pour le\u00a0<a title=\"Si\u00e8cle d'or espagnol\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Si%C3%A8cle_d%27or_espagnol\">Si\u00e8cle d&rsquo;or de la peinture espagnole<\/a>\u00a0et ne visite l&rsquo;Espagne qu&rsquo;une seule fois en 1865, bien que son admiration pour le pays soit ant\u00e9rieure \u00e0 ce voyage et lui soit venue par l&rsquo;interm\u00e9diaire d&rsquo;un ami de son p\u00e8re, le critique d&rsquo;art\u00a0<a title=\"Charles Blanc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles_Blanc\">Charles Blanc<\/a><sup id=\"cite_ref-130\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-130\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>127<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-131\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-131\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>128<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Italie\">Italie<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article connexe\u00a0:\u00a0<a title=\"Macchiaioli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Macchiaioli\">Macchiaioli<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les\u00a0<a title=\"Macchiaioli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Macchiaioli\">Macchiaioli<\/a>\u00a0ne sont pas le r\u00e9sultat de la diffusion de l&rsquo;impressionnisme, qu&rsquo;ils pr\u00e9c\u00e8dent de quelques ann\u00e9es, mais ils partagent une m\u00eame opposition \u00e0 l&rsquo;art acad\u00e9mique et d\u00e9veloppent une esth\u00e9tique proche, en essayant de rendre compte de leurs impressions avec des taches de couleurs<sup id=\"cite_ref-:54_132-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:54-132\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>129<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.\u00a0<a title=\"Edgar Degas\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Edgar_Degas\">Degas<\/a>, qui a de la famille \u00e0 Naples, est en contact avec eux<sup id=\"cite_ref-:532_5-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:532-5\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>5<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0et peint le portrait de leur plus grand d\u00e9fenseur,\u00a0<a title=\"Diego Martelli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Diego_Martelli\">Diego Martelli<\/a>, qui soutient aussi l&rsquo;impressionnisme en Italie<sup id=\"cite_ref-133\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-133\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>130<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Parmi les Macchiaioli, les peintres\u00a0<a title=\"Giuseppe De Nittis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giuseppe_De_Nittis\">Giuseppe De Nittis<\/a>,\u00a0<a title=\"Federico Zandomeneghi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Federico_Zandomeneghi\">Federico Zandomeneghi<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Giovanni Boldini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Boldini\">Giovanni Boldini<\/a>\u00a0font carri\u00e8re en France en m\u00eame temps que les impressionnistes<sup id=\"cite_ref-:54_132-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:54-132\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>129<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<ul class=\"gallery mw-gallery-traditional\" style=\"text-align: justify;\">\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Francesco Filippini, Prime Nevi, 1889, Gallerie d'Italia, Milan.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Artgate_Fondazione_Cariplo_-_Filippini_Francesco,_Prime_nevi_o_Paesaggio.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0a\/Artgate_Fondazione_Cariplo_-_Filippini_Francesco%2C_Prime_nevi_o_Paesaggio.jpg\/120px-Artgate_Fondazione_Cariplo_-_Filippini_Francesco%2C_Prime_nevi_o_Paesaggio.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0a\/Artgate_Fondazione_Cariplo_-_Filippini_Francesco%2C_Prime_nevi_o_Paesaggio.jpg\/250px-Artgate_Fondazione_Cariplo_-_Filippini_Francesco%2C_Prime_nevi_o_Paesaggio.jpg 1.5x\" alt=\"Francesco Filippini, Prime Nevi, 1889, Gallerie d'Italia, Milan.\" width=\"84\" height=\"120\" data-file-width=\"561\" data-file-height=\"800\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Francesco Filippini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francesco_Filippini\">Francesco Filippini<\/a>,\u00a0<i><a class=\"new\" title=\"Prime Nevi (Filippini) (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Prime_Nevi_(Filippini)&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Prime Nevi<\/a><\/i>, 1889,\u00a0<a title=\"Gallerie di Piazza Scala\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gallerie_di_Piazza_Scala\">Gallerie d&rsquo;Italia<\/a>, Milan.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Giuseppe de Nittis, La place des Pyramides, 1875, Paris, Mus\u00e9e d'Orsay.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:La_place_des_Pyramides_-_Giuseppe_De_Nittis.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/27\/La_place_des_Pyramides_-_Giuseppe_De_Nittis.jpg\/95px-La_place_des_Pyramides_-_Giuseppe_De_Nittis.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/27\/La_place_des_Pyramides_-_Giuseppe_De_Nittis.jpg\/143px-La_place_des_Pyramides_-_Giuseppe_De_Nittis.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/27\/La_place_des_Pyramides_-_Giuseppe_De_Nittis.jpg\/191px-La_place_des_Pyramides_-_Giuseppe_De_Nittis.jpg 2x\" alt=\"Giuseppe de Nittis, La place des Pyramides, 1875, Paris, Mus\u00e9e d'Orsay.\" width=\"95\" height=\"120\" data-file-width=\"2669\" data-file-height=\"3352\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Giuseppe De Nittis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giuseppe_De_Nittis\">Giuseppe de Nittis<\/a>,\u00a0<i>La place des Pyramides<\/i>, 1875, Paris, Mus\u00e9e d&rsquo;Orsay.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Giovanni Boldini, En traversant la rue, 1875, Williamstown, Clark Art Institute.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Giovanni_Boldini_Crossing_the_Street.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/93\/Giovanni_Boldini_Crossing_the_Street.jpg\/120px-Giovanni_Boldini_Crossing_the_Street.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/93\/Giovanni_Boldini_Crossing_the_Street.jpg\/250px-Giovanni_Boldini_Crossing_the_Street.jpg 1.5x\" alt=\"Giovanni Boldini, En traversant la rue, 1875, Williamstown, Clark Art Institute.\" width=\"99\" height=\"120\" data-file-width=\"1316\" data-file-height=\"1600\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Giovanni Boldini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Boldini\">Giovanni Boldini<\/a>,\u00a0<i>En traversant la rue<\/i>, 1875, Williamstown, Clark Art Institute.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Federico Zandomeneghi, Portrait du docteur, 1881.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Federico_Zandomeneghi_Portrait-of-the-doctor-1881.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/4f\/Federico_Zandomeneghi_Portrait-of-the-doctor-1881.jpg\/120px-Federico_Zandomeneghi_Portrait-of-the-doctor-1881.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/4f\/Federico_Zandomeneghi_Portrait-of-the-doctor-1881.jpg\/250px-Federico_Zandomeneghi_Portrait-of-the-doctor-1881.jpg 1.5x\" alt=\"Federico Zandomeneghi, Portrait du docteur, 1881.\" width=\"98\" height=\"120\" data-file-width=\"839\" data-file-height=\"1024\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Federico Zandomeneghi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Federico_Zandomeneghi\">Federico Zandomeneghi<\/a>,\u00a0<i>Portrait du docteur<\/i>, 1881.<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Belgique_et_Pays-Bas\">Belgique et Pays-Bas<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">En Belgique,\u00a0<a title=\"Alfred Stevens (peintre belge)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alfred_Stevens_(peintre_belge)\">Alfred Stevens<\/a>\u00a0fait d\u00e9couvrir Manet et Degas \u00e0 ses compatriotes d\u00e8s 1870<sup id=\"cite_ref-:50_134-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:50-134\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>131<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Cr\u00e9\u00e9 en 1884, le\u00a0<a title=\"Salon des XX\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salon_des_XX\">Salon des XX<\/a>\u00a0fait de Bruxelles la capitale de l&rsquo;art moderne en Europe, et soutient autant l&rsquo;impressionnisme que d&rsquo;autres mouvements d&rsquo;avant-garde.\u00a0<a title=\"Guillaume Vogels\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume_Vogels\">Guillaume Vogels<\/a>,\u00a0<a title=\"Albert Baertsoen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albert_Baertsoen\">Albert Baertsoen<\/a>,\u00a0<a title=\"Ferdinand Willaert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ferdinand_Willaert\">Ferdinand Willaert<\/a>,\u00a0<a title=\"\u00c9mile Claus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89mile_Claus\">\u00c9mile Claus<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Anna Boch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anna_Boch\">Anna Boch<\/a>\u00a0sont les principaux repr\u00e9sentants de l&rsquo;impressionnisme belge, tandis que le n\u00e9o-impressionnisme se d\u00e9veloppe aussi largement, avec\u00a0<a title=\"Th\u00e9o Van Rysselberghe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9o_Van_Rysselberghe\">Th\u00e9o Van Rysselberghe<\/a>,\u00a0<a title=\"Georges Lemmen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Lemmen\">Georges Lemmen<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Willy Finch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Willy_Finch\">Willy Finch<\/a><sup id=\"cite_ref-:50_134-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:50-134\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>131<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aux Pays-Bas, l&rsquo;impressionnisme se d\u00e9veloppe avec l&rsquo;<a title=\"Impressionnisme d'Amsterdam\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme_d%27Amsterdam\">\u00e9cole d&rsquo;Amsterdam<\/a>, dont\u00a0<a title=\"Isaac Isra\u00ebls\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Isaac_Isra%C3%ABls\">Isaac Isra\u00ebls<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"George Hendrik Breitner\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/George_Hendrik_Breitner\">George Hendrik Breitner<\/a>\u00a0sont les figures principales<sup id=\"cite_ref-135\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-135\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>132<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<ul class=\"gallery mw-gallery-traditional\" style=\"text-align: justify;\">\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"\u00c9mile Claus, Jeunes paysannes marchant sur les bords de la Lys, 1887.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Young_peasant_women_at_the_leie,_by_EmileClaus.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ef\/Young_peasant_women_at_the_leie%2C_by_EmileClaus.jpg\/120px-Young_peasant_women_at_the_leie%2C_by_EmileClaus.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ef\/Young_peasant_women_at_the_leie%2C_by_EmileClaus.jpg\/180px-Young_peasant_women_at_the_leie%2C_by_EmileClaus.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ef\/Young_peasant_women_at_the_leie%2C_by_EmileClaus.jpg\/240px-Young_peasant_women_at_the_leie%2C_by_EmileClaus.jpg 2x\" alt=\"\u00c9mile Claus, Jeunes paysannes marchant sur les bords de la Lys, 1887.\" width=\"120\" height=\"77\" data-file-width=\"2278\" data-file-height=\"1462\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"\u00c9mile Claus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89mile_Claus\">\u00c9mile Claus<\/a>,\u00a0<i>Jeunes paysannes marchant sur les bords de la Lys<\/i>, 1887.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Guillaume Vogels, Coucher de soleil sur la neige, v. 1890, Schaerbeek, Maison des Arts.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Guillaume_Vogels_-_Coucher_de_soleil_sur_la_neige.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/ac\/Guillaume_Vogels_-_Coucher_de_soleil_sur_la_neige.jpg\/120px-Guillaume_Vogels_-_Coucher_de_soleil_sur_la_neige.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/ac\/Guillaume_Vogels_-_Coucher_de_soleil_sur_la_neige.jpg\/180px-Guillaume_Vogels_-_Coucher_de_soleil_sur_la_neige.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/ac\/Guillaume_Vogels_-_Coucher_de_soleil_sur_la_neige.jpg\/240px-Guillaume_Vogels_-_Coucher_de_soleil_sur_la_neige.jpg 2x\" alt=\"Guillaume Vogels, Coucher de soleil sur la neige, v. 1890, Schaerbeek, Maison des Arts.\" width=\"120\" height=\"78\" data-file-width=\"768\" data-file-height=\"500\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Guillaume Vogels\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume_Vogels\">Guillaume Vogels<\/a>,\u00a0<i>Coucher de soleil sur la neige<\/i>, v. 1890, Schaerbeek, Maison des Arts.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Isaac Isra\u00ebls, Deux jeunes filles dans la neige, v. 1894, Amsterdam, Rijksmuseum.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Isaac_Israels_Twee_meisjes_in_de_sneeuw.JPG?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/37\/Isaac_Israels_Twee_meisjes_in_de_sneeuw.JPG\/120px-Isaac_Israels_Twee_meisjes_in_de_sneeuw.JPG\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/37\/Isaac_Israels_Twee_meisjes_in_de_sneeuw.JPG\/250px-Isaac_Israels_Twee_meisjes_in_de_sneeuw.JPG 2x\" alt=\"Isaac Isra\u00ebls, Deux jeunes filles dans la neige, v. 1894, Amsterdam, Rijksmuseum.\" width=\"63\" height=\"120\" data-file-width=\"842\" data-file-height=\"1600\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Isaac Isra\u00ebls\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Isaac_Isra%C3%ABls\">Isaac Isra\u00ebls<\/a>,\u00a0<i>Deux jeunes filles dans la neige<\/i>, v. 1894, Amsterdam, Rijksmuseum.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Ferdinand Willaert, Entr\u00e9e du b\u00e9guinage \u00e0 Gand (l'hiver), 1896, Paris, Mus\u00e9e d'Orsay.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Willaert_F_-_Entr%C3%A9e_du_b%C3%A9guinage_%C3%A0_Gand_(l%27hiver).jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/61\/Willaert_F_-_Entr%C3%A9e_du_b%C3%A9guinage_%C3%A0_Gand_%28l%27hiver%29.jpg\/120px-Willaert_F_-_Entr%C3%A9e_du_b%C3%A9guinage_%C3%A0_Gand_%28l%27hiver%29.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/61\/Willaert_F_-_Entr%C3%A9e_du_b%C3%A9guinage_%C3%A0_Gand_%28l%27hiver%29.jpg\/180px-Willaert_F_-_Entr%C3%A9e_du_b%C3%A9guinage_%C3%A0_Gand_%28l%27hiver%29.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/61\/Willaert_F_-_Entr%C3%A9e_du_b%C3%A9guinage_%C3%A0_Gand_%28l%27hiver%29.jpg\/240px-Willaert_F_-_Entr%C3%A9e_du_b%C3%A9guinage_%C3%A0_Gand_%28l%27hiver%29.jpg 2x\" alt=\"Ferdinand Willaert, Entr\u00e9e du b\u00e9guinage \u00e0 Gand (l'hiver), 1896, Paris, Mus\u00e9e d'Orsay.\" width=\"120\" height=\"90\" data-file-width=\"757\" data-file-height=\"566\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Ferdinand Willaert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ferdinand_Willaert\">Ferdinand Willaert<\/a>,\u00a0<i>Entr\u00e9e du b\u00e9guinage \u00e0 Gand (l&rsquo;hiver)<\/i>, 1896, Paris, Mus\u00e9e d&rsquo;Orsay.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Albert Baertsoen, D\u00e9gel \u00e0 Gand, 1902, Gand, Mus\u00e9e des Beaux-Arts.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albert_Baertsoen_(1866-1922)_Dooi_in_Gent_MSK_Gent_22-11-2015_11-51-32.JPG?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/90\/Albert_Baertsoen_%281866-1922%29_Dooi_in_Gent_MSK_Gent_22-11-2015_11-51-32.JPG\/120px-Albert_Baertsoen_%281866-1922%29_Dooi_in_Gent_MSK_Gent_22-11-2015_11-51-32.JPG\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/90\/Albert_Baertsoen_%281866-1922%29_Dooi_in_Gent_MSK_Gent_22-11-2015_11-51-32.JPG\/250px-Albert_Baertsoen_%281866-1922%29_Dooi_in_Gent_MSK_Gent_22-11-2015_11-51-32.JPG 1.5x\" alt=\"Albert Baertsoen, D\u00e9gel \u00e0 Gand, 1902, Gand, Mus\u00e9e des Beaux-Arts.\" width=\"120\" height=\"84\" data-file-width=\"2318\" data-file-height=\"1627\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Albert Baertsoen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albert_Baertsoen\">Albert Baertsoen<\/a>,\u00a0<i>D\u00e9gel \u00e0 Gand<\/i>, 1902, Gand, Mus\u00e9e des Beaux-Arts.<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Grande-Bretagne\">Grande-Bretagne<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article connexe\u00a0:\u00a0<a title=\"New English Art Club\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/New_English_Art_Club\">New English Art Club<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;Angleterre est le premier pays \u00e0 recevoir des expositions de tableaux impressionnistes, lors de l&rsquo;exil de Pissarro, Monet et Durand-Ruel en 1870. Durand-Ruel organise en effet, entre 1870 et 1874, sept expositions qui incluent des toiles du\u00a0<a title=\"Groupe des Batignolles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Groupe_des_Batignolles\">groupe des Batignolles<\/a><sup id=\"cite_ref-:222_39-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:222-39\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>38<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-:332_40-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:332-40\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>39<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Il organise de nouvelles expositions en 1882 et 1883, qui inspirent des artistes \u00e0 fonder le\u00a0<a title=\"New English Art Club\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/New_English_Art_Club\">New English Art Club<\/a>\u00a0en 1885, c\u0153ur de l&rsquo;impressionnisme anglais<sup id=\"cite_ref-:51_136-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:51-136\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>133<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Ses membres, dont les principaux sont\u00a0<a title=\"Walter Sickert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Walter_Sickert\">Walter Sickert<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Philip Wilson Steer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philip_Wilson_Steer\">Philip Wilson Steer<\/a>, invitent Morisot, Monet ou encore Degas \u00e0 leurs expositions<sup id=\"cite_ref-:51_136-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:51-136\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>133<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<ul class=\"gallery mw-gallery-traditional\" style=\"text-align: justify;\">\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Walter Sickert, The Pit at the Old Bedford, 1889, Toulouse, Fondation Bemberg.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Bemberg_Fondation_Toulouse-_The_Pit_at_the_Old_Bedford_1889_-_Walter_Sickert.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/42\/Bemberg_Fondation_Toulouse-_The_Pit_at_the_Old_Bedford_1889_-_Walter_Sickert.jpg\/120px-Bemberg_Fondation_Toulouse-_The_Pit_at_the_Old_Bedford_1889_-_Walter_Sickert.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/42\/Bemberg_Fondation_Toulouse-_The_Pit_at_the_Old_Bedford_1889_-_Walter_Sickert.jpg\/250px-Bemberg_Fondation_Toulouse-_The_Pit_at_the_Old_Bedford_1889_-_Walter_Sickert.jpg 1.5x\" alt=\"Walter Sickert, The Pit at the Old Bedford, 1889, Toulouse, Fondation Bemberg.\" width=\"120\" height=\"99\" data-file-width=\"6097\" data-file-height=\"5026\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Walter Sickert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Walter_Sickert\">Walter Sickert<\/a>,\u00a0<i>The Pit at the Old Bedford<\/i>, 1889, Toulouse, Fondation Bemberg.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Philip Wilson Steer, Le pont, 1887-88, Londres, Tate Modern.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:The_Bridge_Steer.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/da\/The_Bridge_Steer.jpg\/120px-The_Bridge_Steer.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/da\/The_Bridge_Steer.jpg\/180px-The_Bridge_Steer.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/da\/The_Bridge_Steer.jpg\/240px-The_Bridge_Steer.jpg 2x\" alt=\"Philip Wilson Steer, Le pont, 1887-88, Londres, Tate Modern.\" width=\"120\" height=\"89\" data-file-width=\"512\" data-file-height=\"378\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Philip Wilson Steer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philip_Wilson_Steer\">Philip Wilson Steer<\/a>,\u00a0<i>Le pont<\/i>, 1887-88, Londres, Tate Modern.<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Allemagne\">Allemagne<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Paul Durand-Ruel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Durand-Ruel\">Paul Durand-Ruel<\/a>\u00a0organise une premi\u00e8re exposition d&rsquo;art impressionniste \u00e0 Berlin en 1883, en collaboration avec le marchand\u00a0<a title=\"Fritz Gurlitt\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fritz_Gurlitt\">Fritz Gurlitt<\/a>, mais aucun tableau n&rsquo;est vendu<sup id=\"cite_ref-:43_137-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:43-137\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>134<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Il s&rsquo;int\u00e9resse \u00e0 nouveau au march\u00e9 allemand quelques ann\u00e9es plus tard, et entre en contact avec le critique\u00a0<a class=\"new\" title=\"Emil Heilbut (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Emil_Heilbut&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Emil Heilbut<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"de:Emil Heilbut\" href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Emil_Heilbut\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en allemand\u00a0: \u00ab\u00a0Emil Heilbut\u00a0\u00bb\">(de)<\/span><\/a>, qui publie en 1890 le premier texte en allemand sur Claude Monet et est li\u00e9 avec des collectionneurs importants<sup id=\"cite_ref-:43_137-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:43-137\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>134<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Une grande exposition organis\u00e9e par\u00a0<a title=\"Alfred Lichtwark\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alfred_Lichtwark\">Alfred Lichtwark<\/a>\u00a0\u00e0 la\u00a0<a title=\"Kunsthalle de Hambourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Kunsthalle_de_Hambourg\">Kunsthalle<\/a>\u00a0de Hambourg, en 1895, inclut des \u0153uvres impressionnistes pr\u00eat\u00e9es par Durand-Ruel<sup id=\"cite_ref-138\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-138\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>135<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. L&rsquo;ann\u00e9e suivante, Durand-Ruel se tourne \u00e0 nouveau vers le march\u00e9 berlinois, o\u00f9 il est soutenu par le peintre\u00a0<a title=\"Max Liebermann\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Max_Liebermann\">Max Liebermann<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Hugo von Tschudi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hugo_von_Tschudi\">Hugo von Tschudi<\/a>, directeur de la\u00a0<a title=\"Alte Nationalgalerie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alte_Nationalgalerie\">Nationalgalerie<\/a><sup id=\"cite_ref-139\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-139\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>136<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Tschudi commence \u00e0 acqu\u00e9rir des \u0153uvres pour les exposer \u00e0 la Nationalgalerie, avant d&rsquo;\u00eatre frein\u00e9 par les go\u00fbts conservateurs de\u00a0<a title=\"Guillaume II (empereur allemand)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume_II_(empereur_allemand)\"><span class=\"nowrap\">Guillaume\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"2\"><span class=\"romain\">II<\/span><\/abbr><\/span><\/a><sup id=\"cite_ref-140\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-140\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>137<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Durand-Ruel collabore \u00e0 partir de 1899 avec la galerie Cassirer, \u00e0 Berlin, qui organise plusieurs expositions de peinture impressionniste<sup id=\"cite_ref-141\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-141\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>138<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. \u00c0 partir de 1905, l&rsquo;impressionnisme fait son entr\u00e9e dans les mus\u00e9es allemands, avec de nombreux achats aupr\u00e8s de Cassirer ou Durand-Ruel\u00a0; ces achats se poursuivent, malgr\u00e9 des critiques du milieu artistique allemand en 1911, dans un contexte politique tendu \u00e0 l&rsquo;approche de la Premi\u00e8re Guerre mondiale<sup id=\"cite_ref-142\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-142\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>139<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Les principaux repr\u00e9sentants de l&rsquo;impressionnisme allemand sont\u00a0<a title=\"Max Liebermann\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Max_Liebermann\">Max Liebermann<\/a>,\u00a0<a title=\"Lovis Corinth\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lovis_Corinth\">Lovis Corinth<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Max Slevogt\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Max_Slevogt\">Max Slevogt<\/a>.<\/p>\n<ul class=\"gallery mw-gallery-traditional\" style=\"text-align: justify;\">\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Max Liebermann, All\u00e9e \u00e0 Overveen, 1895, Essen, Kruppsche Gem\u00e4ldesammlung.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Allee_in_Overveen.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d6\/Allee_in_Overveen.jpg\/98px-Allee_in_Overveen.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d6\/Allee_in_Overveen.jpg\/147px-Allee_in_Overveen.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d6\/Allee_in_Overveen.jpg\/195px-Allee_in_Overveen.jpg 2x\" alt=\"Max Liebermann, All\u00e9e \u00e0 Overveen, 1895, Essen, Kruppsche Gem\u00e4ldesammlung.\" width=\"98\" height=\"120\" data-file-width=\"2823\" data-file-height=\"3465\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Max Liebermann\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Max_Liebermann\">Max Liebermann<\/a>,\u00a0<i>All\u00e9e \u00e0 Overveen<\/i>, 1895, Essen, Kruppsche Gem\u00e4ldesammlung.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Max Slevogt, Apr\u00e8s le travail, 1900, Munich, Neue Pinakothek.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:The_Day%27s_work_Done_-_Max_Slevogt.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/77\/The_Day%27s_work_Done_-_Max_Slevogt.jpg\/120px-The_Day%27s_work_Done_-_Max_Slevogt.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/77\/The_Day%27s_work_Done_-_Max_Slevogt.jpg\/180px-The_Day%27s_work_Done_-_Max_Slevogt.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/77\/The_Day%27s_work_Done_-_Max_Slevogt.jpg\/240px-The_Day%27s_work_Done_-_Max_Slevogt.jpg 2x\" alt=\"Max Slevogt, Apr\u00e8s le travail, 1900, Munich, Neue Pinakothek.\" width=\"120\" height=\"97\" data-file-width=\"3275\" data-file-height=\"2654\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Max Slevogt\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Max_Slevogt\">Max Slevogt<\/a>,\u00a0<i>Apr\u00e8s le travail<\/i>, 1900, Munich, Neue Pinakothek.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Lovis Corinth, Soleil du matin, 1910, Darmstadt, Mus\u00e9e r\u00e9gional de la Hesse.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Corinth,_Lovis_-_Morgensonne_-_1910.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/ad\/Corinth%2C_Lovis_-_Morgensonne_-_1910.jpg\/120px-Corinth%2C_Lovis_-_Morgensonne_-_1910.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/ad\/Corinth%2C_Lovis_-_Morgensonne_-_1910.jpg\/180px-Corinth%2C_Lovis_-_Morgensonne_-_1910.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/ad\/Corinth%2C_Lovis_-_Morgensonne_-_1910.jpg\/240px-Corinth%2C_Lovis_-_Morgensonne_-_1910.jpg 2x\" alt=\"Lovis Corinth, Soleil du matin, 1910, Darmstadt, Mus\u00e9e r\u00e9gional de la Hesse.\" width=\"120\" height=\"103\" data-file-width=\"3000\" data-file-height=\"2567\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Lovis Corinth\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lovis_Corinth\">Lovis Corinth<\/a>,\u00a0<i>Soleil du matin<\/i>, 1910, Darmstadt, Mus\u00e9e r\u00e9gional de la Hesse.<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Europe_centrale_et_de_l'Est\"><span id=\"Europe_centrale_et_de_l.27Est\"><\/span>Europe centrale et de l&rsquo;Est<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Articles connexes\u00a0:\u00a0<a title=\"\u00c9cole de Nagyb\u00e1nya\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Nagyb%C3%A1nya\">\u00c9cole de Nagyb\u00e1nya<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"MI\u00c9NK\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/MI%C3%89NK\">MI\u00c9NK<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le Roumain\u00a0<a title=\"Georges de Bellio\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georges_de_Bellio\">Georges de Bellio<\/a>, m\u00e9decin et collectionneur intimement li\u00e9 aux impressionnistes, participe \u00e0 la diffusion du mouvement parmi les amateurs d&rsquo;art de son pays. Son compatriote\u00a0<a title=\"Nicolae Grigorescu\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolae_Grigorescu\">Nicolae Grigorescu<\/a>, durant un premier s\u00e9jour en France de 1861 \u00e0 1869, se rapproche de l&rsquo;<a title=\"\u00c9cole de Barbizon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Barbizon\">\u00c9cole de Barbizon<\/a>\u00a0dont il diffuse les principes en Roumanie. De retour en France en 1876, sa palette s&rsquo;\u00e9claircit au contact des impressionnistes<sup id=\"cite_ref-143\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-143\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>140<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le Hongrois\u00a0<a title=\"P\u00e1l Szinyei Merse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/P%C3%A1l_Szinyei_Merse\">P\u00e1l Szinyei Merse<\/a>\u00a0peut, d\u00e8s 1869, \u00eatre rapproch\u00e9 de l&rsquo;impressionnisme, bien qu&rsquo;il d\u00e9veloppe par la suite un style diff\u00e9rent des artistes fran\u00e7ais. Son\u00a0<i>D\u00e9jeuner sur l&rsquo;herbe<\/i>\u00a0fait scandale lors de son exposition en 1873, et Szinyei Merse, d\u00e9courag\u00e9, ne reprend la peinture que dans les ann\u00e9es 1890. Il est red\u00e9couvert par les jeunes peintres\u00a0<a title=\"Pleinairisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pleinairisme\">pleinairistes<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"\u00c9cole de Nagyb\u00e1nya\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Nagyb%C3%A1nya\">Nagyb\u00e1nya<\/a>\u00a0qui, int\u00e9ress\u00e9s par l&rsquo;impressionnisme fran\u00e7ais, lui consacrent plusieurs expositions dans les ann\u00e9es 1900-1910<sup id=\"cite_ref-144\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-144\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>141<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Il est l&rsquo;un des principaux membres du\u00a0<a title=\"MI\u00c9NK\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/MI%C3%89NK\">MI\u00c9NK<\/a>, ou Cercle des impressionnistes et naturalistes hongrois, fond\u00e9 en 1907.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les impressionnistes slov\u00e8nes b\u00e9n\u00e9ficient de l&rsquo;enseignement d&rsquo;<a title=\"Anton A\u017ebe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anton_A%C5%BEbe\">Anton A\u017eb\u00e9<\/a>, dans l&rsquo;\u00e9cole qu&rsquo;il a fond\u00e9e \u00e0 Munich en 1891. Les principaux sont\u00a0<a title=\"Ivan Grohar\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ivan_Grohar\">Ivan Grohar<\/a>,\u00a0<a title=\"Matija Jama\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Matija_Jama\">Matija Jama<\/a>,\u00a0<a title=\"Matej Sternen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Matej_Sternen\">Matej Sternen<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Rihard Jakopi\u010d\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rihard_Jakopi%C4%8D\">Rihard Jakopi\u010d<\/a>. Ils sont principalement influenc\u00e9s par les \u0153uvres tardives des impressionnistes fran\u00e7ais, comme les s\u00e9ries que Monet r\u00e9alise dans les ann\u00e9es 1890<sup id=\"cite_ref-145\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-145\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>142<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Une exposition leur a \u00e9t\u00e9 consacr\u00e9e au Petit Palais en 2013,\u00a0<i>Les impressionnistes slov\u00e8nes et leur temps.<\/i>\u00a0En Serbie,\u00a0<a title=\"Nade\u017eda Petrovi\u0107\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nade%C5%BEda_Petrovi%C4%87\">Nade\u017eda Petrovi\u0107<\/a>, tr\u00e8s influenc\u00e9e par l&rsquo;impressionnisme durant ses \u00e9tudes, le promeut avec force dans les ann\u00e9es 1900. Elle est consid\u00e9r\u00e9e comme une pionni\u00e8re de l&rsquo;art moderne de son pays<sup id=\"cite_ref-146\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-146\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>143<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<ul class=\"gallery mw-gallery-traditional\" style=\"text-align: justify;\">\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Nicolae Grigorescu (Roumanie), P\u00eacheuse \u00e0 Grandville, collection priv\u00e9e.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Nicolae_Grigorescu_-_Pescarita_la_Grandville.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/43\/Nicolae_Grigorescu_-_Pescarita_la_Grandville.jpg\/120px-Nicolae_Grigorescu_-_Pescarita_la_Grandville.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/43\/Nicolae_Grigorescu_-_Pescarita_la_Grandville.jpg\/250px-Nicolae_Grigorescu_-_Pescarita_la_Grandville.jpg 1.5x\" alt=\"Nicolae Grigorescu (Roumanie), P\u00eacheuse \u00e0 Grandville, collection priv\u00e9e.\" width=\"120\" height=\"103\" data-file-width=\"562\" data-file-height=\"484\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Nicolae Grigorescu\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolae_Grigorescu\">Nicolae Grigorescu<\/a>\u00a0(Roumanie),\u00a0<i>P\u00eacheuse \u00e0 Grandville<\/i>, collection priv\u00e9e.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"P\u00e1l Szinyei Merse (Hongrie), Le d\u00e9jeuner sur l'herbe, 1873, Budapest, Galerie nationale hongroise.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Szinyei_Merse,_P%C3%A1l_-_Picnic_in_May_-_Google_Art_Project.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/1e\/Szinyei_Merse%2C_P%C3%A1l_-_Picnic_in_May_-_Google_Art_Project.jpg\/120px-Szinyei_Merse%2C_P%C3%A1l_-_Picnic_in_May_-_Google_Art_Project.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/1e\/Szinyei_Merse%2C_P%C3%A1l_-_Picnic_in_May_-_Google_Art_Project.jpg\/250px-Szinyei_Merse%2C_P%C3%A1l_-_Picnic_in_May_-_Google_Art_Project.jpg 1.5x\" alt=\"P\u00e1l Szinyei Merse (Hongrie), Le d\u00e9jeuner sur l'herbe, 1873, Budapest, Galerie nationale hongroise.\" width=\"120\" height=\"95\" data-file-width=\"16975\" data-file-height=\"13387\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"P\u00e1l Szinyei Merse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/P%C3%A1l_Szinyei_Merse\">P\u00e1l Szinyei Merse<\/a>\u00a0(Hongrie),\u00a0<i>Le d\u00e9jeuner sur l&rsquo;herbe<\/i>, 1873, Budapest, Galerie nationale hongroise.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Rihard Jakopi\u010d (Slov\u00e9nie), Kri\u017eanke sous la neige, 1910, Ljubljana, Mus\u00e9e national de Slov\u00e9nie.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Rihard_Jakopi%C4%8D_-_Kri%C5%BEanke_(sve%C5%BE_sneg).jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/34\/Rihard_Jakopi%C4%8D_-_Kri%C5%BEanke_%28sve%C5%BE_sneg%29.jpg\/120px-Rihard_Jakopi%C4%8D_-_Kri%C5%BEanke_%28sve%C5%BE_sneg%29.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/34\/Rihard_Jakopi%C4%8D_-_Kri%C5%BEanke_%28sve%C5%BE_sneg%29.jpg\/250px-Rihard_Jakopi%C4%8D_-_Kri%C5%BEanke_%28sve%C5%BE_sneg%29.jpg 1.5x\" alt=\"Rihard Jakopi\u010d (Slov\u00e9nie), Kri\u017eanke sous la neige, 1910, Ljubljana, Mus\u00e9e national de Slov\u00e9nie.\" width=\"107\" height=\"120\" data-file-width=\"7581\" data-file-height=\"8537\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Rihard Jakopi\u010d\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rihard_Jakopi%C4%8D\">Rihard Jakopi\u010d<\/a>\u00a0(Slov\u00e9nie),\u00a0<i>Kri\u017eanke sous la neige<\/i>, 1910, Ljubljana,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e national de Slov\u00e9nie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_national_de_Slov%C3%A9nie\">Mus\u00e9e national de Slov\u00e9nie<\/a>.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Nade\u017eda Petrovi\u0107 (Serbie), Banlieue de Belgrade, 1908, Novi Sad, Collection Pavle Beljanski.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Nade%C5%BEda_Petrovi%C4%87_-_Belgrade_Suburb_-_Google_Art_Project.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/1a\/Nade%C5%BEda_Petrovi%C4%87_-_Belgrade_Suburb_-_Google_Art_Project.jpg\/120px-Nade%C5%BEda_Petrovi%C4%87_-_Belgrade_Suburb_-_Google_Art_Project.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/1a\/Nade%C5%BEda_Petrovi%C4%87_-_Belgrade_Suburb_-_Google_Art_Project.jpg\/250px-Nade%C5%BEda_Petrovi%C4%87_-_Belgrade_Suburb_-_Google_Art_Project.jpg 1.5x\" alt=\"Nade\u017eda Petrovi\u0107 (Serbie), Banlieue de Belgrade, 1908, Novi Sad, Collection Pavle Beljanski.\" width=\"120\" height=\"86\" data-file-width=\"3753\" data-file-height=\"2684\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Nade\u017eda Petrovi\u0107\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nade%C5%BEda_Petrovi%C4%87\">Nade\u017eda Petrovi\u0107<\/a>\u00a0(Serbie),\u00a0<i>Banlieue de Belgrade<\/i>, 1908, Novi Sad, Collection Pavle Beljanski.<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Europe_du_Nord\">Europe du Nord<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Articles connexes\u00a0:\u00a0<a title=\"Peintres de Skagen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peintres_de_Skagen\">Peintres de Skagen<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Groupe Septem\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Groupe_Septem\">Groupe Septem<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bien que quelques artistes embrassent les principes impressionnistes, le mouvement s&rsquo;est peu d\u00e9velopp\u00e9 en Europe du Nord. Le\u00a0<a title=\"R\u00e9alisme (peinture)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9alisme_(peinture)\">r\u00e9alisme<\/a>\u00a0a \u00e9t\u00e9 plus largement appr\u00e9ci\u00e9 jusqu&rsquo;au milieu des ann\u00e9es 1880, avant d&rsquo;\u00eatre remplac\u00e9 par le\u00a0<a title=\"Symbolisme (art)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Symbolisme_(art)\">symbolisme<\/a>, sans que l&rsquo;impressionnisme n&rsquo;ait le temps d&rsquo;\u00eatre assimil\u00e9<sup id=\"cite_ref-:0_147-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:0-147\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>144<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. En outre, le contexte urbanis\u00e9 et industrialis\u00e9 o\u00f9 s&rsquo;est d\u00e9velopp\u00e9 l&rsquo;impressionnisme en France est alors tr\u00e8s diff\u00e9rent de celui de la Scandinavie et de la Finlande<sup id=\"cite_ref-:0_147-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:0-147\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>144<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. La diffusion a aussi \u00e9t\u00e9 frein\u00e9e par la r\u00e9ticence des critiques et du public<sup id=\"cite_ref-148\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-148\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>145<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.\u00a0<a title=\"Albert Edelfelt\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albert_Edelfelt\">Albert Edelfelt<\/a>\u00a0est, d\u00e8s 1877, tr\u00e8s n\u00e9gatif vis-\u00e0-vis du nouveau mouvement, dans un article du journal\u00a0<i>Finsk Tidskrift<\/i><sup id=\"cite_ref-149\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-149\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>146<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Cependant d&rsquo;autres critiques sont moins cat\u00e9goriques et certains artistes sont fortement r\u00e9ceptifs \u00e0 l&rsquo;impressionnisme, comme le Finlandais\u00a0<a title=\"Berndt Lindholm\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berndt_Lindholm\">Berndt Lindholm<\/a>, qui peint une tr\u00e8s novatrice\u00a0<i>Vue sur le boulevard Clichy<\/i>\u00a0en 1870<sup id=\"cite_ref-150\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-150\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>147<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le Norv\u00e9gien\u00a0<a title=\"Erik Werenskiold\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Erik_Werenskiold\">Erik Werenskiold<\/a>, qui visite la septi\u00e8me exposition impressionniste en 1882, est d&rsquo;abord dubitatif face \u00e0 la nouvelle esth\u00e9tique\u00a0; il en sera par la suite un important soutien<sup id=\"cite_ref-151\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-151\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>148<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.\u00a0<a title=\"Christian Krohg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Christian_Krohg\">Christian Krohg<\/a>, sans consid\u00e9rer les artistes norv\u00e9giens de sa g\u00e9n\u00e9ration comme des impressionnistes, souligne l&rsquo;influence notable du mouvement sur eux<sup id=\"cite_ref-:1_152-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:1-152\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>149<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, un constat illustr\u00e9 par\u00a0<i>La Seine \u00e0 Saint-Cloud<\/i>\u00a0d&rsquo;<a title=\"Edvard Munch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Edvard_Munch\">Edvard Munch<\/a>, peinte pendant un s\u00e9jour \u00e0 Paris en 1890<sup id=\"cite_ref-153\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-153\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>150<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En Su\u00e8de, l&rsquo;impressionnisme est soutenu par le\u00a0<a title=\"Eug\u00e8ne de Su\u00e8de\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eug%C3%A8ne_de_Su%C3%A8de\">prince Eug\u00e8ne<\/a>, lui-m\u00eame peintre<sup id=\"cite_ref-:52_154-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:52-154\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>151<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Les trois artistes les plus influenc\u00e9s par l&rsquo;impressionnisme sont\u00a0<a title=\"Carl Tr\u00e4g\u00e5rdh\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Carl_Tr%C3%A4g%C3%A5rdh\">Carl Tr\u00e4g\u00e5rdh<\/a>,\u00a0<a title=\"Per Ekstr\u00f6m\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Per_Ekstr%C3%B6m\">Per Ekstr\u00f6m<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Anders Zorn\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anders_Zorn\">Anders Zorn<\/a>, qui maintient ses principes au-del\u00e0 de 1890, alors que ses compatriotes sont d\u00e9sormais majoritairement attir\u00e9s par le symbolisme<sup id=\"cite_ref-155\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-155\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>152<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-:2_156-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:2-156\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>153<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.\u00a0<a title=\"Richard Bergh\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Richard_Bergh\">Richard Bergh<\/a>,\u00a0<a title=\"August Hagborg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/August_Hagborg\">August Hagborg<\/a>,\u00a0<a title=\"Ernst Josephson\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ernst_Josephson\">Ernst Josephson<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Carl Larsson\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Carl_Larsson\">Carl Larsson<\/a>\u00a0fondent en 1885 l&rsquo;Association des Artistes su\u00e9dois, qui s&rsquo;oppose \u00e0 l&rsquo;acad\u00e9misme et s&rsquo;inspire de l&rsquo;impressionnisme<sup id=\"cite_ref-:52_154-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:52-154\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>151<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Au Danemark,\u00a0<a title=\"Karl Madsen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Karl_Madsen\">Karl Madsen<\/a>, membre des\u00a0<a title=\"Peintres de Skagen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peintres_de_Skagen\">peintres de Skagen<\/a>, joue un grand r\u00f4le dans la promotion des impressionnistes, notamment via sa revue\u00a0<i>Kunstbladet.<\/i>\u00a0Il y consacre plusieurs articles \u00e0 une exposition d&rsquo;avant-gardistes fran\u00e7ais, organis\u00e9e en 1888 \u00e0 Copenhague par son camarade\u00a0<a title=\"Peder Severin Kr\u00f8yer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peder_Severin_Kr%C3%B8yer\">Peder Severin Kr\u00f8yer<\/a><sup id=\"cite_ref-:3_157-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:3-157\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>154<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. En 1889, Madsen organise l&rsquo;exposition \u00ab\u00a0Impressionnistes nordiques et fran\u00e7ais\u00a0\u00bb, principalement \u00e0 partir d&rsquo;\u0153uvres laiss\u00e9es par\u00a0<a title=\"Paul Gauguin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Gauguin\">Gauguin<\/a>\u00a0\u00e0 sa femme Mette apr\u00e8s son s\u00e9jour danois de 1885. Y sont pr\u00e9sent\u00e9es des toiles de Pissarro, Manet, Sisley ou encore Degas, ainsi que des Danois\u00a0<a title=\"Theodor Philipsen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Theodor_Philipsen\">Theodor Philipsen<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Viggo Johansen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Viggo_Johansen\">Viggo Johansen<\/a>, et des Norv\u00e9giens\u00a0<a title=\"Erik Werenskiold\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Erik_Werenskiold\">Erik Werenskiold<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Christian Krohg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Christian_Krohg\">Christian<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Oda Krohg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Oda_Krohg\">Oda Krohg<\/a><sup id=\"cite_ref-:4_158-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:4-158\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>155<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-:52_154-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:52-154\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>151<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En Finlande, l&rsquo;impressionnisme s&rsquo;est d\u00e9velopp\u00e9 plus tard que dans les autres pays nordiques, malgr\u00e9 la\u00a0<i>Vue sur le boulevard Clichy<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Berndt Lindholm\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berndt_Lindholm\">Lindholm<\/a>.\u00a0<a title=\"Victor Westerholm\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Victor_Westerholm\">Viktor Westerholm<\/a>\u00a0en est le plus grand repr\u00e9sentant dans les ann\u00e9es 1880<sup id=\"cite_ref-:5_159-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:5-159\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>156<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, puis il faut attendre 1902 pour que\u00a0<a title=\"Willy Finch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Willy_Finch\">Willy Finch<\/a>, un artiste belge \u00e9migr\u00e9 \u00e0 Helsinki, pr\u00e9sente en d\u00e9tail les principes impressionnistes et\u00a0<a title=\"Pointillisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pointillisme\">n\u00e9o-impressionnistes<\/a>\u00a0dans la revue\u00a0<i>Euterpe<\/i><sup id=\"cite_ref-:6_160-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:6-160\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>157<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup><i>.<\/i>\u00a0En 1904, il organise avec\u00a0<a title=\"Magnus Enckell\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Magnus_Enckell\">Magnus Enckell<\/a>\u00a0une exposition qui r\u00e9unit entre autres des toiles de Pissarro, Sisley, Degas, Renoir et Monet<sup id=\"cite_ref-:6_160-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-:6-160\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>157<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, et pr\u00e9lude \u00e0 la cr\u00e9ation du\u00a0<a title=\"Groupe Septem\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Groupe_Septem\">Groupe Septem<\/a>.<\/p>\n<ul class=\"gallery mw-gallery-traditional\" style=\"text-align: justify;\">\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Berndt Lindholm (Finlande), Vue du boulevard Clichy depuis le studio de l'artiste, 1870.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Lindholm,_N%C3%A4kym%C3%A4_Boulevard_Clichylle.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/18\/Lindholm%2C_N%C3%A4kym%C3%A4_Boulevard_Clichylle.jpg\/120px-Lindholm%2C_N%C3%A4kym%C3%A4_Boulevard_Clichylle.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/18\/Lindholm%2C_N%C3%A4kym%C3%A4_Boulevard_Clichylle.jpg\/250px-Lindholm%2C_N%C3%A4kym%C3%A4_Boulevard_Clichylle.jpg 1.5x\" alt=\"Berndt Lindholm (Finlande), Vue du boulevard Clichy depuis le studio de l'artiste, 1870.\" width=\"96\" height=\"120\" data-file-width=\"1110\" data-file-height=\"1381\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Berndt Lindholm\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berndt_Lindholm\">Berndt Lindholm<\/a>\u00a0(Finlande),\u00a0<i>Vue du boulevard Clichy depuis le studio de l&rsquo;artiste<\/i>, 1870.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Theodor Philipsen (Danemark), L'automne \u00e0 Dyrehaven, 1886.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Theodor_Philipsen_-_Late_Autumn_Day_in_the_J%C3%A6gersborg_Deer_Park,_North_of_Copenhagen_-_Google_Art_Project.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/14\/Theodor_Philipsen_-_Late_Autumn_Day_in_the_J%C3%A6gersborg_Deer_Park%2C_North_of_Copenhagen_-_Google_Art_Project.jpg\/120px-Theodor_Philipsen_-_Late_Autumn_Day_in_the_J%C3%A6gersborg_Deer_Park%2C_North_of_Copenhagen_-_Google_Art_Project.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/14\/Theodor_Philipsen_-_Late_Autumn_Day_in_the_J%C3%A6gersborg_Deer_Park%2C_North_of_Copenhagen_-_Google_Art_Project.jpg\/180px-Theodor_Philipsen_-_Late_Autumn_Day_in_the_J%C3%A6gersborg_Deer_Park%2C_North_of_Copenhagen_-_Google_Art_Project.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/14\/Theodor_Philipsen_-_Late_Autumn_Day_in_the_J%C3%A6gersborg_Deer_Park%2C_North_of_Copenhagen_-_Google_Art_Project.jpg\/240px-Theodor_Philipsen_-_Late_Autumn_Day_in_the_J%C3%A6gersborg_Deer_Park%2C_North_of_Copenhagen_-_Google_Art_Project.jpg 2x\" alt=\"Theodor Philipsen (Danemark), L'automne \u00e0 Dyrehaven, 1886.\" width=\"120\" height=\"95\" data-file-width=\"4458\" data-file-height=\"3541\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Theodor Philipsen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Theodor_Philipsen\">Theodor Philipsen<\/a>\u00a0(Danemark),\u00a0<i>L&rsquo;automne \u00e0 Dyrehaven<\/i>, 1886.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Anders Zorn (Su\u00e8de), Vue du quai Skeppsholmen, 1890.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Anders_Zorn_-_Utsikt_fr%C3%A5n_Skeppsholmskajen.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9a\/Anders_Zorn_-_Utsikt_fr%C3%A5n_Skeppsholmskajen.jpg\/120px-Anders_Zorn_-_Utsikt_fr%C3%A5n_Skeppsholmskajen.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9a\/Anders_Zorn_-_Utsikt_fr%C3%A5n_Skeppsholmskajen.jpg\/180px-Anders_Zorn_-_Utsikt_fr%C3%A5n_Skeppsholmskajen.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9a\/Anders_Zorn_-_Utsikt_fr%C3%A5n_Skeppsholmskajen.jpg\/240px-Anders_Zorn_-_Utsikt_fr%C3%A5n_Skeppsholmskajen.jpg 2x\" alt=\"Anders Zorn (Su\u00e8de), Vue du quai Skeppsholmen, 1890.\" width=\"120\" height=\"83\" data-file-width=\"1000\" data-file-height=\"692\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Anders Zorn\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anders_Zorn\">Anders Zorn<\/a>\u00a0(Su\u00e8de),\u00a0<i>Vue du quai Skeppsholmen<\/i>, 1890.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Edvard Munch (Norv\u00e8ge), La Seine \u00e0 Saint-Cloud, 1890.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Edvard_Munch_-_The_Seine_at_Saint-Cloud_-_Google_Art_Project.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/07\/Edvard_Munch_-_The_Seine_at_Saint-Cloud_-_Google_Art_Project.jpg\/98px-Edvard_Munch_-_The_Seine_at_Saint-Cloud_-_Google_Art_Project.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/07\/Edvard_Munch_-_The_Seine_at_Saint-Cloud_-_Google_Art_Project.jpg\/147px-Edvard_Munch_-_The_Seine_at_Saint-Cloud_-_Google_Art_Project.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/07\/Edvard_Munch_-_The_Seine_at_Saint-Cloud_-_Google_Art_Project.jpg\/195px-Edvard_Munch_-_The_Seine_at_Saint-Cloud_-_Google_Art_Project.jpg 2x\" alt=\"Edvard Munch (Norv\u00e8ge), La Seine \u00e0 Saint-Cloud, 1890.\" width=\"98\" height=\"120\" data-file-width=\"3549\" data-file-height=\"4357\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Edvard Munch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Edvard_Munch\">Edvard Munch<\/a>\u00a0(Norv\u00e8ge),\u00a0<i>La Seine \u00e0 Saint-Cloud,<\/i>\u00a01890.<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Conservation_et_n\u00e9goce\"><span id=\"Conservation_et_n.C3.A9goce\"><\/span>Conservation et n\u00e9goce<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Les_impressionnistes_dans_les_collections_mus\u00e9ales\"><span id=\"Les_impressionnistes_dans_les_collections_mus.C3.A9ales\"><\/span>Les impressionnistes dans les collections mus\u00e9ales<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;impressionnisme \u00e9tant un mouvement largement port\u00e9 par des artistes fran\u00e7ais, il est logique de trouver de nombreuses \u0153uvres dans des mus\u00e9es situ\u00e9s en France\u00a0; toutefois, la plupart des grandes collections d&rsquo;art moderne \u00e0 travers le monde s&rsquo;efforcent \u00e9galement de pr\u00e9senter au moins quelques exemples de toiles impressionnistes.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ainsi, le\u00a0<a title=\"J. Paul Getty Museum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/J._Paul_Getty_Museum\">mus\u00e9e Getty<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Los Angeles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Los_Angeles\">Los Angeles<\/a>\u00a0pr\u00e9sente de nombreuses \u0153uvres typiques du mouvement comme\u00a0<i>Soleil levant (marine)<\/i>\u00a0de Monet qui constitue un proche cousin du c\u00e9l\u00e8bre\u00a0<i><a title=\"Impression, soleil levant\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impression,_soleil_levant\">Impression, soleil levant<\/a><\/i>\u00a0du\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e Marmottan Monet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_Marmottan_Monet\">mus\u00e9e Marmottan<\/a><sup id=\"cite_ref-161\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-161\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>158<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. D&rsquo;autres grands mus\u00e9es am\u00e9ricains abritent des collections impressionnistes importantes comme le\u00a0<a title=\"Metropolitan Museum of Art\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Metropolitan_Museum_of_Art\">Metropolitan Museum of Art<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"New York\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/New_York\">New York<\/a><sup id=\"cite_ref-162\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-162\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>159<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, le\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e des Beaux-Arts (Boston)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_des_Beaux-Arts_(Boston)\">mus\u00e9e des Beaux-Arts de Boston<\/a>\u00a0avec notamment pas moins de 35 tableaux de Monet<sup id=\"cite_ref-163\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-163\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>160<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0ou encore l&rsquo;<a title=\"Art Institute of Chicago\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Art_Institute_of_Chicago\">Art Institute of Chicago<\/a><sup id=\"cite_ref-164\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-164\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>161<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0; en Russie, le\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e de l'Ermitage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_de_l%27Ermitage\">mus\u00e9e de l&rsquo;Ermitage<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Saint-P\u00e9tersbourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint-P%C3%A9tersbourg\">Saint-P\u00e9tersbourg<\/a>\u00a0pr\u00e9sente de nombreuses \u0153uvres de Monet ou encore de Renoir<sup id=\"cite_ref-165\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-165\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>162<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, de m\u00eame que le\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e national de l'Art occidental\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_national_de_l%27Art_occidental\">mus\u00e9e national de l&rsquo;Art occidental<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Tokyo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tokyo\">Tokyo<\/a>\u00a0\u00e0 partir de la collection Matsukata<sup id=\"cite_ref-166\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-166\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>163<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"et cetera\">etc.<\/abbr><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En France, la plus grande concentration d&rsquo;\u0153uvres impressionnistes se trouve au\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e d'Orsay\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_d%27Orsay\">mus\u00e9e d&rsquo;Orsay<\/a>\u00a0\u00e0 Paris<sup id=\"cite_ref-167\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-167\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>164<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>, qui a d&rsquo;ailleurs organis\u00e9 en avril 2024 une exposition \u00e0 l&rsquo;occasion des 150 ans de la premi\u00e8re \u00e9dition de 1874<sup id=\"cite_ref-168\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-168\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>165<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Mais d&rsquo;autres \u00e9tablissements accueillent un fonds important, comme le\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e Marmottan Monet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_Marmottan_Monet\">mus\u00e9e Marmottan Monet<\/a>\u00a0(avec une vaste collection de toiles de Monet bien s\u00fbr, mais aussi de\u00a0<a title=\"Berthe Morisot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berthe_Morisot\">Berthe Morisot<\/a>\u00a0parmi beaucoup d&rsquo;autres)<sup id=\"cite_ref-169\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-169\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>166<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0ou bien le\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e des Beaux-Arts de Rouen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_des_Beaux-Arts_de_Rouen\">mus\u00e9e des Beaux-Arts de Rouen<\/a><sup id=\"cite_ref-170\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-170\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>167<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. \u00c0\u00a0<a title=\"Giverny\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giverny\">Giverny<\/a>, ville o\u00f9 v\u00e9cut et travailla\u00a0<a title=\"Claude Monet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Monet\">Claude Monet<\/a>, le mus\u00e9e local prend en 2009 le nom de \u00ab\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Mus\u00e9e des impressionnismes Giverny\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_des_impressionnismes_Giverny\">mus\u00e9e des impressionnismes<\/a>\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-171\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-171\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>168<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<ul class=\"gallery mw-gallery-traditional\" style=\"text-align: justify;\">\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Soleil levant (marine) de Monet, conserv\u00e9 au mus\u00e9e Getty de Los Angeles\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Claude_Monet_(French_-_Sunrise_(Marine)_-_Google_Art_Project_(cropped).jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8d\/Claude_Monet_%28French_-_Sunrise_%28Marine%29_-_Google_Art_Project_%28cropped%29.jpg\/120px-Claude_Monet_%28French_-_Sunrise_%28Marine%29_-_Google_Art_Project_%28cropped%29.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8d\/Claude_Monet_%28French_-_Sunrise_%28Marine%29_-_Google_Art_Project_%28cropped%29.jpg\/180px-Claude_Monet_%28French_-_Sunrise_%28Marine%29_-_Google_Art_Project_%28cropped%29.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8d\/Claude_Monet_%28French_-_Sunrise_%28Marine%29_-_Google_Art_Project_%28cropped%29.jpg\/240px-Claude_Monet_%28French_-_Sunrise_%28Marine%29_-_Google_Art_Project_%28cropped%29.jpg 2x\" alt=\"Peinture repr\u00e9sentant des bateaux au port alors que le soleil se l\u00e8ve.\" width=\"120\" height=\"98\" data-file-width=\"7746\" data-file-height=\"6329\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><i>Soleil levant (marine)<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Claude Monet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Monet\">Monet<\/a>, conserv\u00e9 au\u00a0<a title=\"J. Paul Getty Museum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/J._Paul_Getty_Museum\">mus\u00e9e Getty<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Los Angeles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Los_Angeles\">Los Angeles<\/a><\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Le mus\u00e9e d'Orsay \u00e0 Paris abrite un grand nombre de toiles impressionnistes.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Mus%C3%A9e_d%27Orsay_(2).jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/19\/Mus%C3%A9e_d%27Orsay_%282%29.jpg\/120px-Mus%C3%A9e_d%27Orsay_%282%29.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/19\/Mus%C3%A9e_d%27Orsay_%282%29.jpg\/180px-Mus%C3%A9e_d%27Orsay_%282%29.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/19\/Mus%C3%A9e_d%27Orsay_%282%29.jpg\/240px-Mus%C3%A9e_d%27Orsay_%282%29.jpg 2x\" alt=\"Fa\u00e7ade d'un grand b\u00e2timent parisien dot\u00e9 d'un vaste pr\u00e9au couvert.\" width=\"120\" height=\"90\" data-file-width=\"4608\" data-file-height=\"3456\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\">Le\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e d'Orsay\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_d%27Orsay\">mus\u00e9e d&rsquo;Orsay<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paris\">Paris<\/a>\u00a0abrite un grand nombre de toiles impressionnistes.<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Cote_sur_le_march\u00e9_contemporain_de_l'art\"><span id=\"Cote_sur_le_march.C3.A9_contemporain_de_l.27art\"><\/span>Cote sur le march\u00e9 contemporain de l&rsquo;art<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Auguste_Renoir_-_Dance_at_Le_Moulin_de_la_Galette_(ex_Whitney_collection).jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9c\/Auguste_Renoir_-_Dance_at_Le_Moulin_de_la_Galette_%28ex_Whitney_collection%29.jpg\/250px-Auguste_Renoir_-_Dance_at_Le_Moulin_de_la_Galette_%28ex_Whitney_collection%29.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9c\/Auguste_Renoir_-_Dance_at_Le_Moulin_de_la_Galette_%28ex_Whitney_collection%29.jpg\/330px-Auguste_Renoir_-_Dance_at_Le_Moulin_de_la_Galette_%28ex_Whitney_collection%29.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9c\/Auguste_Renoir_-_Dance_at_Le_Moulin_de_la_Galette_%28ex_Whitney_collection%29.jpg\/500px-Auguste_Renoir_-_Dance_at_Le_Moulin_de_la_Galette_%28ex_Whitney_collection%29.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"150\" data-file-width=\"3903\" data-file-height=\"2669\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Auguste Renoir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_Renoir\">Auguste Renoir<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Bal du moulin de la Galette (Renoir)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bal_du_moulin_de_la_Galette_(Renoir)\">Bal du Moulin de la Galette<\/a><\/i>, 1876.<br \/>\nLe tableau existe en deux versions, dont celle-ci atteint presque 80 millions de dollars aux ench\u00e8res en 1990\u00a0; l&rsquo;autre appartient au\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e d'Orsay\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_d%27Orsay\">mus\u00e9e d&rsquo;Orsay<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les toiles impressionnistes conservent, au d\u00e9but du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"21\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XXI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, une cote importante sur le march\u00e9 de l&rsquo;art\u00a0: l&rsquo;int\u00e9r\u00eat des collectionneurs ne fl\u00e9chit pas au fil du temps et les prix sont souvent tr\u00e8s \u00e9lev\u00e9s<sup id=\"cite_ref-France24_172-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-France24-172\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>169<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Ainsi en 2019, l&rsquo;une des\u00a0<i><a title=\"Les Meules\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Meules\">Meules<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Claude Monet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Monet\">Monet<\/a>\u00a0d\u00e9passe les 100 millions de dollars lors d&rsquo;une vente chez\u00a0<a title=\"Sotheby's\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sotheby%27s\">Sotheby&rsquo;s<\/a>, sachant que le pr\u00e9c\u00e9dent record de vente pour un Monet (de la s\u00e9rie des\u00a0<i>Nymph\u00e9as<\/i>) s&rsquo;\u00e9levait d\u00e9j\u00e0 \u00e0 pr\u00e8s de 85 millions de dollars<sup id=\"cite_ref-France24_172-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-France24-172\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>169<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. Plusieurs tableaux de\u00a0<a title=\"Paul C\u00e9zanne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_C%C3%A9zanne\">C\u00e9zanne<\/a>\u00a0ou de\u00a0<a title=\"Auguste Renoir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_Renoir\">Renoir<\/a>\u00a0rencontrent un fort succ\u00e8s, comme\u00a0<i><a title=\"Les Joueurs de cartes (C\u00e9zanne)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Joueurs_de_cartes_(C%C3%A9zanne)\">Les Joueurs de cartes<\/a><\/i>\u00a0vendus pour 210 millions de dollars en 2011<sup id=\"cite_ref-Guardian_173-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-Guardian-173\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>170<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>\u00a0ou bien la version \u00ab\u00a0Whitney\u00a0\u00bb du\u00a0<i><a title=\"Bal du moulin de la Galette (Renoir)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bal_du_moulin_de_la_Galette_(Renoir)\">Bal du Moulin de la Galette<\/a><\/i>\u00a0qui est vendue en 1990 pour 78,1 millions<sup id=\"cite_ref-Guardian_173-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-Guardian-173\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>170<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>. De grandes maisons de vente internationale comme\u00a0<a title=\"Christie's\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Christie%27s\">Christie&rsquo;s<\/a>\u00a0t\u00e9moignent de cet int\u00e9r\u00eat sans cesse renouvel\u00e9 pour l&rsquo;achat d&rsquo;\u0153uvres impressionnistes et affichent des r\u00e9sultats d&rsquo;ench\u00e8res tr\u00e8s \u00e9lev\u00e9s\u00a0: 40,9 millions de livres en 2008 pour\u00a0<i>Le Bassin aux nymph\u00e9as<\/i>\u00a0de Monet\u00a0; 10,2 millions de livres pour un\u00a0<a title=\"Camille Pissarro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Camille_Pissarro\">Pissarro<\/a>\u00a0en 2012 (<i>Jardin et poulailler chez Octave Mirbeau, Les Damps<\/i>)\u00a0; 7 millions en 2013 pour\u00a0<i>Apr\u00e8s le d\u00e9jeuner<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Berthe Morisot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berthe_Morisot\">Berthe Morisot<\/a><sup id=\"cite_ref-174\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-174\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>171<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"et cetera\">etc.<\/abbr><\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Notes_et_r\u00e9f\u00e9rences\"><span id=\"Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences\"><\/span>Notes et r\u00e9f\u00e9rences<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Notes\">Notes<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"references-small decimal\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"mw-references-wrap\">\n<ol class=\"references\">\n<li id=\"cite_note-Breuille51-34\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-Breuille51_34-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-Breuille51_34-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a051, donne des exemples\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Nos peintres se pr\u00e9occupent de l&rsquo;impression avant tout\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0;\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0C&rsquo;est surtout parmi les peintres d&rsquo;aquarelles qu&rsquo;il faut chercher les paysagistes d&rsquo;impression\u00a0\u00bb<\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-47\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-47\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"citation\">\u00ab\u00a0\u2013 \u00ab\u00a0IMPRESSION,\u00a0<i>Soleil levant<\/i>.\u00a0\u00bb<br \/>\n\u2013\u00a0<i>Impression<\/i>, j\u2019en \u00e9tais s\u00fbr. Je me disais aussi, puisque je suis impressionn\u00e9, il doit y avoir de l\u2019impression l\u00e0-dedans\u2026 Et quelle libert\u00e9, quelle aisance dans la facture\u00a0! Le papier peint \u00e0 l\u2019\u00e9tat embryonnaire est encore plus fait que cette marine-l\u00e0\u00a0!\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-46\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_note-46\"><span class=\"cite-bracket\">[<\/span>45<span class=\"cite-bracket\">]<\/span><\/a><\/sup>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-107\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-107\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Pour un tableau chronologique reprenant les grands \u00e9v\u00e9nements artistiques, litt\u00e9raires, scientifiques et politiques entre 1860 et 1914, voir\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0398-409.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"R\u00e9f\u00e9rences\"><span id=\"R.C3.A9f.C3.A9rences\"><\/span>R\u00e9f\u00e9rences<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"references-small decimal\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"mw-references-wrap mw-references-columns\">\n<ol class=\"references\">\n<li id=\"cite_note-:22-1\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:22_1-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:22_1-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Eliot2024\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Aimie_Eliot2024\" class=\"ouvrage\">Aimie Eliot, \u00ab\u00a0<cite>R\u00e9former l&rsquo;acad\u00e9misme!<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Les cahiers de Science &amp; Vie<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a0216,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2024\" data-sort-value=\"2024\">avril-mai 2024<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">26-29<\/span>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Serial Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Serial_Number\">ISSN<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/portal.issn.org\/resource\/issn\/1157-4887\" rel=\"nofollow\">1157-4887<\/a><\/span>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:8-2\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:8_2-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:8_2-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:8_2-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a035.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:9-3\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:9_3-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:9_3-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a036.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-4\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-4\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a043.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:532-5\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:532_5-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:532_5-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a044.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:10-6\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:10_6-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:10_6-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a038.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:11-7\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:11_7-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:11_7-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:11_7-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a048.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-8\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-8\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Loyrette1994\">Loyrette 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0XIV.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-9\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-9\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a040.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:12-10\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:12_10-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:12_10-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:12_10-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a041.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-11\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-11\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Loyrette1994\">Loyrette 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0299.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-12\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-12\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Loyrette1994\">Loyrette 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0XV.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:13-13\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:13_13-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:13_13-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Loyrette1994\">Loyrette 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a018.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-14\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-14\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Loyrette1994\">Loyrette 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a06.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:44-15\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:44_15-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:44_15-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Loyrette1994\">Loyrette 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a07.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:14-16\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:14_16-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:14_16-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Loyrette1994\">Loyrette 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a015.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-17\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-17\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Bergeret-Gourbin\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Anne-Marie_Bergeret-Gourbin\" class=\"ouvrage\">Anne-Marie Bergeret-Gourbin,\u00a0<cite class=\"italique\">Eug\u00e8ne Boudin, la magie de l&rsquo;air et de l&rsquo;eau<\/cite>, Garches, Editions A Propos, 64\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/9782915398144\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/9782915398144\"><span class=\"nowrap\">9782915398144<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:15-18\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:15_18-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Loyrette1994\">Loyrette 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a023.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-19\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-19\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Loyrette1994\">Loyrette 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a025.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:16-20\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:16_20-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:16_20-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:16_20-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a046.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-21\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-21\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Loyrette1994\">Loyrette 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0302.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-22\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-22\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a078.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:17-23\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:17_23-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:17_23-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a047.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-24\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-24\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Loyrette1994\">Loyrette 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0114.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-25\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-25\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a064.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-26\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-26\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Moffett1983\">Moffett 1983<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a033.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-27\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-27\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0112.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:18-28\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:18_28-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:18_28-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:18_28-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a049.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:232-29\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:232_29-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:232_29-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:232_29-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:232_29-3\">d<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:232_29-4\">e<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:232_29-5\">f<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:232_29-6\">g<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Moffett1983\">Moffett 1983<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a030.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-30\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-30\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a067.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-31\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-31\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a077.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:21-32\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:21_32-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:21_32-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:21_32-2\">c<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:21_32-3\">d<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a050.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-33\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-33\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a055.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-35\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-35\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a052-53.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-36\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-36\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a053.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-37\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-37\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Wildenstein1996\">Wildenstein 1996<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a078.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-38\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-38\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a055.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:222-39\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:222_39-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:222_39-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:222_39-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a056.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:332-40\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:332_40-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:332_40-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:332_40-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:332_40-3\">d<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:332_40-4\">e<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a096.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-41\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-41\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a057.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:34-42\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:34_42-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:34_42-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a097.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:28-43\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:28_43-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:28_43-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:28_43-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a058.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:35-44\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:35_44-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:35_44-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a098.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:29-45\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:29_45-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:29_45-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a059.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-46\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-46\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Leroy1874\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Louis_Leroy1874\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Louis Leroy\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Leroy\">Louis Leroy<\/a>, \u00ab\u00a0<cite>L&rsquo;exposition des impressionnistes<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Le Charivari<\/i>,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1874-04-25\" data-sort-value=\"1874-04-25\">25 avril 1874<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k30708891\/f3\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k30708891%2Ff3\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0sur\u00a0<i><a title=\"Gallica\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gallica\">Gallica<\/a><\/i>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:302-48\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:302_48-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:302_48-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:302_48-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:302_48-3\">d<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:302_48-4\">e<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:302_48-5\">f<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a060.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-49\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-49\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a099.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-50\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-50\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Breton2019\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Jean-Jacques_Breton2019\" class=\"ouvrage\">Jean-Jacques Breton,\u00a0<cite class=\"italique\">Les 100 mots de l&rsquo;impressionnisme<\/cite>,\u00a0<time>2019<\/time>, 128\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-13-081547-1\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-13-081547-1\"><span class=\"nowrap\">978-2-13-081547-1<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=YX6CDwAAQBAJ&amp;pg=PT30\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3DYX6CDwAAQBAJ%26pg%3DPT30\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a030<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-51\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-51\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Perruchot1964\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Henri_Perruchot1964\" class=\"ouvrage\">Henri Perruchot,\u00a0<cite class=\"italique\">La vie de Renoir<\/cite>,\u00a0<time>1964<\/time>, 410\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-7062-3041-7\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-7062-3041-7\"><span class=\"nowrap\">978-2-7062-3041-7<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=kCSFDwAAQBAJ&amp;pg=PT103\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3DkCSFDwAAQBAJ%26pg%3DPT103\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0103<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-52\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-52\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a086.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-53\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-53\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0102.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-54\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-54\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a095.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-55\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-55\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0149.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:31-56\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:31_56-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:31_56-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0146.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-57\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-57\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0320.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-58\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-58\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0135.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:322-59\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:322_59-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:322_59-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a061.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-60\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-60\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Amic2020\">Geraldine Lefebvre,\u00a0<i>L\u00e9on Monet et Fran\u00e7ois Depeaux<\/i><\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a061.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:36-61\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:36_61-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:36_61-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:36_61-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0100.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-62\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-62\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Cit\u00e9 dans\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Duranty1876\">Duranty 1876<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a010.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-63\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-63\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Cit\u00e9 dans\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Patry2014\">Patry 2014<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0183.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:382-64\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:382_64-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:382_64-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0103.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-65\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-65\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Patry2014\">Patry 2014<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a036.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-66\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-66\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Patry2014\">Patry 2014<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0100.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-67\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-67\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0144.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:37-68\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:37_68-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0101.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:41-69\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:41_69-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:41_69-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:41_69-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0117-121.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-70\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-70\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0112.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-71\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-71\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Cit\u00e9 dans\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0117.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-72\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-72\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Cit\u00e9 dans\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0115.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-73\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-73\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0122.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-74\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-74\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0125.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-75\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-75\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Patry2014\">Patry 2014<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a025-27.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:7-76\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:7_76-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:7_76-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0138.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-77\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-77\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Patry2014\">Patry 2014<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0107.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-78\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-78\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Patry2014\">Patry 2014<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0108.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-79\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-79\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Patry2014\">Patry 2014<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a038.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-80\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-80\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Patry2014\">Patry 2014<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0106.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-81\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-81\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Patry2014\">Patry 2014<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0118.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-82\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-82\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0139.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-83\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-83\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0142.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-84\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-84\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Lettre \u00e0 Durand-Ruel, cit\u00e9 par\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Patry2014\">Patry 2014<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a034.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:42-85\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:42_85-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:42_85-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a068.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-86\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-86\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a069.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-87\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-87\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Terme employ\u00e9 par\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a084.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-88\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-88\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a069-70.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-89\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-89\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a070-76.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-90\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-90\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Nocq1894\">Nocq 1894<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0529.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-91\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-91\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Laurent1984\">Laurent 1984<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a070.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-92\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-92\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Laurent1984\">Laurent 1984<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a078.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-93\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-93\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Laurent1984\">Laurent 1984<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a081.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-94\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-94\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Laurent1984\">Laurent 1984<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a080.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-95\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-95\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Laurent1984\">Laurent 1984<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a085.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:47-96\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:47_96-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:47_96-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:47_96-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a087.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-97\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-97\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0141.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:55-98\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:55_98-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:55_98-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0193.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:48-99\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:48_99-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:48_99-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a079.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-100\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-100\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a080.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-101\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-101\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a082-83.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:49-102\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:49_102-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:49_102-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a086.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-103\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-103\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a085.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-104\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-104\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Lista2005\">Lista 2005<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0150-151.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-105\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-105\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a073.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-106\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-106\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Duranty1876\">Duranty 1876<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:24-108\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:24_108-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:24_108-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Moffett1983\">Moffett 1983<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a032.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:25-109\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:25_109-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:25_109-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:25_109-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Moffett1983\">Moffett 1983<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a029.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:45-110\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:45_110-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:45_110-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:45_110-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:45_110-3\">d<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:45_110-4\">e<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0105-107<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-111\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-111\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a042<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-112\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-112\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0110-112<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-113\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-113\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Lista2005\">Lista 2005<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0140-141<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:02-114\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:02_114-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:02_114-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Lista2005\">Lista 2005<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0144<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-115\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-115\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Lista2005\">Lista 2005<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0143<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:110-116\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:110_116-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:110_116-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Lista2005\">Lista 2005<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0145<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-117\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-117\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Lista2005\">Lista 2005<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0148<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-118\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-118\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"d'Histoire2017\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Art_d'Histoire2017\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-format format-vid\u00e9o\" title=\"Vid\u00e9o au format MPEG, AVI...\">[vid\u00e9o]<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Miuthz6HrpQ\" rel=\"nofollow\"><cite>Photographie et peinture II, Les impressionnistes et la photographie<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DMiuthz6HrpQ\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bbArt d&rsquo;Histoire,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2017-10-16\" data-sort-value=\"2017-10-16\">16 octobre 2017<\/time>, 36:34\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"minute\">min<\/abbr>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2025-01-12\" data-sort-value=\"2025-01-12\">12 janvier 2025<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-119\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-119\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Lynne2006\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Warren,_Lynne2006\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Warren, Lynne,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Encyclopedia of Twentieth-century Photography Vol.1<\/cite>, New York, Routledge,\u00a0<time>2006<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/9781579583934\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/9781579583934\"><span class=\"nowrap\">9781579583934<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">778\u2013781<\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:46-120\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:46_120-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:46_120-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:46_120-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0107-110<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:19-121\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:19_121-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:19_121-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a033<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:20-122\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:20_122-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:20_122-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a034<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:27-123\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:27_123-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:27_123-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:27_123-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a073-76<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-124\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-124\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Joyeux-Prunel2015\">Joyeux-Prunel 2015<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a066<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:39-125\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:39_125-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:39_125-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:39_125-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Ferretti-Bocquillon2018\">Ferretti-Bocquillon 2018<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a047<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-126\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-126\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Ferretti-Bocquillon2018\">Ferretti-Bocquillon 2018<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a046<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:40-127\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:40_127-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:40_127-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Ferretti-Bocquillon2018\">Ferretti-Bocquillon 2018<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a052<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-128\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-128\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Ferretti-Bocquillon2018\">Ferretti-Bocquillon 2018<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a049<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-129\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-129\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Lettre \u00e0 son fils Lucien, cit\u00e9 dans\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Ferretti-Bocquillon2018\">Ferretti-Bocquillon 2018<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a049<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-130\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-130\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : espagnol\">(es)<\/abbr>\u00a0Karin Sagner-D\u00fbchting, \u00ab\u00a0Cap\u00edtulo 15\u00a0\u00bb, dans\u00a0<i>La Pintura en Espa\u00f1a en la \u00e9poca del Impresionismo<\/i>, p. 553-557.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-131\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-131\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : espagnol\">(es)<\/abbr>\u00a0Ingo F. Walter,\u00a0<i>El impresionismo<\/i>, Oceano, 2003\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/970-651-766-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/970-651-766-9\"><span class=\"nowrap\">970-651-766-9<\/span><\/a>)<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:54-132\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:54_132-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:54_132-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0251<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-133\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-133\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0261<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:50-134\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:50_134-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:50_134-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a092<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-135\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-135\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a093<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:51-136\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:51_136-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:51_136-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a088<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:43-137\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:43_137-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:43_137-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Patry2014\">Patry 2014<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0121<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-138\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-138\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Patry2014\">Patry 2014<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0122<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-139\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-139\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Patry2014\">Patry 2014<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0123<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-140\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-140\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Patry2014\">Patry 2014<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0124<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-141\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-141\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Patry2014\">Patry 2014<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0129<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-142\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-142\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Patry2014\">Patry 2014<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0132<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-143\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-143\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0206<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-144\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-144\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0356-357<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-145\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-145\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2013\" class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.petitpalais.paris.fr\/expositions\/les-impressionnistes-slovenes-et-leur-temps\" rel=\"nofollow\"><cite>Les impressionnistes slov\u00e8nes et leur temps<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.petitpalais.paris.fr%2Fexpositions%2Fles-impressionnistes-slovenes-et-leur-temps\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">petitpalais.paris.fr<\/span>,\u00a0<time>2013<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-06-11\" data-sort-value=\"2021-06-11\">11 juin 2021<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-146\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-146\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0292<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:0-147\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:0_147-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:0_147-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Gunnarsson1998\">Gunnarsson 1998<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0173<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-148\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-148\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Gunnarsson1998\">Gunnarsson 1998<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0198<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-149\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-149\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Gunnarsson1998\">Gunnarsson 1998<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0175<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-150\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-150\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Gunnarsson1998\">Gunnarsson 1998<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0174<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-151\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-151\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Gunnarsson1998\">Gunnarsson 1998<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0181<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:1-152\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:1_152-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Gunnarsson1998\">Gunnarsson 1998<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0182<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-153\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-153\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Gunnarsson1998\">Gunnarsson 1998<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0183<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:52-154\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:52_154-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:52_154-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:52_154-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Breuille1992\">Breuille 1992<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a091<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-155\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-155\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Gunnarsson1998\">Gunnarsson 1998<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0187-188<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:2-156\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:2_156-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Gunnarsson1998\">Gunnarsson 1998<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0184-185<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:3-157\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:3_157-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Gunnarsson1998\">Gunnarsson 1998<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0191<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:4-158\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:4_158-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Gunnarsson1998\">Gunnarsson 1998<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0192<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:5-159\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:5_159-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Gunnarsson1998\">Gunnarsson 1998<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0196<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:6-160\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:6_160-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-:6_160-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#Gunnarsson1998\">Gunnarsson 1998<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0201<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-161\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-161\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Allan\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Scott_C._Allan\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Scott C. Allan, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.getty.edu\/art\/collection\/objects\/125556\/claude-monet-sunrise-marine-french-1872-or-1873\/\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Sunrise (Marine)<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.getty.edu%2Fart%2Fcollection%2Fobjects%2F125556%2Fclaude-monet-sunrise-marine-french-1872-or-1873%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">The J.Paul Getty Museum<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-08-02\" data-sort-value=\"2021-08-02\">2 ao\u00fbt 2021<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-162\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-162\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.metmuseum.org\/art\/collection\/search#!?showOnly=highlights%7CwithImage&amp;offset=0&amp;pageSize=0&amp;perPage=20&amp;sortBy=Relevance&amp;sortOrder=asc&amp;q=impressionism&amp;searchField=All\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Recherche sur mot-cl\u00e9 \u00ab\u00a0<i>impressionism<\/i>\u00a0\u00bb<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.metmuseum.org%2Fart%2Fcollection%2Fsearch%23!%3FshowOnly%3Dhighlights%257CwithImage%26offset%3D0%26pageSize%3D0%26perPage%3D20%26sortBy%3DRelevance%26sortOrder%3Dasc%26q%3Dimpressionism%26searchField%3DAll\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">The Met<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-08-02\" data-sort-value=\"2021-08-02\">2 ao\u00fbt 2021<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-163\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-163\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.mfa.org\/collections\/europe\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Art of Europe<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.mfa.org%2Fcollections%2Feurope\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">Boston Museum of Fine Arts<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-08-02\" data-sort-value=\"2021-08-02\">2 ao\u00fbt 2021<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-164\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-164\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.artic.edu\/collection?style_ids=Impressionism\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">The collection &#8211; impressionism<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.artic.edu%2Fcollection%3Fstyle_ids%3DImpressionism\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">Art Institue of Chicago<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-08-02\" data-sort-value=\"2021-08-02\">2 ao\u00fbt 2021<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-165\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-165\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/hermitagemuseum.org\/wps\/portal\/hermitage\/search-results#search=impressionism\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">French Painting of 19th-20th centuries<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fhermitagemuseum.org%2Fwps%2Fportal%2Fhermitage%2Fsearch-results%23search%3Dimpressionism\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">mus\u00e9e de l&rsquo;Ermitage<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-08-02\" data-sort-value=\"2021-08-02\">2 ao\u00fbt 2021<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-166\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-166\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.nmwa.go.jp\/en\/about\/index.html\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Outline<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.nmwa.go.jp%2Fen%2Fabout%2Findex.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">The National Museum of Western Art<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-08-02\" data-sort-value=\"2021-08-02\">2 ao\u00fbt 2021<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-167\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-167\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musee-orsay.fr\/fr\/collections\/peintures\" rel=\"nofollow\"><cite>Peintures<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musee-orsay.fr%2Ffr%2Fcollections%2Fpeintures\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">mus\u00e9e d&rsquo;Orsay<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-08-02\" data-sort-value=\"2021-08-02\">2 ao\u00fbt 2021<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-168\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-168\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Gregoire2024\" class=\"ouvrage\"><span id=\"James_Gregoire2024\" class=\"ouvrage\">James Gregoire, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/actu.fr\/ile-de-france\/paris_75056\/pour-feter-les-150-ans-de-l-impressionnisme-le-musee-d-orsay-vous-emmene-dans-la-premiere-exposition-de-1874_60865335.html\" rel=\"nofollow\"><cite>Pour f\u00eater les 150 ans de l&rsquo;impressionnisme, le mus\u00e9e d&rsquo;Orsay vous emm\u00e8ne dans la premi\u00e8re exposition de 1874<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Factu.fr%2File-de-france%2Fparis_75056%2Fpour-feter-les-150-ans-de-l-impressionnisme-le-musee-d-orsay-vous-emmene-dans-la-premiere-exposition-de-1874_60865335.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">actu.fr<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2024-03-26\" data-sort-value=\"2024-03-26\">26 mars 2024<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2025-03-12\" data-sort-value=\"2025-03-12\">12 mars 2025<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-169\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-169\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.marmottan.fr\/le-musee\/historique\/\" rel=\"nofollow\"><cite>Le mus\u00e9e et son histoire<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.marmottan.fr%2Fle-musee%2Fhistorique%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">mus\u00e9e Marmottan<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-08-02\" data-sort-value=\"2021-08-02\">2 ao\u00fbt 2021<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-170\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-170\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/mbarouen.fr\/fr\/collections\/l-impressionnisme\" rel=\"nofollow\"><cite>L&rsquo;impressionnisme<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fmbarouen.fr%2Ffr%2Fcollections%2Fl-impressionnisme\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">mus\u00e9e des Beaux-Arts de Rouen<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-08-02\" data-sort-value=\"2021-08-02\">2 ao\u00fbt 2021<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-171\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-171\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.mdig.fr\/decouvrir-le-musee\/le-musee\/qui-sommes-nous\/\" rel=\"nofollow\"><cite>Qui sommes-nous\u00a0?<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.mdig.fr%2Fdecouvrir-le-musee%2Fle-musee%2Fqui-sommes-nous%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">Mus\u00e9e Giverny<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-08-02\" data-sort-value=\"2021-08-02\">2 ao\u00fbt 2021<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-France24-172\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-France24_172-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-France24_172-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.france24.com\/en\/20190515-usa-record-price-artist-claude-monet-painting-haystacks-sothebys-auction\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Record price paid for Claude Monet painting at auction<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.france24.com%2Fen%2F20190515-usa-record-price-artist-claude-monet-painting-haystacks-sothebys-auction\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">France 24<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-08-02\" data-sort-value=\"2021-08-02\">2 ao\u00fbt 2021<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Guardian-173\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-Guardian_173-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-Guardian_173-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Sedghi2015\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Ami_Sedghi2015\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Ami Sedghi, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/news\/datablog\/2015\/feb\/10\/the-10-most-expensive-paintings-ever-sold\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">The 10 most expensive paintings ever sold<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.theguardian.com%2Fnews%2Fdatablog%2F2015%2Ffeb%2F10%2Fthe-10-most-expensive-paintings-ever-sold\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">The Guardian<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2015-05-12\" data-sort-value=\"2015-05-12\">12 mai 2015<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-08-02\" data-sort-value=\"2021-08-02\">2 ao\u00fbt 2021<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-174\"><span class=\"mw-cite-backlink\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme#cite_ref-174\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2020\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.christies.com\/features\/10-greatest-Impressionist-paintings-sold-at-Christies-10435-3.aspx\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">10 of the best Impressionist paintings sold at Christie\u2019s<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.christies.com%2Ffeatures%2F10-greatest-Impressionist-paintings-sold-at-Christies-10435-3.aspx\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">Christie&rsquo;s<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2020-05-13\" data-sort-value=\"2020-05-13\">13 mai 2020<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-08-02\" data-sort-value=\"2021-08-02\">2 ao\u00fbt 2021<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Bibliographie\">Bibliographie<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span title=\"Document utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l\u2019article\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/20px-Icon_flat_design_plume.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/40px-Icon_flat_design_plume.svg.png 1.5x\" alt=\"Document utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l\u2019article\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"330\" data-file-height=\"158\" \/><\/span>\u00a0: ouvrages utilis\u00e9s pour la r\u00e9daction de l&rsquo;article.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Historique_2\">Historique<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span id=\"Breuille1992\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Jean-Philippe_Breuille1992\" class=\"ouvrage\">Jean-Philippe Breuille (<abbr class=\"abbr\" title=\"directeur de publication\">dir.<\/abbr>),\u00a0<cite class=\"italique\">L&rsquo;impressionnisme et la peinture de plein air<\/cite>, Paris, Larousse,\u00a0<time>1992<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-03-740068-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-03-740068-3\"><span class=\"nowrap\">2-03-740068-3<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<span class=\"nowrap\" title=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/20px-Icon_flat_design_plume.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/40px-Icon_flat_design_plume.svg.png 1.5x\" alt=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"330\" data-file-height=\"158\" \/><\/span><\/li>\n<li><a title=\"Raymond Cogniat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Raymond_Cogniat\">Raymond Cogniat<\/a>,\u00a0<i>L&rsquo;Impressionnisme<\/i>, Paris, A. Somogy, 1955.<\/li>\n<li><span id=\"Joyeux-Prunel2015\" class=\"ouvrage\"><span id=\"B\u00e9atrice_Joyeux-Prunel2015\" class=\"ouvrage\">B\u00e9atrice Joyeux-Prunel,\u00a0<cite class=\"italique\">Les avant-gardes artistiques, 1848-1918<\/cite>, Paris, Gallimard,\u00a0<time>2015<\/time>, 964\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-07-034274-7\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-07-034274-7\"><span class=\"nowrap\">978-2-07-034274-7<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">47-146<\/span><\/span><\/span>.<span class=\"nowrap\" title=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/20px-Icon_flat_design_plume.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/40px-Icon_flat_design_plume.svg.png 1.5x\" alt=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"330\" data-file-height=\"158\" \/><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Laurent1984\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Jeanne_Laurent1984\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Jeanne Laurent, \u00ab\u00a0<cite lang=\"en\">The New Caillebotte Affair<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">October<\/span><\/i>, The MIT Press,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a031,\u200e\u00a0<time>1984<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">69-90<\/span>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.jstor.org\/stable\/778357\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.jstor.org%2Fstable%2F778357\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span>.<span class=\"nowrap\" title=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/20px-Icon_flat_design_plume.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/40px-Icon_flat_design_plume.svg.png 1.5x\" alt=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"330\" data-file-height=\"158\" \/><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Loyrette1994\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Henri_Loyrette1994\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Henri Loyrette\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_Loyrette\">Henri Loyrette<\/a>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"directeur de publication\">dir.<\/abbr>),\u00a0<cite class=\"italique\">Impressionnisme. Les origines, 1859-1869<\/cite>, Paris, R\u00e9union des Mus\u00e9es Nationaux,\u00a0<time>1994<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-7118-2820-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-7118-2820-4\"><span class=\"nowrap\">2-7118-2820-4<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<span class=\"nowrap\" title=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/20px-Icon_flat_design_plume.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/40px-Icon_flat_design_plume.svg.png 1.5x\" alt=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"330\" data-file-height=\"158\" \/><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Moffett1983\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Charles_S._Moffett1983\" class=\"ouvrage\">Charles S. Moffett,\u00a0<cite class=\"italique\">Manet 1832-1883<\/cite>, Paris, R\u00e9union des Mus\u00e9es Nationaux,\u00a0<time>1983<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-7118-0230-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-7118-0230-2\"><span class=\"nowrap\">2-7118-0230-2<\/span><\/a>)<\/small>, \u00ab\u00a0Manet et l&rsquo;impressionnisme\u00a0\u00bb,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">29-34<\/span><\/span><\/span>.<span class=\"nowrap\" title=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/20px-Icon_flat_design_plume.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/40px-Icon_flat_design_plume.svg.png 1.5x\" alt=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"330\" data-file-height=\"158\" \/><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Monneret_T1\" class=\"ouvrage\">Sophie\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Monneret<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">L&rsquo;Impressionnisme et son \u00e9poque\u00a0: Noms propres A \u00e0 T<\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a02,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"tome\">t.<\/abbr>\u00a01, Paris,\u00a0<a title=\"Robert Laffont\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robert_Laffont\">Robert Laffont<\/a>,\u00a0<time>1987<\/time>, 997\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-221-05412-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-221-05412-3\"><span class=\"nowrap\">978-2-221-05412-3<\/span><\/a>)<\/small><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Monneret_T2\" class=\"ouvrage\">Sophie\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Monneret<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">L&rsquo;Impressionnisme et son \u00e9poque<\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a02,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"tome\">t.<\/abbr>\u00a0II, Paris,\u00a0<a title=\"Robert Laffont\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robert_Laffont\">Robert Laffont<\/a>,\u00a0<time>1987<\/time>, 1185\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-221-05413-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-221-05413-0\"><span class=\"nowrap\">978-2-221-05413-0<\/span><\/a>)<\/small><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Patry2014\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Sylvie_Patry2014\" class=\"ouvrage\">Sylvie Patry (<abbr class=\"abbr\" title=\"directeur de publication\">dir.<\/abbr>),\u00a0<cite class=\"italique\">Paul Durand-Ruel, le pari de l&rsquo;impressionnisme<\/cite>, Paris, R\u00e9union des Mus\u00e9es Nationaux,\u00a0<time>2014<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-7118-6191-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-7118-6191-0\"><span class=\"nowrap\">978-2-7118-6191-0<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<span class=\"nowrap\" title=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/20px-Icon_flat_design_plume.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/40px-Icon_flat_design_plume.svg.png 1.5x\" alt=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"330\" data-file-height=\"158\" \/><\/span><\/li>\n<li><span id=\"JR1\" class=\"ouvrage\">John\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Rewald<\/span>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0de l&rsquo;anglais par Catherine Goldet),\u00a0<cite class=\"italique\">Histoire de l&rsquo;impressionnisme<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"Hachette Livre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hachette_Livre\">Hachette<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Pluriel\u00a0\u00bb,\u00a0<time>2007<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"deuxi\u00e8me\">2<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a01955), 480\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>, poche\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-01-279374-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-01-279374-3\"><span class=\"nowrap\">978-2-01-279374-3<\/span><\/a>)<\/small><\/span>.<\/li>\n<li><a title=\"Maurice S\u00e9rullaz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maurice_S%C3%A9rullaz\">Maurice S\u00e9rullaz<\/a>,\u00a0<i>L&rsquo;Impressionnisme<\/i>,\u00a0<a title=\"Presses universitaires de France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Presses_universitaires_de_France\">Presses universitaires de France<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a title=\"Que sais-je ?\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Que_sais-je_%3F\">Que sais-je\u00a0?<\/a>\u00a0\u00bb, 1994.<\/li>\n<li><span id=\"Wildenstein1996\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Daniel_Wildenstein1996\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Daniel Wildenstein\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Daniel_Wildenstein\">Daniel\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Wildenstein<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">Monet ou le Triomphe de l&rsquo;Impressionnisme<\/cite>, Cologne, Taschen,\u00a0<time>1996<\/time>, 480\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-3-8365-2322-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-3-8365-2322-6\"><span class=\"nowrap\">978-3-8365-2322-6<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<span class=\"nowrap\" title=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/20px-Icon_flat_design_plume.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/40px-Icon_flat_design_plume.svg.png 1.5x\" alt=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"330\" data-file-height=\"158\" \/><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Amic2020\" class=\"ouvrage\">Sylvain Amic (<abbr class=\"abbr\" title=\"directeur de publication\">dir.<\/abbr>), Joanne Snrech (<abbr class=\"abbr\" title=\"directeur de publication\">dir.<\/abbr>), Judith Bargues, Claire Bernardi, Jeanne-Marie David,\u00a0<a title=\"Anne Distel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anne_Distel\">Anne Distel<\/a>, Caroline Durand-Ruel Godfroy, Claire Durand-Ruel Snollaerts, G\u00e9raldine Lefebvre, S\u00e9gol\u00e8ne Le Men, Fran\u00e7ois Lespinasse, Sylvie Patry, Guy Pessiot et Ann Summer,\u00a0<cite class=\"italique\">Fran\u00e7ois Depeaux, collectionneur des impressionnistes\u00a0: exposition, Rouen, Mus\u00e9e des beaux-arts, du 18 juillet au 30 ao\u00fbt 2020<\/cite>, In Fine \u00e9ditions d&rsquo;art,\u00a0<time>2020<\/time>, 320\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-902302-74-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-902302-74-6\"><span class=\"nowrap\">2-902302-74-6<\/span><\/a>)<\/small><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Man\u0153uvre2018\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Laurent_Man\u0153uvre2018\" class=\"ouvrage\">Laurent Man\u0153uvre,\u00a0<cite class=\"italique\"><a title=\"Mary Cassatt\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mary_Cassatt\">Mary Cassatt<\/a>, au c\u0153ur de l\u2019impressionnisme<\/cite>, Paris, \u00c9ditions \u00c0 Propos,\u00a0<time>2018<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-9153-9817-5\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-9153-9817-5\"><span class=\"nowrap\">978-2-9153-9817-5<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Sources\">Sources<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span id=\"Bonafoux2008\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Pascal_Bonafoux2008\" class=\"ouvrage\">Pascal Bonafoux,\u00a0<cite class=\"italique\">Correspondances impressionnistes<\/cite>, Paris, \u00c9ditions Diane de Selliers,\u00a0<time>2008<\/time><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Duranty1876\" class=\"ouvrage\">Duranty,\u00a0<cite class=\"italique\">La nouvelle peinture. \u00c0 propos du groupe d&rsquo;artistes qui exposent dans les galeries Durand-Ruel<\/cite>,\u00a0<time>1876<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k7414w\/f5\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k7414w%2Ff5\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0sur\u00a0<i><a title=\"Gallica\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gallica\">Gallica<\/a><\/i>)<\/small><\/span>.<span class=\"nowrap\" title=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/20px-Icon_flat_design_plume.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/40px-Icon_flat_design_plume.svg.png 1.5x\" alt=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"330\" data-file-height=\"158\" \/><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Nocq1894\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Henry_Nocq1894\" class=\"ouvrage\">Henry Nocq, \u00ab\u00a0<cite>Enqu\u00eate \u00e0 propos de la donation Caillebotte<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i><a title=\"Journal des artistes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Journal_des_artistes\">Journal des artistes<\/a><\/i>,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1894-04-08\" data-sort-value=\"1894-04-08\">8 avril 1894<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k45773961\/f1\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k45773961%2Ff1\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0sur\u00a0<i><a title=\"Gallica\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gallica\">Gallica<\/a><\/i>)<\/small><\/span><\/span>.<span class=\"nowrap\" title=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/20px-Icon_flat_design_plume.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/40px-Icon_flat_design_plume.svg.png 1.5x\" alt=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"330\" data-file-height=\"158\" \/><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Renoir2009\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Pierre-Auguste_Renoir2009\" class=\"ouvrage\">Pierre-Auguste Renoir,\u00a0<cite class=\"italique\">\u00c9crits et propos sur l&rsquo;art. Textes r\u00e9unis, annot\u00e9s et pr\u00e9sent\u00e9s par Augustin de Butler<\/cite>, Paris, Hermann,\u00a0<time>2009<\/time><\/span><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Style,_technique_et_influences\"><span id=\"Style.2C_technique_et_influences\"><\/span>Style, technique et influences<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span id=\"Callen1994\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Anthea_Callen1994\" class=\"ouvrage\">Anthea Callen,\u00a0<cite class=\"italique\">Les peintres impressionnistes et leur technique<\/cite>, Paris, Inter-livres,\u00a0<time>1994<\/time><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Ferretti-Bocquillon2018\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Marina_Ferretti-Bocquillon2018\" class=\"ouvrage\">Marina Ferretti-Bocquillon (<abbr class=\"abbr\" title=\"directeur de publication\">dir.<\/abbr>),\u00a0<cite class=\"italique\">Japonismes \/ Impressionnismes<\/cite>, Paris, Gallimard,\u00a0<time>2018<\/time><\/span><\/span>.<span class=\"nowrap\" title=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/20px-Icon_flat_design_plume.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/40px-Icon_flat_design_plume.svg.png 1.5x\" alt=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"330\" data-file-height=\"158\" \/><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Joubert2010\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Caroline_Joubert2010\" class=\"ouvrage\">Caroline Joubert,\u00a0<cite class=\"italique\">L&rsquo;estampe impressionniste\u00a0: tr\u00e9sors de la Biblioth\u00e8que nationale de France, de Manet \u00e0 Renoir<\/cite>, Paris, \u00c9ditions d&rsquo;Art Somogy,\u00a0<time>2010<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/9782757203767\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/9782757203767\"><span class=\"nowrap\">9782757203767<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Lista2005\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Giovanni_Lista2005\" class=\"ouvrage\">Giovanni Lista, \u00ab\u00a0<cite>Medardo Rosso, Auguste Rodin et quelques autres<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Ligeia<\/i>,\u200e\u00a0<time>2005<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">140-154<\/span>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Serial Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Serial_Number\">ISSN<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/portal.issn.org\/resource\/issn\/0989-6023\" rel=\"nofollow\">0989-6023<\/a><\/span>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.cairn.info\/revue-ligeia-2005-1-page-140.htm\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.cairn.info%2Frevue-ligeia-2005-1-page-140.htm\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span>.<span class=\"nowrap\" title=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/20px-Icon_flat_design_plume.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/40px-Icon_flat_design_plume.svg.png 1.5x\" alt=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"330\" data-file-height=\"158\" \/><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"L'impressionnisme_hors_de_France\"><span id=\"L.27impressionnisme_hors_de_France\"><\/span>L&rsquo;impressionnisme hors de France<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span id=\"De_Cataldo2013\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Giancarlo_De_Cataldo2013\" class=\"ouvrage\">Giancarlo De Cataldo,\u00a0<cite class=\"italique\">Les Macchiaioli\u00a0: des impressionnistes italiens\u00a0?<\/cite>, Paris, Skira,\u00a0<time>2013<\/time><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"AndratschkeJorioz2020\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Thomas_AndratschkeDaria_Jorioz2020\" class=\"ouvrage\">Thomas Andratschke et Daria Jorioz,\u00a0<cite class=\"italique\">Impressionnisme allemand<\/cite>, Silvana Editoriale,\u00a0<time>2020<\/time><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Goyens_de_Heusch1988\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Serge_Goyens_de_Heusch1988\" class=\"ouvrage\">Serge Goyens de Heusch,\u00a0<cite class=\"italique\">L&rsquo;impressionnisme et le fauvisme en Belgique<\/cite>, Paris, Albin Michel,\u00a0<time>1988<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/9061534208\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/9061534208\"><span class=\"nowrap\">9061534208<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Gunnarsson1998\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Torsten_Gunnarsson1998\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Torsten Gunnarsson,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Nordic Landscape Painting in the Nineteenth Century<\/cite>, Londres et New Haven,\u00a0<a title=\"Yale University Press\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Yale_University_Press\">Yale University Press<\/a>,\u00a0<time>1998<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/archive.org\/details\/nordiclandscapep0000gunn\/mode\/2up\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Farchive.org%2Fdetails%2Fnordiclandscapep0000gunn%2Fmode%2F2up\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">, \u00ab\u00a0Nordic Landscape Painting and Impressionism\u00a0\u00bb<\/span>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">173-201<\/span><\/span><\/span>.<span class=\"nowrap\" title=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/20px-Icon_flat_design_plume.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/40px-Icon_flat_design_plume.svg.png 1.5x\" alt=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"330\" data-file-height=\"158\" \/><\/span><\/li>\n<li><span id=\"JakiLecombre2013\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Barbara_JakiSylvain_Lecombre2013\" class=\"ouvrage\">Barbara Jaki et Sylvain Lecombre,\u00a0<cite class=\"italique\">Les impressionnistes slov\u00e8nes et leur temps, 1890 &#8211; 1920<\/cite>, Paris, \u00c9ditions Paris Mus\u00e9es,\u00a0<time>2013<\/time><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"McConkey1989\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Kenneth_McConkey1989\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Kenneth McConkey,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">British Impressionism<\/cite>, Oxford, Phaidon,\u00a0<time>1989<\/time><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Piot1999\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Christine_Piot1999\" class=\"ouvrage\">Christine Piot,\u00a0<cite class=\"italique\">L&rsquo;impressionnisme dans le monde<\/cite>, Paris, La Martini\u00e8re,\u00a0<time>1999<\/time><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Vadepied2014\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Guy_Vadepied2014\" class=\"ouvrage\">Guy Vadepied,\u00a0<cite class=\"italique\">Mary Cassatt\u00a0: les impressionnistes et l&rsquo;Am\u00e9rique<\/cite>, Amiens, \u00c9ditions Encrage,\u00a0<time>2014<\/time><\/span><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Voir_aussi\">Voir aussi<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"autres-projets boite-grise boite-a-droite noprint js-interprojets\" style=\"text-align: justify;\">\n<p class=\"titre\">Sur les autres projets Wikimedia\u00a0:<\/p>\n<ul class=\"noarchive plainlinks\">\n<li class=\"commons\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/Category:Impressionism?uselang=fr\">Impressionnisme<\/a>, sur\u00a0<span class=\"project\">Wikimedia Commons<\/span><\/li>\n<li class=\"wiktionary\"><a class=\"extiw\" title=\"wikt:impressionnisme\" href=\"https:\/\/fr.wiktionary.org\/wiki\/impressionnisme\">Impressionnisme<\/a>,\u00a0<span class=\"nowrap\">sur le\u00a0<span class=\"project\">Wiktionnaire<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<div class=\"noprint boite-grise boite-a-droite\" style=\"text-align: justify;\">\n<div><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f6\/Circle-icons-frames.svg\/60px-Circle-icons-frames.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f6\/Circle-icons-frames.svg\/120px-Circle-icons-frames.svg.png 1.5x\" alt=\"\" width=\"45\" height=\"45\" data-file-width=\"512\" data-file-height=\"512\" \/><\/div>\n<div>Une\u00a0<a title=\"Aide:Cat\u00e9gorie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:Cat%C3%A9gorie\">cat\u00e9gorie<\/a>\u00a0est consacr\u00e9e \u00e0 ce sujet\u00a0:\u00a0<i><a title=\"Cat\u00e9gorie:Impressionnisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cat%C3%A9gorie:Impressionnisme\">Impressionnisme<\/a><\/i>.<\/div>\n<div>\u00a0<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Articles_connexes\">Articles connexes<\/h3>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Pays des Impressionnistes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pays_des_Impressionnistes\">Pays des Impressionnistes<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Musique impressionniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_impressionniste\">Musique impressionniste<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"\u00c9criture impressionniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89criture_impressionniste\">\u00c9criture impressionniste<\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Image mise en avant :\u00a0\u00c9douard Manet,\u00a0Le D\u00e9jeuner sur l&rsquo;herbe, 1863, Paris, Mus\u00e9e d&rsquo;Orsay. L&rsquo;impressionnisme\u00a0est un\u00a0mouvement pictural\u00a0apparu en\u00a0France\u00a0dans les ann\u00e9es 1860 en opposition \u00e0 l&rsquo;art acad\u00e9mique\u00a0et visant \u00e0 repr\u00e9senter le caract\u00e8re \u00e9ph\u00e9m\u00e8re de la lumi\u00e8re et ses effets sur les couleurs et les formes. Le groupe des impressionnistes se forme autour d&rsquo;\u00c9douard Manet, chef de file [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15809,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-15773","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/15773","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15773"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/15773\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15810,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/15773\/revisions\/15810"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15809"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15773"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}