{"id":14518,"date":"2024-10-01T04:58:58","date_gmt":"2024-10-01T02:58:58","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?page_id=14518"},"modified":"2024-10-01T22:56:37","modified_gmt":"2024-10-01T20:56:37","slug":"empedocle-dagrigente","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/empedocle-dagrigente\/","title":{"rendered":"Emp\u00e9docle d\u2019Agrigente"},"content":{"rendered":"<form action=\"https:\/\/www.paypal.com\/cgi-bin\/webscr\" method=\"post\" target=\"_top\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><input name=\"cmd\" type=\"hidden\" value=\"_s-xclick\" \/><input name=\"hosted_button_id\" type=\"hidden\" value=\"B9KUAAXX2KE3G\" \/><input alt=\"PayPal, le r\u00e9flexe s\u00e9curit\u00e9 pour payer en ligne\" name=\"submit\" src=\"https:\/\/www.paypalobjects.com\/fr_FR\/FR\/i\/btn\/btn_donateCC_LG.gif\" type=\"image\" \/><\/span><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/Kui9VwgjA54\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><br \/>\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/LldIoR63bwc\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><br \/>\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/z7-gxBEkQ9o\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><br \/>\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/yeiYaWRzmFs\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><br \/>\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/yPLmHJrymhI\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><br \/>\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/vzhCtz2kplg\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><br \/>\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/lo6Py_OOLHI\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Emp\u00e9docle<\/b>\u00a0est un\u00a0<a title=\"Philosophe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philosophe\">philosophe<\/a>,\u00a0<a title=\"Po\u00e8te\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Po%C3%A8te\">po\u00e8te<\/a>,\u00a0<a title=\"Ing\u00e9nieur\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ing%C3%A9nieur\">ing\u00e9nieur<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"M\u00e9decin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%A9decin\">m\u00e9decin<\/a>\u00a0<a title=\"Gr\u00e8ce antique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gr%C3%A8ce_antique\">grec<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile\">Sicile<\/a>, du\u00a0<a title=\"Ve si\u00e8cle av. J.-C.\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ve_si%C3%A8cle_av._J.-C.\"><abbr class=\"abbr\" title=\"5\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">v<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle\u00a0<abbr class=\"abbr nowrap\" title=\"avant J\u00e9sus-Christ\">av. J.-C.<\/abbr><\/a>\u00a0Il appartient aux\u00a0<a title=\"Pr\u00e9socratiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pr%C3%A9socratiques\">pr\u00e9socratiques<\/a>, les premiers philosophes qui ont tent\u00e9 de d\u00e9couvrir l&rsquo;<i><span class=\"lang-grc-latn\" lang=\"grc-latn\"><a title=\"Arkh\u00e8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arkh%C3%A8\">arkh\u00e8<\/a><\/span><\/i>\u00a0du\u00a0<a title=\"Univers\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Univers\">cosmos<\/a>, son fondement. L&rsquo;originalit\u00e9 d&rsquo;Emp\u00e9docle est de poser deux principes qui r\u00e8gnent cycliquement sur l&rsquo;univers, l&rsquo;<a title=\"Amiti\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amiti%C3%A9\">Amiti\u00e9<\/a>\u00a0et la\u00a0<a title=\"Haine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Haine\">Haine<\/a>. Ces principes engendrent les\u00a0<a title=\"Quatre \u00e9l\u00e9ments\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Quatre_%C3%A9l%C3%A9ments\">quatre \u00e9l\u00e9ments<\/a>\u00a0dont sont compos\u00e9es toutes les choses\u00a0<a title=\"Mati\u00e8re\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mati%C3%A8re\">mat\u00e9rielles<\/a>\u00a0: l&rsquo;eau, la terre, le feu et l&rsquo;\u00e9ther (ou l&rsquo;air). L&rsquo;Amiti\u00e9 est une force d&rsquo;unification et de coh\u00e9sion qui fait tendre les choses vers l&rsquo;unit\u00e9 (par exemple les organismes vivants) ou m\u00eame\u00a0<a title=\"L'Un\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Un\">l&rsquo;Un<\/a>\u00a0quand il s&rsquo;agit du cosmos. La Haine est une force de division et de destruction qui fait tendre les choses vers le multiple.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-11299\" src=\"http:\/\/cultureetvoyages.fun\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/16-515824_ret-240x300-1.jpg\" alt=\"\" width=\"240\" height=\"300\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">EXTRAIT :\u00a0<em>\u00ab\u00a0Est-ce, dans le cas d\u2019Emp\u00e9docle,\u00a0de \u201cphilosophie\u201d qu\u2019il\u00a0s\u2019agit, ou d\u2019un alliage pour<\/em><br \/>\n<em>le moins \u00e9trange entre\u00a0sagesse et thaumaturgie,\u00a0inventivit\u00e9 et proph\u00e9tie ?<\/em><br \/>\n<em>Une autre mani\u00e8re de philosopher en\u00a0tout cas que celle institu\u00e9e par Socrate,\u00a0valant aux penseurs qui l\u2019ont pr\u00e9c\u00e9d\u00e9 le\u00a0titre de \u201cpr\u00e9socratiques\u201d, tant pour leur\u00a0ant\u00e9riorit\u00e9 que pour l\u2019archa\u00efcit\u00e9 de leur\u00a0pens\u00e9e, moins rationnelle que po\u00e9tique.\u00a0Archa\u00efque, Emp\u00e9docle le fut plus que tout\u00a0autre, mais pour avoir mis au jour les fondements\u00a0cach\u00e9s (arch\u00e8) de la Nature. (\u2026)\u00a0Issu d\u2019une riche et fi\u00e8re lign\u00e9e d\u2019Agrigente,\u00a0Emp\u00e9docle aurait \u00e9t\u00e9 le disciple de Parm\u00e9nide\u00a0et celui de T\u00e9laug\u00e8s, fils de Pythagore,voire de Pythagore lui-m\u00eame dont\u00a0il lui fut reproch\u00e9 d\u2019avoir divulgu\u00e9 \u2019enseignement\u00a0<\/em><em>secret. Non content de boire\u00a0ainsi aux deux sources principales de la\u00a0philosophie grecque, il aurait \u00e9t\u00e9 \u00e0 son\u00a0tour le ma\u00eetre de Gorgias et aurait invent\u00e9 la rh\u00e9torique, dont abusa son ancien \u00e9l\u00e8ve\u00a0devenu sophiste.\u00a0\u00bb<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Emp\u00e9docle privil\u00e9gie la forme\u00a0<a title=\"Po\u00e9sie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Po%C3%A9sie\">po\u00e9tique<\/a>\u00a0pour d\u00e9crire sa philosophie dans deux po\u00e8mes dont il ne nous reste que des fragments\u00a0:\u00a0<i>De la nature<\/i>\u00a0et les\u00a0<i>Purifications<\/i>. Il est influenc\u00e9 par\u00a0<a title=\"Parm\u00e9nide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Parm%C3%A9nide\">Parm\u00e9nide<\/a>\u00a0(auteur lui aussi d&rsquo;un po\u00e8me\u00a0<i>De la nature<\/i>) et de ce fait, parfois rattach\u00e9 \u00e0 l&rsquo;<a title=\"\u00c9cole \u00e9l\u00e9atique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_%C3%A9l%C3%A9atique\">\u00e9cole \u00e9l\u00e9atique<\/a>. Il re\u00e7oit \u00e9galement l&rsquo;influence de\u00a0<a title=\"Pythagore\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pythagore\">Pythagore<\/a>, notamment \u00e0 propos de l&rsquo;un et du multiple (<a title=\"Diog\u00e8ne La\u00ebrce\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Diog%C3%A8ne_La%C3%ABrce\">Diog\u00e8ne La\u00ebrce<\/a>\u00a0en fait un membre de l&rsquo;<a title=\"\u00c9cole pythagoricienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_pythagoricienne\">\u00e9cole pythagoricienne<\/a>). Il passe pour un\u00a0<a title=\"Magie (surnaturel)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Magie_(surnaturel)\">magicien<\/a>, et parfois pour un\u00a0<a title=\"Mystique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mystique\">mystique<\/a>. La source principale des fragments conserv\u00e9s d&rsquo;Emp\u00e9docle est l&rsquo;\u0153uvre d&rsquo;<a title=\"Aristote\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aristote\">Aristote<\/a>. Il se peut que la doctrine de l&rsquo;Un et de l&rsquo;Amiti\u00e9 d&rsquo;Emp\u00e9docle ait \u00e9t\u00e9 influenc\u00e9e par le\u00a0<a title=\"Zoroastrisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Zoroastrisme\">zoroastrisme<\/a>\u00a0d&rsquo;Orient.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les fragments d&rsquo;Emp\u00e9docle ont \u00e9t\u00e9 comment\u00e9s avec enthousiasme par des po\u00e8tes et des esprits m\u00e9ditant sur le cosmos, comme\u00a0<a title=\"Lucr\u00e8ce\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lucr%C3%A8ce\">Lucr\u00e8ce<\/a>,\u00a0<a title=\"Friedrich H\u00f6lderlin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Friedrich_H%C3%B6lderlin\">H\u00f6lderlin<\/a>,\u00a0<a title=\"Friedrich Nietzsche\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Friedrich_Nietzsche\">Nietzsche<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Gaston Bachelard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gaston_Bachelard\">Bachelard<\/a>.\u00a0<a title=\"Romain Rolland\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Romain_Rolland\">Romain Rolland<\/a>\u00a0a \u00e9t\u00e9 un critique fervent d&rsquo;Emp\u00e9docle, Rolland affirmant qu&rsquo;Emp\u00e9docle \u00ab\u00a0repr\u00e9sentait pour son temps l&rsquo;homme universel\u00a0\u00bb\u00a0<sup id=\"cite_ref-Penseurs_grecs_avant_Socrate_p116_1-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-Penseurs_grecs_avant_Socrate_p116-1\">1<\/a><\/sup>. Une l\u00e9gende raconte qu&rsquo;il serait mort en se jetant dans l&rsquo;<a title=\"Etna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Etna\">Etna<\/a>. Cette l\u00e9gende alimente les r\u00eaveries sur sa vie et sa philosophie\u00a0: H\u00f6lderlin en tire une trag\u00e9die,\u00a0<i>La mort d&rsquo;Emp\u00e9docle<\/i>, et Bachelard construit un \u00ab\u00a0complexe d&rsquo;Emp\u00e9docle\u00a0\u00bb dans ses ouvrages sur le\u00a0<a title=\"Feu\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Feu\">feu<\/a>. Il s&rsquo;agit du d\u00e9sir inconscient d&rsquo;\u00eatre consum\u00e9, d\u00e9truit par les flammes. Dans les ann\u00e9es 1960, la philosophie d&rsquo;Emp\u00e9docle est reconstruite et int\u00e9gralement comment\u00e9e par\u00a0<a title=\"Jean Bollack\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Bollack\">Jean Bollack<\/a>.<\/p>\n<div id=\"toc\" class=\"toc\" style=\"text-align: justify;\">\n<p><input id=\"toctogglecheckbox\" class=\"toctogglecheckbox\" role=\"button\" type=\"checkbox\" \/><\/p>\n<div class=\"toctitle\" dir=\"ltr\" lang=\"fr\">\n<h2>Sommaire<\/h2>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-1\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#Biographie\"><span class=\"tocnumber\">1<\/span><span class=\"toctext\">Biographie<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-2\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#Place_dans_la_philosophie_antique\"><span class=\"tocnumber\">2<\/span><span class=\"toctext\">Place dans la philosophie antique<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-3\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#Philosophie\"><span class=\"tocnumber\">3<\/span><span class=\"toctext\">Philosophie<\/span><\/a>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-4\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#Cosmologie\"><span class=\"tocnumber\">3.1<\/span><span class=\"toctext\">Cosmologie<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-5\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#Du_Ciel\"><span class=\"tocnumber\">3.2<\/span><span class=\"toctext\">Du Ciel<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-6\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#M%C3%A9decine\"><span class=\"tocnumber\">3.3<\/span><span class=\"toctext\">M\u00e9decine<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-7\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#Sciences\"><span class=\"tocnumber\">3.4<\/span><span class=\"toctext\">Sciences<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-8\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#Religion\"><span class=\"tocnumber\">3.5<\/span><span class=\"toctext\">Religion<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-9\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#V%C3%A9g%C3%A9tarisme\"><span class=\"tocnumber\">3.6<\/span><span class=\"toctext\">V\u00e9g\u00e9tarisme<\/span><\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-10\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#Post%C3%A9rit%C3%A9\"><span class=\"tocnumber\">4<\/span><span class=\"toctext\">Post\u00e9rit\u00e9<\/span><\/a>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-11\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#Le_complexe_d'Emp%C3%A9docle\"><span class=\"tocnumber\">4.1<\/span><span class=\"toctext\">Le complexe d&rsquo;Emp\u00e9docle<\/span><\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-12\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#Sources_et_%C3%A9ditions_des_fragments\"><span class=\"tocnumber\">5<\/span><span class=\"toctext\">Sources et \u00e9ditions des fragments<\/span><\/a>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-13\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#Fragments_et_t%C3%A9moignages\"><span class=\"tocnumber\">5.1<\/span><span class=\"toctext\">Fragments et t\u00e9moignages<\/span><\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-14\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#Notes_et_r%C3%A9f%C3%A9rences\"><span class=\"tocnumber\">6<\/span><span class=\"toctext\">Notes et r\u00e9f\u00e9rences<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-15\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#Voir_aussi\"><span class=\"tocnumber\">7<\/span><span class=\"toctext\">Voir aussi<\/span><\/a>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-16\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#Bibliographie\"><span class=\"tocnumber\">7.1<\/span><span class=\"toctext\">Bibliographie<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-17\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#Articles_connexes\"><span class=\"tocnumber\">7.2<\/span><span class=\"toctext\">Articles connexes<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-18\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#Liens_externes\"><span class=\"tocnumber\">7.3<\/span><span class=\"toctext\">Liens externes<\/span><\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Biographie\" class=\"mw-headline\">Biographie<\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les dates de naissance et de mort d&rsquo;Emp\u00e9docle ne sont pas certaines\u00a0: il v\u00e9cut probablement entre\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"-490\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-490\">490<\/a>\u00a0et\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"-435\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-435\">435\u00a0<abbr class=\"abbr nowrap\" title=\"avant J\u00e9sus-Christ\">av. J.-C.<\/abbr><\/a>\u00a0Sa vie nous est mal connue et a parfois un caract\u00e8re l\u00e9gendaire manifestement d\u00fb \u00e0 sa personnalit\u00e9 quelque peu excentrique. Il fut un personnage important d&rsquo;<a title=\"Agrigente\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Agrigente\">Agrigente<\/a>, d\u00e9fenseur de la d\u00e9mocratie. Il fut banni et termina sa vie dans le\u00a0<a title=\"P\u00e9loponn\u00e8se\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/P%C3%A9loponn%C3%A8se\">P\u00e9loponn\u00e8se<\/a>. D&rsquo;apr\u00e8s une l\u00e9gende, dont l&rsquo;historicit\u00e9 est suspecte et non av\u00e9r\u00e9e<sup id=\"cite_ref-Penseurs_grecs_avant_Socrate_p116_1-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-Penseurs_grecs_avant_Socrate_p116-1\">1<\/a><\/sup>, Emp\u00e9docle se jeta dans les fournaises de l&rsquo;<a title=\"Etna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Etna\">Etna<\/a>\u00a0en abandonnant sur le bord une de ses chaussures, preuve de sa mort. Cette histoire est r\u00e9fut\u00e9e par\u00a0<a title=\"Strabon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Strabon\">Strabon<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Emp\u00e9docle fut sans doute le plus \u00e9trange et le plus excentrique des\u00a0<a title=\"Pr\u00e9socratiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pr%C3%A9socratiques\">Pr\u00e9socratiques<\/a>\u00a0: il est, selon\u00a0<a title=\"Friedrich Nietzsche\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Friedrich_Nietzsche\">Nietzsche<\/a>, \u00ab\u00a0la figure la plus bariol\u00e9e de la philosophie ancienne<sup id=\"cite_ref-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-2\">2<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb. \u00ab\u00a0Il s&rsquo;habillait de v\u00eatements de pourpre avec une ceinture d&rsquo;or, des souliers de bronze et une couronne delphique. Il portait des cheveux longs, se faisait suivre par des esclaves, et gardait toujours la m\u00eame gravit\u00e9 de visage. Quiconque le rencontrait croyait croiser un roi\u00a0\u00bb (<a title=\"Favorinus d'Arles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Favorinus_d%27Arles\">Favorinus d&rsquo;Arles<\/a><sup id=\"cite_ref-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-3\">3<\/a><\/sup>).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Il a \u00e9crit sa pens\u00e9e sous la forme de deux po\u00e8mes, peut-\u00eatre r\u00e9unis en un\u00a0: 1) le \u03a0\u03b5\u03c1\u1f76 \u03a6\u03cd\u03c3\u03b5\u03c9\u03c2 \/\u00a0<i>Peri phuse\u00f4s<\/i>\u00a0(<i>De la nature<\/i>), 2) les \u039a\u03b1\u03b8\u03b1\u03c1\u03bc\u03bf\u03af \/\u00a0<i>Katharmoi<\/i>(<i>Purifications<\/i>). Il nous en reste environ quatre cents vers. Il faut ajouter un papyrus fragmentaire du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"1\u1d49\u02b3 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">i<\/span><sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, d\u00e9couvert \u00e0 Strasbourg, \u00e9dit\u00e9 en 1999<sup id=\"cite_ref-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-4\">4<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Emp\u00e9docle fut \u00e0 la fois\u00a0<a title=\"Ing\u00e9nieur\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ing%C3%A9nieur\">ing\u00e9nieur<\/a>,\u00a0<a title=\"Philosophe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philosophe\">philosophe<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Thaumaturge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Thaumaturge\">thaumaturge<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Po\u00e8te\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Po%C3%A8te\">po\u00e8te<\/a>. Il serait \u00e9galement le premier \u00e0 avoir rassembl\u00e9 des observations sur ce qui allait devenir la\u00a0<a title=\"Rh\u00e9torique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rh%C3%A9torique\">rh\u00e9torique<\/a><sup id=\"cite_ref-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-5\">5<\/a><\/sup>.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Place_dans_la_philosophie_antique\" class=\"mw-headline\">Place dans la philosophie antique<\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sa pens\u00e9e est influenc\u00e9e par l&rsquo;<a title=\"Proche-Orient\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Proche-Orient\">Orient<\/a>, l&rsquo;<a title=\"Orphisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Orphisme\">orphisme<\/a>\u00a0et le\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Pythagorisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pythagorisme\">pythagorisme<\/a>. Il y a, sur la sensation, de nombreuses opinions, qui peuvent se r\u00e9duire \u00e0 deux g\u00e9n\u00e9rales\u00a0: les uns la font produire par le semblable, les autres par le contraire.\u00a0<a title=\"Parm\u00e9nide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Parm%C3%A9nide\">Parm\u00e9nide<\/a>, Emp\u00e9docle et\u00a0<a title=\"Platon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Platon\">Platon<\/a>\u00a0sont au nombre des premiers\u00a0;\u00a0<a title=\"Anaxagore\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anaxagore\">Anaxagore<\/a>\u00a0soutient la seconde th\u00e8se<sup id=\"cite_ref-6\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-6\">6<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">On retrouve des fragments des \u00e9crits ou de la pens\u00e9e d&rsquo;Emp\u00e9docle chez\u00a0<a title=\"Platon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Platon\">Platon<\/a>\u00a0(dans la\u00a0<i><a title=\"La R\u00e9publique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_R%C3%A9publique\">R\u00e9publique<\/a><\/i>), chez\u00a0<a title=\"Aristote\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aristote\">Aristote<\/a>\u00a0(dans la\u00a0<i><a title=\"M\u00e9taphysique (Aristote)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%A9taphysique_(Aristote)\">M\u00e9taphysique<\/a><\/i>) ou encore dans le\u00a0<i><a title=\"\u0152uvres morales\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C5%92uvres_morales\">Dialogue sur l&rsquo;Amour<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Plutarque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Plutarque\">Plutarque<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Th\u00e9ophraste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9ophraste\">Th\u00e9ophraste<\/a>\u00a0dit dans son ouvrage\u00a0<i>Des Sens<\/i>, qu&rsquo;Emp\u00e9docle fut l&rsquo;<a class=\"extiw\" title=\"wikt:\u00e9mule\" href=\"https:\/\/fr.wiktionary.org\/wiki\/%C3%A9mule#Nom_commun\">\u00e9mule<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Parm\u00e9nide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Parm%C3%A9nide\">Parm\u00e9nide<\/a><sup id=\"cite_ref-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-7\">7<\/a><\/sup>\u00a0et qu&rsquo;Emp\u00e9docle disait le noir fait d&rsquo;eau et le blanc fait de feu.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Philosophie\" class=\"mw-headline\">Philosophie<\/span><\/h2>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Cosmologie\" class=\"mw-headline\">Cosmologie<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sa doctrine physique fait des\u00a0<a title=\"Quatre \u00e9l\u00e9ments\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Quatre_%C3%A9l%C3%A9ments\">quatre \u00e9l\u00e9ments<\/a>\u00a0(le Feu, l&rsquo;Air, la Terre, l&rsquo;Eau) les principes composant toutes choses<sup id=\"cite_ref-8\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-8\">8<\/a><\/sup>.<\/p>\n<blockquote><p>\u00ab\u00a0Connais premi\u00e8rement la quadruple racine<br \/>\nDe toutes choses\u00a0: Zeus aux feux lumineux,<br \/>\nH\u00e9ra m\u00e8re de vie, et puis Aid\u00f4n\u00e9us,<br \/>\nNestis enfin, aux pleurs dont les mortels s&rsquo;abreuvent.\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-9\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-9\">9<\/a><\/sup><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Premi\u00e8rement il y a le probl\u00e8me de l&rsquo;interpr\u00e9tation. Zeus, dieu de la lumi\u00e8re c\u00e9leste, d\u00e9signe le Feu\u00a0; H\u00e9ra, \u00e9pouse de Zeus, d\u00e9signe l&rsquo;Air\u00a0; Aid\u00f4n\u00e9us (Had\u00e8s), dieu des enfers, d\u00e9signe la Terre\u00a0; Nestis (Pos\u00e9idon) d\u00e9signe l&rsquo;Eau. Cependant, pour\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Stob\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Stob%C3%A9e\">Stob\u00e9e<\/a>, qui semble moins cr\u00e9dible,\u00a0<a title=\"H\u00e9ra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%A9ra\">H\u00e9ra<\/a>\u00a0est la Terre, Aid\u00f4n\u00e9us est l&rsquo;Air. Deuxi\u00e8mement, il y a le probl\u00e8me de l&rsquo;ordre. Emp\u00e9docle dit Feu\/Air\/Terre\/Eau. Plus logiquement, Aristote \u00e9tablit la s\u00e9rie\u00a0: Feu, Air, Eau, Terre. Troisi\u00e8mement, il y a le probl\u00e8me de la compl\u00e9tude. Combien d&rsquo;\u00c9l\u00e9ments\u00a0? Le jeune Aristote et l&rsquo;auteur de l&rsquo;<i><a title=\"\u00c9pinomis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89pinomis\">\u00c9pinomis<\/a><\/i>\u00a0ajouteront un cinqui\u00e8me \u00c9l\u00e9ment, qui est donc la quinte essence\u00a0: l&rsquo;<a title=\"\u00c9ther (physique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ther_(physique)\">\u00c9ther<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c0 ces \u00c9l\u00e9ments s&rsquo;ajoutent les Forces de l&rsquo;<a title=\"Amour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour\">Amour<\/a>\u00a0et de la Haine\u00a0: l&rsquo;Amour rapproche m\u00eame ce qui est dissemblable, et la Haine s\u00e9pare ce qui est joint\u00a0:<\/p>\n<blockquote><p>\u00ab\u00a0\u00c0 un moment donn\u00e9, l&rsquo;Un se forma du Multiple, \u00e0 un autre moment, il se divisa, et de l&rsquo;Un sortit le Multiple \u2014 Feu, Eau et Terre et la hauteur puissante de l&rsquo;Air.\u00a0\u00bb<\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">La dualit\u00e9 et l&rsquo;opposition des forces d&rsquo;Amour-Haine s&rsquo;appliquant sur ces quatre \u00c9l\u00e9ments subit en outre une alternance\u00a0: \u00e0 un \u00e9tat o\u00f9 r\u00e8gne seul l&rsquo;Amour et o\u00f9 tout est uni (le\u00a0<i>Sphairos<\/i>\u00a0&#8211;\u00a0<i><span class=\"lang-grc\" lang=\"grc\">\u03c3\u03c6\u03b1\u1fd6\u03c1\u03bf\u03c2<\/span><\/i>\u00a0&#8211; rappelant la sph\u00e8re de\u00a0<a title=\"Parm\u00e9nide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Parm%C3%A9nide\">Parm\u00e9nide<\/a>), succ\u00e8de l&rsquo;introduction progressive de la Haine jusqu&rsquo;\u00e0 compl\u00e8te s\u00e9paration des \u00c9l\u00e9ments, l&rsquo;Amour r\u00e9apparaissant alors ram\u00e8ne les choses \u00e0 l&rsquo;unit\u00e9 et vers un nouveau cycle\u00a0:<\/p>\n<blockquote><p>\u00ab\u00a0Car ils pr\u00e9valent alternativement dans la r\u00e9volution du cercle, et passent les uns dans les autres, et deviennent grands selon le tour qui leur a \u00e9t\u00e9 assign\u00e9.\u00a0\u00bb<\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Emp\u00e9docle situe notre \u00e9poque dans une phase de progression de la Haine\u00a0: du\u00a0<i>Sphairos<\/i>\u00a0s&rsquo;est s\u00e9par\u00e9 l&rsquo;Air (atmosph\u00e8re), puis le Feu (lumi\u00e8re du jour, \u00e9toiles), la Terre, et de la Terre l&rsquo;Eau.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La description de la g\u00e9n\u00e9ration des \u00eatres vivants ob\u00e9it au m\u00eame double mouvement\u00a0: d&rsquo;un \u00e9tat primitif d&rsquo;androgynie \u00e0 la g\u00e9n\u00e9ration sexu\u00e9e sous le progr\u00e8s de la Haine\u00a0; membres solitaires et errants cherchant \u00e0 s&rsquo;unir dans la phase de r\u00e9union sous l&rsquo;impulsion de l&rsquo;amour (\u00ab\u00a0t\u00eates sans cous, bras nus priv\u00e9s d&rsquo;\u00e9paules, des yeux vagues d\u00e9pourvus de fronts\u00a0\u00bb).<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Du_Ciel\" class=\"mw-headline\">Du Ciel<\/span><\/h3>\n<div class=\"thumb tright\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Empedokles,_figure_at_the_attica_of_Naturhistorisches_Museum,_Vienna_8947.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c6\/Empedokles%2C_figure_at_the_attica_of_Naturhistorisches_Museum%2C_Vienna_8947.jpg\/220px-Empedokles%2C_figure_at_the_attica_of_Naturhistorisches_Museum%2C_Vienna_8947.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c6\/Empedokles%2C_figure_at_the_attica_of_Naturhistorisches_Museum%2C_Vienna_8947.jpg\/330px-Empedokles%2C_figure_at_the_attica_of_Naturhistorisches_Museum%2C_Vienna_8947.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c6\/Empedokles%2C_figure_at_the_attica_of_Naturhistorisches_Museum%2C_Vienna_8947.jpg\/440px-Empedokles%2C_figure_at_the_attica_of_Naturhistorisches_Museum%2C_Vienna_8947.jpg 2x\" alt=\"\" width=\"220\" height=\"351\" data-file-width=\"3057\" data-file-height=\"4882\" \/><\/a><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\"><\/div>\n<p>Statue d&rsquo;Emp\u00e9docle, \u00e0 Vienne.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pour Emp\u00e9docle, par l&rsquo;action du ciel, la Terre reste tranquille par l&rsquo;effet d&rsquo;un tourbillon qui l&rsquo;entoure\u00a0; pour\u00a0<a title=\"Anaxim\u00e8ne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anaxim%C3%A8ne\">Anaxim\u00e8ne<\/a>,\u00a0<a title=\"Anaxagore\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anaxagore\">Anaxagore<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"D\u00e9mocrite\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9mocrite\">D\u00e9mocrite<\/a>, elle est une vaste et plate huche<sup id=\"cite_ref-10\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-10\">10<\/a><\/sup>. Emp\u00e9docle a propos\u00e9, le premier en Occident\u00a0<sup id=\"cite_ref-11\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-11\">11<\/a><\/sup>, une explication correcte des\u00a0<a title=\"\u00c9clipse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89clipse\">\u00e9clipses<\/a>\u00a0de Soleil<sup id=\"cite_ref-12\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-12\">12<\/a><\/sup>.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span id=\"M.C3.A9decine\"><\/span><span id=\"M\u00e9decine\" class=\"mw-headline\">M\u00e9decine<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">La combinaison et les propri\u00e9t\u00e9s des quatre \u00e9l\u00e9ments d\u00e9terminent la sant\u00e9 ainsi que les temp\u00e9raments et caract\u00e8res.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Sciences\" class=\"mw-headline\">Sciences<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pour Emp\u00e9docle, c&rsquo;est le sang qui d\u00e9termine la pens\u00e9e, car c&rsquo;est surtout dans le sang que se temp\u00e8rent r\u00e9ciproquement les divers \u00e9l\u00e9ments<sup id=\"cite_ref-13\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-13\">13<\/a><\/sup>.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Religion\" class=\"mw-headline\">Religion<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">Son enseignement religieux fait une grande place \u00e0 la n\u00e9cessit\u00e9 de la purification. Il croit en la transmigration des \u00e2mes et con\u00e7oit le cycle des existences comme une expiation\u00a0:<\/p>\n<blockquote>\n<div>\n<p>\u00ab\u00a0 Si jamais l&rsquo;une des \u00e2mes a souill\u00e9 criminellement ses mains de sang, ou a suivi la Haine et s&rsquo;est parjur\u00e9e, elle doit errer trois fois dix mille ans loin des demeures des bienheureux, naissant dans le cours du temps sous toutes sortes de formes mortelles, et changeant un p\u00e9nible sentier de vie contre un autre. \u00a0\u00bb<\/p>\n<\/div>\n<\/blockquote>\n<blockquote><p>\u00ab\u00a0Car je fus, pendant un temps, gar\u00e7on et fille,\u00a0<a title=\"Arbre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arbre\">arbre<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Oiseau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Oiseau\">oiseau<\/a>, et\u00a0<a title=\"Poisson\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Poisson\">poisson<\/a>\u00a0muet dans la mer.\u00a0\u00bb<\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2014\u00a0Emp\u00e9docle,\u00a0<i>De la Nature<\/i>, fragments, 117<sup id=\"cite_ref-14\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-14\">14<\/a><\/sup><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ce faisant, Emp\u00e9docle con\u00e7oit que les hommes s&rsquo;entretuent en mangeant de la chair des animaux ou en les mettant \u00e0 mort, p\u00e9ch\u00e9 qui conduit \u00e0 se r\u00e9incarner en victimes de la violence (\u00e0 la mani\u00e8re de la r\u00e9tribution des actes \u2013\u00a0<i>karma<\/i>, dans l&rsquo;<a title=\"Hindouisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hindouisme\">hindouisme<\/a>\u00a0ou le\u00a0<a title=\"Ja\u00efnisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ja%C3%AFnisme\">ja\u00efnisme<\/a>)\u00a0:<\/p>\n<blockquote><p>\u00ab\u00a0136. Ne cesserez-vous jamais le douloureux carnage\u00a0? Ne voyez-vous pas que c&rsquo;est vous-m\u00eames que vous \u00e9gorgez stupidement\u00a0? 137. Le p\u00e8re saisit son fils qui a chang\u00e9 de forme, et l&rsquo;\u00e9gorge, en accompagnant son meurtre d&rsquo;une pri\u00e8re, \u00f4 le sombre insens\u00e9\u00a0! Les assistants s&#8217;empressent d&rsquo;aider au sacrifice de la victime qui implore. Le criminel, sans \u00e9gard pour les supplications, l&rsquo;\u00e9gorge et pr\u00e9pare dans son palais un abominable festin. De m\u00eame le fils saisit son p\u00e8re, les enfants leur m\u00e8re, et leur arrachant la vie, d\u00e9vorent leur chair. (\u2026) 139. H\u00e9las\u00a0! pourquoi un jour impitoyable ne m&rsquo;a-t-il pas fait dispara\u00eetre, avant que mes l\u00e8vres aient connu l&rsquo;acte criminel de la nourriture\u00a0?\u00a0\u00bb<\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2014\u00a0Emp\u00e9docle,\u00a0<i>Purifications<\/i>, fragments, 136, 137 et 139<sup id=\"cite_ref-15\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-15\">15<\/a><\/sup><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span id=\"V.C3.A9g.C3.A9tarisme\"><\/span><span id=\"V\u00e9g\u00e9tarisme\" class=\"mw-headline\">V\u00e9g\u00e9tarisme<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">En accord avec sa th\u00e9orie de la transmigration des \u00e2mes des \u00eatres vivants, son enseignement condamnait les rituels sanglants (Emp\u00e9docle offrait des \u00ab\u00a0taureaux\u00a0\u00bb faits de farine lors des sacrifices) et pr\u00f4nait le\u00a0<a title=\"V\u00e9g\u00e9tarisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/V%C3%A9g%C3%A9tarisme\">v\u00e9g\u00e9tarisme<\/a>, r\u00e9gime alimentaire des\u00a0<a class=\"mw-disambig\" title=\"Pythagoricien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pythagoricien\">pythagoriciens<\/a>\u00a0<sup id=\"cite_ref-16\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-16\">16<\/a><\/sup>, les propos, \u00e0 ce sujet, de ses commentateurs antiques pr\u00e9cisant\u00a0:<\/p>\n<blockquote><p>\u00ab\u00a0L&rsquo;\u00e9cole de\u00a0<a title=\"Pythagore\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pythagore\">Pythagore<\/a>\u00a0et d&rsquo;Emp\u00e9docle d&rsquo;<a title=\"Agrigente\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Agrigente\">Agrigente<\/a>\u00a0et le reste des Italiens enseignent que nous sommes apparent\u00e9s non seulement entre nous et aux dieux, mais aussi aux animaux priv\u00e9s de raison\u00a0; qu&rsquo;en effet unique est le souffle qui parcourt tout l&rsquo;univers \u00e0 la mani\u00e8re d&rsquo;une \u00e2me et qui nous unit \u00e0 ces \u00eatres. C&rsquo;est pourquoi, en les tuant, en les mangeant, nous commettons une injustice et une impi\u00e9t\u00e9, car nous d\u00e9truisons des cong\u00e9n\u00e8res. En cons\u00e9quence de quoi ces philosophes ont conseill\u00e9 de s&rsquo;abstenir de ce qui a vie et ils ont imput\u00e9 une impi\u00e9t\u00e9 aux hommes qui rougissent de carnage chaud l&rsquo;autel des Bienheureux. Emp\u00e9docle dit quelque part (fr. 136)\u00a0: \u00ab\u00a0Cessez donc ce massacre aux clameurs funestes. Ne voyez-vous pas que vous vous entre-d\u00e9vorez dans l&rsquo;inconscience de votre esprit\u00a0?\u00a0\u00bb\u00a0\u00bb<\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2014\u00a0Extrait de\u00a0<i>Contre Les Dogmatiques,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"9\"><span class=\"romain\">IX<\/span><\/abbr>, 127<\/i>, de\u00a0<a title=\"Sextus Empiricus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sextus_Empiricus\">Sextus Empiricus<\/a>.<\/p>\n<blockquote><p>\u00ab\u00a0Mais Emp\u00e9docle, qui \u00e9tait\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Pythagorisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pythagorisme\">pythagoricien<\/a>, et ainsi ne mangeait de rien qui e\u00fbt eu vie, fit, avec de la\u00a0<a title=\"Myrrhe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Myrrhe\">myrrhe<\/a>, de l&rsquo;encens et d&rsquo;autres aromates pr\u00e9cieux, un b\u0153uf qu&rsquo;il distribua \u00e0 toute l&rsquo;assembl\u00e9e des\u00a0<a title=\"Jeux olympiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jeux_olympiques\">jeux olympiques<\/a><sup id=\"cite_ref-17\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-17\">17<\/a><\/sup>.\u00a0\u00bb<\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2014\u00a0ATHEN.\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"1\"><span class=\"romain\">I<\/span><\/abbr>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"Cinqui\u00e8me\">5<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0\u2013\u00a0<i>Hermann Diels<\/i>,\u00a0<i><span class=\"lang-de\" lang=\"de\">Die Fragmente Der Vorsokratiker<\/span><\/i>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ce qui est confirm\u00e9 par des fragments directs d&rsquo;Emp\u00e9docle\u00a0:<\/p>\n<blockquote>\n<div>\n<p>\u00ab\u00a0144. Je\u00fbnez de la m\u00e9chancet\u00e9\u00a0! (\u2014 R. P. 184 c.)<sup id=\"cite_ref-Philoctetes_18-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-Philoctetes-18\">18<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/p>\n<\/div>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ou, ici, Emp\u00e9docle parlant de ceux qui avaient \u00ab\u00a0acquis la divine sagesse\u00a0\u00bb sans \u00ab\u00a0opinion confuse sur les dieux\u00a0\u00bb\u00a0:<\/p>\n<blockquote>\n<div>\n<p>\u00ab\u00a0128. Ils n&rsquo;avaient pas encore Ar\u00e8s pour dieu, ni\u00a0<a title=\"Kydoimos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Kydoimos\">Kydoimos<\/a>, ni non plus le roi\u00a0<a title=\"Zeus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Zeus\">Zeus<\/a>, ni\u00a0<a title=\"Cronos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cronos\">Kronos<\/a>\u00a0ni\u00a0<a title=\"Pos\u00e9idon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pos%C3%A9idon\">Pos\u00e9idon<\/a>, mais\u00a0<a title=\"Aphrodite\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aphrodite\">Cypris<\/a>, la reine&#8230; Ils se la rendaient propice par de pieux pr\u00e9sents, par des figures peintes et des encens au subtil parfum, par des offrandes de myrrhe pure et des baumes \u00e0 la douce senteur, r\u00e9pandant sur le sol des libations de miel brun. Et l&rsquo;autel ne ruisselait pas du sang pur des taureaux, mais c&rsquo;\u00e9tait parmi les hommes le plus grand crime que de d\u00e9vorer leurs nobles membres apr\u00e8s leur avoir arrach\u00e9 la vie. (\u2014 R. P. 184.)<sup id=\"cite_ref-Philoctetes_18-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-Philoctetes-18\">18<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/p>\n<\/div>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">De plus, Emp\u00e9docle, comme\u00a0<a title=\"Parm\u00e9nide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Parm%C3%A9nide\">Parm\u00e9nide<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"D\u00e9mocrite\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9mocrite\">D\u00e9mocrite<\/a>\u00a0<sup id=\"cite_ref-19\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-19\">19<\/a><\/sup>, consid\u00e8re qu&rsquo;il n&rsquo;y a pas d&rsquo;\u00eatre vivant priv\u00e9 de raison\u00a0:<\/p>\n<blockquote><p>\u00ab\u00a0Ainsi tous les \u00eatres, par la volont\u00e9 de la Fortune, sont dou\u00e9s d&rsquo;intelligence.\u00a0\u00bb<\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2014\u00a0Emp\u00e9docle,\u00a0<i>De la Nature<\/i>, fragments, 103<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Post.C3.A9rit.C3.A9\"><\/span><span id=\"Post\u00e9rit\u00e9\" class=\"mw-headline\">Post\u00e9rit\u00e9<\/span><\/h2>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Le_complexe_d.27Emp.C3.A9docle\"><\/span><span id=\"Le_complexe_d'Emp\u00e9docle\" class=\"mw-headline\">Le complexe d&rsquo;Emp\u00e9docle<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Gaston Bachelard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gaston_Bachelard\">Gaston Bachelard<\/a>\u00a0applique sa \u00ab\u00a0psychanalyse des convictions subjectives relatives \u00e0 la connaissance des ph\u00e9nom\u00e8nes du feu\u00a0\u00bb (<i><a title=\"La Psychanalyse du feu\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Psychanalyse_du_feu\">La Psychanalyse du feu<\/a><\/i>) \u00e0 l&rsquo;attitude contemplative, \u00e0 l&rsquo;attention particuli\u00e8re du r\u00eaveur devant le feu. Il en d\u00e9gage les caract\u00e9ristiques du \u00ab\u00a0complexe d&rsquo;Emp\u00e9docle\u00a0\u00bb, o\u00f9 s&rsquo;unissent, pour l&rsquo;\u00ab\u00a0\u00eatre fascin\u00e9\u00a0\u00bb \u00e0 l&rsquo;\u00e9coute de \u00ab\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0l&rsquo;appel du b\u00fbcher\u00a0\u00bb<\/span>, amour et respect du feu, instinct de vie et de mort. Pour ce r\u00eaveur, \u00ab\u00a0la destruction [par le feu] est plus qu&rsquo;un changement, c&rsquo;est un renouvellement<sup id=\"cite_ref-20\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_note-20\">20<\/a><\/sup>.\u00a0\u00bb<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Sources_et_.C3.A9ditions_des_fragments\"><\/span><span id=\"Sources_et_\u00e9ditions_des_fragments\" class=\"mw-headline\">Sources et \u00e9ditions des fragments<\/span><\/h2>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>\n<div class=\"liste-horizontale\">\n<p><span class=\"wd_identifiers\"><a title=\"Autorit\u00e9 (sciences de l'information)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autorit%C3%A9_(sciences_de_l%27information)\">Notices d&rsquo;autorit\u00e9<\/a><span class=\"noprint wikidata-linkback\"><a title=\"Voir et modifier les donn\u00e9es sur Wikidata\" href=\"https:\/\/www.wikidata.org\/wiki\/Q83375?uselang=fr#identifiers\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"noviewer\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/73\/Blue_pencil.svg\/10px-Blue_pencil.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/73\/Blue_pencil.svg\/15px-Blue_pencil.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/73\/Blue_pencil.svg\/20px-Blue_pencil.svg.png 2x\" alt=\"Voir et modifier les donn\u00e9es sur Wikidata\" width=\"10\" height=\"10\" data-file-width=\"600\" data-file-height=\"600\" \/><\/a><\/span><\/span>\u00a0:<\/p>\n<ul>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/viaf.org\/viaf\/297576907\" rel=\"nofollow\">Fichier d\u2019autorit\u00e9 international virtuel<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/isni.org\/isni\/0000000097355369\" rel=\"nofollow\">International Standard Name Identifier<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/catalogue.bnf.fr\/ark:\/12148\/cb11929776m\" rel=\"nofollow\">Biblioth\u00e8que nationale de France<\/a><\/span>\u00a0(<span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/data.bnf.fr\/ark:\/12148\/cb11929776m\" rel=\"nofollow\">donn\u00e9es<\/a><\/span>)<\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.idref.fr\/027205134\" rel=\"nofollow\">Syst\u00e8me universitaire de documentation<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/id.loc.gov\/authorities\/n79134944\" rel=\"nofollow\">Biblioth\u00e8que du Congr\u00e8s<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/d-nb.info\/gnd\/118530224\" rel=\"nofollow\">Gemeinsame Normdatei<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/catalogo.bne.es\/uhtbin\/authoritybrowse.cgi?action=display&amp;authority_id=XX1154313\" rel=\"nofollow\">Biblioth\u00e8que nationale d\u2019Espagne<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/data.bibliotheken.nl\/id\/thes\/p068879369\" rel=\"nofollow\">Biblioth\u00e8que royale des Pays-Bas<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/viaf.org\/processed\/NUKAT%7Cn93080862\" rel=\"nofollow\">Biblioth\u00e8que universitaire de Pologne<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/cantic.bnc.cat\/registres\/CUCId\/a10077601\" rel=\"nofollow\">Biblioth\u00e8que nationale de Catalogne<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/libris.kb.se\/auth\/185100\" rel=\"nofollow\">Biblioth\u00e8que nationale de Su\u00e8de<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/viaf.org\/processed\/BAV%7CADV11351287\" rel=\"nofollow\">Biblioth\u00e8que apostolique vaticane<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.worldcat.org\/identities\/lccn-n79-134944\" rel=\"nofollow\">WorldCat<\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Fragments_et_t.C3.A9moignages\"><\/span><span id=\"Fragments_et_t\u00e9moignages\" class=\"mw-headline\">Fragments et t\u00e9moignages<\/span><\/h3>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Fragments\n<ul>\n<li>trad. Paul Tannery (1930)\u00a0<a class=\"external autonumber\" href=\"http:\/\/remacle.org\/bloodwolf\/philosophes\/empedocle\/oeuvre.htm\" rel=\"nofollow\">[1]<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fremacle.org%2Fbloodwolf%2Fphilosophes%2Fempedocle%2Foeuvre.htm\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li>trad. John Burnet\u00a0<a class=\"external autonumber\" href=\"http:\/\/philoctetes.free.fr\/empedocle.html\" rel=\"nofollow\">[2]<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fphiloctetes.free.fr%2Fempedocle.html\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li><span id=\"La\u00ebrce\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Diog\u00e8ne_La\u00ebrce\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Diog\u00e8ne La\u00ebrce\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Diog%C3%A8ne_La%C3%ABrce\">Diog\u00e8ne La\u00ebrce<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\"><a title=\"Vies, doctrines et sentences des philosophes illustres\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vies,_doctrines_et_sentences_des_philosophes_illustres\">Vies, doctrines et sentences des philosophes illustres<\/a><\/cite>\u00a0<small>[<a title=\"R\u00e9f\u00e9rence:Vies, doctrines et sentences des philosophes illustres (Diog\u00e8ne La\u00ebrce)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9f%C3%A9rence:Vies,_doctrines_et_sentences_des_philosophes_illustres_(Diog%C3%A8ne_La%C3%ABrce)\">d\u00e9tail des \u00e9ditions<\/a>]<\/small>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/ugo.bratelli.free.fr\/index.php#Laerce\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fugo.bratelli.free.fr%2Findex.php%23Laerce\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><span id=\"COinS_22417\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Vies%2C+doctrines+et+sentences+des+philosophes+illustres&amp;rft.aulast=La%C3%ABrce&amp;rft.aufirst=Diog%C3%A8ne&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEmp%C3%A9docle\"><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><i>Die Fragmente der Vorsokratiker<\/i>, \u00e9d. Diels H., Kranz W., 3 vol.,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"Dixi\u00e8me\">10<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0\u00e9d., Berlin, Weidmann, 1960-1961. Texte grec.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>Jean Brun,\u00a0<i>Emp\u00e9docle<\/i>, Seghers, coll. \u00ab\u00a0Philosophes de tous les temps\u00a0\u00bb, 1966,\u00a0<span class=\"nowrap\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0132-193<\/span>.<\/li>\n<li>Jean Bollack,\u00a0<i>Emp\u00e9docle<\/i>, \u00e9ditions de Minuit, 1969, t. 2\u00a0:\u00a0<i>Les origines. Edition et traduction des fragments et des t\u00e9moignages<\/i>, r\u00e9\u00e9d. coll. \u00ab\u00a0Tel\u00a0\u00bb, 1992<\/li>\n<li>Jean-Paul Dumont (dir.), Daniel Delattre,\u00a0<a title=\"Jean-Louis Poirier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Louis_Poirier\">Jean-Louis Poirier<\/a>,\u00a0<i>Les Pr\u00e9socratiques<\/i>, Paris, Gallimard, coll. \u00ab\u00a0<a title=\"Biblioth\u00e8que de la Pl\u00e9iade\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Biblioth%C3%A8que_de_la_Pl%C3%A9iade\">Biblioth\u00e8que de la Pl\u00e9iade<\/a>\u00a0\u00bb, 1988\u00a0; Jean-Paul Dumont,\u00a0<i>Les \u00c9coles pr\u00e9socratiques<\/i>, Paris, Gallimard, coll. \u00ab\u00a0Folio Essais\u00a0\u00bb, 1991.<\/li>\n<li><span id=\"CataudellaSchoeller1990\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Quintino_CataudellaGuy_Schoeller1990\" class=\"ouvrage\">Quintino\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Cataudella<\/span>\u00a0et\u00a0<a title=\"Guy Schoeller\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guy_Schoeller\">Guy\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Schoeller<\/span><\/a>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"directeur de publication\">dir.<\/abbr>),\u00a0<cite class=\"italique\">Dictionnaire des auteurs\u00a0: De tous les temps et de tous les pays<\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a0IV,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"tome\">t.<\/abbr>\u00a0II, Milan et Paris, Laffont-Bompiani,\u00a0<time>1990<\/time>(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a01950), 791\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-221-50156-X\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-221-50156-X\"><span class=\"nowrap\">2-221-50156-X<\/span><\/a>)<\/small><span id=\"COinS_36201\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Dictionnaire+des+auteurs&amp;rft.place=Milan+et+Paris&amp;rft.pub=Laffont-Bompiani&amp;rft.stitle=De+tous+les+temps+et+de+tous+les+pays&amp;rft.aulast=Cataudella&amp;rft.aufirst=Quintino&amp;rft.au=Schoeller%2C+Guy&amp;rft.date=1990&amp;rft.volume=IV&amp;rft.tpages=791&amp;rft.isbn=2-221-50156-X&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEmp%C3%A9docle\"><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li>Emp\u00e9docle\u00a0:\n<ul>\n<li><i>Les Purifications. Un projet de paix universelle<\/i>, bil. grec-fran\u00e7ais, Seuil, coll. \u00ab\u00a0Points Essais\u00a0\u00bb, 2003,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-02-056915-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-02-056915-9\"><span class=\"nowrap\">2-02-056915-9<\/span><\/a>)<\/small><\/li>\n<li><i>L\u00e9gende et \u0153uvre<\/i>, Actes Sud, Imprimerie nationale, 1997,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-7433-0188-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-7433-0188-0\"><span class=\"nowrap\">2-7433-0188-0<\/span><\/a>)<\/small>.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<div class=\"thumb tright\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Empedokles_fragment_Physika_I_262%E2%80%93300.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/13\/Empedokles_fragment_Physika_I_262%E2%80%93300.jpg\/220px-Empedokles_fragment_Physika_I_262%E2%80%93300.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/13\/Empedokles_fragment_Physika_I_262%E2%80%93300.jpg\/330px-Empedokles_fragment_Physika_I_262%E2%80%93300.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/13\/Empedokles_fragment_Physika_I_262%E2%80%93300.jpg\/440px-Empedokles_fragment_Physika_I_262%E2%80%93300.jpg 2x\" alt=\"\" width=\"220\" height=\"284\" data-file-width=\"1773\" data-file-height=\"2289\" \/><\/a><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\"><\/div>\n<p>Fragments de\u00a0<i>la Physique<\/i>d\u2019Emp\u00e9docle sur un papyrus de Strasbourg<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Papyrus de Strasbourg. Alain Martin et Olivier Primavesi,\u00a0<i>L&rsquo;Emp\u00e9docle de Strasbourg (P. Strasb. Gr. Inv. 1665-1666). Introduction, \u00c9dition et Commentaire<\/i>, Walter de Gruyter, 1999, 396 p.\u00a0Compos\u00e9 de 52 fragments o\u00f9 chaque ligne correspond \u00e0 un hexam\u00e8tre, le papyrus t\u00e9moigne de la transmission directe d&rsquo;un texte d&rsquo;Emp\u00e9docle, par opposition \u00e0 un texte o\u00f9 le philosophe pr\u00e9socratique est simplement cit\u00e9. Relatant un passage du livre I de la\u00a0<i>Physique<\/i>\u00a0d&rsquo;Emp\u00e9docle consacr\u00e9 \u00e0 l&rsquo;origine de la vie, le texte traite, selon Primavesi, de la th\u00e9orie du cycle cosmique, de la zoogonie (\u00e9tude de l&rsquo;\u00e9volution animale), de l&rsquo;amour et de la migration de l&rsquo;\u00e2me.<\/li>\n<li>On retrouve certaines citations et extraits de la pens\u00e9e d&rsquo;Emp\u00e9docle dans\u00a0<i>Des Sensations<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Th\u00e9ophraste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9ophraste\">Th\u00e9ophraste<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences\"><\/span><span id=\"Notes_et_r\u00e9f\u00e9rences\" class=\"mw-headline\">Notes et r\u00e9f\u00e9rences<\/span><\/h2>\n<div class=\"references-small decimal\" style=\"text-align: justify;\">\n<ol class=\"references\">\n<li id=\"cite_note-Penseurs_grecs_avant_Socrate_p116-1\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-Penseurs_grecs_avant_Socrate_p116_1-0\">a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-Penseurs_grecs_avant_Socrate_p116_1-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Penseurs grecs avant Socrate<\/i>, traduction par Jean Voilquin, GF-Flammarion, page 116\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-0807-0031-5\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-0807-0031-5\"><span class=\"nowrap\">978-2-0807-0031-5<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-2\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-2\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Cit\u00e9 par\u00a0<a title=\"Vladimir Grigorieff\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vladimir_Grigorieff\">Vladimir Grigorieff<\/a>,\u00a0<i>in Philo de base<\/i>, Eyrolles, 2003,\u00a0<span class=\"nowrap\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a018<\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-3\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-3\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Cit\u00e9 par Quintino Cataudella, philosophe (1900-1984), dans\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#CataudellaSchoeller1990\">Cataudella et Schoeller 1990<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0109<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-4\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-4\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">A. Martin et O. Primavesi,\u00a0<i>L&rsquo;Emp\u00e9docle de Strasbourg<\/i>, Berlin, \u00e9d. de Gryuter, 1999.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-5\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-5\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">\u00c9tienne Gros, \u00c9tude sur l&rsquo;\u00e9tat de la rh\u00e9torique chez les grecs depuis sa naissance jusqu&rsquo;\u00e0 la prise de Constantinople, Firmin Fidot, 1835, p.6.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-6\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-6\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Vors. 146, 1-4, \u00ab\u00a0Sur les Sensations, 1.\u00a0\u00bb<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-7\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-7\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">D&rsquo;apr\u00e8s\u00a0<a title=\"Diog\u00e8ne La\u00ebrce\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Diog%C3%A8ne_La%C3%ABrce\">Diog\u00e8ne La\u00ebrce<\/a>, VIII, Chapitre 2.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-8\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-8\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Cette intuition d&rsquo;Emp\u00e9docle classifie involontairement les quatre premiers \u00e9tats de la\u00a0<a title=\"Mati\u00e8re (philosophie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mati%C3%A8re_(philosophie)\">mati\u00e8re<\/a>\u00a0que connaitra la physique\u00a0: plasma, gaz, solide, liquide, le premier devant attendre le\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"20\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">xx<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle pour \u00eatre identifi\u00e9. Voir B. Mirkin, Springer,\u00a0<i>Mathematical Classification and Clustering<\/i>, 1996,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0 7 et Anthony Kenny,\u00a0<i>An illustrated brief history of western philosophy<\/i>, Blackwell Publishing, 2006,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0 15<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-9\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-9\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Emp\u00e9docle, fragment B 6\u00a0:\u00a0<i>Les Pr\u00e9socratiques<\/i>, Gallimard, coll. Pl\u00e9iade, p. 376.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-10\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-10\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Aristote,\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Du Ciel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Du_Ciel\">Du Ciel<\/a><\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"2\"><span class=\"romain\">II<\/span><\/abbr>, 3 et\u00a0<a title=\"Platon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Platon\">Platon<\/a>,\u00a0<a title=\"Ph\u00e9don (Platon)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ph%C3%A9don_(Platon)\">Ph\u00e9don<\/a>, 99b<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-11\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-11\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Penseurs grecs avant Socrate<\/i>, traduction par Jean Voilquin, GF-Flammarion, page 118\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-0807-0031-5\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-0807-0031-5\"><span class=\"nowrap\">978-2-0807-0031-5<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-12\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-12\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">fragment D.K. B 42<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-13\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-13\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a title=\"Th\u00e9ophraste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9ophraste\">Th\u00e9ophraste<\/a>,\u00a0<i>Des Sensations<\/i>\u00a0(10)<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-14\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-14\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Penseurs grecs avant Socrate<\/i>, traduction par Jean Voilquin, GF-Flammarion, page 134\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-0807-0031-5\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-0807-0031-5\"><span class=\"nowrap\">978-2-0807-0031-5<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-15\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-15\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Penseurs grecs avant Socrate<\/i>, traduction par Jean Voilquin, GF-Flammarion, page 135 et 136\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-0807-0031-5\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-0807-0031-5\"><span class=\"nowrap\">978-2-0807-0031-5<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-16\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-16\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Penseurs grecs avant Socrate<\/i>, traduction par Jean Voilquin, GF-Flammarion, page 119\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-0807-0031-5\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-0807-0031-5\"><span class=\"nowrap\">978-2-0807-0031-5<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-17\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-17\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external free\" href=\"http:\/\/remacle.org\/bloodwolf\/philosophes\/empedocle\/diels.htm\" rel=\"nofollow\">http:\/\/remacle.org\/bloodwolf\/philosophes\/empedocle\/diels.htm<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fremacle.org%2Fbloodwolf%2Fphilosophes%2Fempedocle%2Fdiels.htm\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Philoctetes-18\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-Philoctetes_18-0\">a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-Philoctetes_18-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external free\" href=\"http:\/\/philoctetes.free.fr\/empedocle.html\" rel=\"nofollow\">http:\/\/philoctetes.free.fr\/empedocle.html<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fphiloctetes.free.fr%2Fempedocle.html\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-19\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-19\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Penseurs grecs avant Socrate<\/i>, traduction par Jean Voilquin, GF-Flammarion, page 140\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-0807-0031-5\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-0807-0031-5\"><span class=\"nowrap\">978-2-0807-0031-5<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-20\"><span class=\"noprint renvois_vers_le_texte\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle#cite_ref-20\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a title=\"Gaston Bachelard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gaston_Bachelard\">Gaston Bachelard<\/a>,\u00a0<i><a title=\"La Psychanalyse du feu\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Psychanalyse_du_feu\">La Psychanalyse du feu<\/a><\/i>, Chap. II \u00ab\u00a0Feu et r\u00eaverie, le complexe d&rsquo;Emp\u00e9docle\u00a0\u00bb, p. 31-40, 1949, Gallimard, Id\u00e9es.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Voir_aussi\" class=\"mw-headline\">Voir aussi<\/span><\/h2>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Bibliographie\" class=\"mw-headline\">Bibliographie<\/span><\/h3>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"Gaston Bachelard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gaston_Bachelard\">Gaston Bachelard<\/a>\u00a0:\n<ul>\n<li><i>La\u00a0<a title=\"Psychanalyse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Psychanalyse\">Psychanalyse<\/a>\u00a0du feu<\/i>, Chap. II \u00ab\u00a0Feu &amp; r\u00eaverie, le complexe d&rsquo;Emp\u00e9docle\u00a0\u00bb, p. 31-40, 1949, Gallimard, coll. Id\u00e9es<\/li>\n<li><i>Fragments d&rsquo;une Po\u00e9tique du Feu<\/i>, chap. III\u00a0: \u00ab\u00a0Emp\u00e9docle\u00a0\u00bb, p. 137-172, 1988, Presses Universitaires de France<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><a title=\"Yves Battistini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Yves_Battistini\">Yves Battistini<\/a>,\u00a0<i>Emp\u00e9docle, L\u00e9gende et \u0153uvre<\/i>, \u00c9ditions Imprimerie nationale dirig\u00e9e par\u00a0<a title=\"Pierre Brunel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_Brunel\">Pierre Brunel<\/a>, pr\u00e9sentation, traduction et notes par Yves Battistini, ouvrage \u00e9dit\u00e9 \u00e0 l&rsquo;initiative de Marie-Claude Char, collection\u00a0<i>La Salamandre<\/i>, Paris 1997,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2743301872\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2743301872\"><span class=\"nowrap\">2743301872<\/span><\/a>)<\/small>\u00a0[Ouvrage de r\u00e9f\u00e9rence]<\/li>\n<li>Jean Bi\u00e8s,\u00a0<i>Emp\u00e9docle d&rsquo;Agrigente. Essai sur la philosophie pr\u00e9socratique<\/i>, Paris, Villain et Belhomme, 1969.<\/li>\n<li><a title=\"Jean Bollack\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Bollack\">Jean Bollack<\/a>,\u00a0<i>Emp\u00e9docle<\/i>, 3 tomes, Gallimard, coll. \u00ab\u00a0Tel\u00a0\u00bb, 1992; t1-\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-07-072557-X\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-07-072557-X\"><span class=\"nowrap\">2-07-072557-X<\/span><\/a>)<\/small>\u00a0t2-\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-07-072558-8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-07-072558-8\"><span class=\"nowrap\">2-07-072558-8<\/span><\/a>)<\/small>, t3-\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-07-072559-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-07-072559-6\"><span class=\"nowrap\">2-07-072559-6<\/span><\/a>)<\/small>\u00a0[Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence]<\/li>\n<li>Jean Brun,\u00a0<i>Emp\u00e9docle ou Le Philosophe de l&rsquo;Amour et de la Haine<\/i>, Seghers, coll. \u00ab\u00a0Philosophes de tous les temps\u00a0\u00bb, 1966,\u00a0<span class=\"nowrap\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a01-132<\/span>.<\/li>\n<li>Jad Hatem,\u00a0<i>Emp\u00e9docle, Qoh\u00e9let, Bar Hebraeus<\/i>, Paris, Orizons, 2015<\/li>\n<li><a title=\"Friedrich H\u00f6lderlin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Friedrich_H%C3%B6lderlin\">Friedrich H\u00f6lderlin<\/a>\u00a0:\n<ul>\n<li><i>La Mort d&rsquo;Emp\u00e9docle<\/i>, Ed.: Actes Sud, 2004,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-7427-4758-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-7427-4758-3\"><span class=\"nowrap\">2-7427-4758-3<\/span><\/a>)<\/small><\/li>\n<li><i>Emp\u00e9docle sur l&rsquo;Etna<\/i>, Ed.: Ombres, 1998,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-905964-24-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-905964-24-3\"><span class=\"nowrap\">2-905964-24-3<\/span><\/a>)<\/small><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><span id=\"Jacquemard1997\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Simonne_Jacquemard1997\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Simonne Jacquemard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Simonne_Jacquemard\">Simonne Jacquemard<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">Trois Mystiques grecs\u00a0: Orph\u00e9e, Pythagore, Emp\u00e9docle<\/cite>, Paris, Albin Michel,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Spiritualit\u00e9s vivantes\u00a0\u00bb,\u00a0<time>1997<\/time>, 172\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/9782226089465\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/9782226089465\"><span class=\"nowrap\">9782226089465<\/span><\/a>)<\/small><span id=\"COinS_30924\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Trois+Mystiques+grecs&amp;rft.place=Paris&amp;rft.pub=Albin+Michel&amp;rft.stitle=Orph%C3%A9e%2C+Pythagore%2C+Emp%C3%A9docle&amp;rft.aulast=Jacquemard&amp;rft.aufirst=Simonne&amp;rft.date=1997&amp;rft.tpages=172&amp;rft.isbn=9782226089465&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEmp%C3%A9docle\"><\/span><\/span><\/span>.<\/li>\n<li>Christine Mauduit, \u00ab\u00a0Les miracles d&rsquo;Emp\u00e9docle ou la naissance d&rsquo;un thaumaturge\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Bulletin de l&rsquo;association Guillaume Bud\u00e9<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a04 (1999),\u00a0<span class=\"nowrap\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0299\u2013309<\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><a title=\"Romain Rolland\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Romain_Rolland\">Romain Rolland<\/a>,\u00a0<i>Emp\u00e9docle d&rsquo;Agrigente<\/i>, (dissertation) \u00e9dition du Sablier, Paris, 1931.<\/li>\n<li><a title=\"Marcel Schwob\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marcel_Schwob\">Marcel Schwob<\/a>,\u00a0<i>Vies imaginaires<\/i>, \u00ab\u00a0Emp\u00e9docle\u00a0\u00bb, Biblioth\u00e8que-Charpentier, 1896\u00a0:\u00a0<a class=\"external autonumber\" href=\"https:\/\/fr.wikisource.org\/wiki\/Vies_imaginaires\/Emp%C3%A9docle\">[3]<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Ffr.wikisource.org%2Fwiki%2FVies_imaginaires%2FEmp%25C3%25A9docle\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li>Ma\u00efa Todoua, \u00ab\u00a0Emp\u00e9docle\u00a0: emp\u00eache-vents ou dompteur de mauvais g\u00e9nies\u00a0? R\u00e9flexions autour du Fr. 111 Diels-Kranz\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Bulletin de l&rsquo;association Guillaume Bud\u00e9<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a01 (2005),\u00a0<span class=\"nowrap\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a049\u201381<\/span>.<\/li>\n<li>Jean Zafiropulo,\u00a0<i>Emp\u00e9docle d&rsquo;Agrigente<\/i>, Soci\u00e9t\u00e9 d&rsquo;\u00e9dition \u00ab\u00a0Les Belles lettres\u00a0\u00bb, Paris, 1953.<\/li>\n<li><a title=\"Eduard Zeller\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eduard_Zeller\">Eduard Zeller<\/a>,\u00a0<i>La Philosophie des Grecs<\/i>\u00a0(1844-1852), vol. I et II, trad. \u00c9mile Boutroux, Paris, 1877-1884\u00a0<small><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k779388\" rel=\"nofollow\">Lire en ligne le tome 2 sur Gallica<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k779388\">archive<\/a>]<\/small><\/small><\/li>\n<\/ul>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Articles_connexes\" class=\"mw-headline\">Articles connexes<\/span><\/h3>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"\u00c9cole \u00e9l\u00e9atique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_%C3%A9l%C3%A9atique\">\u00c9cole \u00e9l\u00e9atique<\/a><\/li>\n<li><a title=\"\u00c9cole pythagoricienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_pythagoricienne\">\u00c9cole pythagoricienne<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Parm\u00e9nide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Parm%C3%A9nide\">Parm\u00e9nide<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Pythagore\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pythagore\">Pythagore<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Pr\u00e9socratiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pr%C3%A9socratiques\">Pr\u00e9socratiques<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Quatre \u00e9l\u00e9ments\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Quatre_%C3%A9l%C3%A9ments\">Quatre \u00e9l\u00e9ments<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Liens_externes\" class=\"mw-headline\">Liens externes<\/span><\/h3>\n<div class=\"autres-projets boite-grise boite-a-droite noprint js-interprojets\" style=\"text-align: justify;\">\n<p class=\"titre\">Sur les autres projets Wikimedia\u00a0:<\/p>\n<ul class=\"noarchive plainlinks\">\n<li class=\"commons\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/Category:Empedocles?uselang=fr\">Emp\u00e9docle<\/a>, sur\u00a0<span class=\"project\">Wikimedia Commons<\/span><\/li>\n<li class=\"wikisource\"><a class=\"extiw\" title=\"s:Emp\u00e9docle d\u2019Agrigente\" href=\"https:\/\/fr.wikisource.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle_d%E2%80%99Agrigente\">Emp\u00e9docle<\/a>,\u00a0<span class=\"nowrap\">sur\u00a0<span class=\"project\">Wikisource<\/span><\/span><\/li>\n<li class=\"wikiquote\"><a class=\"extiw\" title=\"q:Emp\u00e9docle\" href=\"https:\/\/fr.wikiquote.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle\">Emp\u00e9docle<\/a>,\u00a0<span class=\"nowrap\">sur\u00a0<span class=\"project\">Wikiquote<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a class=\"extiw\" title=\"s:De la Nature (Emp\u00e9docle)\" href=\"https:\/\/fr.wikisource.org\/wiki\/De_la_Nature_(Emp%C3%A9docle)\"><i>De la Nature<\/i>\u00a0(fragments)<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"liste-horizontale\">\n<p><span class=\"wd_identifiers\"><a title=\"Autorit\u00e9 (sciences de l'information)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autorit%C3%A9_(sciences_de_l%27information)\">Notices d&rsquo;autorit\u00e9<\/a><span class=\"noprint wikidata-linkback\"><a title=\"Voir et modifier les donn\u00e9es sur Wikidata\" href=\"https:\/\/www.wikidata.org\/wiki\/Q83375?uselang=fr#identifiers\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"noviewer\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/73\/Blue_pencil.svg\/10px-Blue_pencil.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/73\/Blue_pencil.svg\/15px-Blue_pencil.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/73\/Blue_pencil.svg\/20px-Blue_pencil.svg.png 2x\" alt=\"Voir et modifier les donn\u00e9es sur Wikidata\" width=\"10\" height=\"10\" data-file-width=\"600\" data-file-height=\"600\" \/><\/a><\/span><\/span>\u00a0:<\/p>\n<ul>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/viaf.org\/viaf\/297576907\" rel=\"nofollow\">Fichier d\u2019autorit\u00e9 international virtuel<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/isni.org\/isni\/0000000097355369\" rel=\"nofollow\">International Standard Name Identifier<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/catalogue.bnf.fr\/ark:\/12148\/cb11929776m\" rel=\"nofollow\">Biblioth\u00e8que nationale de France<\/a><\/span>\u00a0(<span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/data.bnf.fr\/ark:\/12148\/cb11929776m\" rel=\"nofollow\">donn\u00e9es<\/a><\/span>)<\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.idref.fr\/027205134\" rel=\"nofollow\">Syst\u00e8me universitaire de documentation<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/id.loc.gov\/authorities\/n79134944\" rel=\"nofollow\">Biblioth\u00e8que du Congr\u00e8s<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/d-nb.info\/gnd\/118530224\" rel=\"nofollow\">Gemeinsame Normdatei<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/catalogo.bne.es\/uhtbin\/authoritybrowse.cgi?action=display&amp;authority_id=XX1154313\" rel=\"nofollow\">Biblioth\u00e8que nationale d\u2019Espagne<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/data.bibliotheken.nl\/id\/thes\/p068879369\" rel=\"nofollow\">Biblioth\u00e8que royale des Pays-Bas<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/viaf.org\/processed\/NUKAT%7Cn93080862\" rel=\"nofollow\">Biblioth\u00e8que universitaire de Pologne<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/cantic.bnc.cat\/registres\/CUCId\/a10077601\" rel=\"nofollow\">Biblioth\u00e8que nationale de Catalogne<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/libris.kb.se\/auth\/185100\" rel=\"nofollow\">Biblioth\u00e8que nationale de Su\u00e8de<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/viaf.org\/processed\/BAV%7CADV11351287\" rel=\"nofollow\">Biblioth\u00e8que apostolique vaticane<\/a><\/span><\/li>\n<li><span class=\"nowrap uid noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.worldcat.org\/identities\/lccn-n79-134944\" rel=\"nofollow\">WorldCat<\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/li>\n<li><span class=\"liste-horizontale noarchive\"><span class=\"wd_identifiers\">Ressources relatives \u00e0 la recherche<span class=\"noprint wikidata-linkback\"><a title=\"Voir et modifier les donn\u00e9es sur Wikidata\" href=\"https:\/\/www.wikidata.org\/wiki\/Q83375?uselang=fr#identifiers\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"noviewer\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/73\/Blue_pencil.svg\/10px-Blue_pencil.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/73\/Blue_pencil.svg\/15px-Blue_pencil.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/73\/Blue_pencil.svg\/20px-Blue_pencil.svg.png 2x\" alt=\"Voir et modifier les donn\u00e9es sur Wikidata\" width=\"10\" height=\"10\" data-file-width=\"600\" data-file-height=\"600\" \/><\/a><\/span><\/span>\u00a0:\u00a0<\/span>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.iep.utm.edu\/empedocl\/\" rel=\"nofollow\">Internet Encyclopedia of Philosophy<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/plato.stanford.edu\/entries\/empedocles\/\" rel=\"nofollow\"><i>Stanford Encyclopedia of Philosophy<\/i><\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/form>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Emp\u00e9docle\u00a0est un\u00a0philosophe,\u00a0po\u00e8te,\u00a0ing\u00e9nieur\u00a0et\u00a0m\u00e9decin\u00a0grec\u00a0de\u00a0Sicile, du\u00a0ve\u00a0si\u00e8cle\u00a0av. J.-C.\u00a0Il appartient aux\u00a0pr\u00e9socratiques, les premiers philosophes qui ont tent\u00e9 de d\u00e9couvrir l&rsquo;arkh\u00e8\u00a0du\u00a0cosmos, son fondement. L&rsquo;originalit\u00e9 d&rsquo;Emp\u00e9docle est de poser deux principes qui r\u00e8gnent cycliquement sur l&rsquo;univers, l&rsquo;Amiti\u00e9\u00a0et la\u00a0Haine. Ces principes engendrent les\u00a0quatre \u00e9l\u00e9ments\u00a0dont sont compos\u00e9es toutes les choses\u00a0mat\u00e9rielles\u00a0: l&rsquo;eau, la terre, le feu et l&rsquo;\u00e9ther (ou l&rsquo;air). L&rsquo;Amiti\u00e9 est une force d&rsquo;unification [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-14518","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/14518","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14518"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/14518\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14663,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/14518\/revisions\/14663"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14518"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}