{"id":14056,"date":"2024-09-24T20:53:33","date_gmt":"2024-09-24T18:53:33","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?page_id=14056"},"modified":"2024-09-24T21:08:44","modified_gmt":"2024-09-24T19:08:44","slug":"ecole-de-mantoue","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/ecole-de-mantoue\/","title":{"rendered":"Ecole de Mantoue"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 10px;\"><em>I<strong>mage mise en avant :<\/strong> Mantegna L&rsquo;Adoration des bergers, tempera sur panneau, New York, Metropolitan Museum of Art.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u2018<b>\u00e9cole de Mantoue<\/b>\u00a0est l&rsquo;un des grands\u00a0<a title=\"\u00c9cole lombarde\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_lombarde\">centres et courants artistiques lombards<\/a>\u00a0de la\u00a0<a title=\"Renaissance italienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Renaissance_italienne\">Renaissance italienne<\/a>, regroupant des\u00a0<a title=\"\u00c9coles italiennes de peinture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89coles_italiennes_de_peinture\">peintres<\/a>, mais aussi des sculpteurs, des architectes, des orf\u00e8vres, des c\u00e9ramistes et autres artisans, \u00e0 l&rsquo;initiative de la\u00a0<a title=\"Maison de Gonzague\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maison_de_Gonzague\">maison de Gonzague<\/a>, famille r\u00e9gnante sur\u00a0<a title=\"Mantoue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mantoue\">Mantoue<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Entre 1460 et la fin du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, l&rsquo;influence de cette \u00e9cole est consid\u00e9rable, notamment sur celles de\u00a0<a title=\"Mod\u00e8ne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mod%C3%A8ne\">Mod\u00e8ne<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"\u00c9cole de Parme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Parme\">Parme<\/a>, et prend place dans ce que les historiens d&rsquo;art appellent la \u00ab\u00a0Renaissance mantouane\u00a0\u00bb (<abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0<i>Rinascimento mantovano<\/i>).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Premier artiste reconnu de son temps,\u00a0<a title=\"Andrea Mantegna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andrea_Mantegna\">Andrea Mantegna<\/a>, \u00e0 la t\u00eate d&rsquo;un important atelier \u00e0 Mantoue, attire de nombreux talents, tels que\u00a0<a title=\"Le Corr\u00e8ge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Corr%C3%A8ge\">Le Corr\u00e8ge<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Giulio Romano\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giulio_Romano\">Giulio Romano<\/a>.<\/p>\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"0HXCaVNW6F\"><p><a href=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/mantegna\/\">Mantegna<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"\u00ab\u00a0Mantegna\u00a0\u00bb &#8212; Orazio Puglisi\" src=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/mantegna\/embed\/#?secret=AXCEpDWwwd#?secret=0HXCaVNW6F\" data-secret=\"0HXCaVNW6F\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe><\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Contexte_historique_et_culturel\">Contexte historique et culturel<\/h2>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Andrea_Mantegna_108.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/cd\/Andrea_Mantegna_108.jpg\/170px-Andrea_Mantegna_108.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/cd\/Andrea_Mantegna_108.jpg\/255px-Andrea_Mantegna_108.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/cd\/Andrea_Mantegna_108.jpg\/340px-Andrea_Mantegna_108.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"231\" data-file-width=\"1576\" data-file-height=\"2139\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Andrea Mantegna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andrea_Mantegna\">Andrea Mantegna<\/a>,\u00a0<i>Madone \u00e0 l&rsquo;Enfant endormi<\/i>, tempera, vers 1455 (Berlin,\u00a0<a title=\"Gem\u00e4ldegalerie Alte Meister\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gem%C3%A4ldegalerie_Alte_Meister\">Gem\u00e4ldegalerie<\/a>).<\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Giorgio_ghisi,_mantova,_scudo_da_parata,_1554,_01.JPG?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/68\/Giorgio_ghisi%2C_mantova%2C_scudo_da_parata%2C_1554%2C_01.JPG\/170px-Giorgio_ghisi%2C_mantova%2C_scudo_da_parata%2C_1554%2C_01.JPG\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/68\/Giorgio_ghisi%2C_mantova%2C_scudo_da_parata%2C_1554%2C_01.JPG\/255px-Giorgio_ghisi%2C_mantova%2C_scudo_da_parata%2C_1554%2C_01.JPG 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/68\/Giorgio_ghisi%2C_mantova%2C_scudo_da_parata%2C_1554%2C_01.JPG\/340px-Giorgio_ghisi%2C_mantova%2C_scudo_da_parata%2C_1554%2C_01.JPG 2x\" width=\"170\" height=\"162\" data-file-width=\"1944\" data-file-height=\"1851\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Giorgio Ghisi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giorgio_Ghisi\">Giorgio Ghisi<\/a>,\u00a0<i>Bouclier de parade<\/i>, 1554, (Londres,\u00a0<a title=\"British Museum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/British_Museum\">British Museum<\/a>).<\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Lombardia_Mantova4_tango7174.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b5\/Lombardia_Mantova4_tango7174.jpg\/170px-Lombardia_Mantova4_tango7174.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b5\/Lombardia_Mantova4_tango7174.jpg\/255px-Lombardia_Mantova4_tango7174.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b5\/Lombardia_Mantova4_tango7174.jpg\/340px-Lombardia_Mantova4_tango7174.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"227\" data-file-width=\"600\" data-file-height=\"800\" \/><\/a><figcaption>Int\u00e9rieur de la\u00a0<a title=\"Cath\u00e9drale San Pietro de Mantoue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cath%C3%A9drale_San_Pietro_de_Mantoue\">cath\u00e9drale San Pietro de Mantoue<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Mantoue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mantoue\">Mantoue<\/a>\u00a0est conquise par l&rsquo;esprit de la\u00a0<a title=\"Renaissance italienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Renaissance_italienne\">Renaissance<\/a>\u00a0\u00e0 partir du milieu du\u00a0<a title=\"XVe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XVe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"15\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XV<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, d\u00e9pendant enti\u00e8rement de la\u00a0<a title=\"Maison de Gonzague\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maison_de_Gonzague\">dynastie des Gonzague<\/a>, qui fit de la ville, malgr\u00e9 la petitesse du territoire et son importance relative sur l&rsquo;\u00e9chiquier europ\u00e9en, l&rsquo;une des plus belles cours d&rsquo;Europe<sup id=\"cite_ref-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Mantoue#cite_note-1\">1<\/a><\/sup>. Sur le plan strictement sociologique, et contrairement aux autres centres de d\u00e9veloppement renaissants italiens, Mantoue est \u00e0 cette \u00e9poque profond\u00e9ment li\u00e9e \u00e0 la famille r\u00e9gnante\u00a0: le m\u00e9c\u00e9nat et les commissions des Gonzague, si importants soient-ils, ne visent principalement que les int\u00e9r\u00eats du prince. Aussi, dans ces conditions, les artistes et artisans sollicit\u00e9s par les Gonzague sont totalement tributaires de la cour mantouane.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les Gonzague succ\u00e8dent \u00e0 la t\u00eate de Mantoue aux\u00a0<a title=\"Famille Bonacossi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Famille_Bonacossi\">Bonacossi<\/a>\u00a0en 1328 et cette domination prend fin au d\u00e9but du\u00a0<a title=\"XVIIe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XVIIe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>. En 1438, Mantoue est \u00e9lev\u00e9e au rang de\u00a0<a title=\"Marquisat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marquisat\">marquisat<\/a>\u00a0dans le cadre du\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Saint-Empire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint-Empire\">Saint-Empire<\/a>, ce qui implique une all\u00e9geance, mais pas n\u00e9cessairement de renoncer \u00e0 une forme de neutralit\u00e9. Ainsi Mantoue \u00e9chappa aux pillages et ses nombreux tr\u00e9sors furent en grande partie \u00e9pargn\u00e9s. La place forte du pouvoir, son lieu symbolique, est le\u00a0<a title=\"Ch\u00e2teau Saint-Georges (Mantoue)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ch%C3%A2teau_Saint-Georges_(Mantoue)\">Ch\u00e2teau Saint-Georges<\/a>\u00a0qui va devenir le principal r\u00e9ceptacle des commandes princi\u00e8res.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le premier Gonzague \u00e0 entreprendre une politique de r\u00e9forme culturelle est\u00a0<a title=\"Jean-Fran\u00e7ois de Mantoue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Fran%C3%A7ois_de_Mantoue\">Jean-Fran\u00e7ois de Mantoue<\/a>\u00a0qui, en 1432, finance la\u00a0<a class=\"new\" title=\"Ca' Zoiosa (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Ca%27_Zoiosa&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Casa Gioiosa<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Ca' Zoiosa\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Ca%27_Zoiosa\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0Ca' Zoiosa\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a>\u00a0(dite\u00a0<i>Ca&rsquo; Zoiosa<\/i>), v\u00e9ritable centre d&rsquo;enseignement ouvert aux\u00a0<a title=\"Humanisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Humanisme\">id\u00e9es humanistes<\/a>\u00a0et plac\u00e9 sous la direction de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Vittorino da Feltre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vittorino_da_Feltre\">Vittorino da Feltre<\/a>, qui \u00e9tait le pr\u00e9cepteur des fils du marquis. La future classe dirigeante fut ainsi \u00e9duqu\u00e9e d\u00e8s l&rsquo;enfance \u00e0 la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Culture classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Culture_classique\">culture classique<\/a>, l&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Histoire romaine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Histoire_romaine\">histoire romaine<\/a>, la\u00a0<a title=\"Po\u00e9sie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Po%C3%A9sie\">po\u00e9sie<\/a>, la\u00a0<a title=\"Philosophie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philosophie\">philosophie<\/a>, les\u00a0<a title=\"Math\u00e9matiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Math%C3%A9matiques\">math\u00e9matiques<\/a>\u00a0et l&rsquo;<a title=\"Astrologie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Astrologie\">astrologie<\/a><sup id=\"cite_ref-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Mantoue#cite_note-2\">2<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La\u00a0<a title=\"Paix de Lodi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paix_de_Lodi\">paix de Lodi<\/a>\u00a0sign\u00e9e en 1459 apporte au territoire de Mantoue une p\u00e9riode faste en termes de prestige politique, l&rsquo;importance de la ville dans l&rsquo;ar\u00e8ne italienne est sensible, entre d&rsquo;un c\u00f4t\u00e9 les\u00a0<a title=\"Famille Visconti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Famille_Visconti\">Visconti<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Duch\u00e9 de Milan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Duch%C3%A9_de_Milan\">Milan<\/a>\u00a0et, de l&rsquo;autre,\u00a0<a title=\"R\u00e9publique de Venise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9publique_de_Venise\">Venise<\/a>. Cette centralit\u00e9 politique est scell\u00e9e cette ann\u00e9e-l\u00e0, quand Mantoue est choisie si\u00e8ge du conseil appel\u00e9 par\u00a0<a title=\"Pie II\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pie_II\">Pie II<\/a>\u00a0pour organiser la croisade contre les Ottomans pour reprendre\u00a0<a title=\"Constantinople\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Constantinople\">Constantinople<\/a>, qui est tomb\u00e9 en 1453<sup id=\"cite_ref-De_Vecchi_3-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Mantoue#cite_note-De_Vecchi-3\">3<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Avant 1460, le\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Style gothique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Style_gothique\">style gothique<\/a>\u00a0tardif r\u00e9gnait \u00e0 Mantoue, comme dans le reste de la\u00a0<a title=\"Lombardie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lombardie\">Lombardie<\/a>. On peut dire que\u00a0<a title=\"Pisanello\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pisanello\">Pisanello<\/a>\u00a0est l&rsquo;artiste que la cour des Gonzague s&rsquo;attache, jusqu&rsquo;\u00e0 sa mort en 1455. Au ch\u00e2teau, il produit quelques fresques, dont la\u00a0<a class=\"new\" title=\"Torneo-battaglia di Louvezerp (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Torneo-battaglia_di_Louvezerp&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><i>Bataille et tournoi de Louvezerp<\/i><\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Torneo-battaglia di Louvezerp\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Torneo-battaglia_di_Louvezerp\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0Torneo-battaglia di Louvezerp\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a>\u00a0et con\u00e7oit aussi des m\u00e9dailles. D\u00e8s cette \u00e9poque, l&rsquo;influence des\u00a0<a title=\"\u00c9cole florentine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_florentine\">\u00e9coles toscanes<\/a>\u00a0est notoire comme en t\u00e9moigne la pr\u00e9sence \u00e0 la cour de\u00a0<a title=\"Filippo Brunelleschi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Filippo_Brunelleschi\">Filippo Brunelleschi<\/a>\u00a0entre 1436 et 1438 qui g\u00e8re des questions d&rsquo;<a title=\"Hydraulique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hydraulique\">hydraulique<\/a>. Par ailleurs, Mantoue se rapproche sur le plan culturel de\u00a0<a title=\"Padoue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Padoue\">Padoue<\/a>\u00a0tr\u00e8s t\u00f4t gagn\u00e9e aux id\u00e9aux humanistes, tentant d&rsquo;attirer\u00a0<a title=\"Donatello\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Donatello\">Donatello<\/a>\u00a0mais aussi des architectes toscans comme\u00a0<a title=\"Antonio Manetti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antonio_Manetti\">Antonio Manetti<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Luca Fancelli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luca_Fancelli\">Luca Fancelli<\/a><sup id=\"cite_ref-De_Vecchi_3-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Mantoue#cite_note-De_Vecchi-3\">3<\/a><\/sup>. Avec la paix revenue, le marquis\u00a0<a title=\"Louis de Gonzague\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_de_Gonzague\">Louis de Gonzague<\/a>\u00a0convoque presque simultan\u00e9ment\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"L\u00e9on Battista Alberti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%C3%A9on_Battista_Alberti\">L\u00e9on Battista Alberti<\/a>\u00a0(actif \u00e0 Mantoue en 1459) et\u00a0<a title=\"Andrea Mantegna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andrea_Mantegna\">Andrea Mantegna<\/a>\u00a0(actif en 1460)\u00a0: c&rsquo;est l\u00e0 le point de d\u00e9part incontest\u00e9 de la Renaissance mantouane<sup id=\"cite_ref-De_Vecchi_3-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Mantoue#cite_note-De_Vecchi-3\">3<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Andrea Mantegna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andrea_Mantegna\">Andrea Mantegna<\/a>\u00a0(1431-1506), originaire de\u00a0<a title=\"Padoue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Padoue\">Padoue<\/a>, est nomm\u00e9\u00a0<a title=\"Peintre de cour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peintre_de_cour\">artiste de cour<\/a>\u00a0par le marquis\u00a0<a title=\"Louis III de Mantoue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_III_de_Mantoue\">Louis III Gonzague<\/a>\u00a0en 1460. Il a deux fils peintres\u00a0<a title=\"Lodovico Mantegna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lodovico_Mantegna\">Lodovico Mantegna<\/a>\u00a0(1460-1510) et\u00a0<a title=\"Francesco Mantegna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francesco_Mantegna\">Francesco Mantegna<\/a>\u00a0(1470-1517) qui vont le seconder dans le cadre d&rsquo;un grand atelier o\u00f9 se croisent diff\u00e9rents m\u00e9tiers. Mantegna est \u00e0 regarder non seulement comme peintre, mais surtout comme directeur artistique des Gonzague\u00a0: par lui transitent toutes les commandes. Entrent \u00e0 son service\u00a0<a title=\"Giovanni Antonio da Brescia\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Antonio_da_Brescia\">Giovanni Antonio da Brescia<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Gian Marco Cavalli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gian_Marco_Cavalli\">Gian Marco Cavalli<\/a>, deux \u00e9minents orf\u00e8vres et graveurs<sup id=\"cite_ref-MiniLouvre_4-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Mantoue#cite_note-MiniLouvre-4\">4<\/a><\/sup>. L&rsquo;\u00e8re mantegnesque va bien au-del\u00e0 de 1506 (la mort du ma\u00eetre) et 1510 (la liquidation de son atelier)\u00a0: elle est d&rsquo;abord li\u00e9e \u00e0 l&rsquo;impulsion de Louis III Gonzague, mort en 1478, puis \u00e0 celle de son fils,\u00a0<a title=\"Fr\u00e9d\u00e9ric Ier de Mantoue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Ier_de_Mantoue\">Fr\u00e9d\u00e9ric<\/a>, qui poursuit la politique culturelle de son p\u00e8re. Avec la mont\u00e9e au pouvoir de\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois II de Mantoue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_II_de_Mantoue\">Fran\u00e7ois II<\/a>, qui devient un militaire renomm\u00e9, cette politique de prestige prend une nouvelle tournure\u00a0: le\u00a0<i><a title=\"Condottiere\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Condottiere\">condottiere<\/a><\/i>\u00a0laisse sa femme\u00a0<a title=\"Isabelle d'Este\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Isabelle_d%27Este\">Isabelle d&rsquo;Este<\/a>, dominer la sc\u00e8ne artistique<sup id=\"cite_ref-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Mantoue#cite_note-5\">5<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Isabelle convoque\u00a0<a title=\"Lorenzo Costa\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lorenzo_Costa\">Lorenzo Costa<\/a>\u00a0(1460-1535) en 1506, il remplace Mantegna au titre d&rsquo;artiste \u00e0 la cour. On croise aussi \u00e0 cette \u00e9poque\u00a0<a title=\"Giovanni Francesco Caroto\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Francesco_Caroto\">Giovanni Francesco Caroto<\/a>\u00a0(1480-1555) et\u00a0<a title=\"Girolamo Bonsignori\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Girolamo_Bonsignori\">Girolamo Bonsignori<\/a>\u00a0(<i>Fra Monsignori<\/i>) (1472-1529). Isabelle cherche \u00e0 collecter des antiquit\u00e9s de grande valeur, n\u00e9cessitant la collaboration des plus grands artistes actifs dans la p\u00e9ninsule, comme\u00a0<a title=\"Titien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Titien\">Titien<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"P\u00e9rugin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/P%C3%A9rugin\">P\u00e9rugin<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Leonardo da Vinci\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Leonardo_da_Vinci\">Leonardo da Vinci<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Le Corr\u00e8ge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Corr%C3%A8ge\">Le Corr\u00e8ge<\/a><sup id=\"cite_ref-6\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Mantoue#cite_note-6\">6<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cette passion pour le patronage artistique a \u00e9galement \u00e9t\u00e9 transmise \u00e0 son fils\u00a0<a title=\"Fr\u00e9d\u00e9ric II de Mantoue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_II_de_Mantoue\">Fr\u00e9d\u00e9ric II<\/a>, qui convoque \u00e0 Mantoue \u00e0 partir des ann\u00e9es 1520\u00a0<a title=\"Giulio Romano\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giulio_Romano\">Giulio Romano<\/a>, \u00e9tudiant exceptionnel de\u00a0<a title=\"Rapha\u00ebl (peintre)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rapha%C3%ABl_(peintre)\">Rapha\u00ebl<\/a>, qui a cr\u00e9\u00e9 pour lui le\u00a0<a title=\"Palais du Te\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palais_du_Te\">Palais du Te<\/a>, un exemple exceptionnel du classicisme du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle. Romano s&rsquo;entoure alors de nombreux assistants, dont\u00a0<a title=\"Le Primatice\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Primatice\">Le Primatice<\/a>\u00a0(1504-1570),\u00a0<a title=\"Fermo Ghisoni da Caravaggio\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fermo_Ghisoni_da_Caravaggio\">Fermo Ghisoni da Caravaggio<\/a>\u00a0(1505-1575),\u00a0<a title=\"Giorgio Ghisi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giorgio_Ghisi\">Giorgio Ghisi<\/a>\u00a0(1520-1582),\u00a0<a title=\"Benedetto Pagni\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Benedetto_Pagni\">Benedetto Pagni<\/a>\u00a0(actif en 1524-1578),\u00a0<a title=\"Teodoro Ghigi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Teodoro_Ghigi\">Teodoro Ghigi<\/a>\u00a0(1536-1601), ce dernier se voyant confier la t\u00e2che de terminer les \u0153uvres inachev\u00e9es par le ma\u00eetre<sup id=\"cite_ref-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Mantoue#cite_note-7\">7<\/a><\/sup>. Avec\u00a0<a title=\"Ippolito Andreasi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ippolito_Andreasi\">Ippolito Andreasi<\/a>\u00a0(1548-1608), il ach\u00e8ve le plafond de la coupole de la\u00a0<a title=\"Cath\u00e9drale San Pietro de Mantoue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cath%C3%A9drale_San_Pietro_de_Mantoue\">Cath\u00e9drale<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bon nombre de ces artistes vont partir au service du\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois Ier (roi de France)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Ier_(roi_de_France)\">roi de France<\/a>\u00a0en 1530. Trois ans plus t\u00f4t le\u00a0<a title=\"Sac de Rome (1527)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sac_de_Rome_(1527)\">sac de Rome<\/a>\u00a0par les arm\u00e9es de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Charles-Quint\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles-Quint\">Charles-Quint<\/a>\u00a0avait donn\u00e9 \u00e0 Mantoue un nouvel \u00e9clat. Avec le r\u00e8gne de\u00a0<a title=\"Louis IV de Gonzague-Nevers\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_IV_de_Gonzague-Nevers\">Louis IV de Gonzague-Nevers<\/a>, le rapprochement avec la France s&rsquo;accentue, par exemple, l&rsquo;art de la\u00a0<a title=\"Fa\u00efence\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fa%C3%AFence\">fa\u00efence<\/a>\u00a0fait la fortune de\u00a0<a title=\"Nevers\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nevers\">Nevers<\/a>\u00a0par ce biais. Son fils,\u00a0<a title=\"Charles Ier de Mantoue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles_Ier_de_Mantoue\">Charles<\/a>, vend en 1628, une grande partie de la fabuleuse collection d&rsquo;art des Gonzague au roi\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Charles Ier d\u2019Angleterre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles_Ier_d%E2%80%99Angleterre\">Charles\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0d\u2019Angleterre<\/a>. L&rsquo;\u00e9cole de Mantoue irrigue alors les collections royales de toute l&rsquo;Europe du Nord.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Notes_et_r\u00e9f\u00e9rences\"><span id=\"Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences\"><\/span>Notes et r\u00e9f\u00e9rences<\/h2>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0Cet article est partiellement ou en totalit\u00e9 issu de l\u2019article de Wikip\u00e9dia en italien intitul\u00e9\u00a0<span class=\"plainlinks\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Rinascimento_mantovano?oldid=87701542\">Rinascimento mantovano<\/a>\u00a0\u00bb\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Rinascimento_mantovano?action=history\">voir la liste des auteurs<\/a>)<\/small><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"references-small decimal\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"mw-references-wrap\">\n<ol class=\"references\">\n<li id=\"cite_note-1\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Mantoue#cite_ref-1\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Stefano Zuffi (2004),\u00a0<i>op. cit.<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0175.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-2\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Mantoue#cite_ref-2\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0Tatjana Pauli,\u00a0<i>Mantegna<\/i>, collection Art Book, Milan, Leonardo Arte, 2001,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a052.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-De_Vecchi-3\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Mantoue#cite_ref-De_Vecchi_3-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Mantoue#cite_ref-De_Vecchi_3-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Mantoue#cite_ref-De_Vecchi_3-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">De Vecchi (1999),\u00a0<i>op. cit.<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0183<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-MiniLouvre-4\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Mantoue#cite_ref-MiniLouvre_4-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/mini-site.louvre.fr\/mantegna\/acc\/xmlfr\/section_6_2.html\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0Mantegna et la gravure\u00a0\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fmini-site.louvre.fr%2Fmantegna%2Facc%2Fxmlfr%2Fsection_6_2.html\">archive<\/a>]<\/small>, notice p\u00e9dagogique de l&rsquo;exposition\u00a0<i>Mantegna<\/i>\u00a0au mus\u00e9e du Louvre (2008).<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-5\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Mantoue#cite_ref-5\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Tatjana Pauli (2001),\u00a0<i>op. cit.<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a090.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-6\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Mantoue#cite_ref-6\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0Mauro Lucco (direction),\u00a0<i>Mantegna a Mantova 1460-1506<\/i>, catalogue d&rsquo;exposition, Milan, Skira, 2006.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-7\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Mantoue#cite_ref-7\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"BryanRobert_Edmund_Graves1886\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Michael_BryanRobert_Edmund_Graves1886\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Michael\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Bryan<\/span>\u00a0et\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Robert Edmund Graves<\/span>\u00a0(\u00e9diteur),\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Dictionary of Painters and Engravers, Biographical and Critical<\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a02\u00a0:\u00a0<span class=\"lang-en italique\" lang=\"en\">L-Z<\/span>, York St. #4, Covent Garden, London, George Bell and Sons,\u00a0<time>1886<\/time>, Original de Fogg Library, num\u00e9ris\u00e9 le 18 mai 2007\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=K2cCAAAAYAAJ&amp;pg=PA1&amp;dq=Michael+Bryan+Painters+Engravers\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DK2cCAAAAYAAJ%26pg%3DPA1%26dq%3DMichael%2BBryan%2BPainters%2BEngravers\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0280<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Voir_aussi\">Voir aussi<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Bibliographie\">Bibliographie<\/h3>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">\u00ab\u00a0\u00c9cole de Mantoue\u00a0\u00bb, in\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Stendhal (Henri Beyle)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Stendhal_(Henri_Beyle)\">Stendhal<\/a>,\u00a0<i>\u00c9coles italiennes de Peinture<\/i>, tome I [r\u00e9dig\u00e9 entre 1812 et 1816], \u00e9dit\u00e9 et pr\u00e9fac\u00e9 par\u00a0<a title=\"Henri Martineau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_Martineau\">Henri Martineau<\/a>, Paris, Le Divan, 1932 \u2014\u00a0<small><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k6888t\" rel=\"nofollow\">lire sur\u00a0<i>Gallica<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k6888t\">archive<\/a>]<\/small><\/small>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0Pierluigi De Vecchi et Elda Cerchiari,\u00a0<i>I tempi dell&rsquo;arte<\/i>, tome 2, Milan, Bompiani, 1999,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/9788845171079\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/9788845171079\"><span class=\"nowrap\">9788845171079<\/span><\/a>)<\/small>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Stefano Zuffi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Stefano_Zuffi\">Stefano Zuffi<\/a>,\u00a0<i>Il Quattrocento<\/i>, Milan, Electa, 2004\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/9788837023157\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/9788837023157\"><span class=\"nowrap\">9788837023157<\/span><\/a>)<\/small>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Stefano Zuffi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Stefano_Zuffi\">Stefano Zuffi<\/a>,\u00a0<i>Il Cinquecento<\/i>, Milan, Electa, 2005\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/9788837034689\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/9788837034689\"><span class=\"nowrap\">9788837034689<\/span><\/a>)<\/small>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span id=\"AgostiThi\u00e9bautGalansinoStoppa2008\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Giovanni_AgostiDominique_Thi\u00e9bautArturo_GalansinoJacopo_Stoppa2008\" class=\"ouvrage\">Giovanni Agosti,\u00a0<a title=\"Dominique Thi\u00e9baut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dominique_Thi%C3%A9baut\">Dominique Thi\u00e9baut<\/a>, Arturo Galansino et Jacopo Stoppa (<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0de l&rsquo;anglais),\u00a0<cite class=\"italique\">Mantegna (1431-1506)<\/cite>, Paris, Mus\u00e9e du Louvre \u00e9ditions\/Hazan,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Catalogue de l&rsquo;exposition\u00a0\u00bb,\u00a0<time>2008<\/time>, 479\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-7541-0310-7\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-7541-0310-7\"><span class=\"nowrap\">978-2-7541-0310-7<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Image mise en avant : Mantegna L&rsquo;Adoration des bergers, tempera sur panneau, New York, Metropolitan Museum of Art. L\u2018\u00e9cole de Mantoue\u00a0est l&rsquo;un des grands\u00a0centres et courants artistiques lombards\u00a0de la\u00a0Renaissance italienne, regroupant des\u00a0peintres, mais aussi des sculpteurs, des architectes, des orf\u00e8vres, des c\u00e9ramistes et autres artisans, \u00e0 l&rsquo;initiative de la\u00a0maison de Gonzague, famille r\u00e9gnante sur\u00a0Mantoue. Entre [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14063,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-14056","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/14056","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14056"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/14056\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14071,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/14056\/revisions\/14071"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14063"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14056"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}