{"id":13866,"date":"2024-09-23T16:40:30","date_gmt":"2024-09-23T14:40:30","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?page_id=13866"},"modified":"2024-09-23T22:33:40","modified_gmt":"2024-09-23T20:33:40","slug":"la-persistance-de-la-memoire","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/la-persistance-de-la-memoire\/","title":{"rendered":"La Persistance de la M\u00e9moire"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire\">La Persistance de la M\u00e9moire<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-13933\" src=\"http:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Salvador-Dali-persistance-de-la-memoire-1931.jpg\" alt=\"\" width=\"1579\" height=\"1200\" srcset=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Salvador-Dali-persistance-de-la-memoire-1931.jpg 1579w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Salvador-Dali-persistance-de-la-memoire-1931-300x228.jpg 300w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Salvador-Dali-persistance-de-la-memoire-1931-1024x778.jpg 1024w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Salvador-Dali-persistance-de-la-memoire-1931-768x584.jpg 768w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Salvador-Dali-persistance-de-la-memoire-1931-1536x1167.jpg 1536w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Salvador-Dali-persistance-de-la-memoire-1931-1240x942.jpg 1240w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Salvador-Dali-persistance-de-la-memoire-1931-508x386.jpg 508w\" sizes=\"auto, (max-width: 1579px) 100vw, 1579px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i><b>La Persistance de la m\u00e9moire<\/b><\/i>\u00a0est un tableau\u00a0<a title=\"Surr\u00e9alisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Surr%C3%A9alisme\">surr\u00e9aliste<\/a>\u00a0peint en 1931 par\u00a0<a title=\"Salvador Dal\u00ed\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salvador_Dal%C3%AD\">Salvador Dal\u00ed<\/a>. C&rsquo;est une\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Huile sur toile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Huile_sur_toile\">huile sur toile<\/a>\u00a0connue dans le grand public sous le titre\u00a0<i><b>Les Montres molles<\/b><\/i>\u00a0et l&rsquo;un des plus c\u00e9l\u00e8bres tableaux du peintre. Expos\u00e9 pour la premi\u00e8re fois \u00e0 la galerie d&rsquo;art de Julien Levy en 1932, il est dans la collection du\u00a0<a title=\"Museum of Modern Art\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Museum_of_Modern_Art\">Museum of Modern Art<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"New York\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/New_York\">New York<\/a>\u00a0depuis 1934.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"La Persistance de la m\u00e9moire, Salvador DALI, 1931\" width=\"600\" height=\"338\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/edX2oyKafb0?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Repr\u00e9sentant la plage de\u00a0<a title=\"Portlligat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portlligat\">Portlligat<\/a>\u00a0agr\u00e9ment\u00e9e de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Montre \u00e0 gousset\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Montre_%C3%A0_gousset\">montres \u00e0 gousset<\/a>\u00a0fondant tel du camembert, la toile tourne autant en d\u00e9rision la rigidit\u00e9 du temps \u2014 oppos\u00e9e ici \u00e0 la persistance de la m\u00e9moire, titre de l\u2019\u0153uvre \u2014 qu&rsquo;elle refl\u00e8te les angoisses du peintre devant l&rsquo;inexorable avanc\u00e9e du temps et de la mort. Dal\u00ed exploita ici les \u00e9l\u00e9ments les plus caract\u00e9ristiques de sa p\u00e9riode surr\u00e9aliste pour d\u00e9velopper des th\u00e8mes universels\u00a0: le temps et la mort. Il en r\u00e9sulte une \u0153uvre \u00e0 la fois embl\u00e9matique de l\u2019\u0153uvre dalienne et une port\u00e9e g\u00e9n\u00e9rale.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"ANALYSE HISTOIRE DE L&#039;ART - LA PERSISTANCE DE LA MEMOIRE\" width=\"600\" height=\"338\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/KUxaVfpxE1Y?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Contexte\">Contexte<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">D&rsquo;apr\u00e8s la\u00a0<a title=\"Fondation Gala-Salvador Dal\u00ed\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fondation_Gala-Salvador_Dal%C3%AD\">fondation Gala-Salvador Dal\u00ed<\/a>, bien qu&rsquo;il n&rsquo;y ait aucune certitude sur le lieu de cr\u00e9ation de la toile, il est probable qu&rsquo;elle fut r\u00e9alis\u00e9e \u00e0\u00a0<a title=\"Portlligat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portlligat\">Portlligat<\/a>, peu apr\u00e8s que le couple y eut achet\u00e9 une maison de p\u00eacheur, en\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1930-03\" data-sort-value=\"1930-03\">mars 1930<\/time><sup id=\"cite_ref-persist1_2-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-persist1-2\">2<\/a><\/sup>, et au d\u00e9but de l&rsquo;intense bouillonnement artistique qui marqua l&rsquo;av\u00e8nement de la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Seconde R\u00e9publique espagnole\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Seconde_R%C3%A9publique_espagnole\">Seconde R\u00e9publique espagnole<\/a>\u00a0(1931-1939)<sup id=\"cite_ref-persist1_2-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-persist1-2\">2<\/a><\/sup>, avec la formation du\u00a0<a title=\"GATCPAC\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/GATCPAC\">GATCPAC<\/a>\u00a0par exemple. Dali \u00e9tait alors en pleine p\u00e9riode surr\u00e9aliste\u00a0; il avait \u00e9t\u00e9 int\u00e9gr\u00e9 dans le cercle des surr\u00e9alistes parisiens depuis 1929<sup id=\"cite_ref-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-3\">3<\/a><\/sup>\u00a0et avait invent\u00e9 r\u00e9cemment la\u00a0<a title=\"M\u00e9thode parano\u00efaque-critique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%A9thode_parano%C3%AFaque-critique\">m\u00e9thode parano\u00efaque-critique<\/a><sup id=\"cite_ref-Bio28_4-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-Bio28-4\">4<\/a><\/sup>. Sa relation avec\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Gala Dali\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gala_Dali\">Gala<\/a>\u00a0et une accusation de blasph\u00e8me sur sa m\u00e8re<sup id=\"cite_ref-Bio22_5-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-Bio22-5\">5<\/a><\/sup>\u00a0avaient entra\u00een\u00e9 la rupture des rapports avec sa famille deux ans auparavant<sup id=\"cite_ref-persist1_2-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-persist1-2\">2<\/a><\/sup>. L&rsquo;artiste \u00e9tait en plein renouveau tant artistique que personnel<sup id=\"cite_ref-persist1_2-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-persist1-2\">2<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans son \u0153uvre autobiographique\u00a0<i>La Vie secr\u00e8te de Salvador Dali<\/i><sup id=\"cite_ref-persist6_6-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-persist6-6\">6<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-7\">7<\/a><\/sup>\u00a0le peintre explique qu&rsquo;apr\u00e8s un repas avec des amis et son \u00e9pouse, il devait accompagner le groupe au cin\u00e9ma, mais, une migraine l&rsquo;ayant pris, il pr\u00e9f\u00e9ra les laisser y aller sans lui. Quand ils furent partis, son regard se perdit dans le camembert mou qui tra\u00eenait dans son assiette. Il se rem\u00e9mora alors les moments pass\u00e9s avec Gala\u00a0; il en conclut que le fort caract\u00e8re de celle-ci lui avait forg\u00e9 comme une carapace, ou cro\u00fbte, qui le prot\u00e9geait de l&rsquo;ext\u00e9rieur, mais lui se trouvait \u00e0 l&rsquo;int\u00e9rieur\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0comme tout mou<sup id=\"cite_ref-persist6_6-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-persist6-6\">6<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Appliquant sa m\u00e9thode surr\u00e9aliste\u00a0<a title=\"M\u00e9thode parano\u00efaque-critique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%A9thode_parano%C3%AFaque-critique\">parano\u00efa-critique<\/a>, il se laissa inspirer par le camembert coulant pour repr\u00e9senter sa hantise du temps et de la mort comme une montre molle. Il avait d\u00e9j\u00e0 peint le fond de son prochain tableau\u00a0: le paysage d\u00e9sertique de\u00a0<a title=\"Portlligat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portlligat\">Portlligat<\/a>\u00a0avec les rochers, et esquiss\u00e9 un olivier<sup id=\"cite_ref-persist6_6-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-persist6-6\">6<\/a><\/sup>. Il y ajouta les montres pendant le temps que dura la s\u00e9ance de cin\u00e9ma<sup id=\"cite_ref-persist7-8_8-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-persist7-8-8\">8<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Description\">Description<\/h2>\n<\/div>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td colspan=\"2\"><b>Image externe<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td><span class=\"skin-invert\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/aa\/Zoom-icon.png\/15px-Zoom-icon.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/aa\/Zoom-icon.png\/23px-Zoom-icon.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/aa\/Zoom-icon.png\/30px-Zoom-icon.png 2x\" alt=\"\" width=\"15\" height=\"16\" data-file-width=\"353\" data-file-height=\"366\" \/><\/span><\/td>\n<td><a class=\"extiw\" title=\"en:File:The Persistence of Memory.jpg\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/File:The_Persistence_of_Memory.jpg\">Lien vers le tableau\u00a0<i>La Persistance de la m\u00e9moire<\/i><\/a>. L&rsquo;image est prot\u00e9g\u00e9e par\u00a0<a title=\"Droit d'auteur\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Droit_d%27auteur\">droit d&rsquo;auteur<\/a>\u00a0et sa reproduction n&rsquo;est pas autoris\u00e9e sur la Wikip\u00e9dia francophone.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: justify;\">En fond est repr\u00e9sent\u00e9e la crique de Portlligat, \u00e0 laquelle Dali \u00e9tait tr\u00e8s attach\u00e9 et qui, d&rsquo;apr\u00e8s\u00a0<a title=\"Robert Descharnes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robert_Descharnes\">Robert Descharnes<\/a>\u00a0servit souvent de\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0toile de fond, de portant et de rideau de sc\u00e8ne\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0aux \u0153uvres du peintre<sup id=\"cite_ref-9\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-9\">9<\/a><\/sup>. Dali affirma \u00e0 ce propos\u00a0:<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u00ab\u00a0li\u00e9 \u00e0 jamais \u00e0 ce Portlligat \u2013 qui veut dire port li\u00e9 &#8211; o\u00f9 j\u2019ai d\u00e9fini toutes mes v\u00e9rit\u00e9s crues et mes racines. Je ne suis chez moi qu\u2019en ce lieu\u00a0; ailleurs je campe<sup id=\"cite_ref-10\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-10\">10<\/a><\/sup>.\u00a0\u00bb<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le tableau repr\u00e9sente un ciel cr\u00e9pusculaire, occupant le tiers sup\u00e9rieur, dominant une plage et la M\u00e9diterran\u00e9e. L&rsquo;horizon marin qui sert de point de fuite est le seul \u00e9l\u00e9ment lumineux de la toile. La crique, les rochers et les falaises de Portlligat sont repr\u00e9sent\u00e9s \u00e0 droite. Selon la fondation Gala et Salvador Dali, le peintre\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0offre une vision simple et aust\u00e8re de la nature, un paysage plut\u00f4t statique qui transmet une certaine id\u00e9e de st\u00e9rilit\u00e9<sup id=\"cite_ref-pm_11-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-pm-11\">11<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>. La lumi\u00e8re semble vitrifier le paysage.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les deux tiers inf\u00e9rieurs, o\u00f9 dominent les couleurs froides, sont occup\u00e9s par la plage o\u00f9 se trouvent trois montres molles et une solide. L&rsquo;une est suspendue \u00e0 une branche\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0d&rsquo;olivier<sup id=\"cite_ref-pm_11-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-pm-11\">11<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>, l&rsquo;autre repose sur une forme blanche cadav\u00e9rique allong\u00e9e sur le sable qui n&rsquo;est autre qu&rsquo;une repr\u00e9sentation d\u00e9form\u00e9e du\u00a0<i><a title=\"Le Grand Masturbateur\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Grand_Masturbateur\">Grand masturbateur<\/a><\/i>. Cet \u00e9l\u00e9ment r\u00e9current et obsessionnel de Dali depuis la r\u00e9alisation de la toile homonyme, contient un autoportrait du peintre sous la forme des rochers de Portlligat qui sont d\u00e9j\u00e0 repr\u00e9sent\u00e9s en fond de cette toile (les falaises \u00e0 droite). Enfin, les deux derni\u00e8res montres reposent sur le bord d&rsquo;un meuble situ\u00e9 \u00e0 l&rsquo;ext\u00e9rieur du champ de vision du spectateur et dont seul un angle est visible dans le coin inf\u00e9rieur gauche de l\u2019\u0153uvre<sup id=\"cite_ref-pm_11-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-pm-11\">11<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aucune de ces montres n&rsquo;indique la m\u00eame heure, m\u00eame si les couleurs et la lumi\u00e8re sont celles du cr\u00e9puscule. Des deux derni\u00e8res montres, l&rsquo;une est molle et est surmont\u00e9e par une mouche &#8211; insecte volant et li\u00e9 \u00e0 un sentiment positif chez Dali. La derni\u00e8re montre est la seule solide et la seule peinte dans une couleur chaude, orang\u00e9e, se d\u00e9marquant nettement des montres molles aux tonalit\u00e9s bleut\u00e9es froides. C&rsquo;est une\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Montre \u00e0 gousset\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Montre_%C3%A0_gousset\">montre \u00e0 gousset<\/a>\u00a0montr\u00e9e \u00e0 l&rsquo;envers et masquant donc les aiguilles indiquant l&rsquo;heure. Elle est infest\u00e9e de fourmis &#8211; insecte li\u00e9, lui, \u00e0 un sentiment d&rsquo;horreur chez le peintre. Jean-Hubert Martin sugg\u00e8re que cette derni\u00e8re soit la montre du p\u00e8re de Dali avec lequel il \u00e9tait profond\u00e9ment brouill\u00e9<sup id=\"cite_ref-12\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-12\">12<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">De ce tableau qui devint une des \u0153uvres les plus embl\u00e9matiques de Dal\u00ed, le peintre raconta que Gala lui affirma que\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0personne ne peut l\u2019oublier apr\u00e8s l\u2019avoir vu\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-persist7-8_8-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-persist7-8-8\">8<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-13\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-13\">13<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Symbolique\">Symbolique<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dali exploite dans cette \u0153uvre la plupart de ses \u00e9l\u00e9ments picturaux r\u00e9currents de cette p\u00e9riode\u00a0: l&rsquo;opposition dur-mou (rigidit\u00e9 du temps, de l&rsquo;olivier mort, fromage coulant), le comestible (camembert), le bestiaire (fourmis, mouches), la sexualit\u00e9 et l&rsquo;autoportrait (<i>Le Grand Masturbateur<\/i>), le paysage de Portlligat comme fond. Il d\u00e9veloppe des th\u00e8mes universels, le temps et la mort.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Par sa construction &#8211; lignes de fuites du meuble, plans successifs des montres, horizon marin &#8211; la peinture guide l\u2019\u0153il du spectateur. Il existe deux axes de lecture. Le premier, suivant l&rsquo;angle du meuble sur la plage aboutit au point de fuite situ\u00e9 au-del\u00e0 (et au-dessus) de la toile. La succession des couleurs va des teintes froides de la plage et du meuble aux nuances chaudes et claires de l&rsquo;horizon, oppos\u00e9es au reste de la toile et qui attirent le regard. La vision passe, plan par plan, de la plage sombre vers l&rsquo;horizon, puis vers un au-del\u00e0 marqu\u00e9 par la clart\u00e9 du point de fuite, interpr\u00e9t\u00e9 souvent comme une invitation \u00e0 l&rsquo;au-del\u00e0, tant celui du tableau que de la vie\u00a0: les th\u00e8mes centraux sont ici la mort et l&rsquo;angoisse du temps qui passe. Un second axe de lecture est la diagonale depuis l&rsquo;angle inf\u00e9rieur gauche jusqu&rsquo;\u00e0 l&rsquo;angle sup\u00e9rieur droit, qui est mat\u00e9rialis\u00e9e par le bord sup\u00e9rieur du\u00a0<i>grand masturbateur<\/i>\u00a0sur la plage, et qui passe \u00e9galement d&rsquo;une zone froide et sombre aux lumineux rochers de Portlligat sur l&rsquo;horizon<sup id=\"cite_ref-pm8_14-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-pm8-14\">14<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Montrant au centre une \u00e9trange cr\u00e9ature, portrait de lui-m\u00eame avec des longs cils \u00e9galement pr\u00e9sent dans la toile\u00a0<i><a title=\"Le Grand Masturbateur\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Grand_Masturbateur\">Le Grand Masturbateur<\/a><\/i>, la toile tourne en d\u00e9rision la rigidit\u00e9 du temps chronom\u00e9trique et est une\u00a0<a title=\"All\u00e9gorie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/All%C3%A9gorie\">all\u00e9gorie<\/a>\u00a0de l&rsquo;immortalit\u00e9. Pour l&rsquo;association\u00a0<i>els amics del museu de Dali<\/i><\/p>\n<blockquote>\n<p>\u00ab\u00a0Il est \u00e9vident que Dal\u00ed \u00e9voque ici l\u2019une des pr\u00e9occupations les plus artificielles et abstraites invent\u00e9es par l\u2019homme\u00a0: l\u2019obsession de contr\u00f4ler le temps par les heures que marque la montre [&#8230;] Dal\u00ed d\u00e9forme les instruments m\u00eames qui doivent nous informer sur le temps et il en annule la fonction<sup id=\"cite_ref-pm5_15-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-pm5-15\">15<\/a><\/sup>.\u00a0\u00bb<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ces \u00e9l\u00e9ments doivent enfin \u00eatre mis en relation avec le titre. Comme le firent souvent les surr\u00e9alistes, Dal\u00ed oppose frontalement le contenu de la peinture \u00e0 son titre<sup id=\"cite_ref-16\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-16\">Note 1<\/a><\/sup>. Si la toile repr\u00e9sente la fugacit\u00e9 du temps par ses montres molles aux heures diff\u00e9rentes, si l&rsquo;image oblige l\u2019\u0153il \u00e0 parcourir rapidement le tableau, le titre\u00a0<i>La persistance de la m\u00e9moire<\/i>\u00a0renvoie aux notions oppos\u00e9es de statique et de dur\u00e9e.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Mysticisme\">Mysticisme<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans un entretien t\u00e9l\u00e9vis\u00e9 de 1961, Dal\u00ed explique que\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Les montres molles sont comme du fromage, et surtout comme le camembert quand il est tout \u00e0 fait \u00e0 point, c\u2019est-\u00e0-dire qui a la tendance de commencer \u00e0 d\u00e9gouliner\u00a0\u00bb<\/span>, justifiant le\u00a0<a title=\"Mystique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mystique\">mysticisme<\/a>\u00a0du tableau par le fait que \u00ab\u00a0J\u00e9sus, c\u2019est du fromage\u00a0\u00bb, et m\u00eame\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0des montagnes de fromage\u00a0\u00bb<\/span>, ce qui selon lui est affirm\u00e9 par\u00a0<a title=\"Augustin d'Hippone\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Augustin_d%27Hippone\">saint Augustin<\/a>\u00a0dans une interpr\u00e9tation d&rsquo;un\u00a0<a title=\"Psaume\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Psaume\">psaume<\/a>\u00a0incertain de la\u00a0<a title=\"Bible\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bible\">Bible<\/a>\u00a0comparant Dieu \u00e0 une ou des montagnes<sup id=\"cite_ref-17\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-17\">16<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-18\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-18\">Note 2<\/a><\/sup><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans la\u00a0<a title=\"Vulgate\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vulgate\">Vulgate<\/a>, on retrouve bien au verset 16 de ce psaume\u00a0<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"la\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">Mons Dei mons pinguis mons coagulatus mons pinguis<\/span>\u00a0\u00bb<\/span>.\u00a0<i><span class=\"lang-la\" lang=\"la\">Pinguis<\/span><\/i>\u00a0et\u00a0<i><span class=\"lang-la\" lang=\"la\">coagulatus<\/span><\/i>, qui devraient \u00eatre interpr\u00e9t\u00e9s selon des sens imag\u00e9s (\u00ab\u00a0terre fertile\u00a0\u00bb), sont ici pris dans leurs sens litt\u00e9raux\u00a0: \u00ab\u00a0gras\u00a0\u00bb et \u00ab\u00a0caill\u00e9, coagul\u00e9 en fromage\u00a0\u00bb respectivement<sup id=\"cite_ref-19\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_note-19\">Note 3<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Influences\">Influences<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Il reprit cette \u00e9vocation vingt ans plus tard, sous l&rsquo;influence manifeste de sa lecture artistique des avanc\u00e9es scientifiques (de la physique quantique en particulier), qui \u00e9taient en plein d\u00e9veloppement. Il r\u00e9\u00e9tudia son tableau en cr\u00e9ant\u00a0<i><a title=\"La D\u00e9sint\u00e9gration de la persistance de la m\u00e9moire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_D%C3%A9sint%C3%A9gration_de_la_persistance_de_la_m%C3%A9moire\">La D\u00e9sint\u00e9gration de la persistance de la m\u00e9moire<\/a><\/i>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Dans_la_culture_populaire\">Dans la culture populaire<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone\"><span class=\"mw-valign-text-top noviewer\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Fairytale_warning.png?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/17px-Fairytale_warning.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/26px-Fairytale_warning.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/34px-Fairytale_warning.png 2x\" alt=\"\" width=\"17\" height=\"17\" data-file-width=\"64\" data-file-height=\"64\" \/><\/a><\/span><\/div>\n<div class=\"bandeau-cell\">Cette section est vide, insuffisamment d\u00e9taill\u00e9e ou incompl\u00e8te.\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:EditPage\/La Persistance de la m\u00e9moire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:EditPage\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire\">Votre aide<\/a>\u00a0est la bienvenue\u00a0!\u00a0<a title=\"Aide:Comment modifier une page\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:Comment_modifier_une_page\">Comment faire\u00a0?<\/a><\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans\u00a0<i><a title=\"Les Looney Tunes passent \u00e0 l'action\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Looney_Tunes_passent_%C3%A0_l%27action\">Les Looney Tunes passent \u00e0 l&rsquo;action<\/a><\/i>\u00a0(2003) de\u00a0<a title=\"Joe Dante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joe_Dante\">Joe Dante<\/a>,\u00a0<a title=\"Daffy Duck\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Daffy_Duck\">Daffy Duck<\/a>,\u00a0<a title=\"Bugs Bunny\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bugs_Bunny\">Bugs Bunny<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Elmer Fudd\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Elmer_Fudd\">Elmer Fudd<\/a>\u00a0\u00ab\u00a0entrent\u00a0\u00bb dans plusieurs tableaux du\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Louvre\">mus\u00e9e du Louvre<\/a>, dont\u00a0<i>La persistance de la M\u00e9moire<\/i>, pour l&rsquo;occasion repr\u00e9sent\u00e9 dans le mus\u00e9e parisien.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Notes_et_r\u00e9f\u00e9rences\"><span id=\"Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences\"><\/span>Notes et r\u00e9f\u00e9rences<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Notes\">Notes<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"references-small decimal\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"mw-references-wrap\">\n<ol class=\"references\">\n<li id=\"cite_note-16\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-16\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Voir\u00a0<i><a title=\"La Trahison des images\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Trahison_des_images\">La Trahison des images (ceci n&rsquo;est pas une pipe)<\/a><\/i>\u00a0pour un des exemples les plus c\u00e9l\u00e8bres.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-18\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-18\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">En effet, Augustin, dans son\u00a0<i>Discours sur le\u00a0<a title=\"Psaume 68 (67)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Psaume_68_(67)\">Psaume LXVII<\/a><\/i>, commente le verset 16 de la fa\u00e7on suivante\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.clerus.org\/bibliaclerusonline\/es\/dln.htm\" rel=\"nofollow\">Augustin, sur les Psaumes 68<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.clerus.org%2Fbibliaclerusonline%2Fes%2Fdln.htm\">archive<\/a>]<\/small>.\u00a0:<\/span><br \/>\n<blockquote>\n<p>\u00ab\u00a0C&rsquo;est cette montagne de Selmon que le Proph\u00e8te appelle ensuite \u00ab\u00a0Montagne de Dieu, montagne fertile, montagne laiteuse, ou grasse (<a title=\"Vulgate\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vulgate\">Vulgate<\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.thelatinlibrary.com\/bible\/psalms.shtml#67\" rel=\"nofollow\">Ps 67 (68),16<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.thelatinlibrary.com%2Fbible%2Fpsalms.shtml%2367\">archive<\/a>]<\/small>.\u00a0\u00bb. Quel autre sens que celui de la fertilit\u00e9 peut-on donner \u00e0 une montagne grasse\u00a0? Car cette montagne, c&rsquo;est-\u00e0-dire \u00ab\u00a0Selmon\u00a0\u00bb est encore appel\u00e9e de ce m\u00eame nom. Mais nous, quelle montagne devons-nous entendre par cette \u00ab\u00a0montagne de Dieu, cette montagne fertile, cette montagne grasse\u00a0\u00bb, sinon ce m\u00eame Christ, Notre-Seigneur, dont un autre Proph\u00e8te a dit\u00a0: \u00ab\u00a0Voil\u00e0 que dans les derniers jours, la montagne du Seigneur se manifestera au-dessus du sommet des montagnes\u00a0\u00bb (<a title=\"Vulgate\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vulgate\">Vulgate<\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.thelatinlibrary.com\/bible\/isaiah.shtml#2\" rel=\"nofollow\">Is 2,2<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.thelatinlibrary.com%2Fbible%2Fisaiah.shtml%232\">archive<\/a>]<\/small>.\u00a0?\u00a0\u00bb<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\nL&rsquo;explication de ce verset est num\u00e9rot\u00e9e 22, mais c&rsquo;est bien au verset 16 que cette partie de son texte fait r\u00e9f\u00e9rence. Ce d\u00e9calage est d\u00fb au fait qu&rsquo;Augustin donne deux commentaires successifs de certains versets, auxquels correspondent donc deux num\u00e9ros dans son texte.<\/p>\n<\/li>\n<li id=\"cite_note-19\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-19\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">La\u00a0<a title=\"Vulgate\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vulgate\">Vulgate<\/a>\u00a0latine a traduit ici la\u00a0<a title=\"Septante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Septante\">Septante<\/a>\u00a0grecque\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/titus.fkidg1.uni-frankfurt.de\/texte\/etcs\/grie\/sept\/sept.htm?sept636.htm#VT_Ps._67\" rel=\"nofollow\"><span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"grc\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">\u1f44\u03c1\u03bf\u03c2 \u03c4\u03bf\u1fe6 \u03b8\u03b5\u03bf\u1fe6 \u1f44\u03c1\u03bf\u03c2 \u03c0\u1fd6\u03bf\u03bd \u1f44\u03c1\u03bf\u03c2 \u03c4\u03b5\u03c4\u03c5\u03c1\u03c9\u03bc\u03ad\u03bd\u03bf\u03bd \u1f44\u03c1\u03bf\u03c2 \u03c0\u1fd6\u03bf\u03bd<\/span>\u00a0\u00bb<\/span><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Ftitus.fkidg1.uni-frankfurt.de%2Ftexte%2Fetcs%2Fgrie%2Fsept%2Fsept.htm%3Fsept636.htm%23VT_Ps._67\">archive<\/a>]<\/small>, qui elle-m\u00eame a probablement interpr\u00e9t\u00e9 le nom de la montagne\u00a0<span class=\"lang-he\" dir=\"rtl\" lang=\"he\">\u05d1\u05b8\u05bc\u05e9\u05b8\u05c1\u05df<\/span>\u00a0(<i>B\u0101\u0161\u0101n<\/i>) comme\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ea\/A_Hebrew_and_English_Lexicon_%28Brown-Driver-Briggs%29.djvu\/page167-1024px-A_Hebrew_and_English_Lexicon_%28Brown-Driver-Briggs%29.djvu.jpg\">\u00ab\u00a0terre molle (et fertile\/grasse)\u00a0\u00bb<\/a>\u00a0et confondu, sur la m\u00eame racine\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ea\/A_Hebrew_and_English_Lexicon_%28Brown-Driver-Briggs%29.djvu\/page172-1024px-A_Hebrew_and_English_Lexicon_%28Brown-Driver-Briggs%29.djvu.jpg\"><span class=\"lang-he\" dir=\"rtl\" lang=\"he\">\u05d2\u05d1\u05df<\/span>\u00a0(<i>g-b-n<\/i>) \u00ab\u00a0se contracter\u00a0\u00bb<\/a>, les sens\u00a0<span class=\"lang-he\" dir=\"rtl\" lang=\"he\">\u05d2\u05b7\u05bc\u05d1\u05b0\u05e0\u05b9\u05df<\/span>\u00a0(<i>ga\u1e07nin<\/i>) \u00ab\u00a0sommet (arrondi)\u00a0\u00bb et\u00a0<span class=\"lang-he\" dir=\"rtl\" lang=\"he\">\u05d2\u05b0\u05bc\u05d1\u05b4\u05d9\u05e0\u05b8\u05d4<\/span>\u00a0(<i>g\u0259\u1e07\u00een\u0101<\/i>) \u00ab\u00a0caill\u00e9, fromage\u00a0\u00bb. Au contraire, les traductions de ce passage directement depuis l&rsquo;h\u00e9breu\u00a0<span class=\"need_ref\" title=\"Ce passage n\u00e9cessite une r\u00e9f\u00e9rence.\">sans passer par la Septante<\/span><sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Aide:R\u00e9f\u00e9rence n\u00e9cessaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:R%C3%A9f%C3%A9rence_n%C3%A9cessaire\">[r\u00e9f.\u00a0n\u00e9cessaire]<\/a><\/sup>\u00a0suppriment les rapports possibles avec le fromage, comme la traduction par\u00a0<a title=\"Louis Segond\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Segond\">Louis Segond<\/a>\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Montagnes de Dieu, montagnes de Basan, montagnes aux cimes nombreuses, montagnes de Basan\u00a0\u00bb<\/span>, ou comme\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.mechon-mamre.org\/f\/ft\/ft2668.htm\" rel=\"nofollow\">la traduction du rabbinat<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.mechon-mamre.org%2Ff%2Fft%2Fft2668.htm\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0et de nombreuses traductions modernes.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"R\u00e9f\u00e9rences\"><span id=\"R.C3.A9f.C3.A9rences\"><\/span>R\u00e9f\u00e9rences<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"references-small decimal\" style=\"text-align: justify;\">\n<ol class=\"references\">\n<li id=\"cite_note-1\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-1\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#Fondation\">La Persistance de la m\u00e9moire 2006<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a01<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-persist1-2\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-persist1_2-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-persist1_2-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-persist1_2-2\">c<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-persist1_2-3\">d<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#Fondation\">La Persistance de la m\u00e9moire 2006<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a01-2<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-3\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-3\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#GrandeHistoire12\">Elisabetta Gallingani et Chiara Di Cesare 2007<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0386<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Bio28-4\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-Bio28_4-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#bio\">Robert Descharnes 1987<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a028<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Bio22-5\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-Bio22_5-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#bio\">Robert Descharnes 1987<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a022<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-persist6-6\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-persist6_6-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-persist6_6-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-persist6_6-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#Fondation\">La Persistance de la m\u00e9moire 2006<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a06<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-7\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-7\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Dali1952\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Salvador_Dali1952\" class=\"ouvrage\">Salvador Dali,\u00a0<cite class=\"italique\">La Vie Secr\u00e8te de Salvador Dal\u00ed<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions de la Table ronde\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_de_la_Table_ronde\">La Table Ronde<\/a>,\u00a0<time>1952<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0246 et suivantes<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-persist7-8-8\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-persist7-8_8-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-persist7-8_8-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#Fondation\">La Persistance de la m\u00e9moire 2006<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a07-8<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-9\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-9\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#bio\">Robert Descharnes 1987<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a011<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-10\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-10\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#Fondation\">La Persistance de la m\u00e9moire 2006<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a03<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-pm-11\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-pm_11-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-pm_11-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-pm_11-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#Fondation\">La Persistance de la m\u00e9moire 2006<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a04<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-12\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-12\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Jean-Hubert Martin fut le commissaire de l&rsquo;exposition Dal\u00ed au Centre Beaubourg de 2012.\u00a0<span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.lexpress.fr\/culture\/art\/comment-interpreter-persistance-de-la-memoire-de-dali_1190536.html\" rel=\"nofollow\"><cite>Comment interpr\u00e9ter Persistance de la m\u00e9moire de Dal\u00ed?<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.lexpress.fr%2Fculture%2Fart%2Fcomment-interpreter-persistance-de-la-memoire-de-dali_1190536.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-13\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-13\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Dali1952\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Salvador_Dali1952\" class=\"ouvrage\">Salvador Dali,\u00a0<cite class=\"italique\">La Vie Secr\u00e8te de Salvador Dal\u00ed<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions de la Table ronde\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_de_la_Table_ronde\">La Table Ronde<\/a>,\u00a0<time>1952<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0246<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-pm8-14\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-pm8_14-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#Fondation\">La Persistance de la m\u00e9moire 2006<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a08<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-pm5-15\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-pm5_15-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#Fondation\">La Persistance de la m\u00e9moire 2006<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a05<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-17\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Persistance_de_la_m%C3%A9moire#cite_ref-17\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.larousse.fr\/encyclopedie\/musique\/Laroussefr_-_Article\/1102358\" rel=\"nofollow\">Salvador Dal\u00ed, sur les montres molles et sur J\u00e9sus, 1961<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.larousse.fr%2Fencyclopedie%2Fmusique%2FLaroussefr_-_Article%2F1102358\">archive<\/a>]<\/small>, Encyclop\u00e9die Larousse. L&rsquo;entretien est visible sur\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.ina.fr\/media\/entretiens\/video\/I00008167\/salvador-dali-jesus-est-une-montagne-de-fromages.fr.html\" rel=\"nofollow\">le site de l&rsquo;INA<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.ina.fr%2Fmedia%2Fentretiens%2Fvideo%2FI00008167%2Fsalvador-dali-jesus-est-une-montagne-de-fromages.fr.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Voir_aussi\">Voir aussi<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Bibliographie\">Bibliographie<\/h3>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Fondation\" class=\"ouvrage\">Anna Otero,\u00a0<cite class=\"italique\">Histoire d\u2019un tableau\u00a0: la Persistance de la m\u00e9moire<\/cite>, Centre d\u2019Estudis Dalinians\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.salvador-dali.org\/media\/upload\/arxius\/Amics\/PersisFranWeb.pdf\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.salvador-dali.org%2Fmedia%2Fupload%2Farxius%2FAmics%2FPersisFranWeb.pdf\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span id=\"bio\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Robert Descharnes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robert_Descharnes\">Robert\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Descharnes<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">Salvador Dal\u00ed<\/cite>, Nouvelles \u00e9ditions fran\u00e7aises,\u00a0<time>1987<\/time><\/span><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span id=\"GrandeHistoire12\" class=\"ouvrage\">Elisabetta\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Gallingani<\/span>\u00a0et Chiara\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Di Cesare<\/span>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0de l&rsquo;italien),\u00a0<cite class=\"italique\">La Grande Histoire de l&rsquo;Art\u00a0: Du cubisme au surr\u00e9alisme, ouvrage collectif<\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"tome\">t.<\/abbr>\u00a012, Paris, E-ducation.it S.p.A. et Mediasat Group S.A.,\u00a0<time>2007<\/time>, 407\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-35091-076-5\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-35091-076-5\"><span class=\"nowrap\">978-2-35091-076-5<\/span><\/a>,\u00a0<a title=\"Biblioth\u00e8que nationale de France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Biblioth%C3%A8que_nationale_de_France\">BNF<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive nowrap\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/catalogue.bnf.fr\/ark:\/12148\/cb40930990x.public\" rel=\"nofollow\">40930990<\/a><\/span>)<\/small><\/span><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La Persistance de la M\u00e9moire La Persistance de la m\u00e9moire\u00a0est un tableau\u00a0surr\u00e9aliste\u00a0peint en 1931 par\u00a0Salvador Dal\u00ed. C&rsquo;est une\u00a0huile sur toile\u00a0connue dans le grand public sous le titre\u00a0Les Montres molles\u00a0et l&rsquo;un des plus c\u00e9l\u00e8bres tableaux du peintre. Expos\u00e9 pour la premi\u00e8re fois \u00e0 la galerie d&rsquo;art de Julien Levy en 1932, il est dans la collection [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13933,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-13866","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13866","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13866"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13866\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13936,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13866\/revisions\/13936"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13933"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13866"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}