{"id":13848,"date":"2024-09-23T16:28:58","date_gmt":"2024-09-23T14:28:58","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?page_id=13848"},"modified":"2024-09-23T21:04:33","modified_gmt":"2024-09-23T19:04:33","slug":"la-creation-dadam","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/la-creation-dadam\/","title":{"rendered":"La Cr\u00e9ation d\u2019Adam"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)\">La Cr\u00e9ation d&rsquo;Adam<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i><b>La Cr\u00e9ation d&rsquo;Adam<\/b><\/i>\u00a0est l&rsquo;une des neuf\u00a0<a title=\"Fresque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fresque\">fresques<\/a>\u00a0inspir\u00e9es du\u00a0<a title=\"Livre de la Gen\u00e8se\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Livre_de_la_Gen%C3%A8se\">livre de la Gen\u00e8se<\/a>, peintes par\u00a0<a title=\"Michel-Ange\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel-Ange\">Michel-Ange<\/a>\u00a0sur la partie centrale de la\u00a0<a title=\"Vo\u00fbte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vo%C3%BBte\">vo\u00fbte<\/a>\u00a0du\u00a0<a title=\"Plafond de la chapelle Sixtine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Plafond_de_la_chapelle_Sixtine\">plafond de la chapelle Sixtine<\/a>, dans les\u00a0<a title=\"Mus\u00e9es du Vatican\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9es_du_Vatican\">mus\u00e9es<\/a>\u00a0du Vatican \u00e0\u00a0<a title=\"Rome\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rome\">Rome<\/a>, command\u00e9e par le pape\u00a0<a title=\"Jules II\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jules_II\">Jules II<\/a>. Elle constitue la quatri\u00e8me histoire de cette s\u00e9rie de neuf, pr\u00e9c\u00e9d\u00e9e par\u00a0<i><a title=\"La S\u00e9paration des terres et des eaux\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_S%C3%A9paration_des_terres_et_des_eaux\">La S\u00e9paration des terres et des eaux<\/a><\/i>, et suivie par\u00a0<a title=\"La Cr\u00e9ation d'\u00c8ve (Michel-Ange)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27%C3%88ve_(Michel-Ange)\"><i>La Cr\u00e9ation d&rsquo;\u00c8ve<\/i><\/a>. Bien qu&rsquo;\u00e9voqu\u00e9e relativement t\u00f4t dans la Gen\u00e8se, donc dans la s\u00e9quence des fresques ornant la vo\u00fbte,\u00a0<i>La Cr\u00e9ation d&rsquo;Adam<\/i>\u00a0n&rsquo;a \u00e9t\u00e9 achev\u00e9e par Michel Ange que tardivement, vers 1511, alors que l&rsquo;ex\u00e9cution de la vo\u00fbte centrale dura de 1508 \u00e0 1512.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"La Chapelle Sixtine et la Cre\u0301ation d&#039;Adam de Michel-Ange, explique\u0301es en 20 minutes ! (Analyse)\" width=\"600\" height=\"338\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/zPmI7UFPAGA?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>La Cr\u00e9ation d&rsquo;Adam<\/i>\u00a0est une illustration du texte biblique du\u00a0<a title=\"Livre de la Gen\u00e8se\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Livre_de_la_Gen%C3%A8se\">livre de la Gen\u00e8se<\/a>\u00a0: 1, 26-27\u00a0: \u00ab\u00a0Dieu cr\u00e9a l&rsquo;homme \u00e0 son image, \u00e0 l&rsquo;image de Dieu il le cr\u00e9a\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-1\" class=\"reference\"><a title=\"\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-1\">1<\/a><\/sup>. L\u2019\u0153uvre est particuli\u00e8rement c\u00e9l\u00e8bre par le d\u00e9tail dans lequel l&rsquo;<a title=\"Index (anatomie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Index_(anatomie)\">index<\/a>\u00a0de Dieu, rejoignant celui d&rsquo;<a title=\"Adam\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Adam\">Adam<\/a>\u00a0sans le toucher, donne vie \u00e0 l&rsquo;<a title=\"Homo sapiens\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Homo_sapiens\">Homme<\/a><sup id=\"cite_ref-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-2\">2<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C&rsquo;est l&rsquo;\u00e9pisode le plus c\u00e9l\u00e8bre de la chapelle Sixtine et l&rsquo;une des ic\u00f4nes les plus c\u00e9l\u00e8bres et c\u00e9l\u00e9br\u00e9es de l&rsquo;art universel, le sujet d&rsquo;innombrables citations, hommages et parodies.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Histoire\">Histoire<\/h2>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Michelangelo_Sistine_Chapel_study.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/6f\/Michelangelo_Sistine_Chapel_study.jpg\/220px-Michelangelo_Sistine_Chapel_study.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/6f\/Michelangelo_Sistine_Chapel_study.jpg\/330px-Michelangelo_Sistine_Chapel_study.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/6f\/Michelangelo_Sistine_Chapel_study.jpg\/440px-Michelangelo_Sistine_Chapel_study.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"154\" data-file-width=\"859\" data-file-height=\"601\" \/><\/a><\/figure>\n<p>Dessin pr\u00e9paratoire.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pour peindre la vo\u00fbte, Michel-Ange commence par les trav\u00e9es pr\u00e8s de la porte d&rsquo;entr\u00e9e, celle utilis\u00e9e lors des entr\u00e9es solennelles dans la chapelle du pontife et de son entourage, et termine avec la trav\u00e9e au-dessus de l&rsquo;autel. \u00c0 mi-chemin des travaux, en 1510, l&rsquo;\u00e9chafaudage est d\u00e9mantel\u00e9 dans la premi\u00e8re moiti\u00e9 de la chapelle et reconstruit, \u00e0 l&rsquo;automne 1511, dans l&rsquo;autre moiti\u00e9. La\u00a0<i>cr\u00e9ation d&rsquo;Adam<\/i>\u00a0fait donc partie de la premi\u00e8re phase du deuxi\u00e8me bloc. Dans ces sc\u00e8nes, les figures deviennent plus grandes et plus monumentales, avec une composition plus synth\u00e9tique, les gestes plus essentiels et plus p\u00e9remptoires.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Seize \u00ab\u00a0jours\u00bb sont n\u00e9cessaires pour r\u00e9aliser la fresque, en commen\u00e7ant par le groupe de l&rsquo;\u00c9ternel et des anges, pour lesquels le dessin du carton est transf\u00e9r\u00e9 par\u00a0<a title=\"Spolvero\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Spolvero\">spolvero<\/a>, \u00e0 l&rsquo;exception de la tunique, qui est directement grav\u00e9e. Adam, dont la silhouette a \u00e9t\u00e9 \u00e9tudi\u00e9e avec soin, a plut\u00f4t \u00e9t\u00e9 r\u00e9alis\u00e9 par incision directe.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La sc\u00e8ne est unanimement appr\u00e9ci\u00e9e d\u00e8s son d\u00e9voilement. Les contemporains de l&rsquo;artiste, en particulier, y lisent la mat\u00e9rialisation de l&rsquo;un des id\u00e9aux les plus \u00e9lev\u00e9s de la culture de la\u00a0<a title=\"Renaissance\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Renaissance\">Renaissance<\/a>, celui de la dignit\u00e9 humaine, miroir \u00ab\u00a0\u00e0 l&rsquo;image et \u00e0 la ressemblance\u00a0\u00bb de\u00a0<a title=\"Dieu\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dieu\">Dieu<\/a>. La beaut\u00e9 du corps humain est consid\u00e9r\u00e9e comme une \u00e9manation directe des facult\u00e9s spirituelles et comme le point culminant de la cr\u00e9ation divine.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Giorgio Vasari\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giorgio_Vasari\">Giorgio Vasari<\/a>\u00a0a \u00e9crit\u00a0: \u00ab\u00a0[Dans la] cr\u00e9ation d&rsquo;Adam, [Michel-Ange] a repr\u00e9sent\u00e9 Dieu port\u00e9 par un groupe d&rsquo;anges nus et d&rsquo;\u00e2ge tendre, qui ont l&rsquo;air de soutenir non seulement une figure, mais le poids du monde entier, par l&rsquo;effet de son impressionnante majest\u00e9 et de la dynamique du mouvement; d&rsquo;un bras il entoure des\u00a0<a title=\"Putto\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Putto\">putti<\/a>\u00a0comme pour prendre appui et de l&rsquo;autre c\u00f4t\u00e9 tend la main droite \u00e0 un Adam d&rsquo;une beaut\u00e9, d&rsquo;une pose, d&rsquo;une pr\u00e9sentation qui font penser \u00e0 une nouvelle intervention de son premier cr\u00e9ateur plut\u00f4t qu&rsquo;au pinceau d&rsquo;un grand dessinateur\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-3\">3<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"La Cr\u00e9ation d&#039;Adam de Michel-Ange\" width=\"600\" height=\"338\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/4WjXqJCmhzE?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Description_et_style\">Description et style<\/h2>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Michelangelo,_Creation_of_Adam_05.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c3\/Michelangelo%2C_Creation_of_Adam_05.jpg\/220px-Michelangelo%2C_Creation_of_Adam_05.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c3\/Michelangelo%2C_Creation_of_Adam_05.jpg\/330px-Michelangelo%2C_Creation_of_Adam_05.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c3\/Michelangelo%2C_Creation_of_Adam_05.jpg\/440px-Michelangelo%2C_Creation_of_Adam_05.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"287\" data-file-width=\"806\" data-file-height=\"1050\" \/><\/a><figcaption>D\u00e9tail.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sur un fond naturel d\u00e9nud\u00e9 et peu caract\u00e9ris\u00e9, symbolisant l&rsquo;aube du monde, la jeune et athl\u00e9tique figure d&rsquo;Adam se dresse semi-allong\u00e9e, \u00e9ternelle, qui s&rsquo;approche en vol dans un halo ang\u00e9lique. Dieu, \u00e0 la robe violette, est entour\u00e9, selon la tradition iconographique, d&rsquo;un groupe d&rsquo;anges, mais au lieu des\u00a0<a title=\"S\u00e9raphin (Bible)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9raphin_(Bible)\">s\u00e9raphins<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Ch\u00e9rubin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ch%C3%A9rubin\">ch\u00e9rubins<\/a>\u00a0st\u00e9r\u00e9otyp\u00e9s (bien qu&rsquo;ils soient repr\u00e9sent\u00e9s d&rsquo;une mani\u00e8re diff\u00e9rente par la Bible, en fait les S\u00e9raphins ont 6 ailes et les Ch\u00e9rubins ont des traits animaliers), Michel-Ange repr\u00e9sente de vraies figures, engag\u00e9es dans un effort comme pour porter le halo et pr\u00e9sent\u00e9es dans diverses attitudes, avec un traitement diff\u00e9renci\u00e9 en termes d&rsquo;\u00e9clairage et de nettet\u00e9 qui amplifie, par contraste, celles au premier plan.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sur la droite, Dieu est repr\u00e9sent\u00e9 comme un vieil homme barbu envelopp\u00e9 dans un ample manteau rouge qu&rsquo;il partage avec des ch\u00e9rubins. Son bras gauche est enroul\u00e9 autour d&rsquo;une figure f\u00e9minine, normalement interpr\u00e9t\u00e9e comme\u00a0<a title=\"\u00c8ve\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%88ve\">\u00c8ve<\/a><sup id=\"cite_ref-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-4\">4<\/a><\/sup>, qui n&rsquo;est pas encore cr\u00e9\u00e9e<sup id=\"cite_ref-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-5\">5<\/a><\/sup>\u00a0et, de mani\u00e8re figurative, attend au Paradis de recevoir une forme terrestre. Le bras droit de Dieu se tend pour donner l&rsquo;<i>\u00e9tincelle de vie<\/i>, du bout de son propre index projet\u00e9 vers celui d&rsquo;Adam. Ce dernier, par la disposition de son bras gauche et de l&rsquo;ensemble de son corps, prend une pose assez comparable \u00e0 celle de Dieu. Cette relative sym\u00e9trie rappelle que l&rsquo;homme est cr\u00e9\u00e9 \u00e0 l&rsquo;image de Dieu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00e9tail embl\u00e9matique de l&rsquo;\u0153uvre, cette l&rsquo;invention extraordinaire des index lev\u00e9s et des bras tendus, un moment avant d&rsquo;entrer en contact, est comme une m\u00e9taphore tr\u00e8s efficace de l&rsquo;\u00e9tincelle vitale qui passe du Cr\u00e9ateur \u00e0 la cr\u00e9ature forg\u00e9e, d&rsquo;une beaut\u00e9 extraordinaire qui refl\u00e8te la perfection et la puissance divine, afin de la r\u00e9veiller. Ce geste a peut-\u00eatre \u00e9t\u00e9 inspir\u00e9 par\u00a0<i><a title=\"L'Annonciation du Cestello\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Annonciation_du_Cestello\">L&rsquo;Annonciation du Cestello<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Sandro Botticelli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sandro_Botticelli\">Sandro Botticelli<\/a>. Le moment ainsi immortalis\u00e9 acquiert une valeur \u00e9ternelle et universelle, suspendu dans une d\u00e9marche anxieuse qui n&rsquo;arrive pas, mais qui est d\u00e9j\u00e0 parfaitement intelligible. Certains pensent que le contact qui n&rsquo;a pas lieu entre les deux doigts, est intentionnel, pour souligner l&rsquo;inaccessibilit\u00e9 de la perfection divine de la part de l&rsquo;homme.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C&rsquo;est en fait le corps tout entier de Dieu qui tend vers l&rsquo;homme, dans un mouvement volontaire. Le corps d&rsquo;Adam est au repos; sa main gauche est presque rel\u00e2ch\u00e9e, son index fl\u00e9chi\u00a0: Dieu donne, Adam re\u00e7oit. La nudit\u00e9 d&rsquo;Adam exprime son innocence, qui sera perdue avec le P\u00e9ch\u00e9 originel (Gen\u00e8se 3,1-13, sixi\u00e8me histoire de la vo\u00fbte)<sup id=\"cite_ref-6\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-6\">6<\/a><\/sup>. Adam, au corps d\u00e9fini avec une remarquable habilet\u00e9 anatomique, pose son bras sur le genou pli\u00e9, dans un parfait effet d&rsquo;\u00e9veil\u00a0: il soul\u00e8ve lentement son corps et l\u00e8ve son doigt encore incertain vers celui absolument immobile de Dieu. La figure du premier homme pr\u00e9sente des transitions douces en\u00a0<a title=\"Clair-obscur\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Clair-obscur\">clair-obscur<\/a>, qui cependant, gr\u00e2ce \u00e0 l&rsquo;utilisation de nuances lumineuses, produisent une forte emphase sculpturale. Son visage, de profil et l\u00e9g\u00e8rement tourn\u00e9 vers l&rsquo;arri\u00e8re, est celui d&rsquo;un adolescent, sans expression d\u00e9finie, qui contraste avec le portrait intense de Dieu le P\u00e8re, mature et plein d&rsquo;\u00e9nergie, aux cheveux gris et \u00e0 la longue barbe et aux moustaches flottant dans l&rsquo;air. L&rsquo;\u0153il d&rsquo;Adam n&rsquo;est pas peint, mais est obtenu directement en \u00ab\u00a0soulevant\u00a0\u00bb le pl\u00e2tre encore frais, de mani\u00e8re \u00e0 cr\u00e9er un jeu d&rsquo;ombres<sup id=\"cite_ref-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-7\">7<\/a><\/sup>. Pour Adam, Michel-Ange s&rsquo;est inspir\u00e9, comme il l&rsquo;a fait pour\u00a0<i><a title=\"La Cr\u00e9ation d'\u00c8ve (Michel-Ange)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27%C3%88ve_(Michel-Ange)\">La Cr\u00e9ation d&rsquo;\u00c8ve<\/a><\/i>, du panneau sculpt\u00e9 par\u00a0<a title=\"Jacopo della Quercia\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacopo_della_Quercia\">Jacopo della Quercia<\/a>\u00a0pour la Porta Magna de la\u00a0<a title=\"Basilique San Petronio de Bologne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Basilique_San_Petronio_de_Bologne\">basilique San Petronio<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Bologne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bologne\">Bologne<\/a>. La pose d&rsquo;Adam a fait l&rsquo;objet d&rsquo;un \u00e9tude au\u00a0<a title=\"Fusain\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fusain\">fusain<\/a>\u00a0noir et\u00a0<a title=\"Sanguine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sanguine\">sanguine<\/a>, maintenant au\u00a0<a title=\"British Museum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/British_Museum\">British Museum<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Londres\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Londres\">Londres<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La composition est \u00e9videmment artistique et non litt\u00e9rale, car Adam est \u00e9loign\u00e9 de Dieu, avant m\u00eame qu&rsquo;il lui soit r\u00e9ellement donn\u00e9 la \u00ab\u00a0vie\u00a0\u00bb. Pour cette m\u00eame raison, \u00c8ve est repr\u00e9sent\u00e9e visuellement avant sa propre cr\u00e9ation. Mais l&rsquo;inclusion pr\u00e9coce de cette figure f\u00e9minine a men\u00e9 certains \u00e0 penser qu&rsquo;elle puisse \u00eatre plut\u00f4t\u00a0<a title=\"Lilith\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lilith\">Lilith<\/a>, la premi\u00e8re \u00e9pouse mythique d&rsquo;Adam, bien que chronologiquement Lilith ait \u00e9galement \u00e9t\u00e9 cr\u00e9\u00e9e apr\u00e8s Adam.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La main de l&rsquo;un des\u00a0<i>Ignudi<\/i>\u00a0assis aux coins des panneaux narratifs, fait saillie sous la jambe d&rsquo;Adam.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"La Renaissance et sa peinture ( analyse &quot;La cr\u00e9ation d&#039;Adam&quot;)\" width=\"600\" height=\"338\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/cKFPjhvZRQU?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Analyse\">Analyse<\/h2>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-center\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Michelangelo_-_Sistine_Chapel_ceiling_-_bay_4.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a1\/Michelangelo_-_Sistine_Chapel_ceiling_-_bay_4.jpg\/590px-Michelangelo_-_Sistine_Chapel_ceiling_-_bay_4.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a1\/Michelangelo_-_Sistine_Chapel_ceiling_-_bay_4.jpg\/885px-Michelangelo_-_Sistine_Chapel_ceiling_-_bay_4.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a1\/Michelangelo_-_Sistine_Chapel_ceiling_-_bay_4.jpg\/1180px-Michelangelo_-_Sistine_Chapel_ceiling_-_bay_4.jpg 2x\" width=\"590\" height=\"134\" data-file-width=\"1981\" data-file-height=\"450\" \/><\/a><figcaption>La sixi\u00e8me trav\u00e9e des vo\u00fbtes de la chapelle Sixtine.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les nombreux commentaires autour de cette sc\u00e8ne r\u00e9sultent d&rsquo;une part de l&rsquo;iconographie novatrice invent\u00e9e pour celle-ci et, d&rsquo;autre part, des probl\u00e8mes d&rsquo;identification des figures repr\u00e9sent\u00e9es sous les bras et \u00e0 l&rsquo;abri du manteau de Dieu. Dieu le P\u00e8re s&rsquo;approchant par les airs lors de la cr\u00e9ation d&rsquo;Adam, couvert d&rsquo;un manteau et entour\u00e9 de figures secondaires, est une repr\u00e9sentation inhabituelle qui n&rsquo;est envisag\u00e9e ni dans le texte de la Bible (Gen\u00e8se 2,6-7), ni dans la tradition iconographique imm\u00e9diate. Seule la \u00ab\u00a0vapeur\u00a0\u00bb \u00e9voqu\u00e9e dans l&rsquo;\u00c9criture sainte est repr\u00e9sent\u00e9e sous la forme d&rsquo;une bande bleue derri\u00e8re Adam<sup id=\"cite_ref-:0_8-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-:0-8\">8<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le motif de Dieu s&rsquo;approchant par les airs est parfois mis en rapport avec les Victoires de l&rsquo;<a title=\"Arc de Titus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arc_de_Titus\">arc de Titus<\/a>\u00a0(Wilde, 1932) ou avec le dieu du Vent dans la\u00a0<a title=\"La Naissance de V\u00e9nus (Botticelli)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Naissance_de_V%C3%A9nus_(Botticelli)\"><i>Naissance de V\u00e9nus<\/i><\/a>\u00a0de Botticelli (Mariani, 1964). La r\u00e9f\u00e9rence \u00e0 des repr\u00e9sentations plus anciennes de la Cr\u00e9ation du monde (Sch\u00fcssler, 2002) semblent plus convaincantes. Barolsky (1998) revoie de nouveau \u00e0 Botticelli et croit reconnaitre le Vent ou l&rsquo;Esprit (<i>spiritus<\/i>) de la Cr\u00e9ation dans la chevelure flottante et les ondulations du manteau de Dieu\u00a0: le vent vivificateur viendrait souffler directement le visage du Cr\u00e9ateur. Le doigt de Dieu, que\u00a0<a title=\"Ascanio Condivi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ascanio_Condivi\">Condivi<\/a>\u00a0interpr\u00e8te simplement comme l&rsquo;exhortation divine \u00e0 une bonne conduite d&rsquo;Adam, symbolise sans doute la vie et l&rsquo;\u00e2me insuffl\u00e9es au premier homme. Sch\u00fcssler, en 2002, a compil\u00e9 et comment\u00e9 les principales r\u00e9f\u00e9rences concernant cette signification du\u00a0<i>digitus Dei<\/i><sup id=\"cite_ref-:0_8-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-:0-8\">8<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Condivi, qui tend notoirement aux interpr\u00e9tations simples, a qualifi\u00e9 les figures regroup\u00e9es autour de Dieu d&rsquo;anges nus et juv\u00e9niles. La majeure partie de la recherche ancienne l&rsquo;a suivi sur ce point jusqu&rsquo;\u00e0\u00a0<a title=\"Ernesto Steinmann\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ernesto_Steinmann\">Steinmann<\/a>\u00a0en 1905.\u00a0<a title=\"Charles de Tolnay\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles_de_Tolnay\">Tolnay<\/a>\u00a0et quelques auteurs avant lui ont compris la figure de droite, sur laquelle repose la main gauche de Dieu, comme une repr\u00e9sentation du nouvel Adam et, donc comme une r\u00e9f\u00e9rence au Christ. La figure sous le bras gauche de Dieu serait une pr\u00e9figuration d&rsquo;\u00c8ve. Steinberg (1992) tient en outre une des figures apparaissant sous le bras droit de Dieu pour un ange rebelle. D&rsquo;autres historiens identifient la figure un peu plus grande et teint\u00e9e de f\u00e9minit\u00e9 sous le bras de Dieu le P\u00e8re comme la part f\u00e9minine de la nature divine (Schuyler, 1986) ou comme une personnification de la sagesse divine (Llaczko, 1898\u00a0; Kuhn, 1975\u00a0; Hall, 1993\u00a0; Rzepi&rsquo;nska, 1994) que les\u00a0<i>Proverbes<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Salomon (roi d'Isra\u00ebl)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salomon_(roi_d%27Isra%C3%ABl)\">Salomon<\/a>\u00a0d\u00e9crivent comme la compagne de Dieu pendant la Cr\u00e9ation. \u00c0 l&rsquo;appui d&rsquo;exemples du Moyen \u00c2ge, Sch\u00fcssler (2002) a pu montrer de mani\u00e8re convaincante qu&rsquo;il s&rsquo;agissait que d&rsquo;anges<sup id=\"cite_ref-:0_8-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-:0-8\">8<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Interpr\u00e9tation_anatomique\"><span id=\"Interpr.C3.A9tation_anatomique\"><\/span>Interpr\u00e9tation anatomique<\/h2>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Michelangelo,_Creation_of_Adam_04.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d3\/Michelangelo%2C_Creation_of_Adam_04.jpg\/220px-Michelangelo%2C_Creation_of_Adam_04.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d3\/Michelangelo%2C_Creation_of_Adam_04.jpg\/330px-Michelangelo%2C_Creation_of_Adam_04.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d3\/Michelangelo%2C_Creation_of_Adam_04.jpg\/440px-Michelangelo%2C_Creation_of_Adam_04.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"170\" data-file-width=\"1059\" data-file-height=\"820\" \/><\/a><figcaption>D\u00e9tail.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le groupe divin est ins\u00e9r\u00e9 dans un grand manteau rouge\u00e2tre, gonfl\u00e9 de vent, qui embrasse l&rsquo;\u00c9ternel et les anges avec une courbe dynamique, qui pour certains savants ressemble \u00e0 la forme d&rsquo;un cerveau humain, ce qui soulignerait le concept d&rsquo;\u00ab\u00a0id\u00e9e\u00a0\u00bb divine, et pour d&rsquo;autres \u00e0 une coquille. Il est possible que Michel-Ange ait intentionnellement utilis\u00e9 des formes, motifs et d\u00e9tails refl\u00e9tant sa connaissance approfondie de l&rsquo;anatomie humaine.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En 1990, le gyn\u00e9cologue am\u00e9ricain Frank Lynn Meshberger relevait que l&rsquo;allure g\u00e9n\u00e9rale du manteau et les formes s&rsquo;y logeant derri\u00e8re Dieu pouvaient \u00eatre interpr\u00e9t\u00e9es comme une description pr\u00e9cise du\u00a0<a title=\"Cerveau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cerveau\">cerveau<\/a>\u00a0humain<sup id=\"cite_ref-9\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-9\">9<\/a><\/sup>\u00a0; et l&rsquo;espace s\u00e9parant Dieu et Adam, vide mais transmettant un message, comme annon\u00e7ant une\u00a0<a title=\"Synapse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Synapse\">jonction synaptique<\/a>\u00a0qui ne sera d\u00e9couverte que bien plus tard<sup id=\"cite_ref-10\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-10\">10<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Un groupe de chercheurs italiens, dans un travail publi\u00e9 en 2015 dans la\u00a0<i>revue Mayo Clinic Proceedings<\/i>, a juxtapos\u00e9 la forme du \u00ab\u00a0manteau\u00a0\u00bb repr\u00e9sent\u00e9 dans la fresque avec une coupe anatomique de l&rsquo;<a title=\"Ut\u00e9rus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ut%C3%A9rus\">ut\u00e9rus<\/a>\u00a0<a title=\"Post-partum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Post-partum\">post-partum<\/a>, obtenant un chevauchement suggestif. La correspondance des d\u00e9tails anatomiques, surprenante par sa pr\u00e9cision, ne peut \u00eatre consid\u00e9r\u00e9e comme accidentelle, mais ne s&rsquo;expliquerait qu&rsquo;en vertu des connaissances anatomiques que Michel-Ange avait acquises gr\u00e2ce \u00e0 son exp\u00e9rience de dissections de cadavre pratiqu\u00e9es pendant la p\u00e9riode qu&rsquo;il avait pass\u00e9e \u00e0 la\u00a0<a title=\"Basilique Santo Spirito\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Basilique_Santo_Spirito\">basilique Santo Spirito<\/a>\u00a0\u00e0 Florence<sup id=\"cite_ref-11\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-11\">11<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Adrian Stokes en 1955 parle de \u00ab\u00a0manteau ut\u00e9rin\u00a0\u00bb, notant que le manteau prend une forme ut\u00e9rine, dont s&rsquo;\u00e9chappe vers le bas un voile pouvant repr\u00e9senter un\u00a0<a title=\"Cordon ombilical\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cordon_ombilical\">cordon ombilical<\/a><sup id=\"cite_ref-12\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-12\">12<\/a><\/sup>. Le professeur Andrea Tranquilli devine que le manteau est la repr\u00e9sentation d&rsquo;un organe creux rouge responsable de la \u00ab\u00a0cr\u00e9ation\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-13\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-13\">13<\/a><\/sup>. Selon d&rsquo;autres interpr\u00e9tations, l&rsquo;image qui comprend le groupe des Anges avec Dieu au centre serait une coupe anatomique de l&rsquo;h\u00e9misph\u00e8re droit du cerveau humain<sup id=\"cite_ref-14\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-14\">14<\/a><\/sup>, cette repr\u00e9sentation anatomique pourrait avoir une signification attribuable aux conceptions\u00a0<a title=\"N\u00e9oplatonisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/N%C3%A9oplatonisme\">n\u00e9oplatoniciennes<\/a>\u00a0concernant l&rsquo;unit\u00e9 de l&rsquo;homme avec Dieu<sup id=\"cite_ref-15\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-15\">15<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-16\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-16\">16<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Toujours dans la Chapelle Sixtine,\u00a0<a title=\"Plafond de la chapelle Sixtine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Plafond_de_la_chapelle_Sixtine\">La S\u00e9paration de la lumi\u00e8re et des t\u00e9n\u00e8bres<\/a>\u00a0a aussi \u00e9t\u00e9 l&rsquo;objet d&rsquo;interpr\u00e9tations anatomiques, renfor\u00e7ant la pertinence des observations men\u00e9es sur\u00a0<i>La Cr\u00e9ation d&rsquo;Adam<\/i>. Ian Suk et Rafael Tamargo sugg\u00e9raient en\u00a0<a title=\"2010\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2010\">2010<\/a>\u00a0que le peintre avait utilis\u00e9 le cou divin pour repr\u00e9senter une vue ventrale du cerveau, et que dans les plis de la tunique divine apparaissaient la moelle \u00e9pini\u00e8re et le nerf optique<sup id=\"cite_ref-17\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-17\">17<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-18\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-18\">18<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Restauration\">Restauration<\/h2>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Creation_of_Adam.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f2\/Creation_of_Adam.jpg\/220px-Creation_of_Adam.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f2\/Creation_of_Adam.jpg\/330px-Creation_of_Adam.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f2\/Creation_of_Adam.jpg\/440px-Creation_of_Adam.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"160\" data-file-width=\"1000\" data-file-height=\"727\" \/><\/a><figcaption>La fresque avant la\u00a0<a title=\"Restauration des fresques de la chapelle Sixtine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Restauration_des_fresques_de_la_chapelle_Sixtine\">restauration de 1980<\/a>\u00a0de la vo\u00fbte de la chapelle.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Avant la restauration achev\u00e9e en\u00a0<a title=\"1994\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1994\">1994<\/a>, la sc\u00e8ne \u00e9tait tr\u00e8s sombre en raison de l&rsquo;effet des\u00a0<a title=\"Colle animale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Colle_animale\">colles animales<\/a>\u00a0appliqu\u00e9es \u00e0 plusieurs reprises pour compacter la surface et de la repeinte lourde qui annulait en grande partie l&rsquo;effet de largesse qui caract\u00e9rise la sc\u00e8ne, aplatissant la gamme chromatique et les contrastes comme ceux entre la robe \u00e9blouissante du Cr\u00e9ateur et le creux ombrag\u00e9 du manteau rouge.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Influence_et_d\u00e9riv\u00e9s\"><span id=\"Influence_et_d.C3.A9riv.C3.A9s\"><\/span>Influence et d\u00e9riv\u00e9s<\/h2>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-right\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Image_3.png?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/b\/b0\/Image_3.png\" width=\"132\" height=\"110\" data-file-width=\"132\" data-file-height=\"110\" \/><\/a><figcaption>D\u00e9tail de la Cr\u00e9ation d&rsquo;Adam\u00a0: l&rsquo;index de Dieu (\u00e0 droite) rejoint presque celui d&rsquo;Adam (\u00e0 gauche).<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Par sa force symbolique et esth\u00e9tique, le geste liant Adam \u00e0 Dieu est devenu l&rsquo;une des r\u00e9f\u00e9rences les plus c\u00e9l\u00e8bres du monde de l&rsquo;art occidental, r\u00e9utilis\u00e9 dans d&rsquo;autres \u0153uvres sous une forme d\u00e9riv\u00e9e ou parodique. Il illustre le th\u00e8me de la rencontre ou du don, par exemple dans le film\u00a0<i><a title=\"E.T., l'extra-terrestre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/E.T.,_l%27extra-terrestre\">E.T., l&rsquo;extra-terrestre<\/a><\/i>\u00a0(1982) ou dans la religion fictive qu&rsquo;est le\u00a0<a title=\"Pastafarisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pastafarisme\">Pastafarisme<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La fresque fait partie du\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e imaginaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_imaginaire\">mus\u00e9e imaginaire<\/a>\u00a0de l&rsquo;<a title=\"Historien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Historien\">historien<\/a>\u00a0<a title=\"France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/France\">fran\u00e7ais<\/a>\u00a0<a title=\"Paul Veyne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Veyne\">Paul Veyne<\/a>, qui le d\u00e9crit dans son ouvrage justement intitul\u00e9\u00a0<i><a title=\"Mon mus\u00e9e imaginaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mon_mus%C3%A9e_imaginaire\">Mon mus\u00e9e imaginaire<\/a><\/i><sup id=\"cite_ref-19\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_note-19\">19<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La sc\u00e8ne est \u00e9voqu\u00e9e lors de l&rsquo;\u00e9pisode final de la saison 1 de la s\u00e9rie\u00a0<i><a title=\"Westworld (s\u00e9rie t\u00e9l\u00e9vis\u00e9e)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Westworld_(s%C3%A9rie_t%C3%A9l%C3%A9vis%C3%A9e)\">Westworld<\/a><\/i>. Le personnage de Robert Ford jou\u00e9 par\u00a0<a title=\"Anthony Hopkins\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anthony_Hopkins\">Anthony Hopkins<\/a>\u00a0le d\u00e9crit comme l&rsquo;\u0153uvre favorite de son coll\u00e8gue d\u00e9c\u00e9d\u00e9 Arnold Weber, et reprend \u00e0 son compte la th\u00e9orie d\u00e9crivant le cerveau humain autour de Dieu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2020-09-14\" data-sort-value=\"2020-09-14\">14 septembre 2020<\/time>, le groupe cor\u00e9en\u00a0<a title=\"Stray Kids\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Stray_Kids\">Stray Kids<\/a>\u00a0sortent leur nouvel album\u00a0<i>IN Life<\/i>\u00a0dont la chor\u00e9graphie de la title track\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=X-uJtV8ScYk\" rel=\"nofollow\"><i>Back Door<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DX-uJtV8ScYk\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0contient une r\u00e9f\u00e9rence \u00e0 l&rsquo;\u0153uvre\u00a0: les membres Seungmin et Hyunjin font le c\u00e9l\u00e8bre geste de la main.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans l&rsquo;opening 1 de\u00a0<i><a title=\"Death Note\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Death_Note\">Death Note<\/a><\/i>\u00a0(<i>The world<\/i>), on peut voir Ryuk, le d\u00e9mon qui se met \u00e0 la place de dieu et qui tend sa pomme rouge \u00e0\u00a0<a title=\"Light Yagami\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Light_Yagami\">Light Yagami<\/a>\u00a0qui est \u00e0 la place d&rsquo;<a title=\"Adam\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Adam\">Adam<\/a>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Notes_et_r\u00e9f\u00e9rences\"><span id=\"Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences\"><\/span>Notes et r\u00e9f\u00e9rences<\/h2>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Cet article est partiellement ou en totalit\u00e9 issu de l\u2019article de Wikip\u00e9dia en anglais intitul\u00e9\u00a0<span class=\"plainlinks\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/The_Creation_of_Adam?oldid=121574061\">The Creation of Adam<\/a>\u00a0\u00bb\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/The_Creation_of_Adam?action=history\">voir la liste des auteurs<\/a>)<\/small><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0Cet article est partiellement ou en totalit\u00e9 issu de l\u2019article de Wikip\u00e9dia en italien intitul\u00e9\u00a0<span class=\"plainlinks\">\u00ab\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Creazione di Adamo\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Creazione_di_Adamo\">Creazione di Adamo<\/a>\u00a0\u00bb\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Creazione_di_Adamo?action=history\">voir la liste des auteurs<\/a>)<\/small><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"references-small decimal\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"mw-references-wrap mw-references-columns\">\n<ol class=\"references\">\n<li id=\"cite_note-1\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-1\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/mv.vatican.va\/5_FR\/pages\/x-Schede\/CSNs\/CSNs_V_StCentr_06.html\" rel=\"nofollow\">La Cr\u00e9ation d&rsquo;Adam<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fmv.vatican.va%2F5_FR%2Fpages%2Fx-Schede%2FCSNs%2FCSNs_V_StCentr_06.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0Mus\u00e9e du Vatican. Lien consult\u00e9 le 23 novembre 2011.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-2\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-2\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Pour une discussion plus g\u00e9n\u00e9rale sur l&rsquo;utilisation de l&rsquo;index dans l&rsquo;\u0153uvre de Michel Ange, voir\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.persee.fr\/web\/revues\/home\/prescript\/article\/comm_0588-8018_1981_num_34_1_1505\" rel=\"nofollow\">L&rsquo;index de Michel-Ange<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.persee.fr%2Fweb%2Frevues%2Fhome%2Fprescript%2Farticle%2Fcomm_0588-8018_1981_num_34_1_1505\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0par Daniel Arasse,\u00a0<i>Communications<\/i>, (1981),\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a034,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a034,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a06-24. Lien consult\u00e9 le 23 novembre 2011.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-3\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-3\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Vasari, Livre IX, page 220.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-4\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-4\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Il a \u00e9t\u00e9 discut\u00e9 jusqu&rsquo;au sexe, masculin, f\u00e9minin, voire non sexu\u00e9, de ce personnage\u00a0: voir\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.ecfs.org\/projects\/fieldston272\/Readings\/SteinbergMichelCreation.pdf\" rel=\"nofollow\">Who&rsquo;s who in Michelangelo&rsquo;s Creation of Adam<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.ecfs.org%2Fprojects%2Ffieldston272%2FReadings%2FSteinbergMichelCreation.pdf\">archive<\/a>]<\/small>, par Leo Steinberg,\u00a0<i>in<\/i>\u00a0Art Bulletin, d\u00e9cembre 1992,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">553-554<\/span>. Lien consult\u00e9 le 23 novembre 2011.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-5\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-5\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Cet \u00e9pisode de la Gen\u00e8se est l&rsquo;objet de la cinqui\u00e8me peinture dans la s\u00e9quence de neuf ornant la vo\u00fbte.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-6\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-6\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/mv.vatican.va\/5_FR\/pages\/CSN\/CSN_Volta_StCentr.html\" rel=\"nofollow\">Histoires de la vo\u00fbte centrale de la Chapelle Sixtine<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fmv.vatican.va%2F5_FR%2Fpages%2FCSN%2FCSN_Volta_StCentr.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0Mus\u00e9e du Vatican. Lien consult\u00e9 le 23 novembre 2011.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-7\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-7\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Angela\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Alberto_Angela\" class=\"ouvrage\">Alberto Angela,\u00a0<cite class=\"italique\">Viaggio nella Cappella Sistina<\/cite>, Rizzoli,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0143<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:0-8\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-:0_8-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-:0_8-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-:0_8-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Franck Z\u00f6llner, Christof Thoenes,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0676.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-9\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-9\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/scienceblogs.com\/bioephemera\/wp-content\/blogs.dir\/263\/files\/2012\/04\/i-8f3e98954abf5fe1ae31ef7866873835-paluzzisistine.jpg\" rel=\"nofollow\">La sc\u00e8ne entre Dieu et Adam \u00e9voquerait l&rsquo;anatomie du cerveau humain<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fscienceblogs.com%2Fbioephemera%2Fwp-content%2Fblogs.dir%2F263%2Ffiles%2F2012%2F04%2Fi-8f3e98954abf5fe1ae31ef7866873835-paluzzisistine.jpg\">archive<\/a>]<\/small>, sur scienceblogs.com<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-10\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-10\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0F. L. Meshberger,\u00a0<i>An interpretation of Michelangelo&rsquo;s Creation of Adam based on Neuroanatomy<\/i>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/jama.ama-assn.org\/cgi\/content\/summary\/264\/14\/1837\" rel=\"nofollow\">J.A.M.A. 264(14): 1837-1841, October 1990.<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fjama.ama-assn.org%2Fcgi%2Fcontent%2Fsummary%2F264%2F14%2F1837\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-11\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-11\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Di_Bella2015\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Stefano_Di_Bella2015\" class=\"ouvrage\">Stefano Di Bella, \u00ab\u00a0<cite>The \u00ab\u00a0Delivery of Adam\u00a0\u00bb: A Medical Interpretation of Michelangelo<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Mayo Clin Proc<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a090,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ros\">n<sup>os<\/sup><\/abbr>\u00a0505-508,\u200e\u00a0<time>2015<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"PubMed\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/PubMed\">PMID<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive nowrap\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/25841253\" rel=\"nofollow\">25841253<\/a><\/span>,\u00a0<a title=\"Digital Object Identifier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Digital_Object_Identifier\">DOI<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive nowrap\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/dx.doi.org\/10.1016\/j.mayocp.2015.02.007\" rel=\"nofollow\">10.1016\/j.mayocp.2015.02.007<\/a><\/span>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-12\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-12\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Adrian Stokes,\u00a0<i>Michelangelo: A Study in the Nature of Art<\/i>, 1955.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-13\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-13\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Tranquilli2007\" class=\"ouvrage\">Tranquilli, \u00ab\u00a0<cite>The creation of Adam and God-placenta<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>J Matern Fetal Neonatal Med<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a020,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ros\">n<sup>os<\/sup><\/abbr>\u00a083-7,\u200e\u00a0<time>2007<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"PubMed\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/PubMed\">PMID<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive nowrap\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/17437207\" rel=\"nofollow\">17437207<\/a><\/span>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-14\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-14\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">I segreti della Sistina di Benjamin Blech\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.es\/books?id=uV45AAAAQBAJ&amp;pg=PT250&amp;lpg=PT250&amp;dq=il+dio+cervello+di+michelangelo+benjamin+blech&amp;source=bl&amp;ots=nyAWMfSKh5&amp;sig=ACfU3U3MQMAEaxyX4gzmugJySOnDz_2WoQ&amp;hl=it&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwibucCs3oDqAhXT7eAKHY94BgUQ6AEwAXoECAoQAQ#v=onepage&amp;q=il%20dio%20cervello%20di%20michelangelo%20benjamin%20blech&amp;f=false\" rel=\"nofollow\">I segreti della Sistina di Benjamin Blech<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.es%2Fbooks%3Fid%3DuV45AAAAQBAJ%26pg%3DPT250%26lpg%3DPT250%26dq%3Dil%2Bdio%2Bcervello%2Bdi%2Bmichelangelo%2Bbenjamin%2Bblech%26source%3Dbl%26ots%3DnyAWMfSKh5%26sig%3DACfU3U3MQMAEaxyX4gzmugJySOnDz_2WoQ%26hl%3Dit%26sa%3DX%26ved%3D2ahUKEwibucCs3oDqAhXT7eAKHY94BgUQ6AEwAXoECAoQAQ%23v%3Donepage%26q%3Dil%2520dio%2520cervello%2520di%2520michelangelo%2520benjamin%2520blech%26f%3Dfalse\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-15\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-15\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.riflessioni.it\/dal_web\/dio_cervello_michelangelo.htm\" rel=\"nofollow\"><cite>Il Dio cervello di Michelangelo<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.riflessioni.it%2Fdal_web%2Fdio_cervello_michelangelo.htm\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-16\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-16\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.nslc.wustl.edu\/courses\/bio3411\/woolsey\/2011\/JAMA-1990-Meshberger-1837-41.pdf.\" rel=\"nofollow\">An Interpretation of Michelangelo&rsquo;s Creation of Adam Based on Neuroanatomy, Frank Lynn Meshberger, MD<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.nslc.wustl.edu%2Fcourses%2Fbio3411%2Fwoolsey%2F2011%2FJAMA-1990-Meshberger-1837-41.pdf.\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-17\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-17\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.slate.fr\/story\/23213\/michel-ange-chapelle-sixtine-eglise-science\" rel=\"nofollow\">Le dessin d&rsquo;un cerveau cach\u00e9 par Michel-Ange dans la chapelle Sixtine<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.slate.fr%2Fstory%2F23213%2Fmichel-ange-chapelle-sixtine-eglise-science\">archive<\/a>]<\/small>. Slate.fr, 18 juin 2010.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-18\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-18\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0I. Suk et R. J. Tamargo,\u00a0<i>Concealed Neuroanatomy in Michelangelo&rsquo;s Separation of Light from Darkness in the Sistine Chapel<\/i>, Neurosurgery 66: 851-861, May 2010.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-19\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cr%C3%A9ation_d%27Adam_(Michel-Ange)#cite_ref-19\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Veyne2012\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Paul_Veyne2012\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Paul Veyne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Veyne\">Paul Veyne<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\"><a title=\"Mon mus\u00e9e imaginaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mon_mus%C3%A9e_imaginaire\">Mon mus\u00e9e imaginaire, ou les chefs-d&rsquo;\u0153uvre de la peinture italienne<\/a><\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Albin Michel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Albin_Michel\">Albin Michel<\/a>,\u00a0<time>2012<\/time>, 504\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/9782226208194\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/9782226208194\"><span class=\"nowrap\">9782226208194<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0232-233<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La Cr\u00e9ation d&rsquo;Adam La Cr\u00e9ation d&rsquo;Adam\u00a0est l&rsquo;une des neuf\u00a0fresques\u00a0inspir\u00e9es du\u00a0livre de la Gen\u00e8se, peintes par\u00a0Michel-Ange\u00a0sur la partie centrale de la\u00a0vo\u00fbte\u00a0du\u00a0plafond de la chapelle Sixtine, dans les\u00a0mus\u00e9es\u00a0du Vatican \u00e0\u00a0Rome, command\u00e9e par le pape\u00a0Jules II. Elle constitue la quatri\u00e8me histoire de cette s\u00e9rie de neuf, pr\u00e9c\u00e9d\u00e9e par\u00a0La S\u00e9paration des terres et des eaux, et suivie par\u00a0La Cr\u00e9ation [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13897,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-13848","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13848","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13848"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13848\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13896,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13848\/revisions\/13896"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13897"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13848"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}