{"id":13781,"date":"2024-09-23T12:11:20","date_gmt":"2024-09-23T10:11:20","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?page_id=13781"},"modified":"2024-09-23T12:17:48","modified_gmt":"2024-09-23T10:17:48","slug":"le-radeau-de-la-meduse","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/le-radeau-de-la-meduse\/","title":{"rendered":"Le Radeau de la M\u00e9duse"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><i><b>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/b><\/i>\u00a0est une\u00a0<a title=\"Peinture \u00e0 l'huile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peinture_%C3%A0_l%27huile\">peinture \u00e0 l&rsquo;huile<\/a>\u00a0sur toile, r\u00e9alis\u00e9e entre\u00a0<a title=\"1818 en arts plastiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1818_en_arts_plastiques\">1818<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"1819 en arts plastiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1819_en_arts_plastiques\">1819<\/a>\u00a0par le\u00a0<a title=\"Artiste peintre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Artiste_peintre\">peintre<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Lithographie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lithographie\">lithographe<\/a>\u00a0<a title=\"Romantisme fran\u00e7ais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Romantisme_fran%C3%A7ais\">romantique<\/a>\u00a0<a title=\"France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/France\">fran\u00e7ais<\/a>\u00a0<a title=\"Th\u00e9odore G\u00e9ricault\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault\">Th\u00e9odore G\u00e9ricault<\/a>\u00a0(1791-1824). Son titre initial, donn\u00e9 par G\u00e9ricault lors de sa premi\u00e8re pr\u00e9sentation, est\u00a0<i>Sc\u00e8ne d&rsquo;un naufrage<\/i>. Ce tableau, de tr\u00e8s grande dimension (491\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>\u00a0de hauteur et 716\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>\u00a0de largeur), repr\u00e9sente un \u00e9pisode tragique de l&rsquo;histoire de la marine coloniale fran\u00e7aise\u00a0: le naufrage de la\u00a0<a title=\"Fr\u00e9gate (navire)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fr%C3%A9gate_(navire)\">fr\u00e9gate<\/a>\u00a0<i><a title=\"M\u00e9duse (navire)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%A9duse_(navire)\">M\u00e9duse<\/a><\/i>. Celle-ci est charg\u00e9e d&rsquo;acheminer le mat\u00e9riel administratif, les fonctionnaires et les militaires affect\u00e9s \u00e0 ce qui deviendra la colonie du\u00a0<a title=\"S\u00e9n\u00e9gal\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9n%C3%A9gal\">S\u00e9n\u00e9gal<\/a>. Elle s&rsquo;est \u00e9chou\u00e9e le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1816-07-02\" data-sort-value=\"1816-07-02\">2 juillet 1816<\/time>\u00a0sur un\u00a0<a title=\"Banc de sable\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Banc_de_sable\">banc de sable<\/a>, un obstacle bien connu des navigateurs situ\u00e9 \u00e0 une soixantaine de kilom\u00e8tres des c\u00f4tes de l&rsquo;actuelle\u00a0<a title=\"Mauritanie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mauritanie\">Mauritanie<\/a><sup id=\"cite_ref-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-2\">2<\/a><\/sup>. Au moins 147\u00a0personnes se maintiennent \u00e0 la surface de l&rsquo;eau sur un radeau de fortune et seules quinze d\u2019entre elles embarquent le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"07-17\" data-sort-value=\"07-17\">17 juillet<\/time>\u00a0\u00e0 bord de l&rsquo;<i>Argus<\/i>, un bateau venu les secourir. Cinq meurent peu apr\u00e8s leur arriv\u00e9e \u00e0\u00a0<a title=\"Saint-Louis (S\u00e9n\u00e9gal)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint-Louis_(S%C3%A9n%C3%A9gal)\">Saint-Louis du S\u00e9n\u00e9gal<\/a>, apr\u00e8s avoir endur\u00e9 la faim, la d\u00e9shydratation, la folie et m\u00eame l&rsquo;<a title=\"Anthropophagie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anthropophagie\">anthropophagie<\/a>. L&rsquo;\u00e9v\u00e9nement devient un scandale d&rsquo;ampleur internationale, en partie parce qu&rsquo;un capitaine fran\u00e7ais servant la\u00a0<a title=\"Restauration (histoire de France)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Restauration_(histoire_de_France)\">monarchie restaur\u00e9e<\/a>\u00a0depuis peu est jug\u00e9 responsable du d\u00e9sastre, en raison de son incomp\u00e9tence.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"10 choses \u00e0 savoir sur \u00ab Le Radeau de la M\u00e9duse \u00bb - Culture Prime\" width=\"600\" height=\"338\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/s9EstP8lLgM?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0pr\u00e9sente une certaine continuit\u00e9 avec les courants picturaux ant\u00e9rieurs au romantisme, notamment dans le choix du sujet et le caract\u00e8re dramatique de la repr\u00e9sentation, mais rompt de mani\u00e8re nette avec l&rsquo;ordre et la qui\u00e9tude de la\u00a0<a title=\"Peinture n\u00e9o-classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peinture_n%C3%A9o-classique\">peinture n\u00e9o-classique<\/a>. En choisissant de repr\u00e9senter cet \u00e9pisode tragique pour sa premi\u00e8re \u0153uvre d&rsquo;importance, G\u00e9ricault a conscience que le caract\u00e8re r\u00e9cent du naufrage suscitera l&rsquo;int\u00e9r\u00eat du public et lui permettra de lancer sa jeune carri\u00e8re. Cependant, l&rsquo;artiste s&rsquo;est \u00e9galement pris de fascination pour cet \u00e9v\u00e9nement et r\u00e9alise ainsi d&rsquo;abondantes recherches pr\u00e9paratoires et plusieurs\u00a0<a title=\"Esquisse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Esquisse\">esquisses<\/a>\u00a0avant d&rsquo;entamer la cr\u00e9ation du tableau. Il rencontre en effet deux des survivants de la catastrophe, construit un mod\u00e8le r\u00e9duit tr\u00e8s d\u00e9taill\u00e9 de la structure du radeau et se rend m\u00eame dans des\u00a0<a title=\"Morgue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Morgue\">morgues<\/a>\u00a0et des h\u00f4pitaux afin de voir de ses propres yeux la couleur et la texture de la peau des mourants.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ainsi que G\u00e9ricault le pressent, le tableau provoque la controverse lors de sa premi\u00e8re pr\u00e9sentation \u00e0\u00a0<a title=\"Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paris\">Paris<\/a>, au salon de 1819\u00a0: certains s&rsquo;en font les ardents d\u00e9fenseurs, tandis que d&rsquo;autres le fustigent imm\u00e9diatement. Peu apr\u00e8s, l\u2019\u0153uvre est expos\u00e9e \u00e0\u00a0<a title=\"Londres\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Londres\">Londres<\/a>, ce qui ach\u00e8ve d&rsquo;\u00e9tablir la r\u00e9putation du jeune peintre en\u00a0<a title=\"Europe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Europe\">Europe<\/a>. Aujourd&rsquo;hui, elle compte parmi les \u0153uvres les plus admir\u00e9es du\u00a0<a title=\"Romantisme fran\u00e7ais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Romantisme_fran%C3%A7ais\">romantisme fran\u00e7ais<\/a>\u00a0et son influence est perceptible dans les cr\u00e9ations de peintres tels que\u00a0<a title=\"Joseph Mallord William Turner\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_Mallord_William_Turner\">Joseph William Turner<\/a>,\u00a0<a title=\"Eug\u00e8ne Delacroix\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eug%C3%A8ne_Delacroix\">Eug\u00e8ne Delacroix<\/a>,\u00a0<a title=\"Gustave Courbet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Courbet\">Gustave Courbet<\/a>\u00a0ou encore\u00a0<a title=\"\u00c9douard Manet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89douard_Manet\">\u00c9douard Manet<\/a>. Le tableau, qui souffre d&rsquo;un assombrissement irr\u00e9versible d\u00fb \u00e0 un\u00a0<a title=\"Appr\u00eat (peinture)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Appr%C3%AAt_(peinture)\">appr\u00eat<\/a>\u00a0au\u00a0<a title=\"Bitume (pigment)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bitume_(pigment)\">bitume de Jud\u00e9e<\/a>\u00a0ou \u00e0 une huile rendue trop siccative par un ajout abondant d&rsquo;oxyde de plomb et de cire, est conserv\u00e9 au\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Louvre\">mus\u00e9e du Louvre<\/a>, qui l&rsquo;ach\u00e8te \u00e0 un ami de l&rsquo;artiste peu apr\u00e8s sa mort en 1824.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"La v\u00e9ritable histoire (horrible) du radeau de la M\u00e9duse\" width=\"600\" height=\"338\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/7qQV7Il3ZHQ?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Le_sujet_du_tableau_:_le_naufrage_de_la_M\u00e9duse\"><span id=\"Le_sujet_du_tableau_:_le_naufrage_de_la_M.C3.A9duse\"><\/span>Le sujet du tableau\u00a0: le naufrage de la\u00a0<i>M\u00e9duse<\/i><\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article connexe\u00a0:\u00a0<a title=\"M\u00e9duse (navire)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%A9duse_(navire)\">M\u00e9duse (navire)<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Raft_of_M%C3%A9duse-Alexandre_Corr%C3%A9ard-IMG_4788-cropped.JPG\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/00\/Raft_of_M%C3%A9duse-Alexandre_Corr%C3%A9ard-IMG_4788-cropped.JPG\/170px-Raft_of_M%C3%A9duse-Alexandre_Corr%C3%A9ard-IMG_4788-cropped.JPG\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/00\/Raft_of_M%C3%A9duse-Alexandre_Corr%C3%A9ard-IMG_4788-cropped.JPG\/255px-Raft_of_M%C3%A9duse-Alexandre_Corr%C3%A9ard-IMG_4788-cropped.JPG 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/00\/Raft_of_M%C3%A9duse-Alexandre_Corr%C3%A9ard-IMG_4788-cropped.JPG\/340px-Raft_of_M%C3%A9duse-Alexandre_Corr%C3%A9ard-IMG_4788-cropped.JPG 2x\" alt=\"Plan du Radeau de La M\u00e9duse au moment de son abandon\" width=\"170\" height=\"255\" data-file-width=\"2699\" data-file-height=\"4048\" \/><\/a><figcaption>Plan du\u00a0<i>Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0au moment de son abandon<sup id=\"cite_ref-Darcy_3-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Darcy-3\">3<\/a><\/sup><\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:077_-_Radeau_de_la_M%C3%A9duse_mus%C3%A9e_de_la_Marine_-_Rochefort.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/49\/077_-_Radeau_de_la_M%C3%A9duse_mus%C3%A9e_de_la_Marine_-_Rochefort.jpg\/220px-077_-_Radeau_de_la_M%C3%A9duse_mus%C3%A9e_de_la_Marine_-_Rochefort.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/49\/077_-_Radeau_de_la_M%C3%A9duse_mus%C3%A9e_de_la_Marine_-_Rochefort.jpg\/330px-077_-_Radeau_de_la_M%C3%A9duse_mus%C3%A9e_de_la_Marine_-_Rochefort.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/49\/077_-_Radeau_de_la_M%C3%A9duse_mus%C3%A9e_de_la_Marine_-_Rochefort.jpg\/440px-077_-_Radeau_de_la_M%C3%A9duse_mus%C3%A9e_de_la_Marine_-_Rochefort.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"147\" data-file-width=\"3456\" data-file-height=\"2304\" \/><\/a><figcaption><i>Radeau de la M\u00e9duse<\/i>\u00a0reconstitu\u00e9 \u00e0 l&rsquo;\u00e9chelle 1, visible dans la cour du\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e national de la Marine de Rochefort\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_national_de_la_Marine_de_Rochefort\">mus\u00e9e de la Marine<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Rochefort (Charente-Maritime)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rochefort_(Charente-Maritime)\">Rochefort<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">En 1815, la\u00a0<a title=\"Seconde Restauration\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Seconde_Restauration\">Seconde Restauration<\/a>\u00a0de la\u00a0<a title=\"Maison de Bourbon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maison_de_Bourbon\">Maison de Bourbon<\/a>\u00a0sur le tr\u00f4ne de\u00a0<a title=\"France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/France\">France<\/a>\u00a0sous l&rsquo;\u00e9gide de\u00a0<a title=\"Louis XVIII\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_XVIII\">Louis XVIII<\/a>, permet \u00e0 la\u00a0<a title=\"France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/France\">France<\/a>\u00a0de r\u00e9affirmer sa domination sur la\u00a0<a title=\"Colonie du S\u00e9n\u00e9gal\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Colonie_du_S%C3%A9n%C3%A9gal\">colonie du S\u00e9n\u00e9gal<\/a>\u00a0reprise \u00e0 l&rsquo;<a title=\"Empire britannique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_britannique\">Empire colonial Britannique<\/a>. Ce changement g\u00e9opolitique majeur est officialis\u00e9 par le\u00a0<a title=\"Trait\u00e9 de Paris (1815)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trait%C3%A9_de_Paris_(1815)\">trait\u00e9 de Paris<\/a>. Le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1816-06-17\" data-sort-value=\"1816-06-17\">17 juin 1816<\/time>, la fr\u00e9gate\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"La M\u00e9duse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_M%C3%A9duse\">La M\u00e9duse<\/a><\/i>\u00a0appareille de l&rsquo;<a title=\"\u00cele d'Aix\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%8Ele_d%27Aix\">\u00eele d&rsquo;Aix<\/a>, avec pour objectif de r\u00e9tablir la domination coloniale fran\u00e7aise en\u00a0<a title=\"Afrique de l'Ouest\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Afrique_de_l%27Ouest\">Afrique de l&rsquo;Ouest<\/a>\u00a0\u00e0 partir du port s\u00e9n\u00e9galais de\u00a0<a title=\"Saint-Louis (S\u00e9n\u00e9gal)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint-Louis_(S%C3%A9n%C3%A9gal)\">Saint-Louis<\/a>. Elle m\u00e8ne une flottille form\u00e9e de trois autres appareils\u00a0: le\u00a0<a title=\"Fl\u00fbte (bateau)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fl%C3%BBte_(bateau)\">navire de combat<\/a>\u00a0<i>Loire<\/i>, le\u00a0<a title=\"Brick (bateau)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Brick_(bateau)\">brick<\/a>\u00a0<i>Argus<\/i>\u00a0et la\u00a0<a title=\"Corvette (navire)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Corvette_(navire)\">corvette<\/a>\u00a0<i>\u00c9cho<\/i>. \u00c0 son bord se trouvent environ\u00a0<span class=\"nowrap\">400 passagers<\/span>, dont le colonel\u00a0<a title=\"Julien Schmaltz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Julien_Schmaltz\">Julien Schmaltz<\/a>, nouveau gouverneur du S\u00e9n\u00e9gal, ainsi que des scientifiques, des soldats napol\u00e9oniens, des troupes coloniales \u2013 dont des asiatiques \u2013 et des colons<sup id=\"cite_ref-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-4\">4<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-5\">5<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le commandant\u00a0<a title=\"Hugues Duroy de Chaumareys\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hugues_Duroy_de_Chaumareys\">Hugues Duroy de Chaumareys<\/a>, un\u00a0<a title=\"Vicomte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vicomte\">vicomte<\/a>\u00a0limousin revenu d&rsquo;exil, est nomm\u00e9 capitaine de la\u00a0<i>M\u00e9duse<\/i>\u00a0en d\u00e9pit du fait qu&rsquo;il n&rsquo;a plus navigu\u00e9 depuis plus de vingt ans<sup id=\"cite_ref-6\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-6\">6<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-7\">7<\/a><\/sup>. En voulant prendre de l&rsquo;avance et en d\u00e9passant les trois autres bateaux, la fr\u00e9gate d\u00e9vie de sa trajectoire de 160\u00a0kilom\u00e8tres et quitte donc la route pr\u00e9vue. Le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1816-07-02\" data-sort-value=\"1816-07-02\">2 juillet 1816<\/time>,\u00a0<i>La M\u00e9duse<\/i>\u00a0s&rsquo;\u00e9choue sur le\u00a0<a title=\"Banc d'Arguin (Mauritanie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Banc_d%27Arguin_(Mauritanie)\">banc d&rsquo;Arguin<\/a>, \u00e0 80\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"kilom\u00e8tre\">km<\/abbr>\u00a0de la c\u00f4te\u00a0<a title=\"Mauritanie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mauritanie\">mauritanienne<\/a>. L&rsquo;\u00e9quipage construit un radeau avec des\u00a0<a title=\"Espar\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Espar\">espars<\/a>\u00a0(assembl\u00e9s par des cordages et sur lesquels sont clou\u00e9es des planches qui forment un caillebotis glissant et instable) pour d\u00e9lester la fr\u00e9gate de ses lourdes marchandises, \u00e0 l&rsquo;exception des 44\u00a0canons, et la d\u00e9s\u00e9chouer<sup id=\"cite_ref-8\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-8\">8<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les op\u00e9rations de remise \u00e0 flot s&rsquo;av\u00e8rent vaines\u00a0: des avaries surviennent le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"07-05\" data-sort-value=\"07-05\">5 juillet<\/time>\u00a0et la mer devient mauvaise, rendant l&rsquo;\u00e9vacuation n\u00e9cessaire. Dix-sept marins restent \u00e0 bord de la fr\u00e9gate afin de tenter de la ramener \u00e0 bon port. 233\u00a0passagers, dont Chaumareys, Schmaltz et sa famille, embarquent sur six canots et\u00a0<a title=\"Chaloupe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chaloupe\">chaloupes<\/a>\u00a0afin de gagner la terre ferme, \u00e0 95\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"kilom\u00e8tre\">km<\/abbr>\u00a0de l\u00e0. 149\u00a0marins et soldats, dont une femme, s&rsquo;entassent sur le radeau de fortune non pr\u00e9vu pour transporter des hommes. Incapable de man\u0153uvrer, le radeau est amarr\u00e9 \u00e0 quatre canots et une des chaloupes. Long de vingt m\u00e8tres et large de sept, il menace d&rsquo;\u00eatre submerg\u00e9 lorsqu&rsquo;il est pleinement charg\u00e9. Le remorquage est difficile et l&rsquo;ensemble chaloupes-canots-radeau d\u00e9rive vers le large, si bien que les officiers responsables des canots d\u00e9cident de larguer les amarres<sup id=\"cite_ref-9\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-9\">9<\/a><\/sup>. Le commandant de Chaumareys d\u00e9cide d&rsquo;abandonner \u00e0 leur sort les passagers du radeau, avec leurs maigres vivres. Les infortun\u00e9s, sous les ordres de l&rsquo;aspirant de premi\u00e8re classe Jean-Daniel Coudein, ne disposent plus que d&rsquo;un paquet de biscuits (tomb\u00e9es \u00e0 l&rsquo;eau, les\u00a0<span title=\"11,339\u00a0809 Kg\">25<\/span>\u00a0livres de biscuit ne forment plus qu&rsquo;une p\u00e2te), consomm\u00e9 le premier jour, de deux barriques d&rsquo;eau douce et de six barriques de vin<sup id=\"cite_ref-10\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-10\">10<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La situation se d\u00e9grade alors rapidement\u00a0: les naufrag\u00e9s, p\u00e9tris de peur, se disputent et font tomber leurs barriques d&rsquo;eau douce dans l&rsquo;oc\u00e9an, se reportant sur les barriques de vin pour \u00e9tancher leur soif. Au septi\u00e8me jour, il ne reste que 27\u00a0survivants dont la moiti\u00e9 agonise. La faim, la col\u00e8re, le d\u00e9lire \u00e9thylique poussent quelques d\u00e9sesp\u00e9r\u00e9s \u00e0 se jeter \u00e0 l&rsquo;eau ou \u00e0 se livrer \u00e0 des actes d&rsquo;<a title=\"Anthropophagie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anthropophagie\">anthropophagie<\/a>\u00a0(cannibalisme de survie) alors que physiologiquement les hommes peuvent survivre sans manger plusieurs semaines<sup id=\"cite_ref-11\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-11\">11<\/a><\/sup>. Les officiers d\u00e9cident de jeter les bless\u00e9s \u00e0 la mer afin de conserver les rations de vin pour les hommes valides. Au bout de treize jours, le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1816-07-17\" data-sort-value=\"1816-07-17\">17 juillet 1816<\/time>, le radeau est rep\u00e9r\u00e9 par le brick\u00a0<i>L&rsquo;Argus<\/i>, alors qu&rsquo;aucun effort particulier n&rsquo;\u00e9tait entrepris pour le retrouver<sup id=\"cite_ref-12\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-12\">12<\/a><\/sup>. Il n&rsquo;a \u00e0 son bord que quinze rescap\u00e9s, qui sont suspect\u00e9s de s&rsquo;\u00eatre entretu\u00e9s ou d&rsquo;avoir jet\u00e9 les autres par-dessus bord, voire d&rsquo;avoir commis des actes de\u00a0<a title=\"Anthropophagie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anthropophagie\">cannibalisme<\/a>. La plupart des naufrag\u00e9s seraient morts de faim ou se seraient jet\u00e9s \u00e0 l&rsquo;eau de d\u00e9sespoir. Quatre ou cinq hommes meurent dans les jours qui suivent \u00e0 bord de\u00a0<i>l&rsquo;Argus<\/i>. Selon le critique d&rsquo;art Jonathan Miles, la m\u00e9saventure v\u00e9cue par ces hommes sur le radeau de la\u00a0<i>M\u00e9duse<\/i>\u00a0les a conduits\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0aux fronti\u00e8res de l&rsquo;existence humaine. Devenus fous, reclus et affam\u00e9s, ils massacr\u00e8rent ceux qui comptaient se rebeller, mang\u00e8rent leurs compagnons d\u00e9c\u00e9d\u00e9s et tu\u00e8rent les plus faibles<sup id=\"cite_ref-Darcy_3-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Darcy-3\">3<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-13\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-13\">13<\/a><\/sup>.\u00a0\u00bb<\/span>. Au total, le naufrage cause la mort de plus de 150\u00a0personnes, dont Pierre Milhiet de\u00a0<a title=\"Menetou-Salon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Menetou-Salon\">Menetou-Salon<\/a>, qui ne fut identifi\u00e9 que bien plus tard<sup id=\"cite_ref-14\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-14\">14<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les autres bateaux se s\u00e9parent, et certains parviennent jusqu&rsquo;\u00e0 l&rsquo;\u00eele de Saint-Louis, tandis que d&rsquo;autres accostent le long de la c\u00f4te et perdent des membres de l&rsquo;\u00e9quipage en raison de la chaleur et du manque de nourriture. Lorsque la marine britannique retrouve la\u00a0<i>M\u00e9duse<\/i>, quarante-deux jours plus tard, seuls trois des dix-sept marins rest\u00e9s \u00e0 bord sont encore en vie. Cet incident est source d&#8217;embarras pour la monarchie nouvellement restaur\u00e9e<sup id=\"cite_ref-Brandt_15-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Brandt-15\">15<\/a><\/sup>\u00a0: l&rsquo;incomp\u00e9tence manifeste du commandant de Chaumareys ne r\u00e9v\u00e8le que trop bien le fait que sa nomination est due \u00e0 ses relations avec le pouvoir<sup id=\"cite_ref-Darcy_3-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Darcy-3\">3<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-Eitner_16-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Eitner-16\">16<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-Eitner2_17-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Eitner2-17\">17<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"La_r\u00e9alisation_du_tableau\"><span id=\"La_r.C3.A9alisation_du_tableau\"><\/span>La r\u00e9alisation du tableau<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Travaux_pr\u00e9paratoires\"><span id=\"Travaux_pr.C3.A9paratoires\"><\/span>Travaux pr\u00e9paratoires<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Mus%C3%A9e_Ingres-Bourdelle_-_Etude_d%27apr%C3%A8s_le_mod%C3%A8le_Joseph,_1839_-_Th%C3%A9odore_Chasseriau_-_Joconde06070001378.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a6\/Mus%C3%A9e_Ingres-Bourdelle_-_Etude_d%27apr%C3%A8s_le_mod%C3%A8le_Joseph%2C_1839_-_Th%C3%A9odore_Chasseriau_-_Joconde06070001378.jpg\/220px-Mus%C3%A9e_Ingres-Bourdelle_-_Etude_d%27apr%C3%A8s_le_mod%C3%A8le_Joseph%2C_1839_-_Th%C3%A9odore_Chasseriau_-_Joconde06070001378.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a6\/Mus%C3%A9e_Ingres-Bourdelle_-_Etude_d%27apr%C3%A8s_le_mod%C3%A8le_Joseph%2C_1839_-_Th%C3%A9odore_Chasseriau_-_Joconde06070001378.jpg\/330px-Mus%C3%A9e_Ingres-Bourdelle_-_Etude_d%27apr%C3%A8s_le_mod%C3%A8le_Joseph%2C_1839_-_Th%C3%A9odore_Chasseriau_-_Joconde06070001378.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a6\/Mus%C3%A9e_Ingres-Bourdelle_-_Etude_d%27apr%C3%A8s_le_mod%C3%A8le_Joseph%2C_1839_-_Th%C3%A9odore_Chasseriau_-_Joconde06070001378.jpg\/440px-Mus%C3%A9e_Ingres-Bourdelle_-_Etude_d%27apr%C3%A8s_le_mod%C3%A8le_Joseph%2C_1839_-_Th%C3%A9odore_Chasseriau_-_Joconde06070001378.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"173\" data-file-width=\"5648\" data-file-height=\"4446\" \/><\/a><figcaption><i>Etude d&rsquo;apr\u00e8s le mod\u00e8le Joseph<\/i>, 1839 &#8211;\u00a0<a title=\"Th\u00e9odore Chass\u00e9riau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9odore_Chass%C3%A9riau\">Th\u00e9odore Chass\u00e9riau<\/a>.<br \/>\nLe mod\u00e8le\u00a0<a title=\"Joseph (mod\u00e8le)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_(mod%C3%A8le)\">Joseph<\/a>\u00a0a pos\u00e9 pour G\u00e9ricault pour\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Th\u00e9odore G\u00e9ricault\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault\">G\u00e9ricault<\/a>, revenant \u00e0 Paris apr\u00e8s un long voyage d&rsquo;\u00e9tude en Italie, d\u00e9couvre par hasard la premi\u00e8re \u00e9dition du r\u00e9cit du naufrage qui date du\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1817-11-22\" data-sort-value=\"1817-11-22\">22 novembre 1817<\/time>, il s&rsquo;agit de la publication de deux survivants du drame, l&rsquo;aide-chirurgien\u00a0<a title=\"Henri Savigny\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_Savigny\">Henri Savigny<\/a>\u00a0et l&rsquo;ing\u00e9nieur-g\u00e9ographe\u00a0<a title=\"Alexandre Corr\u00e9ard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Corr%C3%A9ard\">Alexandre Corr\u00e9ard<\/a><sup id=\"cite_ref-18\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-18\">18<\/a><\/sup>. Les horreurs du naufrage sont aussi connues du public gr\u00e2ce \u00e0 l&rsquo;indiscr\u00e9tion du ministre de la police\u00a0<a title=\"\u00c9lie Decazes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89lie_Decazes\">\u00c9lie Decazes<\/a>\u00a0qui rel\u00e2che volontairement la censure en laissant le rapport de Savigny (destin\u00e9 normalement uniquement aux autorit\u00e9s maritimes) parvenir \u00e0 la presse, ce qui lui permet de torpiller le ministre\u00a0<a title=\"Ultraroyaliste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ultraroyaliste\">ultra<\/a>\u00a0de la Marine\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois-Joseph de Gratet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois-Joseph_de_Gratet\">Fran\u00e7ois-Joseph de Gratet<\/a><sup id=\"cite_ref-19\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-19\">19<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Stup\u00e9fi\u00e9 par l&rsquo;ampleur m\u00e9diatique que prend le naufrage, G\u00e9ricault pense que la r\u00e9alisation d&rsquo;une repr\u00e9sentation picturale de l\u2019\u00e9v\u00e9nement pourrait contribuer \u00e0 \u00e9tablir sa r\u00e9putation<sup id=\"cite_ref-M169_20-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-M169-20\">20<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-Louvre_21-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Louvre-21\">21<\/a><\/sup>. Apr\u00e8s avoir pris la d\u00e9cision de r\u00e9aliser le tableau, il entreprend des recherches approfondies avant de commencer la peinture. Au d\u00e9but de l&rsquo;ann\u00e9e 1818, il rencontre Savigny et\u00a0<a title=\"Alexandre Corr\u00e9ard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Corr%C3%A9ard\">Alexandre Corr\u00e9ard<\/a>\u00a0; le r\u00e9cit de leur ressenti lors de l&rsquo;exp\u00e9rience du naufrage influence grandement la tonalit\u00e9 du tableau final<sup id=\"cite_ref-Christine_22-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Christine-22\">22<\/a><\/sup>. Selon les propos de l&rsquo;historien de l&rsquo;art Georges-Antoine Borias,\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0G\u00e9ricault avait plac\u00e9 son atelier<sup id=\"cite_ref-23\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-23\">N 1<\/a><\/sup>\u00a0pr\u00e8s de l&rsquo;<a title=\"H\u00f4pital Beaujon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%B4pital_Beaujon\">h\u00f4pital Beaujon<\/a>. D\u00e9buta alors une sombre descente. Une fois les portes referm\u00e9es, il se plongeait dans son \u0153uvre. Rien ne le repoussait\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-24\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-24\">23<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Lors de voyages effectu\u00e9s dans sa jeunesse, G\u00e9ricault est d\u00e9j\u00e0 confront\u00e9 \u00e0 la vue de\u00a0<a title=\"D\u00e9mence\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9mence\">d\u00e9ments<\/a>\u00a0ou de\u00a0<a title=\"Peste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peste\">pestif\u00e9r\u00e9s<\/a>. Durant ses recherches pr\u00e9paratoires pour\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>, son ambition de v\u00e9rit\u00e9 historique et de r\u00e9alisme vire \u00e0 l&rsquo;obsession d&rsquo;observer le ph\u00e9nom\u00e8ne de\u00a0<a title=\"Rigidit\u00e9 cadav\u00e9rique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rigidit%C3%A9_cadav%C3%A9rique\">rigidit\u00e9 cadav\u00e9rique<\/a><sup id=\"cite_ref-Eitner_16-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Eitner-16\">16<\/a><\/sup>. Afin de r\u00e9aliser la repr\u00e9sentation la plus authentique possible des diff\u00e9rents aspects de la chair des cadavres<sup id=\"cite_ref-Louvre_21-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Louvre-21\">21<\/a><\/sup>, il r\u00e9alise plusieurs\u00a0<a title=\"Esquisse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Esquisse\">esquisses<\/a>\u00a0de d\u00e9pouilles \u00e0 la morgue de l&rsquo;h\u00f4pital Beaujon<sup id=\"cite_ref-M169_20-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-M169-20\">20<\/a><\/sup>, \u00e9tudie le visage de patients sur le point de mourir<sup id=\"cite_ref-christiansen_25-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-christiansen-25\">24<\/a><\/sup>, et emporte m\u00eame dans son atelier quelques membres humains pour observer leur d\u00e9composition<sup id=\"cite_ref-26\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-26\">N 2<\/a><\/sup>. G\u00e9ricault dessine \u00e9galement une t\u00eate coup\u00e9e emprunt\u00e9e \u00e0 un asile et qu&rsquo;il conserve dans le grenier de son atelier<sup id=\"cite_ref-christiansen_25-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-christiansen-25\">24<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Avec trois survivants, dont Savigny et Corr\u00e9ard, ainsi qu&rsquo;avec le charpentier Lavillette, il construit un mod\u00e8le r\u00e9duit extr\u00eamement d\u00e9taill\u00e9 du radeau, lequel est reproduit avec la plus grande fid\u00e9lit\u00e9 sur la toile finale \u2013 m\u00eame les espaces entre les planches sont repr\u00e9sent\u00e9s<sup id=\"cite_ref-christiansen_25-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-christiansen-25\">24<\/a><\/sup>. G\u00e9ricault fait \u00e9galement poser des mod\u00e8les<sup id=\"cite_ref-27\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-27\">25<\/a><\/sup>, r\u00e9alise un dossier comportant de la documentation sur l\u2019\u00e9v\u00e9nement, copie des tableaux d&rsquo;autres artistes s&rsquo;approchant du m\u00eame th\u00e8me, et se rend au\u00a0<a title=\"Le Havre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Havre\">Havre<\/a>\u00a0pour y observer la mer et le ciel<sup id=\"cite_ref-christiansen_25-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-christiansen-25\">24<\/a><\/sup>. Bien que fi\u00e9vreux, il se rend tr\u00e8s fr\u00e9quemment sur la c\u00f4te afin de voir des temp\u00eates balayer le littoral. En outre, son voyage en\u00a0<a title=\"Angleterre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Angleterre\">Angleterre<\/a>, durant lequel il rencontre d&rsquo;autres artistes, est l&rsquo;occasion pour lui d&rsquo;\u00e9tudier divers \u00e9l\u00e9ments du paysage marin lors de la travers\u00e9e de la\u00a0<a title=\"Manche (mer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Manche_(mer)\">Manche<\/a><sup id=\"cite_ref-Miles,_180_28-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Miles,_180-28\">26<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-29\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-29\">27<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Il dessine et peint plusieurs esquisses alors qu&rsquo;il choisit quel moment il souhaite repr\u00e9senter dans le tableau final<sup id=\"cite_ref-Hagen_&amp;_Hagen,_376_30-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Hagen_&amp;_Hagen,_376-30\">28<\/a><\/sup>. La conception de l\u2019\u0153uvre est lente et difficile, car G\u00e9ricault h\u00e9site m\u00eame \u00e0 choisir un moment embl\u00e9matique du naufrage, qui rendrait au mieux l&rsquo;intensit\u00e9 dramatique de l&rsquo;\u00e9v\u00e9nement. Parmi les sc\u00e8nes qu&rsquo;il pense choisir se trouvent notamment la mutinerie contre les officiers, survenue le deuxi\u00e8me jour pass\u00e9 sur le radeau\u00a0; les actes de cannibalisme, qui ne surviennent qu&rsquo;apr\u00e8s quelques jours\u00a0; et le sauvetage<sup id=\"cite_ref-R77_31-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-R77-31\">29<\/a><\/sup>. G\u00e9ricault opte finalement pour l&rsquo;instant, racont\u00e9 par l&rsquo;un des survivants, o\u00f9 les naufrag\u00e9s voient\u00a0<i>L&rsquo;Argus<\/i>\u00a0approcher \u00e0 l&rsquo;horizon et tentent une premi\u00e8re fois en vain de lui adresser un appel au secours. Le bateau est repr\u00e9sent\u00e9 par une petite forme de couleur grise au centre-droit du tableau. Comme l&rsquo;exprime un des survivants,\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0nous pass\u00e2mes de l&rsquo;euphorie \u00e0 une grande d\u00e9ception, \u00e0 de profonds tourments\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-R77_31-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-R77-31\">29<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans la mesure o\u00f9 le public est alors bien inform\u00e9 des causes du d\u00e9sastre, le choix de la sc\u00e8ne rel\u00e8ve d&rsquo;une volont\u00e9 de figurer les cons\u00e9quences de l&rsquo;abandon de l&rsquo;\u00e9quipage sur le radeau, en se focalisant sur l&rsquo;instant o\u00f9 tout espoir semblait perdu<sup id=\"cite_ref-R77_31-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-R77-31\">29<\/a><\/sup>\u00a0\u2013\u00a0<i>l&rsquo;Argus<\/i>\u00a0para\u00eet \u00e0 nouveau deux heures apr\u00e8s et secourt les survivants<sup id=\"cite_ref-32\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-32\">30<\/a><\/sup>. Un critique remarque cependant que le tableau comporte plus de personnages qu&rsquo;il ne devait y en avoir \u00e0 bord du radeau au moment du sauvetage<sup id=\"cite_ref-christiansen_25-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-christiansen-25\">24<\/a><\/sup>. De plus, l&rsquo;auteur note que le sauvetage se d\u00e9roule un matin ensoleill\u00e9, avec une mer calme\u00a0: G\u00e9ricault choisit cependant de peindre le radeau en pleine temp\u00eate, avec un ciel noir et une mer d\u00e9mont\u00e9e, sans doute pour renforcer le caract\u00e8re dramatique de la sc\u00e8ne<sup id=\"cite_ref-christiansen_25-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-christiansen-25\">24<\/a><\/sup>.<\/p>\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\" align=\"gauche\">\n<tbody>\n<tr>\n<th>Image<\/th>\n<th>Titre<\/th>\n<th>Date<\/th>\n<th>Technique<\/th>\n<th>Dimensions<\/th>\n<th>Lieu de Conservation<\/th>\n<th>R\u00e9f\u00e9rence<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Portrait_Study_by_Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault,_c._1818-19,_Getty_Center.JPG\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/54\/Portrait_Study_by_Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault%2C_c._1818-19%2C_Getty_Center.JPG\/170px-Portrait_Study_by_Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault%2C_c._1818-19%2C_Getty_Center.JPG\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/54\/Portrait_Study_by_Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault%2C_c._1818-19%2C_Getty_Center.JPG\/255px-Portrait_Study_by_Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault%2C_c._1818-19%2C_Getty_Center.JPG 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/54\/Portrait_Study_by_Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault%2C_c._1818-19%2C_Getty_Center.JPG\/340px-Portrait_Study_by_Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault%2C_c._1818-19%2C_Getty_Center.JPG 2x\" width=\"170\" height=\"207\" data-file-width=\"2340\" data-file-height=\"2856\" \/><\/a><\/td>\n<td><i>Etude d&rsquo;un mod\u00e8le<\/i>\u00a0ou<br \/>\n<i>\u00c9tude de portrait<\/i>\u00a0pour Joseph<\/td>\n<td>1818-1819<\/td>\n<td>huile sur toile<\/td>\n<td>47\u00a0\u00d7\u00a039\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr><\/td>\n<td><a title=\"Los Angeles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Los_Angeles\">Los Angeles<\/a>,\u00a0<a title=\"Getty Center\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Getty_Center\">Getty Center<\/a><\/td>\n<td><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.getty.edu\/art\/collection\/objects\/779\/theodore-gericault-study-of-a-model-french-about-1818-1819\/\" rel=\"nofollow\">Mus\u00e9e<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.getty.edu%2Fart%2Fcollection%2Fobjects%2F779%2Ftheodore-gericault-study-of-a-model-french-about-1818-1819%2F\">archive<\/a>]<\/small><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Mus%C3%A9e_Ingres-Bourdelle_-_Etude_de_dos_pour_Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse_(d%27apr%C3%A8s_le_mod%C3%A8le_Joseph)_1818-1819_-_Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_MID.55.4.1_Jodonde06070001419.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Mus%C3%A9e_Ingres-Bourdelle_-_Etude_de_dos_pour_Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse_%28d%27apr%C3%A8s_le_mod%C3%A8le_Joseph%29_1818-1819_-_Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_MID.55.4.1_Jodonde06070001419.jpg\/170px-thumbnail.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Mus%C3%A9e_Ingres-Bourdelle_-_Etude_de_dos_pour_Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse_%28d%27apr%C3%A8s_le_mod%C3%A8le_Joseph%29_1818-1819_-_Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_MID.55.4.1_Jodonde06070001419.jpg\/255px-thumbnail.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Mus%C3%A9e_Ingres-Bourdelle_-_Etude_de_dos_pour_Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse_%28d%27apr%C3%A8s_le_mod%C3%A8le_Joseph%29_1818-1819_-_Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_MID.55.4.1_Jodonde06070001419.jpg\/340px-thumbnail.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"204\" data-file-width=\"4946\" data-file-height=\"5939\" \/><\/a><\/td>\n<td><i>\u00c9tude de dos<\/i><\/td>\n<td>1818-1819<\/td>\n<td>huile sur toile<\/td>\n<td>56\u00a0\u00d7\u00a046\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr><\/td>\n<td><a title=\"Mus\u00e9e Ingres-Bourdelle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_Ingres-Bourdelle\">Mus\u00e9e Ingres-Bourdelle<\/a>,\u00a0<a title=\"Montauban\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Montauban\">Montauban<\/a><\/td>\n<td><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.pop.culture.gouv.fr\/notice\/joconde\/06070001419\" rel=\"nofollow\">Base Joconde<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.pop.culture.gouv.fr%2Fnotice%2Fjoconde%2F06070001419\">archive<\/a>]<\/small><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:%27Head_of_a_Shipwrecked_Man%27_by_Theodore_G%C3%A9ricault.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/97\/%27Head_of_a_Shipwrecked_Man%27_by_Theodore_G%C3%A9ricault.jpg\/170px-%27Head_of_a_Shipwrecked_Man%27_by_Theodore_G%C3%A9ricault.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/97\/%27Head_of_a_Shipwrecked_Man%27_by_Theodore_G%C3%A9ricault.jpg\/255px-%27Head_of_a_Shipwrecked_Man%27_by_Theodore_G%C3%A9ricault.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/97\/%27Head_of_a_Shipwrecked_Man%27_by_Theodore_G%C3%A9ricault.jpg\/340px-%27Head_of_a_Shipwrecked_Man%27_by_Theodore_G%C3%A9ricault.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"207\" data-file-width=\"2000\" data-file-height=\"2439\" \/><\/a><\/td>\n<td><i>Portrait d&rsquo;un naufrag\u00e9<\/i>\u00a0ou\u00a0<i>Le P\u00e8re<\/i><br \/>\n\u00e9tude pour\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i><sup id=\"cite_ref-33\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-33\">31<\/a><\/sup><\/td>\n<td>1818-1819)<\/td>\n<td>huile sur toile<\/td>\n<td>46,5\u00a0\u00d7\u00a037,3\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr><\/td>\n<td><a title=\"Mus\u00e9e des Beaux-Arts et d'Arch\u00e9ologie de Besan\u00e7on\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_des_Beaux-Arts_et_d%27Arch%C3%A9ologie_de_Besan%C3%A7on\">Mus\u00e9e de Besan\u00e7on<\/a><\/td>\n<td><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.pop.culture.gouv.fr\/notice\/joconde\/M0332000904?listResPage=3&amp;mainSearch=%22gericault%22&amp;resPage=3&amp;type=%5B%22tableau%22%5D&amp;idQuery=%22a41b5e1-db0a-2cb-de5-d5adb666c8a7%22\" rel=\"nofollow\">Base Joconde<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.pop.culture.gouv.fr%2Fnotice%2Fjoconde%2FM0332000904%3FlistResPage%3D3%26mainSearch%3D%2522gericault%2522%26resPage%3D3%26type%3D%255B%2522tableau%2522%255D%26idQuery%3D%2522a41b5e1-db0a-2cb-de5-d5adb666c8a7%2522\">archive<\/a>]<\/small><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:G%C3%A9ricault-Etude-Fabre.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2d\/G%C3%A9ricault-Etude-Fabre.jpg\/170px-G%C3%A9ricault-Etude-Fabre.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2d\/G%C3%A9ricault-Etude-Fabre.jpg\/255px-G%C3%A9ricault-Etude-Fabre.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2d\/G%C3%A9ricault-Etude-Fabre.jpg\/340px-G%C3%A9ricault-Etude-Fabre.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"140\" data-file-width=\"1593\" data-file-height=\"1315\" \/><\/a><\/td>\n<td><i>\u00c9tudes de mains et pieds<\/i><\/td>\n<td>1818-1819)<\/td>\n<td>&nbsp;<\/td>\n<td>&nbsp;<\/td>\n<td><a title=\"Montpellier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Montpellier\">Montpellier<\/a>,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e Fabre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_Fabre\">mus\u00e9e Fabre<\/a><\/td>\n<td>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:G%C3%A9ricault_-_Etude_de_bras_et_de_main_(pour_la_M%C3%A9duse),_RF581.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f9\/G%C3%A9ricault_-_Etude_de_bras_et_de_main_%28pour_la_M%C3%A9duse%29%2C_RF581.jpg\/170px-G%C3%A9ricault_-_Etude_de_bras_et_de_main_%28pour_la_M%C3%A9duse%29%2C_RF581.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f9\/G%C3%A9ricault_-_Etude_de_bras_et_de_main_%28pour_la_M%C3%A9duse%29%2C_RF581.jpg\/255px-G%C3%A9ricault_-_Etude_de_bras_et_de_main_%28pour_la_M%C3%A9duse%29%2C_RF581.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f9\/G%C3%A9ricault_-_Etude_de_bras_et_de_main_%28pour_la_M%C3%A9duse%29%2C_RF581.jpg\/340px-G%C3%A9ricault_-_Etude_de_bras_et_de_main_%28pour_la_M%C3%A9duse%29%2C_RF581.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"92\" data-file-width=\"758\" data-file-height=\"409\" \/><\/a><\/td>\n<td><i>\u00c9tude de bras et de main<\/i><\/td>\n<td>1818-1819<\/td>\n<td>huile sur bois<br \/>\ncoll\u00e9 sur toile<\/td>\n<td>18\u00a0\u00d7\u00a033\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr><\/td>\n<td><a title=\"Mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Louvre\">Mus\u00e9e du Louvre<\/a>,\u00a0<a title=\"Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paris\">Paris<\/a><\/td>\n<td><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.pop.culture.gouv.fr\/notice\/joconde\/000PE001286?auteur=%5B%22GERICAULT%20Th%C3%A9odore%22%5D&amp;ou=%5B%22mus%C3%A9e%20du%20Louvre%22%5D&amp;tech=%5B%22peinture%20%C3%A0%20l%27huile%22%5D&amp;last_view=%22list%22&amp;idQuery=%222c461a8-27d3-52f5-7e3-632d0e5240e3%22\" rel=\"nofollow\">Base Joconde<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.pop.culture.gouv.fr%2Fnotice%2Fjoconde%2F000PE001286%3Fauteur%3D%255B%2522GERICAULT%2520Th%25C3%25A9odore%2522%255D%26ou%3D%255B%2522mus%25C3%25A9e%2520du%2520Louvre%2522%255D%26tech%3D%255B%2522peinture%2520%25C3%25A0%2520l%2527huile%2522%255D%26last_view%3D%2522list%2522%26idQuery%3D%25222c461a8-27d3-52f5-7e3-632d0e5240e3%2522\">archive<\/a>]<\/small><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Jean_Louis_Andr%C3%A9_Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_-_Head_of_a_Guillotined_Man_-_1992.628_-_Art_Institute_of_Chicago.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9c\/Jean_Louis_Andr%C3%A9_Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_-_Head_of_a_Guillotined_Man_-_1992.628_-_Art_Institute_of_Chicago.jpg\/170px-Jean_Louis_Andr%C3%A9_Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_-_Head_of_a_Guillotined_Man_-_1992.628_-_Art_Institute_of_Chicago.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9c\/Jean_Louis_Andr%C3%A9_Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_-_Head_of_a_Guillotined_Man_-_1992.628_-_Art_Institute_of_Chicago.jpg\/255px-Jean_Louis_Andr%C3%A9_Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_-_Head_of_a_Guillotined_Man_-_1992.628_-_Art_Institute_of_Chicago.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9c\/Jean_Louis_Andr%C3%A9_Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_-_Head_of_a_Guillotined_Man_-_1992.628_-_Art_Institute_of_Chicago.jpg\/340px-Jean_Louis_Andr%C3%A9_Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_-_Head_of_a_Guillotined_Man_-_1992.628_-_Art_Institute_of_Chicago.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"184\" data-file-width=\"2081\" data-file-height=\"2250\" \/><\/a><\/td>\n<td><i>T\u00eate d&rsquo;homme guillotin\u00e9<\/i><\/td>\n<td>1818-1819<\/td>\n<td>huile sur panneau<\/td>\n<td>41\u00a0\u00d7\u00a038\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr><\/td>\n<td><a title=\"Art Institute of Chicago\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Art_Institute_of_Chicago\">Art Institute of Chicago<\/a><\/td>\n<td><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.artic.edu\/artworks\/119264\/head-of-a-guillotined-man\" rel=\"nofollow\">Mus\u00e9e<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.artic.edu%2Fartworks%2F119264%2Fhead-of-a-guillotined-man\">archive<\/a>]<\/small><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Th%C3%A9odore_Gericault_T%C3%AAtes-de-supplicies.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/48\/Th%C3%A9odore_Gericault_T%C3%AAtes-de-supplicies.jpg\/170px-Th%C3%A9odore_Gericault_T%C3%AAtes-de-supplicies.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/48\/Th%C3%A9odore_Gericault_T%C3%AAtes-de-supplicies.jpg\/255px-Th%C3%A9odore_Gericault_T%C3%AAtes-de-supplicies.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/48\/Th%C3%A9odore_Gericault_T%C3%AAtes-de-supplicies.jpg\/340px-Th%C3%A9odore_Gericault_T%C3%AAtes-de-supplicies.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"142\" data-file-width=\"900\" data-file-height=\"750\" \/><\/a><\/td>\n<td><i>Les t\u00eates coup\u00e9es<\/i><\/td>\n<td>1810 ann\u00e9es<\/td>\n<td>huile sur toile<\/td>\n<td>50\u00a0\u00d7\u00a061\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr><\/td>\n<td><a title=\"Stockholm\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Stockholm\">Stockholm<\/a>,\u00a0<a title=\"Nationalmuseum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nationalmuseum\">Nationalmuseum<\/a><\/td>\n<td><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/collection.nationalmuseum.se\/eMP\/eMuseumPlus?service=direct\/1\/ResultListView\/result.t1.collection_list.$TspTitleImageLink.link&amp;sp=10&amp;sp=Scollection&amp;sp=SfieldValue&amp;sp=0&amp;sp=0&amp;sp=3&amp;sp=SdetailList&amp;sp=0&amp;sp=Sdetail&amp;sp=0&amp;sp=F&amp;sp=T&amp;sp=1\" rel=\"nofollow\">Mus\u00e9e<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fcollection.nationalmuseum.se%2FeMP%2FeMuseumPlus%3Fservice%3Ddirect%2F1%2FResultListView%2Fresult.t1.collection_list.%24TspTitleImageLink.link%26sp%3D10%26sp%3DScollection%26sp%3DSfieldValue%26sp%3D0%26sp%3D0%26sp%3D3%26sp%3DSdetailList%26sp%3D0%26sp%3DSdetail%26sp%3D0%26sp%3DF%26sp%3DT%26sp%3D1\">archive<\/a>]<\/small><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:G%C3%A9ricault_-_Morceaux_anatomiques,_1818,_1819.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3e\/G%C3%A9ricault_-_Morceaux_anatomiques%2C_1818%2C_1819.jpg\/170px-G%C3%A9ricault_-_Morceaux_anatomiques%2C_1818%2C_1819.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3e\/G%C3%A9ricault_-_Morceaux_anatomiques%2C_1818%2C_1819.jpg\/255px-G%C3%A9ricault_-_Morceaux_anatomiques%2C_1818%2C_1819.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3e\/G%C3%A9ricault_-_Morceaux_anatomiques%2C_1818%2C_1819.jpg\/340px-G%C3%A9ricault_-_Morceaux_anatomiques%2C_1818%2C_1819.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"140\" data-file-width=\"727\" data-file-height=\"600\" \/><\/a><\/td>\n<td><i>Morceaux anatomiques<\/i>\u00a0(titre moderne)<br \/>\n<i>Etude de bras et jambes<\/i>\u00a0(titre ancien)<\/td>\n<td>1818-1819<\/td>\n<td>huile sur toile<\/td>\n<td>37\u00a0\u00d7\u00a046\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr><\/td>\n<td><a title=\"Mus\u00e9e des Beaux-Arts de Rouen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_des_Beaux-Arts_de_Rouen\">Mus\u00e9e des Beaux-Arts de Rouen<\/a><\/td>\n<td><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.pop.culture.gouv.fr\/notice\/joconde\/07290023121?auteur=%5B%22GERICAULT%20Th%C3%A9odore%22%5D&amp;ou=%5B%22Rouen%22%5D&amp;last_view=%22list%22&amp;idQuery=%22d115bbf-62c8-32c-5f5b-8e376ae46c67%22\" rel=\"nofollow\">Base Joconde<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.pop.culture.gouv.fr%2Fnotice%2Fjoconde%2F07290023121%3Fauteur%3D%255B%2522GERICAULT%2520Th%25C3%25A9odore%2522%255D%26ou%3D%255B%2522Rouen%2522%255D%26last_view%3D%2522list%2522%26idQuery%3D%2522d115bbf-62c8-32c-5f5b-8e376ae46c67%2522\">archive<\/a>]<\/small><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>&nbsp;<\/td>\n<td><i>T\u00eate de jeune homme mort<\/i><\/td>\n<td>1819<\/td>\n<td>huile sur toile<\/td>\n<td>32\u00a0\u00d7\u00a034,5\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr><\/td>\n<td><a title=\"Mus\u00e9e des Beaux-Arts de Rouen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_des_Beaux-Arts_de_Rouen\">Mus\u00e9e des Beaux-Arts de Rouen<\/a><\/td>\n<td><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.pop.culture.gouv.fr\/notice\/joconde\/07290021824?listResPage=2&amp;mainSearch=%22gericault%22&amp;resPage=2&amp;type=%5B%22tableau%22%5D&amp;idQuery=%22be4f2c5-33db-2bbf-5b46-bf34422c46f%22\" rel=\"nofollow\">Base Joconde<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.pop.culture.gouv.fr%2Fnotice%2Fjoconde%2F07290021824%3FlistResPage%3D2%26mainSearch%3D%2522gericault%2522%26resPage%3D2%26type%3D%255B%2522tableau%2522%255D%26idQuery%3D%2522be4f2c5-33db-2bbf-5b46-bf34422c46f%2522\">archive<\/a>]<\/small><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>&nbsp;<\/td>\n<td><i>Homme en buste<\/i>, dit<br \/>\n<i>Le Charpentier de la M\u00e9duse<\/i><\/td>\n<td>1818 vers<\/td>\n<td>huile sur toile<\/td>\n<td>46,5\u00a0\u00d7\u00a039\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr><\/td>\n<td><a title=\"Mus\u00e9e des Beaux-Arts de Rouen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_des_Beaux-Arts_de_Rouen\">Mus\u00e9e des Beaux-Arts de Rouen<\/a><\/td>\n<td><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.pop.culture.gouv.fr\/notice\/joconde\/07290021831?listResPage=2&amp;mainSearch=%22gericault%22&amp;resPage=2&amp;type=%5B%22tableau%22%5D&amp;idQuery=%2244ccc1-e2dd-0b-0170-100567765c05%22\" rel=\"nofollow\">Base Joconde<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.pop.culture.gouv.fr%2Fnotice%2Fjoconde%2F07290021831%3FlistResPage%3D2%26mainSearch%3D%2522gericault%2522%26resPage%3D2%26type%3D%255B%2522tableau%2522%255D%26idQuery%3D%252244ccc1-e2dd-0b-0170-100567765c05%2522\">archive<\/a>]<\/small><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>&nbsp;<\/td>\n<td><i>Etude de t\u00eate d&rsquo;homme, d&rsquo;apr\u00e8s le mod\u00e8le Gerfant<\/i><br \/>\nPour\u00a0<i>Le Radeau de la M\u00e9duse\u00a0?<\/i><\/td>\n<td>1818-1819<\/td>\n<td>huile sur toile<\/td>\n<td>56\u00a0\u00d7\u00a046\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr><\/td>\n<td><a class=\"mw-redirect\" title=\"Mus\u00e9e d'art Roger-Quilliot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_d%27art_Roger-Quilliot\">mus\u00e9e d&rsquo;art Roger-Quilliot<\/a>,\u00a0<a title=\"Clermont-Ferrand\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Clermont-Ferrand\">Clermont-Ferrand<\/a><\/td>\n<td><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.pop.culture.gouv.fr\/notice\/joconde\/M0121001933?base=%22joconde%22&amp;qb=%5B%7B%22field%22%3A%5B%22AUTR.keyword%22%2C%22PAUT.keyword%22%2C%22ATTR.keyword%22%2C%22ECOL.keyword%22%5D%2C%22operator%22%3A%22%2A%22%2C%22value%22%3A%22Gericault%22%2C%22combinator%22%3A%22AND%22%2C%22index%22%3A0%7D%2C%7B%22field%22%3A%5B%22LOCA.keyword%22%2C%22DEPO.keyword%22%2C%22MUSEO.keyword%22%2C%22REG.keyword%22%2C%22DPT.keyword%22%2C%22VILLE_M.keyword%22%2C%22NOMOFF.keyword%22%5D%2C%22operator%22%3A%22%2A%22%2C%22value%22%3A%22Clermont%22%2C%22combinator%22%3A%22AND%22%2C%22index%22%3A1%7D%5D&amp;last_view=%22list%22&amp;idQuery=%220845a83-2f87-c41c-37a-7a1ccbd22674%22\" rel=\"nofollow\">Base Joconde<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.pop.culture.gouv.fr%2Fnotice%2Fjoconde%2FM0121001933%3Fbase%3D%2522joconde%2522%26qb%3D%255B%257B%2522field%2522%253A%255B%2522AUTR.keyword%2522%252C%2522PAUT.keyword%2522%252C%2522ATTR.keyword%2522%252C%2522ECOL.keyword%2522%255D%252C%2522operator%2522%253A%2522%252A%2522%252C%2522value%2522%253A%2522Gericault%2522%252C%2522combinator%2522%253A%2522AND%2522%252C%2522index%2522%253A0%257D%252C%257B%2522field%2522%253A%255B%2522LOCA.keyword%2522%252C%2522DEPO.keyword%2522%252C%2522MUSEO.keyword%2522%252C%2522REG.keyword%2522%252C%2522DPT.keyword%2522%252C%2522VILLE_M.keyword%2522%252C%2522NOMOFF.keyword%2522%255D%252C%2522operator%2522%253A%2522%252A%2522%252C%2522value%2522%253A%2522Clermont%2522%252C%2522combinator%2522%253A%2522AND%2522%252C%2522index%2522%253A1%257D%255D%26last_view%3D%2522list%2522%26idQuery%3D%25220845a83-2f87-c41c-37a-7a1ccbd22674%2522\">archive<\/a>]<\/small><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:G%C3%A9ricault_-_Sailboat_on_a_Raging_Sea,_about_1818%E2%80%931819.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b9\/G%C3%A9ricault_-_Sailboat_on_a_Raging_Sea%2C_about_1818%E2%80%931819.jpg\/170px-G%C3%A9ricault_-_Sailboat_on_a_Raging_Sea%2C_about_1818%E2%80%931819.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b9\/G%C3%A9ricault_-_Sailboat_on_a_Raging_Sea%2C_about_1818%E2%80%931819.jpg\/255px-G%C3%A9ricault_-_Sailboat_on_a_Raging_Sea%2C_about_1818%E2%80%931819.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b9\/G%C3%A9ricault_-_Sailboat_on_a_Raging_Sea%2C_about_1818%E2%80%931819.jpg\/340px-G%C3%A9ricault_-_Sailboat_on_a_Raging_Sea%2C_about_1818%E2%80%931819.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"106\" data-file-width=\"1024\" data-file-height=\"641\" \/><\/a><\/td>\n<td><i>Voilier sur une mer d\u00e9cha\u00een\u00e9e<\/i><\/td>\n<td>1818-1819<\/td>\n<td>aquarelle opaque<br \/>\nsur craie noire<\/td>\n<td>15\u00a0\u00d7\u00a025\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr><\/td>\n<td><a class=\"mw-redirect\" title=\"Getty Museum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Getty_Museum\">Getty Museum<\/a>,\u00a0<a title=\"Los Angeles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Los_Angeles\">Los Angeles<\/a><\/td>\n<td><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.getty.edu\/art\/collection\/objects\/191\/theodore-gericault-sailboat-on-a-raging-sea-french-about-1818-1819\/\" rel=\"nofollow\">Mus\u00e9e<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.getty.edu%2Fart%2Fcollection%2Fobjects%2F191%2Ftheodore-gericault-sailboat-on-a-raging-sea-french-about-1818-1819%2F\">archive<\/a>]<\/small><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Theodore_Gericault_038_(27956576129).jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/dd\/Theodore_Gericault_038_%2827956576129%29.jpg\/170px-Theodore_Gericault_038_%2827956576129%29.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/dd\/Theodore_Gericault_038_%2827956576129%29.jpg\/255px-Theodore_Gericault_038_%2827956576129%29.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/dd\/Theodore_Gericault_038_%2827956576129%29.jpg\/340px-Theodore_Gericault_038_%2827956576129%29.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"126\" data-file-width=\"1280\" data-file-height=\"950\" \/><\/a><\/td>\n<td><i>Sc\u00e8ne du D\u00e9luge<\/i><\/td>\n<td>1818-1820<\/td>\n<td>huile sur toile<\/td>\n<td>97\u00a0\u00d7\u00a0130\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr><\/td>\n<td><a title=\"Mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Louvre\">Mus\u00e9e du Louvre<\/a><\/td>\n<td><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.pop.culture.gouv.fr\/notice\/joconde\/000PE001296?listResPage=2&amp;mainSearch=%22gericault%22&amp;resPage=2&amp;type=%5B%22tableau%22%5D&amp;idQuery=%228f54777-cf4f-8f2-563d-e734aa56d4%22\" rel=\"nofollow\">Base Joconde<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.pop.culture.gouv.fr%2Fnotice%2Fjoconde%2F000PE001296%3FlistResPage%3D2%26mainSearch%3D%2522gericault%2522%26resPage%3D2%26type%3D%255B%2522tableau%2522%255D%26idQuery%3D%25228f54777-cf4f-8f2-563d-e734aa56d4%2522\">archive<\/a>]<\/small><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:G%C3%A9ricault_-_Scene_from_the_Epidemic_of_Yellow_Fever_in_Cadiz,_ca._1819.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3f\/G%C3%A9ricault_-_Scene_from_the_Epidemic_of_Yellow_Fever_in_Cadiz%2C_ca._1819.jpg\/170px-G%C3%A9ricault_-_Scene_from_the_Epidemic_of_Yellow_Fever_in_Cadiz%2C_ca._1819.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3f\/G%C3%A9ricault_-_Scene_from_the_Epidemic_of_Yellow_Fever_in_Cadiz%2C_ca._1819.jpg\/255px-G%C3%A9ricault_-_Scene_from_the_Epidemic_of_Yellow_Fever_in_Cadiz%2C_ca._1819.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3f\/G%C3%A9ricault_-_Scene_from_the_Epidemic_of_Yellow_Fever_in_Cadiz%2C_ca._1819.jpg\/340px-G%C3%A9ricault_-_Scene_from_the_Epidemic_of_Yellow_Fever_in_Cadiz%2C_ca._1819.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"137\" data-file-width=\"1200\" data-file-height=\"968\" \/><\/a><\/td>\n<td><i>Sc\u00e8ne de l&rsquo;\u00e9pid\u00e9mie de\u00a0<a title=\"Fi\u00e8vre jaune\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fi%C3%A8vre_jaune\">fi\u00e8vre jaune<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Cadix\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cadix\">Cadix<\/a><\/i><\/td>\n<td>1819 vers<\/td>\n<td>huile sur toile<\/td>\n<td>38\u00a0\u00d7\u00a046\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr><\/td>\n<td><a title=\"Mus\u00e9e des Beaux-Arts de Virginie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_des_Beaux-Arts_de_Virginie\">Mus\u00e9e des Beaux-Arts de Virginie<\/a>,\u00a0<a title=\"Richmond (Virginie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Richmond_(Virginie)\">Richmond<\/a><\/td>\n<td><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.vmfa.museum\/piction\/6027262-178877839\/\" rel=\"nofollow\">Mus\u00e9e<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.vmfa.museum%2Fpiction%2F6027262-178877839%2F\">archive<\/a>]<\/small><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Medusa_Study_2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3a\/Medusa_Study_2.jpg\/170px-Medusa_Study_2.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3a\/Medusa_Study_2.jpg\/255px-Medusa_Study_2.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3a\/Medusa_Study_2.jpg\/340px-Medusa_Study_2.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"125\" data-file-width=\"652\" data-file-height=\"480\" \/><\/a><\/td>\n<td><i>Cannibalisme sur le radeau de La M\u00e9duse<\/i><br \/>\n\u00c9tude pr\u00e9paratoire<\/td>\n<td>1818<\/td>\n<td>crayon,\u00a0<a title=\"Lavis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lavis\">lavis<\/a>, et<br \/>\ngouache sur papier,<\/td>\n<td>28\u00a0\u00d7\u00a038\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr><br \/>\n<a title=\"Mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Louvre\">mus\u00e9e du Louvre<\/a>,\u00a0<a title=\"D\u00e9partement des arts graphiques du mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9partement_des_arts_graphiques_du_mus%C3%A9e_du_Louvre\">Arts Graphiques<\/a><\/td>\n<td><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/arts-graphiques.louvre.fr\/detail\/oeuvres\/1\/513324-Scene-de-cannibalisme-sur-le-radeau-de-la-Meduse\" rel=\"nofollow\">Notice du Louvre<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Farts-graphiques.louvre.fr%2Fdetail%2Foeuvres%2F1%2F513324-Scene-de-cannibalisme-sur-le-radeau-de-la-Meduse\">archive<\/a>]<\/small><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_-_Le_Radeau_de_la_M%C3%A9duse_esquisse_(salon_de_1819).jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/4e\/Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_-_Le_Radeau_de_la_M%C3%A9duse_esquisse_%28salon_de_1819%29.jpg\/170px-Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_-_Le_Radeau_de_la_M%C3%A9duse_esquisse_%28salon_de_1819%29.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/4e\/Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_-_Le_Radeau_de_la_M%C3%A9duse_esquisse_%28salon_de_1819%29.jpg\/255px-Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_-_Le_Radeau_de_la_M%C3%A9duse_esquisse_%28salon_de_1819%29.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/4e\/Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_-_Le_Radeau_de_la_M%C3%A9duse_esquisse_%28salon_de_1819%29.jpg\/340px-Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_-_Le_Radeau_de_la_M%C3%A9duse_esquisse_%28salon_de_1819%29.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"137\" data-file-width=\"3349\" data-file-height=\"2696\" \/><\/a><\/td>\n<td><i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i><br \/>\n(premi\u00e8re esquisse)<\/td>\n<td>1818<\/td>\n<td>huile sur toile<\/td>\n<td>37,5\u00a0\u00d7\u00a046\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr><\/td>\n<td><a title=\"Mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Louvre\">mus\u00e9e du Louvre<\/a>, Paris<\/td>\n<td><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.pop.culture.gouv.fr\/notice\/joconde\/000PE001300?listResPage=2&amp;mainSearch=%22gericault%22&amp;resPage=2&amp;type=%5B%22tableau%22%5D&amp;idQuery=%22fe64661-006d-3f17-fb0-7382e3c8b8%22\" rel=\"nofollow\">Base Joconde<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.pop.culture.gouv.fr%2Fnotice%2Fjoconde%2F000PE001300%3FlistResPage%3D2%26mainSearch%3D%2522gericault%2522%26resPage%3D2%26type%3D%255B%2522tableau%2522%255D%26idQuery%3D%2522fe64661-006d-3f17-fb0-7382e3c8b8%2522\">archive<\/a>]<\/small><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Theodore_Gericault_034_(27956578379).jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c1\/Theodore_Gericault_034_%2827956578379%29.jpg\/170px-Theodore_Gericault_034_%2827956578379%29.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c1\/Theodore_Gericault_034_%2827956578379%29.jpg\/255px-Theodore_Gericault_034_%2827956578379%29.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c1\/Theodore_Gericault_034_%2827956578379%29.jpg\/340px-Theodore_Gericault_034_%2827956578379%29.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"135\" data-file-width=\"1280\" data-file-height=\"1020\" \/><\/a><\/td>\n<td><i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i><br \/>\n(deuxi\u00e8me esquisse)<\/td>\n<td>1818<\/td>\n<td>huile sur toile<\/td>\n<td>65\u00a0\u00d7\u00a083\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr><\/td>\n<td><a title=\"Mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Louvre\">mus\u00e9e du Louvre<\/a>, Paris<\/td>\n<td><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.pop.culture.gouv.fr\/notice\/joconde\/000PE001301?listResPage=3&amp;mainSearch=%22gericault%22&amp;resPage=3&amp;type=%5B%22tableau%22%5D&amp;idQuery=%22213ca6f-b0dd-ab7-aeb3-85f3cf5c463d%22\" rel=\"nofollow\">Base Joconde<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.pop.culture.gouv.fr%2Fnotice%2Fjoconde%2F000PE001301%3FlistResPage%3D3%26mainSearch%3D%2522gericault%2522%26resPage%3D3%26type%3D%255B%2522tableau%2522%255D%26idQuery%3D%2522213ca6f-b0dd-ab7-aeb3-85f3cf5c463d%2522\">archive<\/a>]<\/small><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:JEAN_LOUIS_TH%C3%89ODORE_G%C3%89RICAULT_-_La_Balsa_de_la_Medusa_(Museo_del_Louvre,_1818-19).jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/15\/JEAN_LOUIS_TH%C3%89ODORE_G%C3%89RICAULT_-_La_Balsa_de_la_Medusa_%28Museo_del_Louvre%2C_1818-19%29.jpg\/170px-JEAN_LOUIS_TH%C3%89ODORE_G%C3%89RICAULT_-_La_Balsa_de_la_Medusa_%28Museo_del_Louvre%2C_1818-19%29.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/15\/JEAN_LOUIS_TH%C3%89ODORE_G%C3%89RICAULT_-_La_Balsa_de_la_Medusa_%28Museo_del_Louvre%2C_1818-19%29.jpg\/255px-JEAN_LOUIS_TH%C3%89ODORE_G%C3%89RICAULT_-_La_Balsa_de_la_Medusa_%28Museo_del_Louvre%2C_1818-19%29.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/15\/JEAN_LOUIS_TH%C3%89ODORE_G%C3%89RICAULT_-_La_Balsa_de_la_Medusa_%28Museo_del_Louvre%2C_1818-19%29.jpg\/340px-JEAN_LOUIS_TH%C3%89ODORE_G%C3%89RICAULT_-_La_Balsa_de_la_Medusa_%28Museo_del_Louvre%2C_1818-19%29.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"116\" data-file-width=\"5872\" data-file-height=\"4008\" \/><\/a><\/td>\n<td><i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i><\/td>\n<td>1818-1819<\/td>\n<td>huile sur toile<\/td>\n<td>491\u00a0\u00d7\u00a0716\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr><\/td>\n<td><a title=\"Mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Louvre\">Mus\u00e9e du Louvre<\/a><\/td>\n<td><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.pop.culture.gouv.fr\/notice\/joconde\/000PE001303\" rel=\"nofollow\">Base Joconde<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.pop.culture.gouv.fr%2Fnotice%2Fjoconde%2F000PE001303\">archive<\/a>]<\/small><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"L'ex\u00e9cution_du_tableau\"><span id=\"L.27ex.C3.A9cution_du_tableau\"><\/span>L&rsquo;ex\u00e9cution du tableau<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Apr\u00e8s s&rsquo;\u00eatre r\u00e9concili\u00e9 avec sa tante, G\u00e9ricault se rase le cr\u00e2ne et s&rsquo;astreint \u00e0 une discipline de vie monastique dans son atelier au\u00a0<a title=\"Quartier du Faubourg-du-Roule\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Quartier_du_Faubourg-du-Roule\">Faubourg-du-Roule<\/a>, de\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1818-11\" data-sort-value=\"1818-11\">novembre 1818<\/time>\u00a0\u00e0\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1819-06\" data-sort-value=\"1819-06\">juin 1819<\/time><sup id=\"cite_ref-christiansen_25-6\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-christiansen-25\">24<\/a><\/sup>. Il ne sort que tr\u00e8s rarement, et uniquement le soir, \u00e0 tel point que sa concierge lui apporte ses repas<sup id=\"cite_ref-christiansen_25-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-christiansen-25\">24<\/a><\/sup>. Il vit dans une petite chambre attenante \u00e0 l&rsquo;atelier avec son assistant \u00e2g\u00e9 de dix-huit ans, Louis-Alexis Jamar\u00a0; ceux-ci se disputent parfois, et, un soir, Jamar s&rsquo;enfuit et ne revient que deux jours plus tard, apr\u00e8s que G\u00e9ricault r\u00e9ussit \u00e0 le persuader. L&rsquo;artiste, dont l&rsquo;atelier est tr\u00e8s bien rang\u00e9, travaille m\u00e9thodiquement et dans le silence le plus complet\u00a0: il trouve que le simple bruit d&rsquo;une souris brise sa concentration<sup id=\"cite_ref-christiansen_25-8\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-christiansen-25\">24<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00e9ricault a l&rsquo;habitude de faire poser ses amis, et notamment\u00a0<a title=\"Eug\u00e8ne Delacroix\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eug%C3%A8ne_Delacroix\">Eug\u00e8ne Delacroix<\/a>\u00a0(1798-1863), qui servit de mod\u00e8le au personnage situ\u00e9 au premier plan, le jeune homme du centre gisant sur le ventre<sup id=\"cite_ref-34\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-34\">32<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-35\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-35\">33<\/a><\/sup>. Deux des survivants servent de mod\u00e8les pour les personnages figur\u00e9s par des ombres au pied du m\u00e2t<sup id=\"cite_ref-Hagen_&amp;_Hagen,_376_30-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Hagen_&amp;_Hagen,_376-30\">28<\/a><\/sup>\u00a0; trois visages sont peints d&rsquo;apr\u00e8s ceux d&rsquo;<a title=\"Alexandre Corr\u00e9ard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Corr%C3%A9ard\">Alexandre Corr\u00e9ard<\/a>, Savigny et Lavillette. Jamar, quant \u00e0 lui, pose nu pour le jeune homme mort au premier plan, sur le point de tomber \u00e0 l&rsquo;eau, et sert \u00e9galement de mod\u00e8le \u00e0 deux autres personnages<sup id=\"cite_ref-christiansen_25-9\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-christiansen-25\">24<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;artiste peint avec de petits pinceaux et des huiles visqueuses, ce qui lui laisse peu de temps pour modifier son travail\u00a0; la peinture est s\u00e8che le lendemain matin. Il conserve chaque couleur s\u00e9par\u00e9ment, \u00e0 l&rsquo;\u00e9cart des autres\u00a0: sa\u00a0<a title=\"Palette (peinture)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palette_(peinture)\">palette<\/a>\u00a0comporte du\u00a0<a title=\"Vermillon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vermillon\">vermillon<\/a>, du blanc, du\u00a0<a title=\"Jaune de Naples\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jaune_de_Naples\">jaune de Naples<\/a>, quatre\u00a0<a title=\"Ocre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ocre\">ocres<\/a>\u00a0diff\u00e9rents (deux jaunes et deux rouges), deux\u00a0<a title=\"Terre de Sienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Terre_de_Sienne\">terres de Sienne<\/a>\u00a0(une pure et une br\u00fbl\u00e9e), un rose fonc\u00e9, du\u00a0<a title=\"Carmin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Carmin\">carmin<\/a>, du\u00a0<a title=\"Bleu de Prusse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bleu_de_Prusse\">bleu de Prusse<\/a>, du gris-noir obtenu avec des noyaux de p\u00eache br\u00fbl\u00e9s, du\u00a0<a title=\"Noir animal\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Noir_animal\">noir d&rsquo;ivoire<\/a>\u00a0et du\u00a0<a title=\"Bitume (pigment)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bitume_(pigment)\">bitume de Jud\u00e9e<\/a>\u00a0pour\u00a0<a title=\"Appr\u00eat (peinture)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Appr%C3%AAt_(peinture)\">appr\u00eater<\/a>\u00a0la toile<sup id=\"cite_ref-christiansen_25-10\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-christiansen-25\">24<\/a><\/sup>. Ce dernier donne un aspect velout\u00e9 et lustr\u00e9 \u00e0 la peinture une fois appliqu\u00e9e, mais au bout d&rsquo;une longue p\u00e9riode se forme une pellicule noire ind\u00e9l\u00e9bile, m\u00eame par une restauration, et la toile se resserre, ce qui provoque le craqu\u00e8lement de la surface du tableau. Par cons\u00e9quent, certains d\u00e9tails deviennent aujourd&rsquo;hui tr\u00e8s difficiles \u00e0 distinguer<sup id=\"cite_ref-banham_36-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-banham-36\">34<\/a><\/sup>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Couleurs_radeau_meduse.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0c\/Couleurs_radeau_meduse.png\/220px-Couleurs_radeau_meduse.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0c\/Couleurs_radeau_meduse.png\/330px-Couleurs_radeau_meduse.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/0\/0c\/Couleurs_radeau_meduse.png 2x\" alt=\"Les seize couleurs de la palette de G\u00e9ricault utilis\u00e9es dans le tableau.\" width=\"220\" height=\"220\" data-file-width=\"400\" data-file-height=\"400\" \/><\/a><figcaption>Les seize couleurs de la palette de G\u00e9ricault utilis\u00e9es dans le tableau\u00a0: vermillon, blanc,\u00a0<a title=\"Jaune de Naples\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jaune_de_Naples\">jaune de Naples<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Ocre jaune\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ocre_jaune\">ocre jaune<\/a>, ocre d&rsquo;or,\u00a0<a title=\"Ocre rouge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ocre_rouge\">ocre rouge<\/a>, ocre rouge fonc\u00e9e,\u00a0<a title=\"Terre de Sienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Terre_de_Sienne\">terre de Sienne<\/a>\u00a0naturelle, rouge de Mars, terre de Sienne br\u00fbl\u00e9e, laque carmin\u00e9e,\u00a0<a title=\"Bleu de Prusse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bleu_de_Prusse\">bleu de Prusse<\/a>, noir de p\u00eache,\u00a0<a title=\"Noir animal\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Noir_animal\">noir d&rsquo;ivoire<\/a>, terre de Cassel,\u00a0<a title=\"Bitume (pigment)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bitume_(pigment)\">bitume de Jud\u00e9e<\/a><sup id=\"cite_ref-christiansen_25-11\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-christiansen-25\">24<\/a><\/sup>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00e9ricault r\u00e9alise une esquisse de la composition finale sur la toile. Il fait alors poser chaque mod\u00e8le s\u00e9par\u00e9ment, et peint les personnages \u00e0 la suite les uns des autres, \u00e0 l&rsquo;inverse de la m\u00e9thode traditionnelle suivant laquelle le peintre travaille d&#8217;embl\u00e9e sur la composition enti\u00e8re. Son attention particuli\u00e8re port\u00e9e \u00e0 des \u00e9l\u00e9ments ainsi individualis\u00e9s donne \u00e0 l\u2019\u0153uvre \u00ab\u00a0une mat\u00e9rialit\u00e9 troublante\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-Wintle246_37-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Wintle246-37\">35<\/a><\/sup>\u00a0et t\u00e9moigne d&rsquo;une recherche de th\u00e9\u00e2tralit\u00e9 \u2013 ce que certains critiques de l&rsquo;\u00e9poque consid\u00e8rent comme un d\u00e9faut. L&rsquo;artiste, d\u00e9tourn\u00e9 de son \u0153uvre par d&rsquo;autres projets de moindre importance, r\u00e9alise le tableau final en huit mois<sup id=\"cite_ref-Miles,_180_28-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Miles,_180-28\">26<\/a><\/sup>\u00a0; l&rsquo;ensemble du projet lui prend en tout plus d&rsquo;un an et demi<sup id=\"cite_ref-christiansen_25-12\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-christiansen-25\">24<\/a><\/sup>. Montfort, un de ses amis, d\u00e9clare plus de trente ans apr\u00e8s l&rsquo;ach\u00e8vement de l\u2019\u0153uvre\u00a0:<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u00ab\u00a0[La m\u00e9thode de G\u00e9ricault] me fascinait tout autant que sa prolificit\u00e9. Il peignait directement sur la toile blanche, sans esquisse grossi\u00e8re ou une quelconque pr\u00e9paration, hormis les contours nettement trac\u00e9s, et pourtant son \u0153uvre \u00e9tait parfaitement structur\u00e9e. J&rsquo;\u00e9tais frapp\u00e9 par l&rsquo;attention extr\u00eame qu&rsquo;il manifestait en observant le mod\u00e8le, avant de poser le pinceau sur la toile. Il semblait s&rsquo;ex\u00e9cuter lentement, alors qu&rsquo;en r\u00e9alit\u00e9 il peignait tr\u00e8s rapidement, disposant chaque touche de peinture \u00e0 sa place et n&rsquo;ayant que rarement besoin d&rsquo;effectuer des rectifications. On voyait un mouvement \u00e0 peine perceptible de son corps ou de ses bras. Son expression \u00e9tait tout \u00e0 fait paisible<sup id=\"cite_ref-christiansen_25-13\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-christiansen-25\">24<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-38\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-38\">36<\/a><\/sup>&#8230;\u00a0\u00bb<\/p>\n<\/blockquote>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Description_de_l\u2019\u0153uvre\"><span id=\"Description_de_l.E2.80.99.C5.93uvre\"><\/span>Description de l\u2019\u0153uvre<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0d\u00e9peint le moment o\u00f9, apr\u00e8s treize jours pass\u00e9s \u00e0 d\u00e9river sur le radeau, les quinze survivants voient un bateau approcher au loin, alors m\u00eame que l&rsquo;\u00e9tat de l\u2019embarcation de fortune est proche de la ruine<sup id=\"cite_ref-Christine_22-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Christine-22\">22<\/a><\/sup>. La monumentalit\u00e9 du format (491\u00a0\u00d7\u00a0716\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>) fait que les personnages en arri\u00e8re-plan sont \u00e0 \u00e9chelle humaine, et que ceux au premier plan sont m\u00eame deux fois plus grands qu&rsquo;un homme\u00a0: proches du plan de l\u2019\u0153uvre, entass\u00e9s, les personnages cr\u00e9ent un effet d&rsquo;immersion du spectateur dans l&rsquo;action du tableau<sup id=\"cite_ref-banham_36-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-banham-36\">34<\/a><\/sup>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_%22The_raft_of_the_Medusa%22.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/48\/Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_%22The_raft_of_the_Medusa%22.jpg\/220px-Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_%22The_raft_of_the_Medusa%22.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/48\/Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_%22The_raft_of_the_Medusa%22.jpg\/330px-Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_%22The_raft_of_the_Medusa%22.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/48\/Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_%22The_raft_of_the_Medusa%22.jpg\/440px-Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault_%22The_raft_of_the_Medusa%22.jpg 2x\" alt=\"D\u00e9tail du tableau, montrant deux personnages mourants.\" width=\"220\" height=\"155\" data-file-width=\"1410\" data-file-height=\"995\" \/><\/a><figcaption>D\u00e9tail du coin en bas \u00e0 gauche de la toile, montrant deux personnages mourants.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le radeau de fortune semble sur le point de sombrer, voguant dans une mer d\u00e9cha\u00een\u00e9e, tandis que les naufrag\u00e9s sont repr\u00e9sent\u00e9s totalement an\u00e9antis et d\u00e9sempar\u00e9s. Un vieil homme tient la d\u00e9pouille de son fils sur ses jambes\u00a0; un autre pleure de rage, abattu\u00a0; un cadavre sans jambes \u00e0 gauche \u00e9voque les pratiques anthropophages qui ont eu lieu sur le radeau r\u00e9el tandis que des taches \u00e9parses de rouge sang rappellent les affrontements. Plusieurs corps jonchent le radeau, au premier plan, sur le point de tomber \u00e0 l&rsquo;eau en raison des vagues. Les hommes au milieu de l&#8217;embarcation viennent d&rsquo;apercevoir un bateau au loin\u00a0; l&rsquo;un d&rsquo;entre eux le montre du doigt, tandis qu&rsquo;un membre\u00a0<a title=\"Afrique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Afrique\">africain<\/a>\u00a0de l&rsquo;\u00e9quipage, Jean-Charles<sup id=\"cite_ref-39\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-39\">37<\/a><\/sup>, se tient debout sur une barrique vide et agite sa chemise en l&rsquo;air afin d&rsquo;attirer l&rsquo;attention du navire<sup id=\"cite_ref-40\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-40\">38<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La composition picturale est essentiellement bas\u00e9e sur trois structures pyramidales. La premi\u00e8re est form\u00e9e par le m\u00e2t et les cordages qui le tiennent. Elle englobe la seconde \u00e0 la gauche du tableau, form\u00e9e par des hommes morts ou d\u00e9sesp\u00e9r\u00e9s. La troisi\u00e8me met en sc\u00e8ne, \u00e0 sa base, des cadavres et des mourants, desquels \u00e9mergent les survivants\u00a0; \u00e0 son sommet culmine l&rsquo;espoir de sauvetage, avec la figure centrale d&rsquo;un homme noir agitant sa chemise. Certains y ont vu une critique de l&rsquo;<a title=\"Empire colonial fran\u00e7ais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_colonial_fran%C3%A7ais\">Empire colonial fran\u00e7ais<\/a>\u00a0conservateur et esclavagiste. G\u00e9ricault peint comme h\u00e9ros central un homme noir. Son mod\u00e8le est\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Joseph le N\u00e8gre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_le_N%C3%A8gre\">Joseph<\/a><sup id=\"cite_ref-41\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-41\">39<\/a><\/sup>, un\u00a0<a title=\"Ha\u00efti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ha%C3%AFti\">Ha\u00eftien<\/a>\u00a0qui a pos\u00e9 pour lui et d&rsquo;autres artistes<sup id=\"cite_ref-:2_42-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-:2-42\">40<\/a><\/sup>. Il s&rsquo;agit du premier h\u00e9ros de la peinture occidentale sans nom et vu de dos<sup id=\"cite_ref-43\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-43\">41<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le tableau serait une \u0153uvre hostile \u00e0 la\u00a0<a title=\"Seconde Restauration\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Seconde_Restauration\">Restauration<\/a>\u00a0et aux\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"\u00c9migration fran\u00e7aise (1789-1815)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89migration_fran%C3%A7aise_(1789-1815)\">\u00e9migr\u00e9s<\/a>, mais aussi une d\u00e9nonciation de l&rsquo;<a title=\"Esclavage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Esclavage\">esclavage<\/a>. C&rsquo;est pourquoi G\u00e9ricault y peint trois figures d&rsquo;hommes noirs (pour lesquels un seul mod\u00e8le a pos\u00e9 pr\u00e9nomm\u00e9\u00a0<a title=\"Joseph (mod\u00e8le)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_(mod%C3%A8le)\">Joseph<\/a>), alors qu&rsquo;il n&rsquo;y en aurait eu qu&rsquo;un seul parmi les rescap\u00e9s en plus d&rsquo;une cantini\u00e8re jet\u00e9e \u00e0 l&rsquo;eau le\u00a0<span class=\"nowrap\">13 juillet<\/span>\u00a0en compagnie d&rsquo;autres bless\u00e9s. L&rsquo;artiste semble prendre position contre la\u00a0<a title=\"Commerce triangulaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Commerce_triangulaire\">traite n\u00e9gri\u00e8re<\/a>, qui se pratique toujours malgr\u00e9 son interdiction suppos\u00e9e<sup id=\"cite_ref-44\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-44\">42<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le tableau est construit sur la r\u00e8gle des tiers qui d\u00e9coupe la toile en trois parties \u00e9gales en hauteur et en largeur et attire l&rsquo;\u0153il sur les \u00e9l\u00e9ments principaux plac\u00e9s \u00e0 la rencontre des lignes de force qui quadrillent la peinture. La ligne d&rsquo;horizon s\u00e9parant la mer du ciel est plac\u00e9e en hauteur et d\u00e9coupe au loin une mer calme alors que G\u00e9ricault la rend tr\u00e8s agit\u00e9e autour du radeau, accentuant le c\u00f4t\u00e9 dramatique de la sc\u00e8ne. Ce faisant, il commet une erreur en peignant une vague\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"D\u00e9ferlante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9ferlante\">d\u00e9ferlante<\/a>\u00a0(mod\u00e8le des vagues du Havre) alors que la c\u00f4te mauritanienne est balay\u00e9e par une houle oc\u00e9anique qui se brise doucement sur une barre<sup id=\"cite_ref-45\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-45\">43<\/a><\/sup>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-left\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Radeau_meduse_structure_3_pyramids.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/55\/Radeau_meduse_structure_3_pyramids.jpg\/220px-Radeau_meduse_structure_3_pyramids.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/55\/Radeau_meduse_structure_3_pyramids.jpg\/330px-Radeau_meduse_structure_3_pyramids.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/55\/Radeau_meduse_structure_3_pyramids.jpg\/440px-Radeau_meduse_structure_3_pyramids.jpg 2x\" alt=\"Sch\u00e9ma de la composition du tableau.\" width=\"220\" height=\"149\" data-file-width=\"649\" data-file-height=\"440\" \/><\/a><figcaption>Sch\u00e9ma indiquant les trois pyramides et les diagonales composant la structure du tableau. La position de\u00a0<i>l&rsquo;Argus<\/i>\u00a0est mat\u00e9rialis\u00e9e par un point de couleur jaune.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;attention du spectateur est en premier lieu dirig\u00e9e vers le centre de la toile, puis sur le mouvement des survivants, montr\u00e9s de dos et avan\u00e7ant vers la droite du tableau<sup id=\"cite_ref-Boime142_46-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Boime142-46\">44<\/a><\/sup>. Selon l&rsquo;historien de l&rsquo;art Justin Wintle,\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0une dynamique diagonale et horizontale nous conduit des cadavres en bas \u00e0 gauche de l\u2019\u0153uvre aux vivants dans le coin oppos\u00e9\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-Wintle246_37-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Wintle246-37\">35<\/a><\/sup>. Deux autres lignes diagonales sont utilis\u00e9es pour renforcer la tension dramatique. L&rsquo;une d&rsquo;entre elles suit le m\u00e2t et son\u00a0<a title=\"Gr\u00e9ement\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gr%C3%A9ement\">gr\u00e9ement<\/a>, et conduit l\u2019\u0153il du spectateur vers une vague en passe de submerger le radeau, tandis que la seconde, qui suit les corps jonchant l&#8217;embarcation, m\u00e8ne vers la silhouette lointaine de\u00a0<i>l&rsquo;Argus<\/i><sup id=\"cite_ref-Louvre_21-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Louvre-21\">21<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Certains naufrag\u00e9s sont peints les pieds band\u00e9s. Une rumeur veut que G\u00e9ricault ne soit pas tr\u00e8s dou\u00e9 pour repr\u00e9senter les pieds et ait masqu\u00e9 cette difficult\u00e9 en bandant les pieds avec des tissus. En r\u00e9alit\u00e9, les rescap\u00e9s lui avaient expliqu\u00e9 qu&rsquo;ils prot\u00e9geaient la peau de leurs pieds constamment immerg\u00e9s avec des bouts de tissu<sup id=\"cite_ref-47\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-47\">45<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La palette de G\u00e9ricault est compos\u00e9e de couleurs aux tons p\u00e2les, afin de repr\u00e9senter la chair des personnages, ainsi que de couleurs sombres pour les v\u00eatements, le ciel et l&rsquo;oc\u00e9an<sup id=\"cite_ref-Wilkin_48-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Wilkin-48\">46<\/a><\/sup>. Cependant, ce sont les couleurs sombres qui dominent, en raison de l&rsquo;usage de pigments bruns\u00a0; G\u00e9ricault pense que ce choix permet de mieux sugg\u00e9rer le caract\u00e8re tragique de la sc\u00e8ne<sup id=\"cite_ref-Miles,_180_28-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Miles,_180-28\">26<\/a><\/sup>. La lumi\u00e8re dans l\u2019\u0153uvre, qui pr\u00e9sente de violents contrastes entre la clart\u00e9 et l&rsquo;obscurit\u00e9, est qualifi\u00e9e de \u00ab\u00a0<a title=\"Caravagisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Caravagisme\">caravageresque<\/a>\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-Nov85_49-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Nov85-49\">47<\/a><\/sup>, p\u00e9riode\u00a0<a title=\"T\u00e9n\u00e9brisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/T%C3%A9n%C3%A9brisme\">t\u00e9n\u00e9briste<\/a>. En outre, pour repr\u00e9senter l&rsquo;oc\u00e9an, G\u00e9ricault utilise un vert tr\u00e8s sombre au lieu d&rsquo;un bleu profond, ce qui aurait pu cr\u00e9er un contraste avec les couleurs du radeau et des personnages<sup id=\"cite_ref-M226_50-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-M226-50\">48<\/a><\/sup>. Les rayons qui percent la couche nuageuse donnent une lumi\u00e8re cr\u00e9pusculaire qui accentue le c\u00f4t\u00e9 dramatique de la sc\u00e8ne en \u00e9clairant les corps des cadavres. Du lieu lointain o\u00f9 se trouve le navire de secours brille un point lumineux qui ajoute de la lumi\u00e8re \u00e0 une sc\u00e8ne tr\u00e8s sombre<sup id=\"cite_ref-M226_50-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-M226-50\">48<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Influences_:_des_ma\u00eetres_de_la_Renaissance_au_classicisme_fran\u00e7ais\"><span id=\"Influences_:_des_ma.C3.AEtres_de_la_Renaissance_au_classicisme_fran.C3.A7ais\"><\/span>Influences\u00a0: des ma\u00eetres de la Renaissance au classicisme fran\u00e7ais<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Influence_principale_:_le_n\u00e9oclassicisme_fran\u00e7ais\"><span id=\"Influence_principale_:_le_n.C3.A9oclassicisme_fran.C3.A7ais\"><\/span>Influence principale\u00a0: le n\u00e9oclassicisme fran\u00e7ais<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0emprunte beaucoup d&rsquo;\u00e9l\u00e9ments aux peintres contemporains de G\u00e9ricault comme\u00a0<a title=\"Jacques-Louis David\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques-Louis_David\">Jacques-Louis David<\/a>\u00a0(1748-1825) et\u00a0<a title=\"Antoine-Jean Gros\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antoine-Jean_Gros\">Antoine-Jean Gros<\/a>\u00a0(1771-1835) qui peignent des \u00e9v\u00e9nements d&rsquo;actualit\u00e9 de mani\u00e8re monumentale. Au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, les naufrages deviennent un lieu commun de la\u00a0<a title=\"Marine (peinture)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marine_(peinture)\">marine<\/a>, alors m\u00eame que ceux-ci sont de plus en plus fr\u00e9quents, devant l&rsquo;augmentation du trafic maritime.\u00a0<a title=\"Claude Joseph Vernet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Joseph_Vernet\">Claude Joseph Vernet<\/a>\u00a0(1714-1789) r\u00e9alise un grand nombre de ce type d\u2019\u0153uvres<sup id=\"cite_ref-51\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-51\">49<\/a><\/sup>, parvenant \u00e0 rendre les couleurs de mani\u00e8re tr\u00e8s fid\u00e8le \u00e0 la r\u00e9alit\u00e9 \u2013 au contraire de la plupart des artistes d&rsquo;alors\u00a0; il aurait d&rsquo;ailleurs dress\u00e9 lui-m\u00eame un m\u00e2t sur un bateau, afin de vivre une temp\u00eate<sup id=\"cite_ref-52\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-52\">50<\/a><\/sup>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:David_-_The_Death_of_Socrates.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8c\/David_-_The_Death_of_Socrates.jpg\/220px-David_-_The_Death_of_Socrates.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8c\/David_-_The_Death_of_Socrates.jpg\/330px-David_-_The_Death_of_Socrates.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8c\/David_-_The_Death_of_Socrates.jpg\/440px-David_-_The_Death_of_Socrates.jpg 2x\" alt=\"Tableau repr\u00e9sentant la mort de Socrate.\" width=\"220\" height=\"145\" data-file-width=\"3896\" data-file-height=\"2559\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Jacques-Louis David\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques-Louis_David\">Jacques-Louis David<\/a>,\u00a0<i><a title=\"La Mort de Socrate (David)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Mort_de_Socrate_(David)\">La Mort de Socrate<\/a><\/i>, 1787, 129,5\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>\u00a0\u00d7 196,2\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a title=\"Metropolitan Museum of Art\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Metropolitan_Museum_of_Art\">Metropolitan Museum of Art<\/a>. David incarne le courant\u00a0<a title=\"N\u00e9o-classicisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/N%C3%A9o-classicisme\">n\u00e9oclassique<\/a>, que G\u00e9ricault a remis en cause.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bien que les hommes repr\u00e9sent\u00e9s dans l\u2019\u0153uvre aient pass\u00e9 treize jours \u00e0 d\u00e9river sur un radeau, souffrant de la faim, de maladies et de cannibalisme, G\u00e9ricault les peint muscl\u00e9s et en bonne sant\u00e9, dans la tradition de la peinture h\u00e9ro\u00efque. Selon l&rsquo;historien de l&rsquo;art Richard Muther, l&rsquo;influence du\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Classicisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Classicisme#Peinture\">classicisme<\/a>\u00a0est pr\u00e9gnante dans le tableau\u00a0: pour lui, le fait que les personnages soient peints quasiment nus t\u00e9moigne d&rsquo;une volont\u00e9 d&rsquo;\u00e9viter de peindre des v\u00eatements \u00ab\u00a0en d\u00e9calage avec l&rsquo;atmosph\u00e8re de l\u2019\u0153uvre\u00a0\u00bb. Il remarque \u00e9galement qu&rsquo;<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0il y a toujours quelque chose d&rsquo;acad\u00e9mique dans ces personnages, qui ne semblent pas avoir \u00e9t\u00e9 suffisamment affaiblis par la faim et la soif, les maladies et la lutte pour la survie<sup id=\"cite_ref-M226_50-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-M226-50\">48<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En outre, l&rsquo;influence de Jacques-Louis David est perceptible en premier lieu dans le choix d&rsquo;une toile de tr\u00e8s grande taille, mais aussi dans la tension sensible des corps des personnages, sur le mod\u00e8le de la\u00a0<a title=\"Sculpture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sculpture\">sculpture<\/a>, et dans la mani\u00e8re de peindre un moment particuli\u00e8rement crucial \u2013 la vision au loin du bateau approchant \u2013 avec hi\u00e9ratisme<sup id=\"cite_ref-Nov85_49-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Nov85-49\">47<\/a><\/sup>. En\u00a0<a title=\"1793 en arts plastiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1793_en_arts_plastiques\">1793<\/a>, David peint d\u00e9j\u00e0 un \u00e9v\u00e9nement contemporain d&rsquo;importance dans\u00a0<i><a title=\"La Mort de Marat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Mort_de_Marat\">La Mort de Marat<\/a><\/i>. L&rsquo;\u00e9l\u00e8ve de David, Antoine-Jean Gros, est comme lui le\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0repr\u00e9sentant d&rsquo;une \u00e9cole au style grandiose, irr\u00e9m\u00e9diablement associ\u00e9e \u00e0 une cause perdue\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-53\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-53\">51<\/a><\/sup>, mais, dans des \u0153uvres majeures, il accorde autant d&rsquo;importance \u00e0\u00a0<a title=\"Napol\u00e9on Ier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Napol%C3%A9on_Ier\">Napol\u00e9on<\/a>\u00a0qu&rsquo;\u00e0 des morts ou des mourants anonymes<sup id=\"cite_ref-R77_31-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-R77-31\">29<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-54\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-54\">N 3<\/a><\/sup>. G\u00e9ricault est tout particuli\u00e8rement marqu\u00e9 par la toile r\u00e9alis\u00e9e par Gros en 1804,\u00a0<i><a title=\"Bonaparte visitant les pestif\u00e9r\u00e9s de Jaffa\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bonaparte_visitant_les_pestif%C3%A9r%C3%A9s_de_Jaffa\">Bonaparte visitant les pestif\u00e9r\u00e9s de Jaffa<\/a><\/i><sup id=\"cite_ref-Eitner_16-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Eitner-16\">16<\/a><\/sup>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-left\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Gros_-_Napoleon_on_the_Battlefield_of_Eylau_cropped.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3d\/Gros_-_Napoleon_on_the_Battlefield_of_Eylau_cropped.png\/170px-Gros_-_Napoleon_on_the_Battlefield_of_Eylau_cropped.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3d\/Gros_-_Napoleon_on_the_Battlefield_of_Eylau_cropped.png\/255px-Gros_-_Napoleon_on_the_Battlefield_of_Eylau_cropped.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3d\/Gros_-_Napoleon_on_the_Battlefield_of_Eylau_cropped.png\/340px-Gros_-_Napoleon_on_the_Battlefield_of_Eylau_cropped.png 2x\" alt=\"D\u00e9tail d'un tableau repr\u00e9sentant Napol\u00e9on \u00e0 la bataille d'Eylau.\" width=\"170\" height=\"267\" data-file-width=\"447\" data-file-height=\"703\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Antoine-Jean Gros\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antoine-Jean_Gros\">Antoine-Jean Gros<\/a>, d\u00e9tail tir\u00e9 de\u00a0<i>Napol\u00e9on \u00e0 la Bataille d&rsquo;Eylau<\/i>, 1807, mus\u00e9e du Louvre. Comme Gros, G\u00e9ricault avait vu et ressentait le sentiment de trouble que provoquait la violence, et \u00e9tait d\u00e9sesp\u00e9r\u00e9 par les d\u00e9g\u00e2ts humains qu&rsquo;elle provoque<sup id=\"cite_ref-Eitner_16-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Eitner-16\">16<\/a><\/sup>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">En raison de sa volont\u00e9 de repr\u00e9senter la r\u00e9alit\u00e9 avec ce qu&rsquo;elle a de repoussant,\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0est une figure marquante du mouvement\u00a0<a title=\"Romantisme fran\u00e7ais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Romantisme_fran%C3%A7ais\">romantique<\/a>\u00a0\u00e9mergent dans la peinture fran\u00e7aise, et pose les fondements d&rsquo;une r\u00e9volution esth\u00e9tique, en r\u00e9action au style\u00a0<a title=\"Peinture n\u00e9o-classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peinture_n%C3%A9o-classique\">n\u00e9oclassique<\/a>\u00a0qui domine alors<sup id=\"cite_ref-N14_55-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-N14-55\">52<\/a><\/sup>. La structure de la composition \u2013 notamment la composition pyramidale \u2013 et la mani\u00e8re de repr\u00e9senter les personnages utilis\u00e9s par G\u00e9ricault se rattachent au courant classique<sup id=\"cite_ref-sitelouvre_1-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-sitelouvre-1\">1<\/a><\/sup>, mais le caract\u00e8re r\u00e9aliste du sujet incarne une \u00e9volution majeure et marque la rupture entre le courant n\u00e9oclassique et le courant romantique naissant. Jusqu&rsquo;en\u00a0<a title=\"1815 en arts plastiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1815_en_arts_plastiques\">1815<\/a>, Jacques-Louis David, alors en exil \u00e0\u00a0<a title=\"Bruxelles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bruxelles\">Bruxelles<\/a>, est \u00e0 la fois l&rsquo;artiste le plus repr\u00e9sentatif de la peinture historique \u2013 un genre tr\u00e8s populaire qu&rsquo;il contribue \u00e0 enrichir \u2013 et un ma\u00eetre du courant n\u00e9oclassique<sup id=\"cite_ref-56\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-56\">53<\/a><\/sup>. Les deux genres survivent \u00e0 travers les \u0153uvres de peintres comme Antoine-Jean Gros,\u00a0<a title=\"Jean-Auguste-Dominique Ingres\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Auguste-Dominique_Ingres\">Jean-Auguste-Dominique Ingres<\/a>,\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois G\u00e9rard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_G%C3%A9rard\">Fran\u00e7ois G\u00e9rard<\/a>,\u00a0<a title=\"Anne-Louis Girodet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anne-Louis_Girodet\">Anne-Louis Girodet<\/a>,\u00a0<a title=\"Pierre-Narcisse Gu\u00e9rin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre-Narcisse_Gu%C3%A9rin\">Pierre-Narcisse Gu\u00e9rin<\/a>\u00a0(qui sera le ma\u00eetre de G\u00e9ricault ainsi que de Delacroix), et d&rsquo;autres artistes sous l&rsquo;influence de l\u2019\u0153uvre de David et\u00a0<a title=\"Nicolas Poussin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_Poussin\">Nicolas Poussin<\/a>\u00a0\u2013 repr\u00e9sentant majeur du classicisme. Dans son journal, Delacroix porte un regard cat\u00e9gorique sur ces peintres, peu avant le Salon de 1819\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Le curieux m\u00e9lange d&rsquo;\u00e9l\u00e9ments classiques avec un regard r\u00e9aliste, que David a impos\u00e9 \u00e0 la peinture, perd d\u00e9sormais sa force et son int\u00e9r\u00eat. Le ma\u00eetre lui-m\u00eame vit ses derni\u00e8res ann\u00e9es, exil\u00e9 \u00e0 Bruxelles. Son \u00e9l\u00e8ve le plus d\u00e9vou\u00e9, Girodet, un classique raffin\u00e9 et cultiv\u00e9, produit des \u0153uvres sans aucune chaleur. G\u00e9rard, portraitiste de renom durant l&rsquo;Empire, se rallia \u00e0 l&rsquo;\u00e9cole des grandes fresques historiques, mais sans enthousiasme\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-Wellingtonxi_57-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Wellingtonxi-57\">54<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0se rattache \u00e0 cette derni\u00e8re \u00e9cole par l&rsquo;utilisation des m\u00eames mouvements et d&rsquo;un grand format. N\u00e9anmoins, il s&rsquo;en d\u00e9tache car il met en sc\u00e8ne des gens ordinaires plut\u00f4t que des h\u00e9ros. En effet, le tableau de G\u00e9ricault n&rsquo;en comporte aucun, et ses personnages n&rsquo;ont d&rsquo;autre objectif que la survie. Selon les termes d&rsquo;une critique, il repr\u00e9sente\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0les espoirs d\u00e9\u00e7us, la souffrance extr\u00eame, et l&rsquo;instinct de survie basique qui outrepasse toutes les consid\u00e9rations morales et fait plonger l&rsquo;homme civilis\u00e9 dans la barbarie\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-Christine_22-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Christine-22\">22<\/a><\/sup>. La musculature parfaite du personnage central, qui tente d&rsquo;attirer l&rsquo;attention du bateau de sauvetage, est une r\u00e9miniscence du n\u00e9oclassicisme, bien que le naturalisme des lumi\u00e8res et des ombres, l&rsquo;authenticit\u00e9 du d\u00e9sespoir manifest\u00e9 par les survivants et l&rsquo;\u00e9motion suscit\u00e9e par la composition de l\u2019\u0153uvre distinguent le tableau de l&rsquo;aust\u00e9rit\u00e9 n\u00e9oclassique. Le choix du sujet, tout comme la facture emport\u00e9e du style utilis\u00e9 pour d\u00e9peindre les moments de tension, sont \u00e9galement embl\u00e9matiques du mouvement romantique<sup id=\"cite_ref-Wilkin_48-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Wilkin-48\">46<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-sitelouvre_1-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-sitelouvre-1\">1<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Autres_influences_:_les_peintres_de_la_Renaissance_italienne_et_les_sc\u00e8nes_de_naufrage\"><span id=\"Autres_influences_:_les_peintres_de_la_Renaissance_italienne_et_les_sc.C3.A8nes_de_naufrage\"><\/span>Autres influences\u00a0: les peintres de la Renaissance italienne et les sc\u00e8nes de naufrage<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:LastjudgementCharon.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/86\/LastjudgementCharon.jpg\/220px-LastjudgementCharon.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/86\/LastjudgementCharon.jpg\/330px-LastjudgementCharon.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/86\/LastjudgementCharon.jpg\/440px-LastjudgementCharon.jpg 2x\" alt=\"D\u00e9tail du plafond de la chapelle Sixtine peint par Michel-Ange.\" width=\"220\" height=\"143\" data-file-width=\"1344\" data-file-height=\"876\" \/><\/a><figcaption>D\u00e9tail du\u00a0<i><a title=\"Le Jugement dernier (Michel-Ange)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Jugement_dernier_(Michel-Ange)\">Jugement dernier<\/a><\/i>\u00a0ornant le\u00a0<a title=\"Plafond de la chapelle Sixtine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Plafond_de_la_chapelle_Sixtine\">plafond de la chapelle Sixtine<\/a>. G\u00e9ricault d\u00e9clara\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0<a title=\"Michel-Ange\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel-Ange\">Michel-Ange<\/a>\u00a0me procura des frissons le long de la colonne vert\u00e9brale, ces \u00e2mes perdues se d\u00e9truisant l&rsquo;une et l&rsquo;autre renfor\u00e7aient la grandeur tragique de la\u00a0<a title=\"Chapelle Sixtine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chapelle_Sixtine\">chapelle Sixtine<\/a><sup id=\"cite_ref-58\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-58\">55<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">En plus du classicisme fran\u00e7ais, G\u00e9ricault s&rsquo;inspire des grandes \u0153uvres de ma\u00eetres de la\u00a0<a title=\"Peinture de la Renaissance\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peinture_de_la_Renaissance\">Renaissance<\/a>, telles que\u00a0<i><a title=\"La Transfiguration (Rapha\u00ebl)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Transfiguration_(Rapha%C3%ABl)\">La Transfiguration<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Rapha\u00ebl (peintre)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rapha%C3%ABl_(peintre)\">Rapha\u00ebl<\/a>\u00a0ou\u00a0<i><a title=\"Le Jugement dernier (Michel-Ange)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Jugement_dernier_(Michel-Ange)\">Le Jugement dernier<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Michel-Ange\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel-Ange\">Michel-Ange<\/a><sup id=\"cite_ref-Clark_59-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Clark-59\">56<\/a><\/sup>. Le personnage du vieil homme au premier plan pourrait \u00eatre une r\u00e9f\u00e9rence au\u00a0<a title=\"Ugolin della Gherardesca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ugolin_della_Gherardesca\">comte Ugolin<\/a>\u00a0de la\u00a0<i><a title=\"Divine Com\u00e9die\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die\">Divine Com\u00e9die<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Dante Alighieri\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante_Alighieri\">Dante Alighieri<\/a>\u00a0\u2013 une \u0153uvre dont G\u00e9ricault voit plusieurs repr\u00e9sentations picturales \u2013, et semble avoir \u00e9t\u00e9 inspir\u00e9 par un Ugolin issu d&rsquo;un tableau d&rsquo;<a title=\"Johann Heinrich F\u00fcssli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johann_Heinrich_F%C3%BCssli\">Henry Fuseli<\/a>\u00a0(1741-1825), que l&rsquo;artiste aurait pu voir imprim\u00e9. Dans la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>, Ugolin se rend de surcro\u00eet coupable de\u00a0<a title=\"Cannibalisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cannibalisme\">cannibalisme<\/a>\u00a0; or, c&rsquo;est l&rsquo;un des aspects les plus marquants du r\u00e9cit du naufrage de\u00a0<i>la M\u00e9duse<\/i>. L&rsquo;allusion semble ainsi sugg\u00e9rer le fait que ce vieil homme a commis le m\u00eame crime<sup id=\"cite_ref-R73_60-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-R73-60\">57<\/a><\/sup>. Une \u00e9tude pr\u00e9liminaire pour\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>, r\u00e9alis\u00e9e \u00e0 l&rsquo;<a title=\"Aquarelle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aquarelle\">aquarelle<\/a>\u00a0et conserv\u00e9e au\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Louvre\">Louvre<\/a>, est bien plus explicite\u00a0: celle-ci montre un personnage en train de ronger le bras d&rsquo;un cadavre d\u00e9capit\u00e9<sup id=\"cite_ref-61\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-61\">58<\/a><\/sup>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-left\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Shipwreck_of_the_Minotaur_William_Turner.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a0\/Shipwreck_of_the_Minotaur_William_Turner.jpg\/220px-Shipwreck_of_the_Minotaur_William_Turner.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a0\/Shipwreck_of_the_Minotaur_William_Turner.jpg\/330px-Shipwreck_of_the_Minotaur_William_Turner.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a0\/Shipwreck_of_the_Minotaur_William_Turner.jpg\/440px-Shipwreck_of_the_Minotaur_William_Turner.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"157\" data-file-width=\"4126\" data-file-height=\"2946\" \/><\/a><figcaption><i>Le Naufrage du Minotaur<\/i>,\u00a0<a title=\"Joseph Mallord William Turner\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_Mallord_William_Turner\">Joseph Mallord William Turner<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Plusieurs peintres\u00a0<a title=\"Angleterre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Angleterre\">anglais<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"\u00c9tats-Unis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tats-Unis\">am\u00e9ricains<\/a>, comme\u00a0<a title=\"John Singleton Copley\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/John_Singleton_Copley\">John Singleton Copley<\/a>\u00a0(1738\u20131815) et sa\u00a0<i>Mort du major Pierson<\/i><sup id=\"cite_ref-62\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-62\">N 4<\/a><\/sup>\u00a0\u2013 peinte deux ans apr\u00e8s l&rsquo;\u00e9v\u00e9nement \u2013 s&rsquo;essaient \u00e9galement \u00e0 repr\u00e9senter des faits r\u00e9cents. De plus, cet artiste peint aussi plusieurs imposantes sc\u00e8nes de d\u00e9sastre en mer que G\u00e9ricault aurait pu voir imprim\u00e9es\u00a0:\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Watson<\/span>\u00a0et le requin<\/i>\u00a0(1778), o\u00f9 un homme noir est le sujet principal et o\u00f9 les acteurs de la sc\u00e8ne priment sur le paysage marin, tout comme dans\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0;\u00a0<i>La D\u00e9faite des batteries flottantes \u00e0\u00a0<a title=\"Gibraltar\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gibraltar\">Gibraltar<\/a>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1782-09\" data-sort-value=\"1782-09\">septembre 1782<\/time><\/i>\u00a0(1791), qui influence le style et le choix du sujet de l\u2019\u0153uvre de G\u00e9ricault\u00a0; et\u00a0<i>Sc\u00e8ne de naufrage<\/i>\u00a0(vers 1790)<sup id=\"cite_ref-63\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-63\">N 5<\/a><\/sup>, qui pr\u00e9sente une composition manifestement similaire<sup id=\"cite_ref-R77_31-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-R77-31\">29<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-Nicholson_64-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Nicholson-64\">59<\/a><\/sup>. Une derni\u00e8re influence, portant \u00e0 la fois sur le caract\u00e8re politique du tableau et sur les carcasses d\u00e9membr\u00e9es de ses sujets, provient de l\u2019\u0153uvre de\u00a0<a title=\"Francisco de Goya\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francisco_de_Goya\">Francisco de Goya<\/a>, et notamment l&rsquo;estampe\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a039,\u00a0<i><span class=\"lang-es\" lang=\"es\">Grande haza\u00f1a! Con muertos!<\/span><\/i>\u00a0(\u00ab\u00a0Authentique exploit\u00a0! Avec des morts\u00a0!\u00a0\u00bb) des\u00a0<a title=\"Les D\u00e9sastres de la guerre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_D%C3%A9sastres_de_la_guerre\"><i>D\u00e9sastres de la guerre<\/i><\/a>, s\u00e9rie d&rsquo;<a title=\"Eau-forte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eau-forte\">eaux-fortes<\/a>\u00a0r\u00e9alis\u00e9es entre\u00a0<a title=\"1810 en arts plastiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1810_en_arts_plastiques\">1810<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"1812 en arts plastiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1812_en_arts_plastiques\">1812<\/a>, et son chef-d\u2019\u0153uvre de\u00a0<a title=\"1814 en arts plastiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1814_en_arts_plastiques\">1814<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Tres de mayo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tres_de_mayo\"><span class=\"lang-es\" lang=\"es\">Tres de Mayo<\/span><\/a><\/i>. Goya r\u00e9alise \u00e9galement une sc\u00e8ne de catastrophe maritime, sobrement intitul\u00e9e\u00a0<i>Naufrage<\/i>, mais en d\u00e9pit d&rsquo;une atmosph\u00e8re ressemblante, la composition et le style n&rsquo;ont rien en commun avec\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>. De plus, il est improbable que G\u00e9ricault ait vu le tableau<sup id=\"cite_ref-Nicholson_64-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Nicholson-64\">59<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-65\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-65\">60<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Histoire_du_tableau\">Histoire du tableau<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Pr\u00e9sentation_et_r\u00e9ception_critique_au_Salon_de_1819\"><span id=\"Pr.C3.A9sentation_et_r.C3.A9ception_critique_au_Salon_de_1819\"><\/span>Pr\u00e9sentation et r\u00e9ception critique au Salon de 1819<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le tableau est pr\u00e9sent\u00e9 au\u00a0<a title=\"Salon de peinture et de sculpture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salon_de_peinture_et_de_sculpture\">Salon<\/a>\u00a0le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1819-08-25\" data-sort-value=\"1819-08-25\">25 ao\u00fbt 1819<\/time><sup id=\"cite_ref-66\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-66\">61<\/a><\/sup>, sous le titre g\u00e9n\u00e9rique\u00a0<i>Sc\u00e8ne de naufrage<\/i>\u00a0(le titre initial \u00e9tant censur\u00e9 afin d&rsquo;\u00e9viter de s&rsquo;attirer les foudres de la monarchie)<sup id=\"cite_ref-67\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-67\">62<\/a><\/sup>, bien que son sujet soit \u00e9vident pour les spectateurs de l&rsquo;\u00e9poque<sup id=\"cite_ref-christiansen_25-14\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-christiansen-25\">24<\/a><\/sup>. Il est incontestablement la pi\u00e8ce ma\u00eetresse du salon, si bien que le\u00a0<i><a title=\"Journal de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Journal_de_Paris\">Journal de Paris<\/a><\/i>\u00a0\u00e9crit qu&rsquo;\u00ab\u00a0il frappe et attire tous les regards\u00a0\u00bb.\u00a0<a title=\"Louis XVIII\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_XVIII\">Louis XVIII<\/a>, apr\u00e8s avoir visit\u00e9 le salon trois jours avant son ouverture officielle, d\u00e9clare\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Monsieur, vous venez de faire un naufrage qui n&rsquo;en est pas un pour vous\u00a0\u00bb<\/span>. La critique se divise\u00a0: l&rsquo;horreur et le caract\u00e8re terrifiant du sujet exercent une certaine fascination sur le public, mais les tenants du\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Classicisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Classicisme\">classicisme<\/a>\u00a0expriment leur d\u00e9go\u00fbt pour ce qu&rsquo;ils estiment n&rsquo;\u00eatre qu&rsquo;un \u00ab\u00a0tas de cadavres\u00a0\u00bb. Ils consid\u00e8rent en outre que son r\u00e9alisme cru s&rsquo;\u00e9carte beaucoup de la \u00ab\u00a0beaut\u00e9 id\u00e9ale\u00a0\u00bb incarn\u00e9e par\u00a0<i><a title=\"Pygmalion amoureux de sa statue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pygmalion_amoureux_de_sa_statue\">Pygmalion et Galat\u00e9e<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Anne-Louis Girodet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anne-Louis_Girodet\">Girodet<\/a>, qui triomphe la m\u00eame ann\u00e9e. L\u2019\u0153uvre de G\u00e9ricault soul\u00e8ve un paradoxe fr\u00e9quent en art, \u00e0 savoir celui de transformer un sujet repoussant en un tableau plein de force, et de r\u00e9concilier l&rsquo;art et la r\u00e9alit\u00e9.\u00a0<a title=\"Marie-Philippe Coupin de La Couperie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marie-Philippe_Coupin_de_La_Couperie\">Marie-Philippe Coupin de la Couperie<\/a>, un peintre contemporain de G\u00e9ricault, est quant \u00e0 lui cat\u00e9gorique\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Monsieur G\u00e9ricault semble se tromper. Le but de la peinture est de parler \u00e0 l&rsquo;\u00e2me et aux yeux, et non de repousser le public.\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0Le peintre a n\u00e9anmoins de fervents soutiens, tel l&rsquo;\u00e9crivain et critique d&rsquo;art\u00a0<a title=\"Auguste Jal\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_Jal\">Auguste Jal<\/a>, qui admire le fait d&rsquo;avoir trait\u00e9 d&rsquo;un sujet politique, ses opinions lib\u00e9rales (par la mise en avant de la figure du \u00ab\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"N\u00e8gre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/N%C3%A8gre\">n\u00e8gre<\/a>\u00a0\u00bb, et la critique de l&rsquo;ultra-royalisme), et sa modernit\u00e9. Pour\u00a0<a title=\"Jules Michelet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jules_Michelet\">Jules Michelet<\/a>,\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0c&rsquo;est la soci\u00e9t\u00e9 tout enti\u00e8re qui se trouve sur le Radeau de La M\u00e9duse\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-Louvre_21-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Louvre-21\">21<\/a><\/sup>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-left\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:The_Medusa_shown_at_the_Louvre,_in_color.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b7\/The_Medusa_shown_at_the_Louvre%2C_in_color.jpg\/220px-The_Medusa_shown_at_the_Louvre%2C_in_color.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b7\/The_Medusa_shown_at_the_Louvre%2C_in_color.jpg\/330px-The_Medusa_shown_at_the_Louvre%2C_in_color.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b7\/The_Medusa_shown_at_the_Louvre%2C_in_color.jpg\/440px-The_Medusa_shown_at_the_Louvre%2C_in_color.jpg 2x\" alt=\"Tableau repr\u00e9sentant un salon du mus\u00e9e du Louvre, o\u00f9 est expos\u00e9 Le Radeau de La M\u00e9duse.\" width=\"220\" height=\"170\" data-file-width=\"662\" data-file-height=\"512\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Nicolas S\u00e9bastien Maillot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_S%C3%A9bastien_Maillot\">Nicolas S\u00e9bastien Maillot<\/a>,\u00a0<i>Vue du Salon et de l&rsquo;entr\u00e9e de la grande galerie du mus\u00e9e royal<\/i>\u00a0(1831),\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Louvre\">mus\u00e9e du Louvre<\/a>, Paris. On peut y voir de chaque c\u00f4t\u00e9 de l&rsquo;entr\u00e9e, \u00e0 droite\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0et \u00e0 gauche la\u00a0<i>Sc\u00e8ne de d\u00e9luge<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Anne-Louis Girodet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anne-Louis_Girodet\">Girodet<\/a>, ainsi que des \u0153uvres de\u00a0<a title=\"Nicolas Poussin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_Poussin\">Nicolas Poussin<\/a>, de\u00a0<a title=\"Claude Gell\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Gell%C3%A9e\">Claude Lorrain<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Jacques-Louis David\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques-Louis_David\">Jacques-Louis David<\/a>\u00a0entre autres<sup id=\"cite_ref-68\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-68\">63<\/a><\/sup>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;exposition est soutenue financi\u00e8rement par le roi\u00a0<a title=\"Louis XVIII\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_XVIII\">Louis XVIII<\/a>\u00a0et pr\u00e9sente pr\u00e8s de 1\u00a0300\u00a0\u0153uvres individuelles, 208\u00a0sculptures et de nombreux travaux d&rsquo;architecture et gravures<sup id=\"cite_ref-Eitner_16-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Eitner-16\">16<\/a><\/sup>. Un critique contemporain \u00e9met l&rsquo;id\u00e9e selon laquelle le nombre d\u2019\u0153uvres pr\u00e9sent\u00e9es et la taille de l&rsquo;\u00e9v\u00e9nement t\u00e9moignent d&rsquo;une grande ambition. Il note \u00e9galement qu&rsquo;une centaine de grandes fresques historiques sont expos\u00e9es, dans le but d&rsquo;afficher la prodigalit\u00e9 du nouveau r\u00e9gime, et que seuls quelques peintres b\u00e9n\u00e9ficiant d&rsquo;une importante r\u00e9tribution peuvent alors entreprendre des projets n\u00e9cessitant autant de temps, d&rsquo;\u00e9nergie et de moyens financiers<sup id=\"cite_ref-Eitner_16-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Eitner-16\">16<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00e9ricault cherche d\u00e9lib\u00e9r\u00e9ment \u00e0 provoquer la controverse, sur les plans politique et artistique. Les critiques formulent tous des r\u00e9ponses \u00e0 cette approche assez agressive, et leurs r\u00e9actions vont de la r\u00e9vulsion \u00e0 l&rsquo;admiration, selon qu&rsquo;ils appartiennent aux soutiens des\u00a0<a title=\"Maison cap\u00e9tienne de Bourbon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maison_cap%C3%A9tienne_de_Bourbon\">Bourbons<\/a>\u00a0ou des\u00a0<a title=\"Lib\u00e9ralisme politique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lib%C3%A9ralisme_politique\">lib\u00e9raux<\/a>. L&#8217;empathie envers les naufrag\u00e9s que v\u00e9hicule le tableau fait que celui-ci est consid\u00e9r\u00e9 comme un signe de ralliement \u00e0 la cause anti-royaliste<sup id=\"cite_ref-sitelouvre_1-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-sitelouvre-1\">1<\/a><\/sup>, \u00e0 laquelle se rallient notamment deux survivants du radeau, Savigny et\u00a0<a title=\"Alexandre Corr\u00e9ard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Corr%C3%A9ard\">Corr\u00e9ard<\/a><sup id=\"cite_ref-Christine_22-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Christine-22\">22<\/a><\/sup>. Il symbolise plus g\u00e9n\u00e9ralement le m\u00e9pris port\u00e9 par l&rsquo;aristocratie envers le peuple<sup id=\"cite_ref-:0_69-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-:0-69\">64<\/a><\/sup>. En outre, le choix de placer un homme noir au centre de la composition est tr\u00e8s controvers\u00e9, et manifeste sans nul doute les opinions\u00a0<a title=\"D\u00e9cret d'abolition de l'esclavage du 27 avril 1848\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9cret_d%27abolition_de_l%27esclavage_du_27_avril_1848\">abolitionnistes<\/a>\u00a0de l&rsquo;auteur<sup id=\"cite_ref-sitelouvre_1-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-sitelouvre-1\">1<\/a><\/sup>. Une critique \u00e9met m\u00eame l&rsquo;hypoth\u00e8se que l&rsquo;exposition du tableau \u00e0\u00a0<a title=\"Londres\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Londres\">Londres<\/a>, peu de temps apr\u00e8s, est organis\u00e9e en raison de l&rsquo;\u00e9closion d&rsquo;un mouvement pour l&rsquo;abolition de l&rsquo;esclavage en Angleterre<sup id=\"cite_ref-70\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-70\">65<\/a><\/sup>. Le tableau est en soi une prise de position politique\u00a0: en d\u00e9non\u00e7ant ainsi ce capitaine incomp\u00e9tent car tr\u00e8s mauvais navigateur, il pointe les travers de l&rsquo;arm\u00e9e post-napol\u00e9onienne, dont les officiers sont en grande partie recrut\u00e9s parmi les derni\u00e8res familles ayant subsist\u00e9 \u00e0 la chute de l&rsquo;<a title=\"Ancien R\u00e9gime\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ancien_R%C3%A9gime\">Ancien R\u00e9gime<\/a><sup id=\"cite_ref-Wilkin_48-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Wilkin-48\">46<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans l&rsquo;ensemble, le tableau fait forte impression, bien que son sujet en choque beaucoup, qui refusent par cons\u00e9quent d&rsquo;admettre qu&rsquo;il s&rsquo;agit d&rsquo;un v\u00e9ritable succ\u00e8s populaire<sup id=\"cite_ref-christiansen_25-15\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-christiansen-25\">24<\/a><\/sup>. \u00c0 l&rsquo;issue de l&rsquo;exposition, le jury du Salon lui d\u00e9cerne la m\u00e9daille d&rsquo;or mais ne va pas jusqu&rsquo;\u00e0 lui faire l&rsquo;honneur de l&rsquo;int\u00e9grer aux collections nationales du\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Louvre\">mus\u00e9e du Louvre<\/a>. En guise de r\u00e9compense, G\u00e9ricault obtient une commande sur le th\u00e8me du\u00a0<a title=\"Sacr\u00e9-C\u0153ur de J\u00e9sus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sacr%C3%A9-C%C5%93ur_de_J%C3%A9sus\">Sacr\u00e9-C\u0153ur<\/a>, qu&rsquo;il offre secr\u00e8tement \u00e0\u00a0<a title=\"Eug\u00e8ne Delacroix\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eug%C3%A8ne_Delacroix\">Eug\u00e8ne Delacroix<\/a>, avec la r\u00e9mun\u00e9ration\u00a0; n\u00e9anmoins, il appose sa signature sur l\u2019\u0153uvre achev\u00e9e<sup id=\"cite_ref-christiansen_25-16\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-christiansen-25\">24<\/a><\/sup>. Le peintre se retire ensuite \u00e0 la campagne, o\u00f9 il s&rsquo;\u00e9vanouit de fatigue, et\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>, n&rsquo;ayant pas trouv\u00e9 d&rsquo;acqu\u00e9reur, est roul\u00e9 et entrepos\u00e9 dans le studio d&rsquo;un ami<sup id=\"cite_ref-71\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-71\">66<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans un \u00e9tat\u00a0<a title=\"D\u00e9pression (psychiatrie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9pression_(psychiatrie)\">d\u00e9pressif<\/a>\u00a0apr\u00e8s la r\u00e9alisation du\u00a0<i>Radeau de la M\u00e9duse<\/i>, G\u00e9ricault peignit, peut-\u00eatre \u00e0 la demande du docteur\u00a0<a title=\"\u00c9tienne-Jean Georget\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tienne-Jean_Georget\">Georget<\/a>, m\u00e9decin-chef \u00e0 l&rsquo;<a title=\"H\u00f4pital de la Salp\u00eatri\u00e8re\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%B4pital_de_la_Salp%C3%AAtri%C3%A8re\">h\u00f4pital de la Salp\u00eatri\u00e8re<\/a>, plusieurs portraits de fous, t\u00e9moignages de ses recherches de r\u00e9alisme, dans les limites les plus extr\u00eames<sup id=\"cite_ref-72\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-72\">67<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Exposition_\u00e0_Londres_et_en_Irlande_(1820-1821)\"><span id=\"Exposition_.C3.A0_Londres_et_en_Irlande_.281820-1821.29\"><\/span>Exposition \u00e0 Londres et en Irlande (1820-1821)<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Egyptian_Hall,_Piccadilly_1815_edited.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2f\/Egyptian_Hall%2C_Piccadilly_1815_edited.jpg\/220px-Egyptian_Hall%2C_Piccadilly_1815_edited.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2f\/Egyptian_Hall%2C_Piccadilly_1815_edited.jpg\/330px-Egyptian_Hall%2C_Piccadilly_1815_edited.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2f\/Egyptian_Hall%2C_Piccadilly_1815_edited.jpg\/440px-Egyptian_Hall%2C_Piccadilly_1815_edited.jpg 2x\" alt=\"Fa\u00e7ade de l'Egyptian Hall \u00e0 Londres.\" width=\"220\" height=\"150\" data-file-width=\"793\" data-file-height=\"540\" \/><\/a><figcaption>En 1820,\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0conna\u00eet le succ\u00e8s lors d&rsquo;une exposition \u00e0 l&rsquo;<span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Egyptian Hall<\/span>\u00a0de\u00a0<a title=\"Piccadilly\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Piccadilly\">Piccadilly<\/a>, \u00e0\u00a0<a title=\"Londres\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Londres\">Londres<\/a>. 40\u00a0000\u00a0spectateurs s&rsquo;y rendent et les critiques sont bien plus enthousiastes que lors du Salon de Paris<sup id=\"cite_ref-guardian_73-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-guardian-73\">68<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-R72_74-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-R72-74\">69<\/a><\/sup>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00e9ricault fait en sorte que le tableau puisse \u00eatre expos\u00e9 \u00e0\u00a0<a title=\"Londres\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Londres\">Londres<\/a>, en\u00a0<a title=\"1820 en arts plastiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1820_en_arts_plastiques\">1820<\/a>, \u00e0 l&rsquo;<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Egyptian Hall<\/span><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Piccadilly\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Piccadilly\">Piccadilly<\/a>\u00a0(parfois nomm\u00e9\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">London Museum<\/span><\/i>), o\u00f9 le naturaliste\u00a0<a title=\"William Bullock (naturaliste)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/William_Bullock_(naturaliste)\">William Bullock<\/a>\u00a0a ses collections<sup id=\"cite_ref-R72_74-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-R72-74\">69<\/a><\/sup>. L\u2019\u0153uvre est pr\u00e9sent\u00e9e au public du\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"06-10\" data-sort-value=\"06-10\">10 juin<\/time>\u00a0\u00e0 la fin de l&rsquo;ann\u00e9e, et est contempl\u00e9e par 40\u00a0000\u00a0spectateurs<sup id=\"cite_ref-R72_74-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-R72-74\">69<\/a><\/sup>. Elle conna\u00eet un succ\u00e8s critique bien plus important qu&rsquo;\u00e0\u00a0<a title=\"Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paris\">Paris<\/a><sup id=\"cite_ref-sitelouvre_1-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-sitelouvre-1\">1<\/a><\/sup>, et est consid\u00e9r\u00e9e comme la figure de proue d&rsquo;une nouvelle tendance de la peinture fran\u00e7aise. Cette diff\u00e9rence de r\u00e9ception publique est en partie due aux conditions d&rsquo;exposition\u00a0: \u00e0 Paris, le tableau est suspendu en hauteur, dans le Salon Carr\u00e9 \u2013 une erreur dont G\u00e9ricault s&rsquo;aper\u00e7oit lorsqu&rsquo;il voit pour la premi\u00e8re fois l\u2019\u0153uvre install\u00e9e \u2013, tandis qu&rsquo;\u00e0 Londres, elle est plac\u00e9e pr\u00e8s du sol, ce qui renforce son caract\u00e8re monumental. D&rsquo;autres raisons peuvent \u00e9galement expliquer sa popularit\u00e9 en\u00a0<a title=\"Angleterre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Angleterre\">Angleterre<\/a>, comme\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0un peu d&rsquo;auto-congratulation nationale\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-Riding2_75-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Riding2-75\">70<\/a><\/sup>\u00a0; le fait que le tableau soit per\u00e7u comme une forme de divertissement \u00e0 sensation<sup id=\"cite_ref-Riding2_75-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Riding2-75\">70<\/a><\/sup>\u00a0; ou encore la pr\u00e9sence de deux spectacles sur le th\u00e8me du naufrage de la\u00a0<i>M\u00e9duse<\/i>, qui se jouent en m\u00eame temps que l&rsquo;exposition et qui s&rsquo;inspirent fortement de la description r\u00e9alis\u00e9e par G\u00e9ricault<sup id=\"cite_ref-76\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-76\">71<\/a><\/sup>. Le peintre touche l&rsquo;\u00e9quivalent de pr\u00e8s de 20\u00a0000\u00a0francs (sa part sur le nombre d&rsquo;entr\u00e9es), soit beaucoup plus que ce qu&rsquo;il aurait gagn\u00e9 si le gouvernement fran\u00e7ais avait fait l&rsquo;acquisition du tableau<sup id=\"cite_ref-77\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-77\">72<\/a><\/sup>. Apr\u00e8s l&rsquo;exposition londonienne, Bullock emm\u00e8ne\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0en\u00a0<a title=\"Irlande (pays)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Irlande_(pays)\">Irlande<\/a>\u00a0et l&rsquo;expose \u00e0\u00a0<a title=\"Dublin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dublin\">Dublin<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"1821 en arts plastiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1821_en_arts_plastiques\">1821<\/a>. Le succ\u00e8s n&rsquo;est pas au rendez-vous, probablement en raison de la concurrence d&rsquo;une exposition d&rsquo;un panorama mobile, lequel aurait \u00e9t\u00e9 peint sous la direction de l&rsquo;un des rescap\u00e9s<sup id=\"cite_ref-78\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-78\">73<\/a><\/sup>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-left\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Raft-of-the-Medusa-copy_par_Pierre-D%C3%A9sir%C3%A9_Guillemet_et_%C3%89tienne_Antoine_Eug%C3%A8ne_Ronjat.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d8\/Raft-of-the-Medusa-copy_par_Pierre-D%C3%A9sir%C3%A9_Guillemet_et_%C3%89tienne_Antoine_Eug%C3%A8ne_Ronjat.jpg\/220px-Raft-of-the-Medusa-copy_par_Pierre-D%C3%A9sir%C3%A9_Guillemet_et_%C3%89tienne_Antoine_Eug%C3%A8ne_Ronjat.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d8\/Raft-of-the-Medusa-copy_par_Pierre-D%C3%A9sir%C3%A9_Guillemet_et_%C3%89tienne_Antoine_Eug%C3%A8ne_Ronjat.jpg\/330px-Raft-of-the-Medusa-copy_par_Pierre-D%C3%A9sir%C3%A9_Guillemet_et_%C3%89tienne_Antoine_Eug%C3%A8ne_Ronjat.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d8\/Raft-of-the-Medusa-copy_par_Pierre-D%C3%A9sir%C3%A9_Guillemet_et_%C3%89tienne_Antoine_Eug%C3%A8ne_Ronjat.jpg\/440px-Raft-of-the-Medusa-copy_par_Pierre-D%C3%A9sir%C3%A9_Guillemet_et_%C3%89tienne_Antoine_Eug%C3%A8ne_Ronjat.jpg 2x\" alt=\"Copie du Radeau de La M\u00e9duse.\" width=\"220\" height=\"152\" data-file-width=\"500\" data-file-height=\"345\" \/><\/a><figcaption>Copie de l\u2019\u0153uvre par\u00a0<a title=\"Pierre-D\u00e9sir\u00e9 Guillemet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre-D%C3%A9sir%C3%A9_Guillemet\">Pierre-D\u00e9sir\u00e9 Guillemet<\/a>\u00a0et\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"\u00c9tienne-Antoine-Eug\u00e8ne Ronjat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tienne-Antoine-Eug%C3%A8ne_Ronjat\">\u00c9tienne-Antoine-Eug\u00e8ne Ronjat<\/a>, taille r\u00e9elle, 1859\u201360, 493\u00a0\u00d7\u00a0717\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e de Picardie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_de_Picardie\">mus\u00e9e de Picardie<\/a>,\u00a0<a title=\"Amiens\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amiens\">Amiens<\/a><sup id=\"cite_ref-smith_79-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-smith-79\">74<\/a><\/sup>.<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Conservation_apr\u00e8s_la_mort_de_l'artiste\"><span id=\"Conservation_apr.C3.A8s_la_mort_de_l.27artiste\"><\/span>Conservation apr\u00e8s la mort de l&rsquo;artiste<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Un d\u00e9cret sp\u00e9cial du\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1824-11-12\" data-sort-value=\"1824-11-12\">12 novembre 1824<\/time>\u00a0autorise le\u00a0<a title=\"Auguste de Forbin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_de_Forbin\">comte Auguste de Forbin<\/a>, directeur g\u00e9n\u00e9ral du mus\u00e9e du Louvre, \u00e0 acheter\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0au nom de l\u2019\u00c9tat<sup id=\"cite_ref-Brandt_15-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Brandt-15\">15<\/a><\/sup>. La somme de six mille cinq francs est vers\u00e9e \u00e0\u00a0<a title=\"Pierre-Joseph Dedreux-Dorcy\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre-Joseph_Dedreux-Dorcy\">Pierre-Joseph Dedreux-Dorcy<\/a>, l&rsquo;ami le plus proche de\u00a0<a title=\"Th\u00e9odore G\u00e9ricault\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9odore_G%C3%A9ricault\">Th\u00e9odore G\u00e9ricault<\/a>, qui est l&rsquo;interm\u00e9diaire avec le mus\u00e9e durant la vente posthume<sup id=\"cite_ref-sitelouvre_1-6\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-sitelouvre-1\">1<\/a><\/sup>. Imm\u00e9diatement expos\u00e9e, elle domine la galerie dans laquelle elle se trouve. Le cartouche sur le cadre du tableau porte le sous-titre suivant\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0L&rsquo;humanit\u00e9 est le seul h\u00e9ros de cette poignante histoire\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-Louvre_21-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Louvre-21\">21<\/a><\/sup>. \u00c0 une date inconnue, entre\u00a0<a title=\"1826 en arts plastiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1826_en_arts_plastiques\">1826<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"1830 en arts plastiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1830_en_arts_plastiques\">1830<\/a>, le peintre am\u00e9ricain\u00a0<a title=\"George Cooke\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/George_Cooke\">George Cooke<\/a>\u00a0(1793-1849) r\u00e9alise une copie de taille r\u00e9duite (130,5\u00a0\u00d7\u00a0196,2\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>) qui sera expos\u00e9e \u00e0\u00a0<a title=\"Boston\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Boston\">Boston<\/a>,\u00a0<a title=\"Philadelphie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philadelphie\">Philadelphie<\/a>,\u00a0<a title=\"New York\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/New_York\">New York<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Washington (district de Columbia)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Washington_(district_de_Columbia)\">Washington<\/a>, devant un public ayant connaissance du scandale provoqu\u00e9 par le naufrage en France et en Angleterre. La critique am\u00e9ricaine est enthousiaste, et le tableau inspire des pi\u00e8ces de th\u00e9\u00e2tre, des po\u00e8mes, des performances sc\u00e9niques et m\u00eame un livre pour enfants<sup id=\"cite_ref-80\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-80\">75<\/a><\/sup>. La copie est achet\u00e9e par un ancien amiral, Uriah Philipps, qui la c\u00e8de en 1862 \u00e0 la\u00a0<a title=\"New-York Historical Society\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/New-York_Historical_Society\"><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">New-York Historical Society<\/span><\/a>, qui fait l&rsquo;erreur de la cataloguer comme une \u0153uvre de\u00a0<a title=\"Gilbert Stuart\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gilbert_Stuart\">Gilbert Stuart<\/a>. Elle demeure invisible au public jusqu&rsquo;en 2006, lorsque l&rsquo;erreur est r\u00e9v\u00e9l\u00e9e par une enqu\u00eate men\u00e9e par une professeur d&rsquo;histoire de l&rsquo;art de l&rsquo;<a title=\"Universit\u00e9 du Delaware\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Universit%C3%A9_du_Delaware\">universit\u00e9 du Delaware<\/a><sup id=\"cite_ref-moncure_81-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-moncure-81\">76<\/a><\/sup>. Le d\u00e9partement de conservation des \u0153uvres artistiques de l&rsquo;universit\u00e9 en entreprend imm\u00e9diatement la restauration<sup id=\"cite_ref-moncure_81-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-moncure-81\">76<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En 1859-1860, en raison de la d\u00e9t\u00e9rioration de l\u2019\u0153uvre originale au fil du temps (l&rsquo;huile \u00e9tait cuite avec trop de plomb et se noircissait), le Louvre en commande une copie conforme \u00e0 l&rsquo;\u00e9chelle destin\u00e9e \u00e0 \u00eatre pr\u00eat\u00e9e pour des expositions hors du mus\u00e9e<sup id=\"cite_ref-smith_79-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-smith-79\">74<\/a><\/sup>. Les peintres\u00a0<a title=\"Pierre-D\u00e9sir\u00e9 Guillemet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre-D%C3%A9sir%C3%A9_Guillemet\">Pierre-D\u00e9sir\u00e9 Guillemet<\/a>\u00a0et\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"\u00c9tienne-Antoine-Eug\u00e8ne Ronjat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tienne-Antoine-Eug%C3%A8ne_Ronjat\">\u00c9tienne-Antoine-Eug\u00e8ne Ronjat<\/a>\u00a0sont charg\u00e9s de l&rsquo;ex\u00e9cution de cette copie, conserv\u00e9e aujourd&rsquo;hui au\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e de Picardie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_de_Picardie\">mus\u00e9e de Picardie<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Amiens\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amiens\">Amiens<\/a>, \u00e0 qui elle fut attribu\u00e9e lors de son ouverture en 1867<sup id=\"cite_ref-82\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-82\">77<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c0 l&rsquo;automne\u00a0<a title=\"1939 en arts plastiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1939_en_arts_plastiques\">1939<\/a>,\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0est retir\u00e9 du mus\u00e9e en raison des menaces de guerre. Un camion transportant habituellement du mat\u00e9riel destin\u00e9 aux pi\u00e8ces de la\u00a0<a title=\"Com\u00e9die-Fran\u00e7aise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Com%C3%A9die-Fran%C3%A7aise\">Com\u00e9die-Fran\u00e7aise<\/a>\u00a0conduit le tableau au\u00a0<a title=\"Ch\u00e2teau de Versailles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ch%C3%A2teau_de_Versailles\">ch\u00e2teau de Versailles<\/a>\u00a0dans la nuit du\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"09-03\" data-sort-value=\"09-03\">3 septembre<\/time>. Plus tard, ce dernier est d\u00e9plac\u00e9 au\u00a0<a title=\"Ch\u00e2teau de Chambord\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ch%C3%A2teau_de_Chambord\">ch\u00e2teau de Chambord<\/a>\u00a0o\u00f9 il est conserv\u00e9 jusqu&rsquo;\u00e0 la fin de la\u00a0<a title=\"Seconde Guerre mondiale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Seconde_Guerre_mondiale\">Seconde Guerre mondiale<\/a><sup id=\"cite_ref-83\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-83\">78<\/a><\/sup>. Conserv\u00e9e au sein du D\u00e9partement des peintures, sous le num\u00e9ro d&rsquo;inventaire INV 4884, l\u2019\u0153uvre est expos\u00e9e dans l&rsquo;aile Denon, en salle 700 (dite Mollien), de 1945 \u00e0 aujourd&rsquo;hui<sup id=\"cite_ref-sitelouvre_1-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-sitelouvre-1\">1<\/a><\/sup>. Elle y c\u00f4toie 26\u00a0autres \u0153uvres pour la plupart li\u00e9es aux courants n\u00e9oclassique et romantique, dont trois tableaux de\u00a0<a title=\"Th\u00e9odore Chass\u00e9riau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9odore_Chass%C3%A9riau\">Th\u00e9odore Chass\u00e9riau<\/a>, quatre tableaux d&rsquo;<a title=\"Antoine-Jean Gros\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antoine-Jean_Gros\">Antoine-Jean Gros<\/a>, un portrait de\u00a0<a title=\"Jeanne d'Arc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jeanne_d%27Arc\">Jeanne d&rsquo;Arc<\/a>\u00a0en armure r\u00e9alis\u00e9 par\u00a0<a title=\"Jean-Auguste-Dominique Ingres\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Auguste-Dominique_Ingres\">Ingres<\/a>, et surtout huit tableaux d&rsquo;<a title=\"Eug\u00e8ne Delacroix\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eug%C3%A8ne_Delacroix\">Eug\u00e8ne Delacroix<\/a>, le grand ami de G\u00e9ricault \u2013 dont\u00a0<i><a title=\"Sc\u00e8nes des massacres de Scio\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sc%C3%A8nes_des_massacres_de_Scio\">Sc\u00e8nes des massacres de Scio<\/a>,\u00a0<a title=\"La Mort de Sardanapale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Mort_de_Sardanapale\">La Mort de Sardanapale<\/a><\/i>\u00a0et\u00a0<i><a title=\"La Libert\u00e9 guidant le peuple\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Libert%C3%A9_guidant_le_peuple\">La Libert\u00e9 guidant le peuple<\/a><\/i><sup id=\"cite_ref-sitelouvre_1-8\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-sitelouvre-1\">1<\/a><\/sup>. En outre, elle se trouve \u00e0 proximit\u00e9 de deux autres tableaux de G\u00e9ricault\u00a0:\u00a0<i><a title=\"Cuirassier bless\u00e9 quittant le feu\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cuirassier_bless%C3%A9_quittant_le_feu\">Cuirassier bless\u00e9 quittant le feu<\/a><\/i>\u00a0(1814), et\u00a0<i><a title=\"Officier de chasseurs \u00e0 cheval de la garde imp\u00e9riale chargeant\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Officier_de_chasseurs_%C3%A0_cheval_de_la_garde_imp%C3%A9riale_chargeant\">Officier de chasseurs \u00e0 cheval de la garde imp\u00e9riale chargeant<\/a><\/i>\u00a0(1812)<sup id=\"cite_ref-sitelouvre_1-9\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-sitelouvre-1\">1<\/a><\/sup><i>.<\/i><\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Influence_de_l\u2019\u0153uvre_sur_les_arts\"><span id=\"Influence_de_l.E2.80.99.C5.93uvre_sur_les_arts\"><\/span>Influence de l\u2019\u0153uvre sur les arts<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Son_influence_dans_l\u2019\u0153uvre_d'artistes_post\u00e9rieurs\"><span id=\"Son_influence_dans_l.E2.80.99.C5.93uvre_d.27artistes_post.C3.A9rieurs\"><\/span>Son influence dans l\u2019\u0153uvre d&rsquo;artistes post\u00e9rieurs<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"En_France_:_Delacroix,_Courbet_et_Rodin\"><span id=\"En_France_:_Delacroix.2C_Courbet_et_Rodin\"><\/span>En France\u00a0: Delacroix, Courbet et Rodin<\/h4>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans sa jeunesse, G\u00e9ricault est le peintre favori de Delacroix, bien qu&rsquo;il admir\u00e2t l\u2019\u0153uvre d\u2019<a title=\"Antoine-Jean Gros\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antoine-Jean_Gros\">Antoine-Jean Gros<\/a>\u00a0toute sa vie<sup id=\"cite_ref-Wellingtonxi_57-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Wellingtonxi-57\">54<\/a><\/sup>. Dans son journal, il \u00e9crit d&rsquo;ailleurs ceci\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0G\u00e9ricault m&rsquo;avait permis de contempler\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0alors qu&rsquo;il \u00e9tait encore en train d&rsquo;y travailler. Cela eut un tel effet sur moi qu&rsquo;\u00e0 peine sorti de l&rsquo;atelier, je commen\u00e7ai \u00e0 courir tel un forcen\u00e9 jusqu&rsquo;\u00e0 chez moi, sans que rien ne puisse m&rsquo;arr\u00eater.\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-Wellingtonxi_57-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Wellingtonxi-57\">54<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-84\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-84\">79<\/a><\/sup>. La composition dramatique des tableaux de G\u00e9ricault, avec ses contrastes de ton marqu\u00e9s et ses mouvements hors du commun, pousse Delacroix \u00e0 oser s&rsquo;essayer \u00e0 des formats de grande taille. On peut d\u00e9celer l&rsquo;influence du tableau dans\u00a0<i><a title=\"La Barque de Dante (Delacroix)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Barque_de_Dante_(Delacroix)\">La Barque de Dante<\/a><\/i>\u00a0(1822), ainsi que certaines \u0153uvres plus tardives, telles que<i>\u00a0Le Naufrage de Don Juan<\/i>\u00a0(1840)<sup id=\"cite_ref-N14_55-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-N14-55\">52<\/a><\/sup>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-right\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Delacroix_barque_of_dante_1822_louvre_189cmx246cm_950px.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/ca\/Delacroix_barque_of_dante_1822_louvre_189cmx246cm_950px.jpg\/220px-Delacroix_barque_of_dante_1822_louvre_189cmx246cm_950px.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/ca\/Delacroix_barque_of_dante_1822_louvre_189cmx246cm_950px.jpg\/330px-Delacroix_barque_of_dante_1822_louvre_189cmx246cm_950px.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/ca\/Delacroix_barque_of_dante_1822_louvre_189cmx246cm_950px.jpg\/440px-Delacroix_barque_of_dante_1822_louvre_189cmx246cm_950px.jpg 2x\" alt=\"Des hommes sur une barque prise dans une mer d\u00e9cha\u00een\u00e9e, \u00e0 la mani\u00e8re de G\u00e9ricault.\" width=\"220\" height=\"164\" data-file-width=\"1300\" data-file-height=\"970\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Eug\u00e8ne Delacroix\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eug%C3%A8ne_Delacroix\">Eug\u00e8ne Delacroix<\/a>,\u00a0<i><a title=\"La Barque de Dante (Delacroix)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Barque_de_Dante_(Delacroix)\">La Barque de Dante<\/a><\/i>, 1822, mus\u00e9e du Louvre, Paris. L&rsquo;influence du\u00a0<i>Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0sur les travaux du jeune Delacroix est ici \u00e9vidente, et se retrouve dans les \u0153uvres futures du peintre<sup id=\"cite_ref-N14_55-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-N14-55\">52<\/a><\/sup>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le chef-d\u2019\u0153uvre de Delacroix,\u00a0<i><a title=\"La Libert\u00e9 guidant le peuple\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Libert%C3%A9_guidant_le_peuple\">La Libert\u00e9 guidant le peuple<\/a><\/i>\u00a0(1830), serait \u00e9galement directement inspir\u00e9 du\u00a0<i>Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0ainsi que d&rsquo;un autre tableau de Delacroix,\u00a0<i><a title=\"Sc\u00e8nes des massacres de Scio\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sc%C3%A8nes_des_massacres_de_Scio\">Sc\u00e8nes des massacres de Scio<\/a><\/i>. Cependant, comme l&rsquo;\u00e9crit le critique Hubert Wellington\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Alors que G\u00e9ricault portait un int\u00e9r\u00eat particulier aux d\u00e9tails, au point de rechercher des rescap\u00e9s afin de les prendre pour mod\u00e8les, Delacroix trouvait sa composition plus vivante si on la comprenait comme un tout. Il concevait ses personnages et ses foules comme des types humains, soumis \u00e0 la domination de la figure symbolique de la Libert\u00e9 r\u00e9publicaine, qui est l&rsquo;une de ses inventions formelles les plus brillantes\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-85\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-85\">80<\/a><\/sup>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-left\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Sc%C3%A8ne_des_massacres_de_Scio.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/54\/Sc%C3%A8ne_des_massacres_de_Scio.jpg\/170px-Sc%C3%A8ne_des_massacres_de_Scio.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/54\/Sc%C3%A8ne_des_massacres_de_Scio.jpg\/255px-Sc%C3%A8ne_des_massacres_de_Scio.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/54\/Sc%C3%A8ne_des_massacres_de_Scio.jpg\/340px-Sc%C3%A8ne_des_massacres_de_Scio.jpg 2x\" alt=\"Tableau repr\u00e9sentant les massacres de Scio.\" width=\"170\" height=\"218\" data-file-width=\"7022\" data-file-height=\"9022\" \/><\/a><figcaption>Eug\u00e8ne Delacroix,\u00a0<i><a title=\"Sc\u00e8nes des massacres de Scio\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sc%C3%A8nes_des_massacres_de_Scio\">Sc\u00e8nes des massacres de Scio<\/a><\/i>, 1824, 419\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>\u00a0\u00d7 354\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Louvre\">mus\u00e9e du Louvre<\/a>, Paris. Ce tableau, directement inspir\u00e9 du\u00a0<i>Radeau de La M\u00e9duse<\/i>, fut de surcro\u00eet peint en 1824, l&rsquo;ann\u00e9e de la mort de G\u00e9ricault<sup id=\"cite_ref-86\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-86\">81<\/a><\/sup>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bien que\u00a0<a title=\"Gustave Courbet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Courbet\">Gustave Courbet<\/a>\u00a0(1819-1877), figure majeure du\u00a0<a title=\"R\u00e9alisme (peinture)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9alisme_(peinture)\">mouvement r\u00e9aliste<\/a>, soit d\u00e9crit comme un peintre anti-romantique, ses tableaux les plus importants dont\u00a0<i><a title=\"Un enterrement \u00e0 Ornans\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Un_enterrement_%C3%A0_Ornans\">Un enterrement \u00e0 Ornans<\/a><\/i>\u00a0(1849-1850) et\u00a0<i>L&rsquo;atelier de l&rsquo;artiste<\/i>\u00a0(1855) doivent beaucoup au\u00a0<i>Radeau de La M\u00e9duse<\/i>. Cette influence est non seulement sensible dans le choix d&rsquo;un grand format, mais aussi dans sa volont\u00e9 de repr\u00e9senter les gens ordinaires, les \u00e9v\u00e9nements politiques actuels et les lieux existants avec toute l&rsquo;\u00e9paisseur du quotidien<sup id=\"cite_ref-87\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-87\">82<\/a><\/sup>. En 2004, une exposition consacr\u00e9e \u00e0 Courbet au\u00a0<a title=\"Clark Art Institute\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Clark_Art_Institute\">Clark Art Institute<\/a>\u00a0(<a title=\"Massachusetts\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Massachusetts\">Massachusetts<\/a>,\u00a0<a title=\"\u00c9tats-Unis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tats-Unis\">\u00c9tats-Unis<\/a>), \u00e0 partir de la collection du\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e Fabre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_Fabre\">mus\u00e9e Fabre<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Montpellier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Montpellier\">Montpellier<\/a>, a pour ambition de mettre en perspective des peintres r\u00e9alistes du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, tels que\u00a0<a title=\"Honor\u00e9 Daumier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Honor%C3%A9_Daumier\">Honor\u00e9 Daumier<\/a>\u00a0(1808-1879) ou les premi\u00e8res \u0153uvres du jeune\u00a0<a title=\"\u00c9douard Manet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89douard_Manet\">\u00c9douard Manet<\/a>\u00a0(1832-1883), avec des peintres romantiques, dont G\u00e9ricault et Delacroix. L&rsquo;exposition effectue des comparaisons entre ces diff\u00e9rents artistes et note que\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0a eu une influence capitale sur les peintres r\u00e9alistes<sup id=\"cite_ref-88\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-88\">83<\/a><\/sup>. Le critique\u00a0<a title=\"Michael Fried\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michael_Fried\">Michael Fried<\/a>\u00a0estime ainsi que Manet s&rsquo;est directement inspir\u00e9 de la figure du p\u00e8re ber\u00e7ant son fils pour son tableau\u00a0<i>Les Anges au tombeau du Christ<\/i>\u00a0(1864)<sup id=\"cite_ref-89\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-89\">84<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le tableau de G\u00e9ricault inspire \u00e9galement des sculpteurs, dont\u00a0<a title=\"Antoine \u00c9tex\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antoine_%C3%89tex\">Antoine \u00c9tex<\/a>, qui r\u00e9alise en 1839-40 un\u00a0<a title=\"Bas-relief\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bas-relief\">bas-relief<\/a>\u00a0en bronze \u00e0 l&rsquo;effigie du\u00a0<i>Radeau de La M\u00e9duse<\/i><sup id=\"cite_ref-90\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-90\">85<\/a><\/sup>. Financ\u00e9e par le fils naturel du peintre, Hippolyte-Georges G\u00e9ricault, cette sculpture orne son tombeau au\u00a0<a title=\"Cimeti\u00e8re du P\u00e8re-Lachaise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cimeti%C3%A8re_du_P%C3%A8re-Lachaise\">cimeti\u00e8re du P\u00e8re Lachaise<\/a>. Albert Elsen, professeur d&rsquo;histoire de l&rsquo;art \u00e0 l&rsquo;<a title=\"Universit\u00e9 Stanford\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Universit%C3%A9_Stanford\">universit\u00e9 Stanford<\/a>, voit quant \u00e0 lui en\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0et en\u00a0<i>Sc\u00e8nes des massacres de Scio<\/i>\u00a0une influence majeure du geste grandiose r\u00e9alis\u00e9 par\u00a0<a title=\"Auguste Rodin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_Rodin\">Auguste Rodin<\/a>\u00a0dans son groupe de sculptures monumental\u00a0<i><a title=\"La Porte de l'Enfer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Porte_de_l%27Enfer\">La Porte de l&rsquo;Enfer<\/a><\/i>\u00a0(1880-1917). Il \u00e9crit que\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0<i>Sc\u00e8ne des massacres de Scio<\/i>\u00a0et\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0ont fait se confronter Rodin aux victimes anonymes et innocentes des trag\u00e9dies de l&rsquo;histoire, dans un format gigantesque&#8230; Si Rodin \u00e9tait certes avant tout inspir\u00e9 par\u00a0<i><a title=\"Le Jugement dernier (Michel-Ange)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Jugement_dernier_(Michel-Ange)\">Le Jugement dernier<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Michel-Ange\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel-Ange\">Michel-Ange<\/a>, il avait n\u00e9anmoins\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0en guise d&rsquo;encouragement\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-91\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-91\">86<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"En_Angleterre,_en_Russie_et_aux_\u00c9tats-Unis\"><span id=\"En_Angleterre.2C_en_Russie_et_aux_.C3.89tats-Unis\"><\/span>En Angleterre, en Russie et aux \u00c9tats-Unis<\/h4>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;influence du\u00a0<i>Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0se fait sentir chez des artistes en dehors de France, notamment en Angleterre, o\u00f9 le public a pu voir l\u2019\u0153uvre expos\u00e9e en 1820 \u00e0 Londres, ainsi qu&rsquo;aux \u00c9tats-Unis, o\u00f9 une copie \u00e0 taille r\u00e9elle est expos\u00e9e dans de nombreuses villes de la\u00a0<a title=\"C\u00f4te est des \u00c9tats-Unis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/C%C3%B4te_est_des_%C3%89tats-Unis\">c\u00f4te Est<\/a><sup id=\"cite_ref-r89_92-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-r89-92\">87<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-93\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-93\">88<\/a><\/sup>.\u00a0<a title=\"Francis Danby\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francis_Danby\">Francis Danby<\/a>, un peintre britannique n\u00e9 en Irlande, est probablement inspir\u00e9 par le tableau de G\u00e9ricault lorsqu&rsquo;il peint\u00a0<i>Cr\u00e9puscule sur la mer apr\u00e8s la temp\u00eate<\/i>\u00a0(1824). En 1829, il \u00e9crit par ailleurs que\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0est\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0la fresque historique la plus brillante et la plus grandiose qu&rsquo;il lui ait \u00e9t\u00e9 donn\u00e9 de voir\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-94\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-94\">89<\/a><\/sup>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Joseph_Mallord_William_Turner_-_A_Disaster_at_Sea_-_Google_Art_Project.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2b\/Joseph_Mallord_William_Turner_-_A_Disaster_at_Sea_-_Google_Art_Project.jpg\/220px-Joseph_Mallord_William_Turner_-_A_Disaster_at_Sea_-_Google_Art_Project.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2b\/Joseph_Mallord_William_Turner_-_A_Disaster_at_Sea_-_Google_Art_Project.jpg\/330px-Joseph_Mallord_William_Turner_-_A_Disaster_at_Sea_-_Google_Art_Project.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2b\/Joseph_Mallord_William_Turner_-_A_Disaster_at_Sea_-_Google_Art_Project.jpg\/440px-Joseph_Mallord_William_Turner_-_A_Disaster_at_Sea_-_Google_Art_Project.jpg 2x\" alt=\"Tableau repr\u00e9sentant un bateau voguant dans une mer d\u00e9cha\u00een\u00e9e.\" width=\"220\" height=\"168\" data-file-width=\"2755\" data-file-height=\"2101\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Joseph Mallord William Turner\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_Mallord_William_Turner\">J. M. W. Turner<\/a>,\u00a0<i>D\u00e9sastre en mer<\/i>\u00a0(\u00e9galement connu sous le nom\u00a0<i>Le Naufrage de l&rsquo;Amphitrite<\/i>), entre 1833 et 1835, 171,5\u00a0\u00d7\u00a0220,5\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a title=\"Tate Britain\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tate_Britain\">Tate Britain<\/a>, Londres. Turner avait tr\u00e8s certainement vu le tableau de G\u00e9ricault en 1820 \u00e0 Londres.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le th\u00e8me de la catastrophe maritime est souvent utilis\u00e9 par\u00a0<a title=\"Joseph Mallord William Turner\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_Mallord_William_Turner\">J. M. W. Turner<\/a>\u00a0(1775-1851), lequel, comme beaucoup de peintres anglais, a probablement vu le tableau de G\u00e9ricault lors de son exposition \u00e0 Londres en 1820. Son\u00a0<i>D\u00e9sastre en mer<\/i>\u00a0(entre 1833 et 1835) repr\u00e9sente un acccident similaire\u00a0: un vaisseau anglais ayant coul\u00e9 et des personnages mourants au premier plan de l\u2019\u0153uvre. Turner choisit \u00e9galement de placer au centre de la composition un personnage noir de peau, lui aussi en raison de ses opinions abolitionnistes, dans son tableau\u00a0<i><a title=\"Le N\u00e9grier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_N%C3%A9grier\">Le N\u00e9grier<\/a><\/i>\u00a0(1840)<sup id=\"cite_ref-r89_92-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-r89-92\">87<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En Russie, les romantiques fran\u00e7ais et anglais exercent une grande influence sur les peintres de la seconde moiti\u00e9 du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, et notamment sur\u00a0<a title=\"Ivan A\u00efvazovski\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ivan_A%C3%AFvazovski\">Ivan A\u00efvazovski<\/a>\u00a0(1817-1900)<sup id=\"cite_ref-:1_95-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-:1-95\">90<\/a><\/sup>. Peintre de paysages marins, ce dernier est manifestement inspir\u00e9 par les premi\u00e8res \u0153uvres de Turner, avant d&rsquo;\u00e9voluer vers l&rsquo;<a title=\"Impressionnisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Impressionnisme\">impressionnisme<\/a>\u00a0\u00e0 la fin de sa carri\u00e8re<sup id=\"cite_ref-96\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-96\">91<\/a><\/sup>. Son tableau le plus c\u00e9l\u00e8bre,\u00a0<i><a title=\"La Neuvi\u00e8me Vague\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Neuvi%C3%A8me_Vague\">La Neuvi\u00e8me Vague<\/a><\/i>\u00a0(1850), est toutefois tr\u00e8s proche du\u00a0<i>Radeau de La M\u00e9duse<\/i><sup id=\"cite_ref-97\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-97\">92<\/a><\/sup>, tant dans sa th\u00e9matique que son ex\u00e9cution. \u00c0 l&rsquo;instar de G\u00e9ricault, A\u00efvazovski met en sc\u00e8ne le combat de l&rsquo;homme contre les \u00e9l\u00e9ments naturels et cr\u00e9e un effet d&rsquo;attente chez le spectateur, qui se demande si les naufrag\u00e9s seront finalement secourus<sup id=\"cite_ref-:1_95-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-:1-95\">90<\/a><\/sup>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-left\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Winslow_Homer_-_The_Gulf_Stream_-_Metropolitan_Museum_of_Art.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bf\/Winslow_Homer_-_The_Gulf_Stream_-_Metropolitan_Museum_of_Art.jpg\/220px-Winslow_Homer_-_The_Gulf_Stream_-_Metropolitan_Museum_of_Art.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bf\/Winslow_Homer_-_The_Gulf_Stream_-_Metropolitan_Museum_of_Art.jpg\/330px-Winslow_Homer_-_The_Gulf_Stream_-_Metropolitan_Museum_of_Art.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bf\/Winslow_Homer_-_The_Gulf_Stream_-_Metropolitan_Museum_of_Art.jpg\/440px-Winslow_Homer_-_The_Gulf_Stream_-_Metropolitan_Museum_of_Art.jpg 2x\" alt=\"Tableau repr\u00e9sentant une barque voguant dans une mer agit\u00e9e, avec un homme noir \u00e0 son bord.\" width=\"220\" height=\"132\" data-file-width=\"5886\" data-file-height=\"3540\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Winslow Homer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Winslow_Homer\">Winslow Homer<\/a>,\u00a0<i>The Gulf Stream<\/i>, 1899, 71,5\u00a0\u00d7\u00a0124,8\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a title=\"Metropolitan Museum of Art\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Metropolitan_Museum_of_Art\">Metropolitan Museum of Art<\/a>, New York.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span class=\"lang-en\" lang=\"en\"><i>The Gulf Stream<\/i><\/span>\u00a0(1899), du peintre am\u00e9ricain\u00a0<a title=\"Winslow Homer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Winslow_Homer\">Winslow Homer<\/a>\u00a0(1836-1910), reproduit la composition du<i>\u00a0Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0: une embarcation endommag\u00e9e au centre du tableau, entour\u00e9e par les requins et menac\u00e9e d&rsquo;\u00eatre chavir\u00e9e par les vagues. \u00c0 nouveau, comme G\u00e9ricault et Turner, Homer fait d&rsquo;un homme noir le personnage central de la sc\u00e8ne, m\u00eame s&rsquo;il est le seul occupant du rafiot. Un bateau visible au loin rappelle\u00a0<i>l&rsquo;Argus<\/i>\u00a0, un\u00a0<a title=\"Brick (bateau)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Brick_(bateau)\">brick<\/a>\u00a0qui accompagnait\u00a0<i>La M\u00e9duse<\/i>\u00a0et que G\u00e9ricault avait repr\u00e9sent\u00e9 \u00e0 l&rsquo;arri\u00e8re-plan<sup id=\"cite_ref-Dorment_98-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Dorment-98\">93<\/a><\/sup>. Toutefois, il s&rsquo;agit ici d&rsquo;une \u0153uvre appartenant au courant r\u00e9aliste et non romantique, notamment en raison du caract\u00e8re sto\u00efque et r\u00e9sign\u00e9 du personnage central. Dans des tableaux ant\u00e9rieurs, la situation de l&rsquo;homme aurait traduit soit une esp\u00e9rance, soit un profond d\u00e9sespoir<sup id=\"cite_ref-99\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-99\">94<\/a><\/sup>\u00a0; d\u00e9sormais, elle traduit une\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0rage contenue\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-Dorment_98-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-Dorment-98\">93<\/a><\/sup><\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Dans_l'art_contemporain\"><span id=\"Dans_l.27art_contemporain\"><\/span>Dans l&rsquo;art contemporain<\/h4>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u2019\u0153uvre de G\u00e9ricault n&rsquo;inspire gu\u00e8re les artistes au tournant du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"20\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, mais a une influence sur de nombreux artistes contemporains, notamment \u00e0 partir des ann\u00e9es 1970. En 1975, un collectif de peintres nomm\u00e9 Les Malassis r\u00e9alise une fresque librement inspir\u00e9e du tableau sur les fa\u00e7ades du centre commercial\u00a0<a title=\"Grand'Place (Grenoble)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grand%27Place_(Grenoble)\">Grand&rsquo;Place<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Grenoble\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grenoble\">Grenoble<\/a>. Dans cette s\u00e9rie de panneaux monumentaux (2\u00a0000\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"m\u00e8tre carr\u00e9\">m<sup>2<\/sup><\/abbr>) intitul\u00e9e\u00a0<i>Onze variations sur Le Radeau de La M\u00e9duse ou La d\u00e9rive de la soci\u00e9t\u00e9<\/i>, ce collectif proche de mouvements d&rsquo;<a title=\"Extr\u00eame gauche en France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Extr%C3%AAme_gauche_en_France\">extr\u00eame gauche<\/a>\u00a0de l&rsquo;apr\u00e8s\u00a0<a title=\"Mai 68\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mai_68\">Mai 68<\/a>\u00a0d\u00e9nonce les d\u00e9rives de la\u00a0<a title=\"Soci\u00e9t\u00e9 de consommation\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Soci%C3%A9t%C3%A9_de_consommation\">soci\u00e9t\u00e9 de consommation<\/a>\u00a0en d\u00e9peignant un univers consum\u00e9riste, entre frites congel\u00e9es et bo\u00eetes de conserve<sup id=\"cite_ref-100\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-100\">95<\/a><\/sup>. En 1987, l&rsquo;artiste plasticien\u00a0<a title=\"Jean-Claude Meynard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Claude_Meynard\">Jean-Claude Meynard<\/a>\u00a0r\u00e9alise une s\u00e9rie picturale de quinze grandes toiles intitul\u00e9e\u00a0:\u00a0<i>Le Radeau des Muses.<\/i>\u00a0Il y aborde la question de la survie du sujet en peinture<sup id=\"cite_ref-101\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-101\">96<\/a><\/sup>. La m\u00eame ann\u00e9e,\u00a0<a title=\"Speedy Graphito\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Speedy_Graphito\">Speedy Graphito<\/a>\u00a0pr\u00e9sente une exposition sur le th\u00e8me du\u00a0<i>Radeau de La M\u00e9duse<\/i>,\u00a0<i>Le Radeau des M\u00e9dus\u00e9s<\/i>. Six cents exemplaires d&rsquo;un ouvrage avec les principales toiles de l&rsquo;exposition et un texte relatant l&rsquo;histoire imaginaire d&rsquo;un de ses anc\u00eatres qui aurait fait partie des survivants du radeau de\u00a0<i>La M\u00e9duse\u00a0<\/i>ont \u00e9t\u00e9 \u00e9dit\u00e9s. L&rsquo;artiste islandais\u00a0<a title=\"Err\u00f3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Err%C3%B3\">Err\u00f3<\/a>\u00a0r\u00e9alise une toile nomm\u00e9e\u00a0<i>Poup\u00e9e du Radeau de La M\u00e9duse\u00a0<\/i>et conserv\u00e9e au\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Mus\u00e9e d'art de Reykjavik\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_d%27art_de_Reykjavik\"><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Reykjavik Art Museum<\/span><\/a>, sur le site de Hafnarhus. Enfin, au d\u00e9but des ann\u00e9es 1990, le sculpteur\u00a0<a title=\"John Connell\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/John_Connell\">John Connell<\/a>\u00a0r\u00e9alise une \u0153uvre nomm\u00e9e\u00a0<span class=\"lang-en\" lang=\"en\"><i>The Raft Project<\/i><\/span>\u00a0: il r\u00e9cr\u00e9e pour cela\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0en produisant des sculptures grandeur nature repr\u00e9sentant les personnages du tableau (bois, papier et goudron), puis en les pla\u00e7ant sur un grand radeau de bois<sup id=\"cite_ref-102\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-102\">97<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u2019\u0153uvre continue \u00e0 inspirer les artistes au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"21\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XXI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle. Le photographe\u00a0<a class=\"new\" title=\"Sergue\u00ef Ponomariov (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Sergue%C3%AF_Ponomariov&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Sergue\u00ef Ponomariov<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"en:Sergey Ponomarev (photographer)\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Sergey_Ponomarev_(photographer)\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en anglais\u00a0: \u00ab\u00a0Sergey Ponomarev (photographer)\u00a0\u00bb\">(en)<\/span><\/a>\u00a0du\u00a0<i><a title=\"The New York Times\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/The_New_York_Times\">New York Times<\/a><\/i>\u00a0remporte le\u00a0<a title=\"Prix Pulitzer de la photographie d'actualit\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Prix_Pulitzer_de_la_photographie_d%27actualit%C3%A9\">prix 2016 Pulitzer de la photographie d&rsquo;actualit\u00e9<\/a>\u00a0pour sa photo d&rsquo;une embarcation de migrants aux abords des c\u00f4tes de l&rsquo;\u00eele de\u00a0<a title=\"Lesbos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lesbos\">Lesbos<\/a>\u00a0qui rappelle la toile de Th\u00e9odore G\u00e9ricault<sup id=\"cite_ref-103\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-103\">98<\/a><\/sup><\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Son_influence_dans_la_litt\u00e9rature_et_la_culture_populaire\"><span id=\"Son_influence_dans_la_litt.C3.A9rature_et_la_culture_populaire\"><\/span>Son influence dans la litt\u00e9rature et la culture populaire<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Brassens_TNP_1966.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/19\/Brassens_TNP_1966.jpg\/170px-Brassens_TNP_1966.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/19\/Brassens_TNP_1966.jpg\/255px-Brassens_TNP_1966.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/19\/Brassens_TNP_1966.jpg\/340px-Brassens_TNP_1966.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"259\" data-file-width=\"2366\" data-file-height=\"3600\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Georges Brassens\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Brassens\">Georges Brassens<\/a>\u00a0fait r\u00e9f\u00e9rence au\u00a0<i>Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0dans l&rsquo;une de ses plus c\u00e9l\u00e8bres chansons,\u00a0<i><a title=\"Les Copains d'abord\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Copains_d%27abord\">Les Copains d&rsquo;abord<\/a><\/i>.<\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Le_Rire_Journal_humoristique_le_radeau_de_la_M%C3%A9duse.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8e\/Le_Rire_Journal_humoristique_le_radeau_de_la_M%C3%A9duse.pdf\/page1-220px-Le_Rire_Journal_humoristique_le_radeau_de_la_M%C3%A9duse.pdf.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8e\/Le_Rire_Journal_humoristique_le_radeau_de_la_M%C3%A9duse.pdf\/page1-330px-Le_Rire_Journal_humoristique_le_radeau_de_la_M%C3%A9duse.pdf.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8e\/Le_Rire_Journal_humoristique_le_radeau_de_la_M%C3%A9duse.pdf\/page1-440px-Le_Rire_Journal_humoristique_le_radeau_de_la_M%C3%A9duse.pdf.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"289\" data-file-width=\"4266\" data-file-height=\"5610\" \/><\/a><figcaption>Couverture du journal\u00a0<i>Le Rire<\/i>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a0392 du\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1910-08-06\" data-sort-value=\"1910-08-06\">6 ao\u00fbt 1910<\/time>,\u00a0<i>\u00ab\u00a0&#8211; M\u00e2tin\u00a0! Dans ce costume-l\u00e0, vous \u00eates gentille \u00e0 croquer. &#8211; Vous excitez pas\u2026 On n&rsquo;est pas sur le radeau de la M\u00e9duse\u00a0! \u2026\u00a0\u00bb<\/i><\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">En raison de sa c\u00e9l\u00e9brit\u00e9 et de son influence importante sur les arts,\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0est l&rsquo;objet de nombreuses r\u00e9f\u00e9rences dans la litt\u00e9rature et la culture populaire. Dans\u00a0<i><a title=\"L'Assommoir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Assommoir\">L&rsquo;Assommoir<\/a><\/i>\u00a0(1877),\u00a0<a title=\"\u00c9mile Zola\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89mile_Zola\">\u00c9mile Zola<\/a>\u00a0en fait mention, lorsque la noce se rend au mus\u00e9e du Louvre<sup id=\"cite_ref-104\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-104\">N 6<\/a><\/sup>. L&rsquo;\u00e9crivain\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois Weyergans\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Weyergans\">Fran\u00e7ois Weyergans<\/a>\u00a0transpose le mythe dans la soci\u00e9t\u00e9 contemporaine, dans un roman homonyme paru en\u00a0<a title=\"1983 en litt\u00e9rature\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1983_en_litt%C3%A9rature\">1983<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les r\u00e9f\u00e9rences au tableau sont encore plus nombreuses en bande dessin\u00e9e.\u00a0<a title=\"Herg\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Herg%C3%A9\">Herg\u00e9<\/a>\u00a0reprend ainsi la composition du tableau dans la couverture de\u00a0<i><a title=\"Coke en stock\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Coke_en_stock\">Coke en stock<\/a><\/i>\u00a0(1958), le dix-neuvi\u00e8me album des\u00a0<i><a title=\"Les Aventures de Tintin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Aventures_de_Tintin\">Aventures de Tintin<\/a><\/i>, dont le r\u00e9cit se passe en partie sur un radeau de fortune. Dans une sc\u00e8ne o\u00f9 le\u00a0<a title=\"Capitaine Haddock\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Capitaine_Haddock\">capitaine Haddock<\/a>\u00a0tombe \u00e0 l&rsquo;eau et remonte \u00e0 la surface avec une m\u00e9duse sur la t\u00eate,\u00a0<a title=\"Tintin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tintin\">Tintin<\/a>\u00a0lui demande\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Vous voulez donc \u00e0 tout prix que ce soit r\u00e9ellement\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0?\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-:0_69-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-:0-69\">64<\/a><\/sup>. De m\u00eame, dans\u00a0<i><a title=\"Ast\u00e9rix l\u00e9gionnaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ast%C3%A9rix_l%C3%A9gionnaire\">Ast\u00e9rix l\u00e9gionnaire<\/a><\/i>\u00a0(1967) de\u00a0<a title=\"Ren\u00e9 Goscinny\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ren%C3%A9_Goscinny\">Ren\u00e9 Goscinny<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Albert Uderzo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albert_Uderzo\">Albert Uderzo<\/a>, le radeau sur lequel finissent les pirates apr\u00e8s que les Gaulois ont coul\u00e9 leur navire est une copie fid\u00e8le du\u00a0<i>Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0; l&rsquo;allusion est en outre redoubl\u00e9e par une phrase prononc\u00e9e par le chef des pirates (<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Je suis m\u00e9dus\u00e9\u00a0\u00bb<\/span>)<sup id=\"cite_ref-:0_69-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-:0-69\">64<\/a><\/sup>. Cette allusion est mise en image par le r\u00e9alisateur\u00a0<a title=\"Alain Chabat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alain_Chabat\">Alain Chabat<\/a>\u00a0dans le film\u00a0<i><a title=\"Ast\u00e9rix et Ob\u00e9lix : Mission Cl\u00e9op\u00e2tre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ast%C3%A9rix_et_Ob%C3%A9lix_:_Mission_Cl%C3%A9op%C3%A2tre\">Ast\u00e9rix et Ob\u00e9lix\u00a0: Mission Cl\u00e9op\u00e2tre<\/a><\/i>\u00a0(2002), lors du dernier naufrage des pirates<sup id=\"cite_ref-:0_69-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-:0-69\">64<\/a><\/sup>. Le dessinateur\u00a0<a title=\"Fred (auteur)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fred_(auteur)\">Fred<\/a>, dans\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Le Naufrag\u00e9 du \u00ab A \u00bb\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Naufrag%C3%A9_du_%C2%AB_A_%C2%BB\">Le Naufrag\u00e9 du \u00ab\u00a0A\u00a0\u00bb<\/a><\/i>\u00a0(1972), fait lui aussi r\u00e9f\u00e9rence au tableau<sup id=\"cite_ref-105\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-105\">99<\/a><\/sup>, tout comme les auteurs de la s\u00e9rie\u00a0<i><a title=\"De cape et de crocs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/De_cape_et_de_crocs\">De cape et de crocs<\/a><\/i>, dans le tome 8, ou\u00a0<a title=\"Andr\u00e9 Ch\u00e9ret\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_Ch%C3%A9ret\">Andr\u00e9 Ch\u00e9ret<\/a>\u00a0dans un album de\u00a0<i><a title=\"Rahan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rahan\">Rahan<\/a><\/i>. De nombreuses\u00a0<a title=\"Caricature\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Caricature\">caricatures<\/a>\u00a0politiques, notamment dans\u00a0<i><a title=\"Le Canard encha\u00een\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Canard_encha%C3%AEn%C3%A9\">Le Canard encha\u00een\u00e9<\/a><\/i>\u00a0et\u00a0<i><a title=\"Le Figaro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Figaro\">Le Figaro<\/a><\/i>, reprennent la composition du tableau<sup id=\"cite_ref-:0_69-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-:0-69\">64<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0a \u00e9galement pr\u00eat\u00e9 son titre \u00e0 un film d&rsquo;<a title=\"Iradj Azimi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Iradj_Azimi\">Iradj Azimi<\/a>\u00a0sorti en\u00a0<a title=\"1998 au cin\u00e9ma\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1998_au_cin%C3%A9ma\">1998<\/a>. Il s&rsquo;agit d&rsquo;un film historique retra\u00e7ant l&rsquo;\u00e9pisode du naufrage de\u00a0<i>La M\u00e9duse<\/i>\u00a0et la conception du tableau de G\u00e9ricault, o\u00f9 ce dernier est interpr\u00e9t\u00e9 par\u00a0<a title=\"Laurent Terzieff\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Laurent_Terzieff\">Laurent Terzieff<\/a>\u00a0et o\u00f9 le capitaine est jou\u00e9 par\u00a0<a title=\"Jean Yanne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Yanne\">Jean Yanne<\/a>.<\/p>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Le Radeau de La M\u00e9duse (film)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse_(film)\">Le Radeau de La M\u00e9duse (film)<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans son album de\u00a0<a title=\"1964 en musique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1964_en_musique\">1964<\/a>\u00a0intitul\u00e9\u00a0<i><a title=\"Les Copains d'abord (album de Georges Brassens)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Copains_d%27abord_(album_de_Georges_Brassens)\">Les Copains d&rsquo;abord<\/a><\/i>,\u00a0<a title=\"Georges Brassens\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Brassens\">Georges Brassens<\/a>\u00a0fait r\u00e9f\u00e9rence au radeau dans la\u00a0<a title=\"Les Copains d'abord\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Copains_d%27abord\">chanson \u00e9ponyme<\/a>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Non ce n&rsquo;\u00e9tait pas le Radeau \/ De La M\u00e9duse ce bateau \/ Qu&rsquo;on se le dise au fond des ports \/ Dise au fond des ports\u00a0\u00bb<\/span>. En 1990, le groupe de folk rock irlandais\u00a0<a title=\"The Pogues\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/The_Pogues\">The Pogues<\/a>\u00a0relate cet \u00e9v\u00e9nement et la toile de G\u00e9ricault dans la chanson\u00a0<span class=\"lang-en\" lang=\"en\"><i>The Wake of the Medusa<\/i><\/span>\u00a0sur l&rsquo;album\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\"><a title=\"Hell's Ditch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hell%27s_Ditch\">Hell&rsquo;s Ditch<\/a><\/span><\/i>. Quelques ann\u00e9es plus t\u00f4t, la pochette de leur album\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\"><a title=\"Rum, Sodomy, and the Lash\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rum,_Sodomy,_and_the_Lash\">Rum, Sodomy, and the Lash<\/a><\/span><\/i>\u00a0(1985) \u00e9tait d\u00e9j\u00e0 un pastiche du tableau<sup id=\"cite_ref-106\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-106\">100<\/a><\/sup>, tout comme celle du deuxi\u00e8me album du groupe de\u00a0<a title=\"Doom metal\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Doom_metal\">doom metal<\/a>\u00a0allemand\u00a0<a title=\"Ahab (groupe)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ahab_(groupe)\">Ahab<\/a>,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">The Divinity of Oceans<\/span><\/i>\u00a0(2009). Le photographe\u00a0<a title=\"G\u00e9rard Rancinan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/G%C3%A9rard_Rancinan\">G\u00e9rard Rancinan<\/a>\u00a0revisite le tableau dans une photographie intitul\u00e9e\u00a0<i>Le Radeau des illusions<\/i>\u00a0en 2008<sup id=\"cite_ref-107\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-107\">101<\/a><\/sup>, et le r\u00e9alisateur\u00a0<a title=\"Laurent Boutonnat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Laurent_Boutonnat\">Laurent Boutonnat<\/a>\u00a0s&rsquo;en inspire dans le clip de la chanson\u00a0<i><a title=\"Les Mots (chanson)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Mots_(chanson)\">Les Mots<\/a><\/i>, interpr\u00e9t\u00e9e par\u00a0<a title=\"Myl\u00e8ne Farmer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Myl%C3%A8ne_Farmer\">Myl\u00e8ne Farmer<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Seal\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Seal\">Seal<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le tableau fait partie des\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0105 \u0153uvres d\u00e9cisives de la\u00a0<a title=\"Peinture (art)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peinture_(art)\">peinture<\/a>\u00a0<a title=\"Occident\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Occident\">occidentale<\/a>\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0constituant le\u00a0<i><a title=\"Le Mus\u00e9e imaginaire de Michel Butor\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Mus%C3%A9e_imaginaire_de_Michel_Butor\">Mus\u00e9e imaginaire<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Michel Butor\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Butor\">Michel Butor<\/a>, paru en\u00a0<a title=\"2015\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2015\">2015<\/a>\u00a0et r\u00e9\u00e9dit\u00e9 en\u00a0<a title=\"2019\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2019\">2019<\/a><sup id=\"cite_ref-108\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-108\">102<\/a><\/sup>. Il appara\u00eet en\u00a0<a title=\"2018 en musique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2018_en_musique\">2018<\/a>\u00a0dans le clip vid\u00e9o\u00a0<i><a title=\"Apeshit\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Apeshit\">Apeshit<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Beyonc\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Beyonc%C3%A9\">Beyonc\u00e9<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Jay-Z\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jay-Z\">Jay-Z<\/a><sup id=\"cite_ref-109\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_note-109\">103<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le groupe de death m\u00e9tal m\u00e9lodique fran\u00e7ais\u00a0<a title=\"Aephanemer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aephanemer\">Aephanemer<\/a>\u00a0lui consacre la chanson\u00a0<i>Le Radeau de la M\u00e9duse<\/i>\u00a0dans son album\u00a0<i>A Dream of Wilderness<\/i>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le tableau est au c\u0153ur d&rsquo;une des enqu\u00eates de la s\u00e9rie de\u00a0<a title=\"France 2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/France_2\">France 2<\/a>\u00a0<i><a title=\"L'Art du crime\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Art_du_crime\">L&rsquo;Art du crime<\/a><\/i>\u00a0(saison 1, enqu\u00eate 3, 2017).<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Bibliographie\">Bibliographie<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cette bibliographie ne concerne que le tableau de G\u00e9ricault\u00a0; la bibliographie relative au naufrage de\u00a0<i>La M\u00e9duse<\/i>\u00a0peut \u00eatre consult\u00e9e \u00e0 la fin de l&rsquo;article\u00a0<i><a title=\"M\u00e9duse (navire)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%A9duse_(navire)#Bibliographie\">La M\u00e9duse<\/a><\/i>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"En_fran\u00e7ais\"><span id=\"En_fran.C3.A7ais\"><\/span>En fran\u00e7ais<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span id=\"Aim\u00e9-Azam1983\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Denise_Aim\u00e9-Azam1983\" class=\"ouvrage\">Denise Aim\u00e9-Azam (<abbr class=\"abbr\" title=\"pr\u00e9face\">pr\u00e9f.<\/abbr>\u00a0<a title=\"Pierre Daix\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_Daix\">Pierre Daix<\/a>),\u00a0<cite class=\"italique\">G\u00e9ricault\u00a0: l\u2019\u00e9nigme du peintre de La M\u00e9duse<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Perrin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Perrin\">\u00c9d. Perrin<\/a>,\u00a0<time>1983<\/time>, 379\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>, in-8\u00b0\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-262-00304-1\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-262-00304-1\"><span class=\"nowrap\">2-262-00304-1<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>. \u2014 Bibliogr.\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">371-379<\/span>. R\u00e9\u00e9d. en 1991 (Paris, m\u00eame \u00e9d.).<\/li>\n<li><span id=\"Allavoine2010\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Aur\u00e9lie_Allavoine2010\" class=\"ouvrage\">Aur\u00e9lie Allavoine,\u00a0<cite class=\"italique\">L\u2019Exercice de la r\u00e9p\u00e9tition chez\u00a0<a title=\"Barth\u00e9lemy Menn\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Barth%C3%A9lemy_Menn\">Barth\u00e9lemy Menn<\/a>\u00a0: \u00e9tude et traitement du Radeau de La M\u00e9duse<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"Universit\u00e9 Panth\u00e9on-Sorbonne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Universit%C3%A9_Panth%C3%A9on-Sorbonne\">Universit\u00e9 Paris 1 Panth\u00e9on-Sorbonne<\/a>,\u00a0<time>2010<\/time>, 119-66\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>, grd in-8\u00b0<\/span><\/span>. \u2014 Th\u00e8se.<\/li>\n<li><span id=\"Barbe2001\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Norbert-Bertrand_Barbe2001\" class=\"ouvrage\">Norbert-Bertrand Barbe,\u00a0<cite class=\"italique\">Les Th\u00e8mes du Radeau de La M\u00e9duse de Th\u00e9odore G\u00e9ricault \u00e9tudi\u00e9s \u00e0 travers leur r\u00e9currence dans l\u2019\u0153uvre du peintre, et dans l\u2019art et la litt\u00e9rature du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/cite>, Mouzeuil-Saint-Martin, Impr. B\u00e8s,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0La Pens\u00e9e de l\u2019image\u00a0\u00bb (<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a02),\u00a0<time>2001<\/time>, 194\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>, in-8\u00b0\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-9516372-5-X\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-9516372-5-X\"><span class=\"nowrap\">2-9516372-5-X<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>. \u2014 Bibliogr.\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">187-191<\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Bazin1994\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Germain_Bazin1994\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Germain Bazin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Germain_Bazin\">Germain Bazin<\/a>\u00a0(documentation \u00c9lisabeth Raffy),\u00a0<cite class=\"italique\">Th\u00e9odore G\u00e9ricault\u00a0: \u00e9tude critique, documents et catalogue raisonn\u00e9<\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"tome\">t.<\/abbr>\u00a0VI\u00a0:\u00a0<span class=\"italique\">G\u00e9nie et folie\u00a0: Le Radeau de La M\u00e9duse et les monomanes<\/span>, Paris,\u00a0<a title=\"Wildenstein Institute\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wildenstein_Institute\">Wildenstein Institute<\/a>,\u00a0<time>1994<\/time>, 196\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>, grd in-8\u00b0\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-85047-247-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-85047-247-6\"><span class=\"nowrap\">2-85047-247-6<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>. \u2014 Bibliogr., index.<\/li>\n<li><span id=\"Berthet2012\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Jean-Louis_Berthet2012\" class=\"ouvrage\">Jean-Louis Berthet,\u00a0<cite class=\"italique\">Les Naufrages de G\u00e9ricault\u00a0: un bateau, La M\u00e9duse\u00a0; une vie, G\u00e9ricault, 1791-1824<\/cite>, Saintes, Le Cro\u00eet vif,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0T\u00e9moignages\u00a0\u00bb,\u00a0<time>2012<\/time>, 287\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>, in-8\u00b0\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-36199-370-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-36199-370-2\"><span class=\"nowrap\">978-2-36199-370-2<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>. \u2014 Bibliogr.<\/li>\n<li><span id=\"Brou2004\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Benjamin_Brou2004\" class=\"ouvrage\">Benjamin Brou,\u00a0<cite>\u00ab\u00a0L\u2019Objet insolite dans\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0\u00bb<\/cite>, dans Claire Az\u00e9ma et \u00c9liane Chiron (\u00e9d. scientifiques),\u00a0<cite class=\"italique\">L\u2019Objet et son lieu<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"Universit\u00e9 Panth\u00e9on-Sorbonne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Universit%C3%A9_Panth%C3%A9on-Sorbonne\">Publications de la Sorbonne<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Arts plastiques\u00a0\u00bb (<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a05),\u00a0<time>2004<\/time>, 230\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>, in-8\u00b0\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-85944-487-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-85944-487-4\"><span class=\"nowrap\">2-85944-487-4<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a027-34<\/span><\/span>. \u2014 Actes de colloque (<time class=\"nowrap\" datetime=\"2001-12-15\" data-sort-value=\"2001-12-15\">15 d\u00e9cembre 2001<\/time>).<\/li>\n<li><span id=\"Chenique1999\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Bruno_Chenique1999\" class=\"ouvrage\">Bruno Chenique, \u00ab\u00a0<cite>Les Esquisses du\u00a0<i>Radeau de La M\u00e9duse<\/i><\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>La M\u00e9duse\u00a0: feuille d&rsquo;information de l&rsquo;Association des Amis de G\u00e9ricault<\/i>, Levallois-Perret,\u200e\u00a0<time>1999<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a02-3\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Serial Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Serial_Number\">ISSN<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/portal.issn.org\/resource\/issn\/1279-1296\" rel=\"nofollow\">1279-1296<\/a><\/span>)<\/small><\/span><\/span>. \u2014 Lettre d\u2019<a title=\"Hippolyte Bellang\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hippolyte_Bellang%C3%A9\">Hippolyte Bellang\u00e9<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Eug\u00e8ne Delacroix\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eug%C3%A8ne_Delacroix\">Eug\u00e8ne Delacroix<\/a>\u00a0concernant une \u00e9tude (non localis\u00e9e) du\u00a0<i>Radeau de La M\u00e9duse<\/i>.<\/li>\n<li><span id=\"Chesneau1883\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Ernest_Chesneau1883\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Ernest Chesneau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ernest_Chesneau\">Ernest Chesneau<\/a>,\u00a0<cite>\u00ab\u00a0<i>La M\u00e9duse<\/i>\u00a0\u00bb<\/cite>, dans\u00a0<cite class=\"italique\">La Peinture fran\u00e7aise au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle\u00a0: les chefs d\u2019\u00e9cole\u2026<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Perrin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Perrin\">Libr. acad\u00e9mique Didier et\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"Compagnie\">C<sup>ie<\/sup><\/abbr><\/a>,\u00a0<time>1883<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"Troisi\u00e8me\">3<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>, in-8\u00b0\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k6572430g\/f195.image\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k6572430g%2Ff195.image\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0<abbr class=\"abbr indicateur-format format-pdf\" title=\"Document au format Portable Document Format (PDF) d'Adobe\">[PDF]<\/abbr>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0141-150<\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Crauk1900\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Gustave_Crauk1900\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Gustave Crauk\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Crauk\">Gustave Crauk<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">Soixante ans dans les ateliers des artistes\u00a0: Dubosc, mod\u00e8le<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"Calmann-L\u00e9vy\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Calmann-L%C3%A9vy\">\u00c9d. Calmann-L\u00e9vy<\/a>,\u00a0<time>1900<\/time>, in-8\u00b0\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k6572462f\/f69.image\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k6572462f%2Ff69.image\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0<abbr class=\"abbr indicateur-format format-pdf\" title=\"Document au format Portable Document Format (PDF) d'Adobe\">[PDF]<\/abbr>)<\/small>, \u00ab\u00a0De 1817 \u00e0 1824\u00a0\u00bb,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a045-64<\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"2016\" class=\"ouvrage\"><cite class=\"italique\">De La M\u00e9duse \u00e0 G\u00e9ricault\u00a0: bicentenaire, 1816-2016, du naufrage de la fr\u00e9gate La M\u00e9duse<\/cite>, \u00c9pinac, Denis \u00e9ditions,\u00a0<time>2016<\/time>, 89\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>, in-8\u00b0\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/979-10-94773-58-1\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/979-10-94773-58-1\"><span class=\"nowrap\">979-10-94773-58-1<\/span><\/a>)<\/small><\/span>. \u2014 R\u00e9unit la relation de\u00a0<a title=\"Paulin d'Anglas de Praviel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paulin_d%27Anglas_de_Praviel\">Paulin d&rsquo;Anglas de Praviel<\/a>\u00a0et un article de Charles Cl\u00e9ment sur le tableau de G\u00e9ricault, paru en 1867 dans la\u00a0<i><a title=\"Gazette des beaux-arts\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gazette_des_beaux-arts\">Gazette des beaux-arts<\/a><\/i>\u00a0<small>[<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k2030867\/f342.item\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k2030867%2Ff342.item\">archive<\/a>]<\/small>]<\/small>.<\/li>\n<li><span id=\"Eitner1971\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Lorenz_Eitner1971\" class=\"ouvrage\"><a class=\"new\" title=\"Lorenz Eitner (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Lorenz_Eitner&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Lorenz Eitner<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"de:Lorenz Eitner\" href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Lorenz_Eitner\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en allemand\u00a0: \u00ab\u00a0Lorenz Eitner\u00a0\u00bb\">(de)<\/span><\/a>, \u00ab\u00a0<cite>Dessins de G\u00e9ricault d\u2019apr\u00e8s\u00a0<a title=\"Pierre Paul Rubens\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_Paul_Rubens\">Rubens<\/a>\u00a0et la gen\u00e8se du\u00a0<i>Radeau de La M\u00e9duse<\/i><\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Revue de l'Art\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Revue_de_l%27Art\">Revue de l&rsquo;Art<\/a><\/i>, Paris,\u00a0<a title=\"Minist\u00e8re de l'\u00c9ducation nationale (France)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Minist%C3%A8re_de_l%27%C3%89ducation_nationale_(France)\">Minist\u00e8re de l\u2019\u00c9ducation nationale<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a014,\u200e\u00a0<time>1971<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a051-56<\/span><\/span>. \u2014 Publi\u00e9 sous l\u2019\u00e9gide du Comit\u00e9 fran\u00e7ais d\u2019histoire de l\u2019art.<\/li>\n<li><span id=\"Escholier1990\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Claude_Escholier1990\" class=\"ouvrage\">Claude Escholier,\u00a0<cite class=\"italique\">Quatre \u00e9tudes<\/cite>, N\u00eemes, C. Lacour,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Eruditae indagationes\u00a0\u00bb,\u00a0<time>1990<\/time>, 80\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>, in-8\u00b0\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-86971-182-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-86971-182-4\"><span class=\"nowrap\">2-86971-182-4<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>. \u2014 R\u00e9unit\u00a0:\u00a0<i>G\u00e9ricault et Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0;\u00a0<i>L\u2019Art et la photographie<\/i>\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Nadar\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nadar\">Nadar<\/a><\/i>\u00a0;\u00a0<i>Le\u00a0<a title=\"Billet de 100 francs Delacroix\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Billet_de_100_francs_Delacroix\">Billet de 100 francs<\/a>,\u00a0<a title=\"Eug\u00e8ne Delacroix\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eug%C3%A8ne_Delacroix\">Delacroix<\/a>\u00a0ou la Libert\u00e9<\/i>.<\/li>\n<li><span id=\"GiroudMezzomo2016\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Frank_GiroudGilles_Mezzomo2016\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Frank Giroud\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Frank_Giroud\">Frank Giroud<\/a>\u00a0(sc\u00e9nariste) et\u00a0<a title=\"Gilles Mezzomo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gilles_Mezzomo\">Gilles Mezzomo<\/a>\u00a0(dessinateur),\u00a0<cite class=\"italique\">G\u00e9ricault<\/cite>, Grenoble,\u00a0<a title=\"Gl\u00e9nat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gl%C3%A9nat\">\u00c9d. Gl\u00e9nat<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Les Grands peintres\u00a0\u00bb,\u00a0<time>2016<\/time>, 47\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>, in-4\u00b0\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-344-00599-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-344-00599-6\"><span class=\"nowrap\">978-2-344-00599-6<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>. \u2014 Bande dessin\u00e9e ayant pour th\u00e8me la composition du tableau de G\u00e9ricault dans le contexte politique de l\u2019\u00e9poque.<\/li>\n<li><span id=\"Granville1987\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Pierre_Granville1987\" class=\"ouvrage\">Pierre Granville, \u00ab\u00a0<cite>Sublimation du fait divers dans la peinture de G\u00e9ricault<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i><a title=\"La Revue des mus\u00e9es de France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Revue_des_mus%C3%A9es_de_France\">La Revue du Louvre et des mus\u00e9es de France<\/a><\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a037,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a04,\u200e\u00a0<time>1987<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0278-283\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Serial Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Serial_Number\">ISSN<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/portal.issn.org\/resource\/issn\/0035-2608\" rel=\"nofollow\">0035-2608<\/a><\/span>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Herding1996\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Klaus_Herding1996\" class=\"ouvrage\">Klaus Herding,\u00a0<cite>\u00ab\u00a0L\u2019Inversion de la souffrance\u00a0: une lecture du\u00a0<i>Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0par\u00a0<a title=\"Peter Weiss\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peter_Weiss\">Peter Weiss<\/a>\u00a0\u00bb<\/cite>, dans\u00a0<a title=\"R\u00e9gis Michel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9gis_Michel\">R\u00e9gis Michel<\/a>\u00a0(dir. de publication),\u00a0<cite class=\"italique\">G\u00e9ricault<\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"tome\">t.<\/abbr>\u00a02, Paris,\u00a0<a title=\"La Documentation fran\u00e7aise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Documentation_fran%C3%A7aise\">La Documentation fran\u00e7aise<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Conf\u00e9rences et colloques\u00a0\u00bb,\u00a0<time>1996<\/time>, in-8\u00b0\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-11-003327-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-11-003327-4\"><span class=\"nowrap\">2-11-003327-4<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0871-887<\/span><\/span>. \u2014 Pr\u00e9c\u00e9demment publi\u00e9 dans la revue\u00a0<i><a title=\"Ligue des biblioth\u00e8ques europ\u00e9ennes de recherche\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ligue_des_biblioth%C3%A8ques_europ%C3%A9ennes_de_recherche\">Liber<\/a><\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a010, 1992.<\/li>\n<li><span id=\"Masson-BoutyPerrier2010\" class=\"ouvrage\"><span id=\"H\u00e9l\u00e8ne_Masson-BoutyPascale_Perrier2010\" class=\"ouvrage\">H\u00e9l\u00e8ne Masson-Bouty et Pascale Perrier,\u00a0<cite class=\"italique\">Temp\u00eate dans l\u2019atelier de G\u00e9ricault\u00a0: Le Radeau de La M\u00e9duse<\/cite>, Paris, Oskar \u00e9d.,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Culture &amp; soci\u00e9t\u00e9 \/ Art\u00a0\u00bb,\u00a0<time>2010<\/time>, 126\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>, in-8\u00b0\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-35000-599-7\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-35000-599-7\"><span class=\"nowrap\">978-2-35000-599-7<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>. \u2014 Roman pour la jeunesse. Dossier documentaire, lexique.<\/li>\n<li><span id=\"Matthieu1997\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Pinette_Matthieu1997\" class=\"ouvrage\">Pinette Matthieu, \u00ab\u00a0<cite>Le\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e de Picardie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_de_Picardie\">Mus\u00e9e de Picardie<\/a>\u00a0retrouve sa copie du\u00a0<i>Radeau de La M\u00e9duse<\/i><\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>La M\u00e9duse\u00a0: feuille d&rsquo;information de l&rsquo;Association des Amis de G\u00e9ricault<\/i>, Levallois-Perret,\u200e\u00a0<time>1997<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Serial Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Serial_Number\">ISSN<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/portal.issn.org\/resource\/issn\/1279-1296\" rel=\"nofollow\">1279-1296<\/a><\/span>)<\/small><\/span><\/span>. \u2014 Concerne une copie du\u00a0<i>Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0command\u00e9e par l\u2019\u00c9tat \u00e0\u00a0<a title=\"Pierre-D\u00e9sir\u00e9 Guillemet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre-D%C3%A9sir%C3%A9_Guillemet\">Pierre-D\u00e9sir\u00e9 Guillemet<\/a>\u00a0et\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"\u00c9tienne-Antoine-Eug\u00e8ne Ronjat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tienne-Antoine-Eug%C3%A8ne_Ronjat\">\u00c9tienne-Antoine-Eug\u00e8ne Ronjat<\/a>.<\/li>\n<li><span id=\"Mbondobari2009\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Sylv\u00e8re_Mbondobari2009\" class=\"ouvrage\">Sylv\u00e8re Mbondobari, \u00ab\u00a0<cite>Le Retour du N\u00e8gre romantique\u00a0? Enjeux m\u00e9moriels et identitaires dans\u00a0<i>Le N\u00e8gre et La M\u00e9duse<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Martine Le Coz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Martine_Le_Coz\">Martine Le Coz<\/a><\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>French studies in Southern Africa<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a039,\u200e\u00a0<time>2009<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0142-168<\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Miles2015\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Jonathan_Miles2015\" class=\"ouvrage\">Jonathan Miles (<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0de l&rsquo;anglais par Marion Vaireaux, \u00e9d. et r\u00e9vision Camille Fort-Cantoni),\u00a0<cite class=\"italique\">Le Radeau de La M\u00e9duse<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0<span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Medusa, the shipwreck, the scandal, the masterpiece<\/span>\u00a0\u00bb], Bordeaux, \u00c9d. Zeraq,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Nautilus\u00a0\u00bb (<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a05),\u00a0<time>2015<\/time>, 318\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>, in-8\u00b0\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/979-10-93860-04-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/979-10-93860-04-6\"><span class=\"nowrap\">979-10-93860-04-6<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>. \u2014 Bibliogr. (<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">289-305<\/span>), index.<\/li>\n<li><span id=\"Moniot_Beaumont2015\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Ren\u00e9_Moniot_Beaumont2015\" class=\"ouvrage\">Ren\u00e9 Moniot Beaumont,\u00a0<cite class=\"italique\">L\u2019Horrible naufrage de La M\u00e9duse\u00a0: Th\u00e9odore G\u00e9ricault,\u00a0<a title=\"Eug\u00e8ne Sue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eug%C3%A8ne_Sue\">Eug\u00e8ne Sue<\/a>,\u00a0<a title=\"Charles-Yves Cousin d'Avallon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles-Yves_Cousin_d%27Avallon\">Charles-Yves Cousin d&rsquo;Avallon<\/a><\/cite>, La Rochelle, \u00c9d. La D\u00e9couvrance,\u00a0<time>2015<\/time>, 111\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>, in-8\u00b0\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-84265-866-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-84265-866-3\"><span class=\"nowrap\">978-2-84265-866-3<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>. \u2014 Bibliogr.<\/li>\n<li><span id=\"d'art_Roger-Quilliot2012\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Mus\u00e9e_d'art_Roger-Quilliot2012\" class=\"ouvrage\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Mus\u00e9e d'art Roger-Quilliot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_d%27art_Roger-Quilliot\">Mus\u00e9e d&rsquo;art Roger-Quilliot<\/a>\u00a0(dir. de la publication Bruno Chenique),\u00a0<cite class=\"italique\">G\u00e9ricault, au c\u0153ur de la cr\u00e9ation romantique\u00a0: \u00e9tudes pour Le Radeau de La M\u00e9duse<\/cite>, Paris et Clermont-Ferrand, \u00c9d. N. Chaudun et Mus\u00e9e d\u2019art Roger-Quilliot,\u00a0<time>2012<\/time>, 286\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>, in-8\u00b0\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-35039-134-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-35039-134-2\"><span class=\"nowrap\">978-2-35039-134-2<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>. \u2014 Catalogue de l\u2019exposition qui s\u2019est tenue du\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"06-02\" data-sort-value=\"06-02\">2 juin<\/time>\u00a0au\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2012-09-02\" data-sort-value=\"2012-09-02\">2 septembre 2012<\/time>\u00a0au Mus\u00e9e d\u2019art Roger-Quilliot (Clermont-Ferrand). Contient 12 p. de bibliogr.<\/li>\n<li><span id=\"Petit1997\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Sylvie_Petit1997\" class=\"ouvrage\">Sylvie Petit,\u00a0<cite>\u00ab\u00a0De la peinture d\u2019actualit\u00e9 \u00e0 la sociologie-fiction\u00a0: Jules Verne et\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0\u00bb<\/cite>, dans Florent Montaclair (dir. de publication),\u00a0<cite class=\"italique\">La Litt\u00e9rature et les arts<\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"tome\">t.<\/abbr>\u00a01, Besan\u00e7on, Centre\u00a0<a title=\"Organisation des Nations unies\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Organisation_des_Nations_unies\">UNESCO<\/a>\u00a0pour l&rsquo;\u00e9ducation et l&rsquo;interculturalit\u00e9,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Litt\u00e9rature compar\u00e9e\u00a0\u00bb,\u00a0<time>1997<\/time>, in-8\u00b0\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-912295-00-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-912295-00-9\"><span class=\"nowrap\">2-912295-00-9<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0123-133<\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"R\u00e9gis2005\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Michel_R\u00e9gis2005\" class=\"ouvrage\">Michel R\u00e9gis, \u00ab\u00a0<cite>G\u00e9ricault cannibale\u00a0: une dation pour le\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Louvre\">Louvre<\/a><\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i><a title=\"La Revue des mus\u00e9es de France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Revue_des_mus%C3%A9es_de_France\">La Revue du Louvre et des mus\u00e9es de France<\/a><\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a055,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a02,\u200e\u00a0<time>2005<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a017-19\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Serial Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Serial_Number\">ISSN<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/portal.issn.org\/resource\/issn\/0035-2608\" rel=\"nofollow\">0035-2608<\/a><\/span>)<\/small><\/span><\/span>. \u2014 Concerne un dessin de G\u00e9ricault qui a servi d\u2019\u00e9tude pour\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>.<\/li>\n<li><span id=\"Salvy2009\" class=\"ouvrage\"><span id=\"G\u00e9rard-Julien_Salvy2009\" class=\"ouvrage\"><a title=\"G\u00e9rard-Julien Salvy\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/G%C3%A9rard-Julien_Salvy\">G\u00e9rard-Julien Salvy<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">Cent \u00e9nigmes de la peinture<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Hazan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Hazan\">\u00c9d. Hazan<\/a>,\u00a0<time>2009<\/time>, 359\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>, in-8\u00b0\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-7541-0352-7\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-7541-0352-7\"><span class=\"nowrap\">978-2-7541-0352-7<\/span><\/a>)<\/small>, \u00ab\u00a0Th\u00e9odore G\u00e9ricault,\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0\u00bb,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0262-264<\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Adolf_Schmoll_genannt_Eisenwerth1973\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Josef_Adolf_Schmoll_genannt_Eisenwerth1973\" class=\"ouvrage\">Josef Adolf Schmoll genannt Eisenwerth, \u00ab\u00a0<cite>G\u00e9ricault sculpteur\u00a0: \u00e0 propos de la d\u00e9couverte d\u2019une statuette en pl\u00e2tre d\u2019un moribond<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Bulletin de la Soci\u00e9t\u00e9 de l\u2019histoire de l\u2019art fran\u00e7ais<\/i>,\u200e\u00a0<time>1973<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0319-331<\/span><\/span>. \u2014 Statuette repr\u00e9sentant un des personnages du\u00a0<i>Radeau de La M\u00e9duse<\/i>, dont un autre mod\u00e8le a \u00e9t\u00e9 r\u00e9alis\u00e9 en cire.<\/li>\n<li><span id=\"Schneider1991\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Michel_Schneider1991\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Michel Schneider\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Schneider\">Michel Schneider<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">Un r\u00eave de pierre\u00a0: Le Radeau de La M\u00e9duse, G\u00e9ricault<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Gallimard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Gallimard\">\u00c9d. Gallimard<\/a>,\u00a0<time>1991<\/time>, 179\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>, in-8\u00b0\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-07-011178-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-07-011178-4\"><span class=\"nowrap\">2-07-011178-4<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>. \u2014 Bibliogr.<\/li>\n<li><span id=\"Talon1993\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Fran\u00e7oise_Talon1993\" class=\"ouvrage\">Fran\u00e7oise Talon (sous la dir. de Jacques Bony),\u00a0<cite class=\"italique\">Le Culte du laid dans l\u2019art, du Radeau de La M\u00e9duse \u00e0 l\u2019<a title=\"Un enterrement \u00e0 Ornans\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Un_enterrement_%C3%A0_Ornans\">Enterrement \u00e0 Ornans<\/a>\u00a0: l\u2019attitude d\u2019un critique,\u00a0<a title=\"Th\u00e9ophile Gautier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9ophile_Gautier\">Th\u00e9ophile Gautier<\/a><\/cite>, Paris,\u00a0<time>1993<\/time>, 102\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>, grd in-8\u00b0<\/span><\/span>. \u2014 M\u00e9moire de ma\u00eetrise (Lettres),\u00a0<a title=\"Universit\u00e9 Paris-Est-Cr\u00e9teil-Val-de-Marne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Universit%C3%A9_Paris-Est-Cr%C3%A9teil-Val-de-Marne\">Paris 12<\/a>.<\/li>\n<li><span id=\"Th\u00e9lot2013\" class=\"ouvrage\"><span id=\"J\u00e9r\u00f4me_Th\u00e9lot2013\" class=\"ouvrage\"><a title=\"J\u00e9r\u00f4me Th\u00e9lot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/J%C3%A9r%C3%B4me_Th%C3%A9lot\">J\u00e9r\u00f4me Th\u00e9lot<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">G\u00e9ricault, Le Radeau de La M\u00e9duse\u00a0: le sublime et son double<\/cite>, Paris, \u00c9d. Manucius,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0\u00c9crits sur l\u2019art\u00a0\u00bb,\u00a0<time>2013<\/time>, 76\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>, in-12\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-84578-155-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-84578-155-9\"><span class=\"nowrap\">978-2-84578-155-9<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"1851-1852\" class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<cite>Th\u00e9odore G\u00e9ricault\u00a0: lettres du comte de\u00a0<a title=\"Auguste de Forbin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_de_Forbin\">Forbin<\/a>\u00a0relatives \u00e0 l\u2019acquisition du naufrage de\u00a0<i>La M\u00e9duse<\/i>\u00a0de G\u00e9ricault<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Archives de l\u2019art fran\u00e7ais\u00a0: recueil de documents in\u00e9dits relatifs \u00e0 l\u2019histoire des arts en France<\/i>, Paris, \u00c9d. J.-B. Dumoulin,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a01,\u200e 1851-1852,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a071-81\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k5557882c\/f88.item\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k5557882c%2Ff88.item\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0<abbr class=\"abbr indicateur-format format-pdf\" title=\"Document au format Portable Document Format (PDF) d'Adobe\">[PDF]<\/abbr>, consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2016-10-24\" data-sort-value=\"2016-10-24\">24 octobre 2016<\/time>)<\/small><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"En_anglais\">En anglais<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"colonnes\" style=\"text-align: justify;\">\n<ul>\n<li><span id=\"Alhadeff2002\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Albert_Alhadeff2002\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Albert\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Alhadeff<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The Raft of the Medusa\u00a0: G\u00e9ricault, Art, and Race<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0Le Radeau de La M\u00e9duse\u00a0: G\u00e9ricault, art et ethnicit\u00e9\u00a0\u00bb], Munich, Prestel,\u00a0<time>2002<\/time>, 191\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/3-7913-2782-8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/3-7913-2782-8\"><span class=\"nowrap\">3-7913-2782-8<\/span><\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-3-79132-782-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-3-79132-782-2\"><span class=\"nowrap\">978-3-79132-782-2<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"Barnes1989\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Julian_Barnes1989\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Julian Barnes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Julian_Barnes\">Julian\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Barnes<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">A History of the World in 10\u00bd Chapters<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0Une histoire du monde en 10 chapitres et demi\u00a0\u00bb], Londres,\u00a0<a title=\"Jonathan Cape\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jonathan_Cape\">Jonathan Cape<\/a>,\u00a0<time>1989<\/time>, 322\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-09-954012-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-09-954012-6\"><span class=\"nowrap\">0-09-954012-6<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"BergerGaericault1946\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Klaus_BergerThaeodore_Gaericault1946\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Klaus\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Berger<\/span>\u00a0et Thaeodore\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Gaericault<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Gericault\u00a0: Drawings &amp; Watercolors<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0G\u00e9ricault\u00a0: Dessins et aquarelles\u00a0\u00bb], New York, H. Bittner and Company,\u00a0<time>1946<\/time><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"Boime2004\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Albert_Boime2004\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Albert\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Boime<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Art in an Age of Counterrevolution 1815\u20131848<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0L&rsquo;Art dans une p\u00e9riode contre-r\u00e9volutionnaire 1815-1848\u00a0\u00bb], Chicago,\u00a0<a title=\"University of Chicago Press\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/University_of_Chicago_Press\">University of Chicago Press<\/a>,\u00a0<time>2004<\/time>, 749\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-226-06337-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-226-06337-2\"><span class=\"nowrap\">0-226-06337-2<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=24Hgr0U8K3QC&amp;printsec=frontcover\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3D24Hgr0U8K3QC%26printsec%3Dfrontcover\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"Eitner1972\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Lorenz_Eitner1972\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a class=\"new\" title=\"Lorenz Eitner (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Lorenz_Eitner&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Lorenz Eitner<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"de:Lorenz Eitner\" href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Lorenz_Eitner\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en allemand\u00a0: \u00ab\u00a0Lorenz Eitner\u00a0\u00bb\">(de)<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Gericault&rsquo;s &lsquo;Raft of the Medusa&rsquo;<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0Le\u00a0<i>Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0de G\u00e9ricault\u00a0\u00bb], New York,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Phaidon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Phaidon\">Phaidon<\/a>,\u00a0<time>1972<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-8021-4392-X\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-8021-4392-X\"><span class=\"nowrap\">0-8021-4392-X<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"Eitner2002\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Lorenz_Eitner2002\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a class=\"new\" title=\"Lorenz Eitner (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Lorenz_Eitner&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Lorenz Eitner<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"de:Lorenz Eitner\" href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Lorenz_Eitner\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en allemand\u00a0: \u00ab\u00a0Lorenz Eitner\u00a0\u00bb\">(de)<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">19th Century European Painting\u00a0: David to C\u00e9zanne<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0La Peinture europ\u00e9enne du\u00a0<a title=\"XIXe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XIXe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>\u00a0: de David \u00e0 C\u00e9zanne\u00a0\u00bb], Westview Press,\u00a0<time>2002<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-8133-6570-8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-8133-6570-8\"><span class=\"nowrap\">0-8133-6570-8<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"Elsen1985\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Albert_Elsen1985\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Albert\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Elsen<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The Gates of Hell by Auguste Rodin<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0La Porte de l&rsquo;enfer d&rsquo;Auguste Rodin\u00a0\u00bb],\u00a0<a title=\"Stanford University Press\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Stanford_University_Press\">Stanford University Press<\/a>,\u00a0<time>1985<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-8047-1273-5\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-8047-1273-5\"><span class=\"nowrap\">0-8047-1273-5<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"Fried1998\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Michael_Fried1998\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Michael\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Fried<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Manet&rsquo;s Modernism\u00a0: Or, the Face of Painting in the 1860s<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0La modernit\u00e9 de Manet ou la figure de la peinture dans les ann\u00e9es 1860\u00a0\u00bb], Chicago,\u00a0<a title=\"University of Chicago Press\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/University_of_Chicago_Press\">University of Chicago Press<\/a>,\u00a0<time>1998<\/time>, 647\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-226-26217-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-226-26217-0\"><span class=\"nowrap\">0-226-26217-0<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=oXGqnwY-dfUC&amp;printsec=frontcover\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DoXGqnwY-dfUC%26printsec%3Dfrontcover\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"Grigsby2002\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Darcy_Grimaldo_Grigsby2002\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Darcy Grimaldo\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Grigsby<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Extremities\u00a0: Painting Empire in Post-Revolutionary France\u00a0: a study of the works of Girodet, Gros, Gericault, and Delacroix<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0Extr\u00e9mit\u00e9s\u00a0: Peindre l&rsquo;Empire dans une France post-r\u00e9volutionnaire\u00a0\u00bb], New Haven (Conn.),\u00a0<a title=\"Yale University Press\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Yale_University_Press\">Yale University Press<\/a>,\u00a0<time>2002<\/time>, 393\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-300-08887-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-300-08887-6\"><span class=\"nowrap\">0-300-08887-6<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=EAIeRI02hbIC&amp;printsec=frontcover\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DEAIeRI02hbIC%26printsec%3Dfrontcover\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"HagenHagen2007\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Rose-Marie_HagenRainer_Hagen2007\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Rose-Marie\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Hagen<\/span>\u00a0et Rainer\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Hagen<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">What Great Paintings Say<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0Ce que les grandes peintures racontent\u00a0\u00bb],\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a01,\u00a0<a title=\"Taschen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Taschen\">Taschen<\/a>,\u00a0<time>2007<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"vingt-cinqui\u00e8me\">25<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>, 720\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-3-8228-4790-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-3-8228-4790-9\"><span class=\"nowrap\">978-3-8228-4790-9<\/span><\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/3-8228-4790-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/3-8228-4790-9\"><span class=\"nowrap\">3-8228-4790-9<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"McKee1975\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Alexander_McKee1975\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Alexander\u00a0<span class=\"nom_auteur\">McKee<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Wreck of the Medusa, The Tragic Story of the Death Raft<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0Naufrage de La M\u00e9duse, l&rsquo;histoire tragique du radeau de la mort\u00a0\u00bb], Londres, Souvenir Press,\u00a0<time>1975<\/time>, 324\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-451-20044-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-451-20044-6\"><span class=\"nowrap\">0-451-20044-6<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"Miles2008\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Jonathan_Miles2008\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Jonathan\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Miles<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The Wreck of the Medusa\u00a0: The Most Famous Sea Disaster of the Nineteenth Century<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0Le naufrage de La M\u00e9duse\u00a0: la catastrophe maritime la plus c\u00e9l\u00e8bre du dix-neuvi\u00e8me si\u00e8cle\u00a0\u00bb],\u00a0<a title=\"Grove Press\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grove_Press\">Grove\/Atlantic, Inc.<\/a>,\u00a0<time>2008<\/time>, 309\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-8021-4392-1\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-8021-4392-1\"><span class=\"nowrap\">978-0-8021-4392-1<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"Muther1907\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Richard_Muther1907\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Richard\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Muther<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The History of Modern Painting<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0Histoire de la peinture moderne\u00a0\u00bb],\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a01, Londres, J.M. Dent,\u00a0<time>1907<\/time><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"N\u00e9ret2000\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Gilles_N\u00e9ret2000\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Gilles\u00a0<span class=\"nom_auteur\">N\u00e9ret<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Eug\u00e8ne Delacroix\u00a0: The Prince of Romanticism<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0Eug\u00e8ne Delacroix\u00a0: le prince du romantisme\u00a0\u00bb],\u00a0<a title=\"Taschen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Taschen\">Taschen<\/a>,\u00a0<time>2000<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/3-8228-5988-5\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/3-8228-5988-5\"><span class=\"nowrap\">3-8228-5988-5<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"Nicholas1994\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Lynn_H._Nicholas1994\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Lynn H. Nicholas\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lynn_H._Nicholas\">Lynn H.\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Nicholas<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Le pillage de l'Europe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_pillage_de_l%27Europe\">The Rape of Europa<\/a>\u00a0: the Fate of Europe&rsquo;s Treasures in the Third Reich and the Second World War<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0Le Viol de l&rsquo;Europe\u00a0: le destin des tr\u00e9sors de l&rsquo;Europe pendant le Troisi\u00e8me Reich et la Seconde Guerre mondiale\u00a0\u00bb], New York,\u00a0<a title=\"Alfred A. Knopf\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alfred_A._Knopf\">Alfred A. Knopf<\/a>,\u00a0<time>1994<\/time>, 498\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-679-40069-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-679-40069-9\"><span class=\"nowrap\">0-679-40069-9<\/span><\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-679-40069-1\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-679-40069-1\"><span class=\"nowrap\">978-0-679-40069-1<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"NoonBann2003\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Patrick_NoonStephen_Bann2003\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Patrick\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Noon<\/span>\u00a0et Stephen\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Bann<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Crossing the Channel\u00a0: British and French Painting in the Age of Romanticism<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0La travers\u00e9e de la Manche\u00a0: les peintures britannique et fran\u00e7aise \u00e0 l&rsquo;\u00e2ge du romantisme\u00a0\u00bb], Londres, Tate Publishing,\u00a0<time>2003<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/1-85437-513-X\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/1-85437-513-X\"><span class=\"nowrap\">1-85437-513-X<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"Novotny1960\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Fritz_Novotny1960\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Fritz\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Novotny<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Painting and Sculpture in Europe, 1780 to 1880<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0Peinture et sculpture en Europe, de 1780 \u00e0 1880\u00a0\u00bb], Baltimore,\u00a0<a title=\"Penguin Books\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Penguin_Books\">Penguin Books<\/a>,\u00a0<time>1960<\/time><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"Riding2003a\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Christine_Riding2003a\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Christine\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Riding<\/span>, \u00ab\u00a0<cite lang=\"en\">The Fatal Raft: Christine Riding Looks at British Reaction to the French Tragedy at Sea Immortalised in Gericault&rsquo;s Masterpiece &lsquo;the Raft of the Medusa&rsquo;<\/cite>\u00a0\u00bb [\u00ab\u00a0Le Radeau fatal\u00a0: le regard de Christine Riding sur la r\u00e9action britannique \u00e0 la trag\u00e9die maritime fran\u00e7aise immortalis\u00e9e dans le chef-d&rsquo;\u0153uvre de G\u00e9ricault,\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0\u00bb],\u00a0<i><a title=\"History Today\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/History_Today\"><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">History Today<\/span><\/a><\/i>,\u200e 2003a<\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"Riding2003\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Christine_Riding2003\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Christine\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Riding<\/span>,\u00a0<cite lang=\"en\">\u00ab\u00a0The Raft of the Medusa in Britain\u00a0\u00bb<\/cite>, dans Patrick Noon et Stephen Bann,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Crossing the Channel: British and French Painting in the Age of Romanticism<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0Le Radeau de La M\u00e9duse en Grande-Bretagne\u00a0\u00bb], Londres,\u00a0<span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Tate Publishing<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2003-06\" data-sort-value=\"2003-06\">juin 2003<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/1-85437-513-X\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/1-85437-513-X\"><span class=\"nowrap\">1-85437-513-X<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"Rowe_Snow1979\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Edward_Rowe_Snow1979\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Edward\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Rowe Snow<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Tales of Terror and Tragedy<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0Contes d&rsquo;horreur et trag\u00e9die\u00a0\u00bb], New York, Dodd Mead,\u00a0<time>1979<\/time>, 250\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-396-07775-7\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-396-07775-7\"><span class=\"nowrap\">0-396-07775-7<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"Trapp1976\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Lorenz_Eitner_(de)Cat\u00e9gorie:Article_contenant_un_appel_\u00e0_traduction_en_allemand1976\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a class=\"new\" title=\"Lorenz Eitner (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Lorenz_Eitner&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Lorenz Eitner<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"de:Lorenz Eitner\" href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Lorenz_Eitner\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en allemand\u00a0: \u00ab\u00a0Lorenz Eitner\u00a0\u00bb\">(de)<\/span><\/a>, \u00ab\u00a0<cite lang=\"en\">Gericault&rsquo;s &lsquo;Raft of the Medusa&rsquo;, by Lorenz Eitner<\/cite>\u00a0\u00bb [\u00ab\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0de G\u00e9ricault, par\u00a0\u00bb],\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">The Art Bulletin<\/span><\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a058,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a01,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1976-03\" data-sort-value=\"1976-03\">mars 1976<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0134\u2013137<\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"Wellington1980\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Hubert_Wellington1980\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Hubert\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Wellington<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\"><span class=\"lang-fr\" lang=\"fr\">Introduction \u00e0 l&rsquo;\u00e9dition anglaise du Journal d&rsquo;Eug\u00e8ne Delacroix, parue sous le titre<\/span>\u00a0<i>The Journal of Eug\u00e8ne Delacroix<\/i><\/cite>, Phaidon (<a title=\"Cornell University Press\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cornell_University_Press\"><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Cornell University Press<\/span><\/a>),\u00a0<time>1980<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-8014-9196-7\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-8014-9196-7\"><span class=\"nowrap\">0-8014-9196-7<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li><span id=\"Wintle2001\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Justin_Wintle2001\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Justin\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Wintle<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Makers of Nineteenth Century Culture\u00a0: 1800-1914<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0Ceux qui ont fait la culture du dix-neuvi\u00e8me si\u00e8cle\u00a0\u00bb], Londres,\u00a0<a title=\"Routledge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Routledge\">Routledge<\/a>,\u00a0<time>2001<\/time>, 709\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-415-26584-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-415-26584-3\"><span class=\"nowrap\">0-415-26584-3<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Filmographie,_vid\u00e9ographie,_documents_sonores\"><span id=\"Filmographie.2C_vid.C3.A9ographie.2C_documents_sonores\"><\/span>Filmographie, vid\u00e9ographie, documents sonores<\/h2>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span id=\"JaubertLa_Beaut\u00e9_du_d\u00e9sastre2003\" class=\"ouvrage\"><cite lang=\"fr\">La Beaut\u00e9 du d\u00e9sastre\u00a0: Le Radeau de La M\u00e9duse (1819)<\/cite>\u00a0de\u00a0<a title=\"Alain Jaubert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alain_Jaubert\">Alain Jaubert<\/a>,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Montparnasse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Montparnasse\">\u00c9d. Montparnasse<\/a>, coll. \u00ab\u00a0Palettes\u00a0\u00bb, 2003, VHS, 30 min\u00a0<small>(<a title=\"EAN 13\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/EAN_13\">EAN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/3346030011089\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/3346030011089\"><span class=\"nowrap\">3346030011089<\/span><\/a>)<\/small><\/span>. \u2014 Musique de Fr\u00e9d\u00e9ric Fleischer et de Beno\u00eet Fleurey. Commentaire de\u00a0<a title=\"Marcel Cuvelier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marcel_Cuvelier\">Marcel Cuvelier<\/a>. R\u00e9\u00e9d. sous forme de DVD en 2004 dans\u00a0:\u00a0<i>Autour de 1800<\/i>\u00a0(m\u00eame \u00e9d., m\u00eame coll.), et en 2008 dans\u00a0:\u00a0<i>Une r\u00e9volution \u00e0 l\u2019antique<\/i>\u00a0(Paris,\u00a0<a title=\"Centre national du cin\u00e9ma et de l'image anim\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Centre_national_du_cin%C3%A9ma_et_de_l%27image_anim%C3%A9e\">Centre national de la cin\u00e9matographie<\/a>, coll. \u00ab\u00a0Images de la culture \/ Arts plastiques &amp; beaux-arts\u00a0\u00bb).<\/li>\n<li><span id=\"SanglaG\u00e9ricault1983\" class=\"ouvrage\"><cite lang=\"fr\">G\u00e9ricault\u00a0: du fait divers \u00e0 l\u2019histoire<\/cite>\u00a0de\u00a0<a title=\"Raoul Sangla\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Raoul_Sangla\">Raoul Sangla<\/a>, sc\u00e9nario de Mathieu Marcenac,\u00a0<a title=\"Canop\u00e9 (r\u00e9seau)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Canop%C3%A9_(r%C3%A9seau)\">Centre national de documentation p\u00e9dagogique<\/a>, coll. \u00ab\u00a0\u00c9coutez voir\u00a0\u00bb, 1983, fichier vid\u00e9o num\u00e9rique, 10 min<\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"TouboulG\u00e9ricault[s._d.]\" class=\"ouvrage\"><cite lang=\"fr\">G\u00e9ricault\u00a0: Le Radeau de La M\u00e9duse<\/cite>\u00a0de Adrien Touboul, sc\u00e9nario de Georges-Antoine Borias,\u00a0<a title=\"Institut fran\u00e7ais de l'\u00e9ducation\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Institut_fran%C3%A7ais_de_l%27%C3%A9ducation\">Institut p\u00e9dagogique national<\/a>, coll. \u00ab\u00a0Anthony Roland\u00a0\u00bb (<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a0365), [s. d.], VHS, 20 min<\/span>\u00a0\u2014 Plusieurs r\u00e9\u00e9ditions avec variantes du titre.<\/li>\n<li><span id=\"de_GaigneronMarat_assassin\u00e9_;_Le_Radeau_de_La_M\u00e9duse1985\" class=\"ouvrage\"><cite lang=\"fr\"><a title=\"La Mort de Marat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Mort_de_Marat\">Marat assassin\u00e9<\/a>\u00a0; Le Radeau de La M\u00e9duse<\/cite>\u00a0de Axel de Gaigneron,\u00a0<a title=\"Radio France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Radio_France\">Radio France<\/a>, coll. \u00ab\u00a0Tr\u00e9sors de l\u2019art\u00a0\u00bb, 1985, cassette audio<\/span>. \u2014 Commentaires de Fran\u00e7ois Le Targat et Jean-Claude Balard. Diffus\u00e9 sur\u00a0<a title=\"France Culture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/France_Culture\">France Culture<\/a>\u00a0en 1984.<\/li>\n<li><span id=\"MolleLe_Naufrage,_variations_sur_Le_Radeau_de_La_M\u00e9duse_ou_la_soci\u00e9t\u00e9_\u00e0_la_d\u00e9rive2008\" class=\"ouvrage\"><cite lang=\"fr\">Le Naufrage, variations sur Le Radeau de La M\u00e9duse ou la soci\u00e9t\u00e9 \u00e0 la d\u00e9rive<\/cite>\u00a0de Marie-France et Marie-\u00c8ve Molle,\u00a0<a title=\"Centre national du cin\u00e9ma et de l'image anim\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Centre_national_du_cin%C3%A9ma_et_de_l%27image_anim%C3%A9e\">Centre national de la cin\u00e9matographie<\/a>, coll. \u00ab\u00a0Images de la culture \/ Arts plastiques &amp; beaux-arts\u00a0\u00bb, 2008, DVD, 24 min<\/span>\u00a0\u2014 Musique de Richard Weiss. R\u00e9\u00e9d. en 2014 (m\u00eame \u00e9d., m\u00eame coll.), sous le titre\u00a0:\u00a0<i>Et vogue la Malassise<\/i>.<\/li>\n<li><span id=\"AzimiLe_Radeau_de_La_M\u00e9duse1998\" class=\"ouvrage\"><cite lang=\"fr\"><a title=\"Le Radeau de La M\u00e9duse (film)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse_(film)\">Le Radeau de La M\u00e9duse<\/a><\/cite>\u00a0de\u00a0<a title=\"Iradj Azimi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Iradj_Azimi\">Iradj Azimi<\/a>, 1998, 2 h 10 min<\/span>\u00a0\u2014 Avec, entre autres,\u00a0<a title=\"Laurent Terzieff\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Laurent_Terzieff\">Laurent Terzieff<\/a>\u00a0dans le r\u00f4le de Th\u00e9odore G\u00e9ricault.<\/li>\n<li><span id=\"BelloriniLe_Radeau_de_La_M\u00e9duse,_Th\u00e9odore_G\u00e9ricault2003\" class=\"ouvrage\"><cite lang=\"fr\">Le Radeau de La M\u00e9duse, Th\u00e9odore G\u00e9ricault<\/cite>\u00a0de Sylviane Bellorini, sc\u00e9nario de Virginie Gimaray, Cliosoft, 2003, CD-ROM\u00a0<small>(<a title=\"EAN 13\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/EAN_13\">EAN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/3760087630022\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/3760087630022\"><span class=\"nowrap\">3760087630022<\/span><\/a>)<\/small><\/span>. \u2014 Sous la dir. d\u2019Alexis Seydoux. Commentaires de Jos\u00e9 Fumanal et Tomoko Yokomitsu.<\/li>\n<li><span id=\"FerrariTh\u00e9odore_G\u00e9ricault2014\" class=\"ouvrage\"><cite lang=\"fr\">Th\u00e9odore G\u00e9ricault\u00a0: Le Radeau de La M\u00e9duse<\/cite>\u00a0de\u00a0<a title=\"Alain Ferrari\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alain_Ferrari\">Alain Ferrari<\/a>, sc\u00e9nario de Sylvain Laveissi\u00e8re,\u00a0<a title=\"Centre national du cin\u00e9ma et de l'image anim\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Centre_national_du_cin%C3%A9ma_et_de_l%27image_anim%C3%A9e\">Centre national du cin\u00e9ma et de l&rsquo;image anim\u00e9e<\/a>, coll. \u00ab\u00a0Images de la culture \/ Arts plastiques &amp; beaux-arts\u00a0\u00bb, 2014, fichier vid\u00e9o num\u00e9rique, 13 min<\/span>.<\/li>\n<li><i>Une \u0153uvre au noir<\/i>\u00a0de la s\u00e9rie t\u00e9l\u00e9vis\u00e9e\u00a0<a title=\"L'Art du crime\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Art_du_crime\"><i>L&rsquo;Art du Crime<\/i><\/a>\u00a0(\u00e9pisodes 5 et 6, saison 1) voit mourir une historienne de l&rsquo;art au Louvre devant le tableau de G\u00e9ricault.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Notes_et_r\u00e9f\u00e9rences\"><span id=\"Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences\"><\/span>Notes et r\u00e9f\u00e9rences<\/h2>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Cet article est partiellement ou en totalit\u00e9 issu de l\u2019article de Wikip\u00e9dia en anglais intitul\u00e9\u00a0<span class=\"plainlinks\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/The_Raft_of_the_Medusa?oldid=591481673\">The Raft of the Medusa<\/a>\u00a0\u00bb\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/The_Raft_of_the_Medusa?action=history\">voir la liste des auteurs<\/a>)<\/small><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Notes\">Notes<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"references-small decimal\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"mw-references-wrap\">\n<ol class=\"references\">\n<li id=\"cite_note-23\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-23\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Rue en haut du\u00a0<a title=\"Quartier du Faubourg-du-Roule\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Quartier_du_Faubourg-du-Roule\">quartier du Faubourg-du-Roule<\/a>\u00a0pour \u00eatre proche de la morgue de l&rsquo;<a title=\"H\u00f4pital Beaujon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%B4pital_Beaujon\">h\u00f4pital Beaujon<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-26\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-26\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Parmi les \u00e9tudes r\u00e9alis\u00e9es \u00e0 l&rsquo;h\u00f4pital Beaujon,\u00a0<i><a title=\"Fichier:Anatomical Pieces.JPG\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Anatomical_Pieces.JPG\">Morceaux d&rsquo;anatomie<\/a><\/i>\u00a0(1818-1819), une nature-morte assez inhabituelle dans l&rsquo;\u0153uvre de G\u00e9ricault, montre ces membres en d\u00e9composition.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-54\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-54\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Voir par exemple\u00a0<i><a title=\"Fichier:Antoine-Jean Gros - Bonaparte visitant les pestif\u00e9r\u00e9s de Jaffa.jpg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Antoine-Jean_Gros_-_Bonaparte_visitant_les_pestif%C3%A9r%C3%A9s_de_Jaffa.jpg\">Bonaparte visitant les pestif\u00e9r\u00e9s de Jaffa<\/a><\/i>\u00a0(1804)\u00a0<i>et\u00a0<a title=\"Fichier:Gros, Napoleon at Eylau.jpg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Gros,_Napoleon_at_Eylau.jpg\">Napol\u00e9on \u00e0 la bataille d&rsquo;Eylau<\/a><\/i>\u00a0(1807)<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-62\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-62\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i><a title=\"Fichier:John Singleton Copley 001.jpg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:John_Singleton_Copley_001.jpg\">La Mort du major Pierson (1784).<\/a><\/i><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-63\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-63\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i><a title=\"Fichier:SceneofaShipwreck-Copley.png\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:SceneofaShipwreck-Copley.png\">Sc\u00e8ne de naufrage (vers 1790)<\/a><\/i><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-104\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-104\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Voir chapitre 3,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">94-95<\/span>: \u00ab\u00a0Que de tableaux, sacredi\u00e9\u00a0! \u00e7a ne finissait pas. Il devait y en avoir pour de l\u2019argent. Puis, au bout, M. Madinier les arr\u00eata brusquement devant\u00a0<i>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/i>\u00a0; et il leur expliqua le sujet. Tous, saisis, immobiles, se taisaient. Quand on se remit \u00e0 marcher, Boche r\u00e9suma le sentiment g\u00e9n\u00e9ral\u00a0: c\u2019\u00e9tait tap\u00e9.\u00a0\u00bb<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"R\u00e9f\u00e9rences\"><span id=\"R.C3.A9f.C3.A9rences\"><\/span>R\u00e9f\u00e9rences<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"references-small decimal\">\n<div class=\"mw-references-wrap mw-references-columns\">\n<ol class=\"references\">\n<li id=\"cite_note-sitelouvre-1\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-sitelouvre_1-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-sitelouvre_1-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-sitelouvre_1-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-sitelouvre_1-3\">d<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-sitelouvre_1-4\">e<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-sitelouvre_1-5\">f<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-sitelouvre_1-6\">g<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-sitelouvre_1-7\">h<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-sitelouvre_1-8\">i<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-sitelouvre_1-9\">j<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/cartelfr.louvre.fr\/cartelfr\/visite?srv=car_not_frame&amp;idNotice=22541\" rel=\"nofollow\"><cite>Le Radeau de La M\u00e9duse<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fcartelfr.louvre.fr%2Fcartelfr%2Fvisite%3Fsrv%3Dcar_not_frame%26idNotice%3D22541\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">Site officiel du mus\u00e9e du Louvre<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-02-14\" data-sort-value=\"2014-02-14\">14 f\u00e9vrier 2014<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-2\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-2\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2016\" class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.franceculture.fr\/peinture\/radeau-de-la-meduse-l-horreur-devient-allegorie-romantique\" rel=\"nofollow\"><cite>Radeau de la M\u00e9duse\u00a0: l&rsquo;horreur devient all\u00e9gorie romantique<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.franceculture.fr%2Fpeinture%2Fradeau-de-la-meduse-l-horreur-devient-allegorie-romantique\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">France Culture<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2016-06-24\" data-sort-value=\"2016-06-24\">24 juin 2016<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2019-04-25\" data-sort-value=\"2019-04-25\">25 avril 2019<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Darcy-3\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Darcy_3-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Darcy_3-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Darcy_3-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Grigsby2002\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Darcy_G._Grigsby2002\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Darcy G.\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Grigsby<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Extremities\u00a0: Painting Empire in Post-Revolutionary France<\/cite>, New Haven (Conn.),\u00a0<a title=\"Yale University Press\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Yale_University_Press\">Yale University Press<\/a>,\u00a0<time>2002<\/time>, 177\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-300-08887-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-300-08887-6\"><span class=\"nowrap\">0-300-08887-6<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-4\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-4\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Zurcher2015\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Fr\u00e9d\u00e9ric_Zurcher2015\" class=\"ouvrage\">Fr\u00e9d\u00e9ric\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Zurcher<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Les Naufrages c\u00e9l\u00e8bres<\/cite>, Ligaran,\u00a0<time>2015<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a047<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-5\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-5\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/fr.wikisource.org\/wiki\/Alexandre_Corr%C3%A9ard,_de_Serres,_naufrag%C3%A9_de_la_M%C3%A9duse\"><cite>Alexandre Corr\u00e9ard, de Serres, naufrag\u00e9 de la M\u00e9duse &#8211; Wikisource<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Ffr.wikisource.org%2Fwiki%2FAlexandre_Corr%25C3%25A9ard%2C_de_Serres%2C_naufrag%25C3%25A9_de_la_M%25C3%25A9duse\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">fr.wikisource.org<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2018-10-20\" data-sort-value=\"2018-10-20\">20 octobre 2018<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-6\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-6\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Zarzeczny2001\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Matthew_Zarzeczny2001\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Matthew\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Zarzeczny<\/span>, \u00ab\u00a0<cite lang=\"en\">Theodore G\u00e9ricault&rsquo;s \u00ab\u00a0The Raft of the M\u00e9duse\u00a0\u00bb &#8211; Part I<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Member&rsquo;s Bulletin of The Napoleonic Society of America<\/span><\/i>,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2001\" data-sort-value=\"2001\">automne 2001<\/time><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-7\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-7\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Zarzeczny2002\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Matthew_Zarzeczny2002\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Matthew\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Zarzeczny<\/span>, \u00ab\u00a0<cite lang=\"en\">Theodore G\u00e9ricault&rsquo;s \u00ab\u00a0The Raft of the M\u00e9duse\u00a0\u00bb &#8211; Part II<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Member&rsquo;s Bulletin of The Napoleonic Society of America<\/span><\/i>,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2002\" data-sort-value=\"2002\">printemps 2002<\/time><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-8\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-8\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"ZurcherMargoll\u00e91872\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Fr\u00e9d\u00e9ric_Zurcher\u00c9lie_Margoll\u00e91872\" class=\"ouvrage\">Fr\u00e9d\u00e9ric Zurcher et \u00c9lie Margoll\u00e9,\u00a0<cite class=\"italique\">Les naufrag\u00e9s c\u00e9l\u00e8bres<\/cite>, Ancre de Marine \u00c9ditions,\u00a0<time>1872<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a095<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-9\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-9\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Bordonove1973\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Georges_Bordonove1973\" class=\"ouvrage\">Georges Bordonove,\u00a0<cite class=\"italique\">Le naufrage de la M\u00e9duse<\/cite>, Laffont,\u00a0<time>1973<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0128<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-10\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-10\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Bordonove1973\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Georges_Bordonove1973\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Georges Bordonove\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Bordonove\">Georges Bordonove<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">Le naufrage de la M\u00e9duse<\/cite>, Laffont,\u00a0<time>1973<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0147<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-11\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-11\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Bordonove1973\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Georges_Bordonove1973\" class=\"ouvrage\">Georges Bordonove,\u00a0<cite class=\"italique\">Le naufrage de la M\u00e9duse<\/cite>, Laffont,\u00a0<time>1973<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0166<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-12\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-12\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Extrait du film d&rsquo;Adrien Touboul avec Georges-Antoine Borias, 2 min 38 s.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-13\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-13\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Miles2007\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Jonathan_Miles2007\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Jonathan Miles, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/entertainment.timesonline.co.uk\/tol\/arts_and_entertainment\/visual_arts\/article1543209.ece\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Death and the masterpiece<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fentertainment.timesonline.co.uk%2Ftol%2Farts_and_entertainment%2Fvisual_arts%2Farticle1543209.ece\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">The Times<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2007-03-24\" data-sort-value=\"2007-03-24\">24 mars 2007<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2012-03-13\" data-sort-value=\"2012-03-13\">13 mars 2012<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-14\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-14\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Gordet2011\" class=\"ouvrage\"><span id=\"J.-C._Gordet2011\" class=\"ouvrage\">J.-C. Gordet, \u00ab\u00a0<cite>Pierre Milhiet. Un naufrag\u00e9 du radeau de la M\u00e9duse habitait Menetou-Salon<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>INFOrmations GENEAlogiques<\/i>, CGH-B (Cercle g\u00e9n\u00e9alogique du Haut-Berry),\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a095,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2011-11\" data-sort-value=\"2011-11\">novembre 2011<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a018-25<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Brandt-15\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Brandt_15-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Brandt_15-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Brandt2007\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Anthony_Brandt2007\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Anthony\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Brandt<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Swept Away\u00a0: When Gericault Painted the Raft of the Medusa, He Immersed Himself in His Subject&rsquo;s Horrors<\/cite>, American Scholar,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2007\" data-sort-value=\"2007\">automne 2007<\/time><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Eitner-16\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Eitner_16-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Eitner_16-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Eitner_16-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Eitner_16-3\">d<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Eitner_16-4\">e<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Eitner_16-5\">f<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Trapp1976\">Trapp 1976<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0134-137.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Eitner2-17\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Eitner2_17-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Trapp1976\">Trapp 1976<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0191-192.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-18\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-18\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"CheniqueLecoq-Ramond2006\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Bruno_CheniqueSylvie_Lecoq-Ramond2006\" class=\"ouvrage\">Bruno Chenique et Sylvie Lecoq-Ramond,\u00a0<cite class=\"italique\">G\u00e9ricault, la folie d&rsquo;un monde<\/cite>, Hazan,\u00a0<time>2006<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a055<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-19\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-19\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Emptaz2005\" class=\"ouvrage\"><span id=\"\u00c9rik_Emptaz2005\" class=\"ouvrage\"><a title=\"\u00c9rik Emptaz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89rik_Emptaz\">\u00c9rik Emptaz<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">La mal\u00e9diction de la m\u00e9duse<\/cite>,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Grasset\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Grasset\">Grasset<\/a>,\u00a0<time>2005<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a057<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-M169-20\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-M169_20-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-M169_20-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Miles2008\">Miles 2008<\/a>, p.169<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Louvre-21\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Louvre_21-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Louvre_21-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Louvre_21-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Louvre_21-3\">d<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Louvre_21-4\">e<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.louvre.fr\/oeuvre-notices\/le-radeau-de-la-meduse\" rel=\"nofollow\">Pr\u00e9sentation du Radeau de la M\u00e9duse<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.louvre.fr%2Foeuvre-notices%2Fle-radeau-de-la-meduse\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur le site du\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Louvre\">mus\u00e9e du Louvre<\/a>. Consult\u00e9 le 12 f\u00e9vrier 2014.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Christine-22\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Christine_22-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Christine_22-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Christine_22-2\">c<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Christine_22-3\">d<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Riding2003\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Christine_Riding2003\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Christine Riding, \u00ab\u00a0<cite lang=\"en\">The Fatal Raft: Christine Riding Looks at British Reaction to the French Tragedy at Sea Immortalised in Gericault&rsquo;s Masterpiece &lsquo;the Raft of the Medusa&rsquo;<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">History Today<\/span><\/i>,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2003-02\" data-sort-value=\"2003-02\">f\u00e9vrier 2003<\/time><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-24\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-24\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Extrait du film d&rsquo;Adrien Touboul avec Georges-Antoine Borias, 11 min 38 s.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-christiansen-25\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-christiansen_25-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-christiansen_25-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-christiansen_25-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-christiansen_25-3\">d<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-christiansen_25-4\">e<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-christiansen_25-5\">f<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-christiansen_25-6\">g<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-christiansen_25-7\">h<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-christiansen_25-8\">i<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-christiansen_25-9\">j<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-christiansen_25-10\">k<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-christiansen_25-11\">l<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-christiansen_25-12\">m<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-christiansen_25-13\">n<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-christiansen_25-14\">o<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-christiansen_25-15\">p<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-christiansen_25-16\">q<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Christiansen2000\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Rupert_Christiansen2000\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Rupert Christiansen, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/books\/first\/c\/christiansen-01victorian.html\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">The Victorian Visitors: Culture Shock in Nineteenth-Century Britain<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.nytimes.com%2Fbooks%2Ffirst%2Fc%2Fchristiansen-01victorian.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\"><a title=\"The New York Times\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/The_New_York_Times\">New York Times<\/a><\/span>,\u00a0<time>2000<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-02-13\" data-sort-value=\"2014-02-13\">13 f\u00e9vrier 2014<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-27\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-27\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Chenique\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Bruno_Chenique\" class=\"ouvrage\">Bruno Chenique, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.onirik.net\/Gericault-Etudes-inedites-sur-le,14482\" rel=\"nofollow\"><cite>Exposition \u00e0 Clermont-Ferrand en 2012<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.onirik.net%2FGericault-Etudes-inedites-sur-le%2C14482\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">Onirik<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-02-15\" data-sort-value=\"2021-02-15\">15 f\u00e9vrier 2021<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Miles,_180-28\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Miles,_180_28-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Miles,_180_28-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Miles,_180_28-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Miles2008\">Miles 2008<\/a>, p.80<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-29\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-29\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Extrait du film d&rsquo;Adrien Touboul avec Georges-Antoine Borias, 9 min 4<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Hagen_&amp;_Hagen,_376-30\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Hagen_&amp;_Hagen,_376_30-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Hagen_&amp;_Hagen,_376_30-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#HagenHagen2007\">Hagen et Hagen 2007<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0376<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-R77-31\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-R77_31-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-R77_31-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-R77_31-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-R77_31-3\">d<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-R77_31-4\">e<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Riding2003\">Riding 2003<\/a>, p.75-77<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-32\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-32\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Eitner2002\">Eitner 2002<\/a>, p.191-192<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-33\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-33\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/culture.besancon.fr\/ark:\/48565\/a0114642667400636Vm\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0Portrait d&rsquo;un naufrag\u00e9 ou le P\u00e8re\u00a0\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fculture.besancon.fr%2Fark%3A%2F48565%2Fa0114642667400636Vm\">archive<\/a>]<\/small>, notice sur\u00a0<i>culture.besancon.fr<\/i>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-34\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-34\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Martet\" class=\"ouvrage\"><span id=\"C\u00e9cile_Martet\" class=\"ouvrage\">C\u00e9cile Martet, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.kazoart.com\/blog\/loeuvre-a-la-loupe-le-radeau-de-la-meduse-de-gericault\/\" rel=\"nofollow\"><cite>L\u2019\u0152uvre \u00e0 la loupe\u00a0: Le Radeau de la M\u00e9duse de G\u00e9ricault<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.kazoart.com%2Fblog%2Floeuvre-a-la-loupe-le-radeau-de-la-meduse-de-gericault%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">kazoart.com<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2018-09-28\" data-sort-value=\"2018-09-28\">28 septembre 2018<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2019-10-13\" data-sort-value=\"2019-10-13\">13 octobre 2019<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-35\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-35\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"DORBANI-BOUABDELLAH\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Malika_DORBANI-BOUABDELLAH\" class=\"ouvrage\">Malika DORBANI-BOUABDELLAH, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.histoire-image.org\/fr\/etudes\/manifeste-romantisme\" rel=\"nofollow\"><cite>UN MANIFESTE DU ROMANTISME<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.histoire-image.org%2Ffr%2Fetudes%2Fmanifeste-romantisme\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">histoire-image.org<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2016-03\" data-sort-value=\"2016-03\">mars 2016<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2019-10-13\" data-sort-value=\"2019-10-13\">13 octobre 2019<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-banham-36\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-banham_36-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-banham_36-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Banham2003\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Joanna_Banham2003\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Joanna Banham, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.tes.co.uk\/article.aspx?storycode=375817\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Shipwreck!<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.tes.co.uk%2Farticle.aspx%3Fstorycode%3D375817\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">Times Educational Supplement<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2003-02-11\" data-sort-value=\"2003-02-11\">11 f\u00e9vrier 2003<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-02-13\" data-sort-value=\"2014-02-13\">13 f\u00e9vrier 2014<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Wintle246-37\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Wintle246_37-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Wintle246_37-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Wintle2001\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Justin_Wintle2001\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Justin Wintle,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Makers of Nineteenth Century Culture\u00a0: 1800-1914<\/cite>, Londres,\u00a0<a title=\"Routledge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Routledge\">Routledge<\/a>,\u00a0<time>2001<\/time>, 709\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-415-26584-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-415-26584-3\"><span class=\"nowrap\">0-415-26584-3<\/span><\/a>)<\/small>, p.246<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-38\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-38\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Eitner2002\">Eitner 2002<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0102<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-39\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-39\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#HagenHagen2007\">Hagen et Hagen 2007<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0378<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-40\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-40\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Muther1907\">Muther 1907<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0224<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-41\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-41\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2019\" class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.franceculture.fr\/peinture\/qui-etait-joseph-modele-noir-du-radeau-de-la-meduse\" rel=\"nofollow\"><cite>Qui \u00e9tait Joseph, mod\u00e8le noir du Radeau de la M\u00e9duse\u00a0?<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.franceculture.fr%2Fpeinture%2Fqui-etait-joseph-modele-noir-du-radeau-de-la-meduse\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">France Culture<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2019-03-22\" data-sort-value=\"2019-03-22\">22 mars 2019<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2020-06-04\" data-sort-value=\"2020-06-04\">4 juin 2020<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:2-42\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-:2_42-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/musees-occitanie.fr\/musees\/musee-de-cahors-henri-martin\/collections\/peinture-du-xixe-siecle\/adolphe-brune\/joseph-le-negre\/\" rel=\"nofollow\"><cite>Joseph, le n\u00e8gre<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fmusees-occitanie.fr%2Fmusees%2Fmusee-de-cahors-henri-martin%2Fcollections%2Fpeinture-du-xixe-siecle%2Fadolphe-brune%2Fjoseph-le-negre%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, musees-occitanie.fr\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2018-04-07\" data-sort-value=\"2018-04-07\">7 avril 2018<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-43\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-43\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Chenique,_Sylvie_Lecoq-Ramond,2006\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Bruno_Chenique,_Sylvie_Lecoq-Ramond,2006\" class=\"ouvrage\">Bruno Chenique, Sylvie Lecoq-Ramond,,\u00a0<cite class=\"italique\">G\u00e9ricault, la folie d&rsquo;un monde<\/cite>, Hazan,\u00a0<time>2006<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0143<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-44\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-44\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Dagen2012\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Philippe_Dagen2012\" class=\"ouvrage\">Philippe Dagen, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.lemonde.fr\/culture\/article\/2012\/07\/16\/gericault-reporter-du-naufrage-de-la-meduse_1734228_3246.html\" rel=\"nofollow\"><cite>G\u00e9ricault, reporter du naufrage de \u00ab\u00a0La M\u00e9duse\u00a0\u00bb<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.lemonde.fr%2Fculture%2Farticle%2F2012%2F07%2F16%2Fgericault-reporter-du-naufrage-de-la-meduse_1734228_3246.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, lemonde.fr,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2012-07-17\" data-sort-value=\"2012-07-17\">17 juillet 2012<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2016-12-16\" data-sort-value=\"2016-12-16\">16 d\u00e9cembre 2016<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-45\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-45\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Salem2000\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Lionel_Salem2000\" class=\"ouvrage\">Lionel Salem,\u00a0<cite class=\"italique\">La science dans l&rsquo;art<\/cite>,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Odile Jacob\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Odile_Jacob\">Odile Jacob<\/a>,\u00a0<time>2000<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a055<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Boime142-46\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Boime142_46-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Boime2004\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Albert_Boime2004\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Albert Boime,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Art in an Age of Counterrevolution 1815\u20131848<\/cite>, Chicago,\u00a0<a title=\"University of Chicago Press\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/University_of_Chicago_Press\">University of Chicago Press<\/a>,\u00a0<time>2004<\/time>, 749\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-226-06337-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-226-06337-2\"><span class=\"nowrap\">0-226-06337-2<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=24Hgr0U8K3QC&amp;printsec=frontcover\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3D24Hgr0U8K3QC%26printsec%3Dfrontcover\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>, p.142<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-47\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-47\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Dayot1920\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Armand_Dayot1920\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Armand Dayot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Armand_Dayot\">Armand Dayot<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">L&rsquo;Art et les artistes\u00a0: art ancien, moderne, d\u00e9coratif<\/cite>,\u00a0<time>1920<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0332<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Wilkin-48\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Wilkin_48-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Wilkin_48-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Wilkin_48-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Wilkin2003\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Karen_Wilkin2003\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Karen Wilkin, \u00ab\u00a0<cite lang=\"en\">Romanticism at the Met<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">The New Criterion<\/span><\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a022,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a04,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2003-12\" data-sort-value=\"2003-12\">d\u00e9cembre 2003<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a037<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Nov85-49\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Nov85_49-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Nov85_49-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Novotny1960\">Novotny 1960<\/a>, p.85<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-M226-50\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-M226_50-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-M226_50-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-M226_50-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Muther1907\">Muther 1907<\/a>, p.225-226<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-51\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-51\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Lacayo2007\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Richard_Lacayo2007\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Richard Lacayo, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/lookingaround.blogs.time.com\/2007\/01\/08\/more_fear_of_flying\/\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">More fear of flying<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Flookingaround.blogs.time.com%2F2007%2F01%2F08%2Fmore_fear_of_flying%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">Time Magazine<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2007-01-08\" data-sort-value=\"2007-01-08\">8 janvier 2007<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-02-20\" data-sort-value=\"2014-02-20\">20 f\u00e9vrier 2014<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-52\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-52\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.nga.gov\/feature\/artnation\/vernet\/index.shtm\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Claude Joseph Vernet: The Shipwreck<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.nga.gov%2Ffeature%2Fartnation%2Fvernet%2Findex.shtm\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">National Gallery of Art<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-02-20\" data-sort-value=\"2014-02-20\">20 f\u00e9vrier 2014<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-53\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-53\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/\">Brown et Blaney, in Noon 2003<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a049<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-N14-55\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-N14_55-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-N14_55-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-N14_55-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#N%C3%A9ret2000\">N\u00e9ret 2000<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a014-16<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-56\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-56\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.getty.edu\/art\/exhibitions\/david\/\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Jacques-Louis David: Empire to Exile<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.getty.edu%2Fart%2Fexhibitions%2Fdavid%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">Getty Museum<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-02-20\" data-sort-value=\"2014-02-20\">20 f\u00e9vrier 2014<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Wellingtonxi-57\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Wellingtonxi_57-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Wellingtonxi_57-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Wellingtonxi_57-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Delacroix1932\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Eug\u00e8ne_Delacroix1932\" class=\"ouvrage\">Eug\u00e8ne Delacroix,\u00a0<cite class=\"italique\">Le Journal d&rsquo;Eug\u00e8ne Delacroix<\/cite>, Paris, Plon),\u00a0<time>1932<\/time><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-58\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-58\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Extrait du film d&rsquo;Adrien Touboul avec Georges-Antoine Borias, 10 min 11 s.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Clark-59\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Clark_59-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Clark1990\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Kenneth_Clark1990\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Kenneth Clark,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The Nude\u00a0: A Study in Ideal Form<\/cite>,\u00a0<a title=\"Princeton University Press\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Princeton_University_Press\">Princeton University Press<\/a>,\u00a0<time>1990<\/time>, 269\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-691-01788-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-691-01788-3\"><span class=\"nowrap\">0-691-01788-3<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-R73-60\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-R73_60-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Riding2003\">Riding 2003<\/a>, p.73.\u00a0<a title=\"Fichier:Ugolino and his Sons Starving to Death in the Tower 1806 1a.jpg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Ugolino_and_his_Sons_Starving_to_Death_in_the_Tower_1806_1a.jpg\">Imprim\u00e9 d&rsquo;apr\u00e8s l&rsquo;Ugolin de Fuseli<\/a><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-61\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-61\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Sc\u00e8ne de cannibalisme sur le radeau de La M\u00e9duse<\/i>. Mus\u00e9e du Louvre, d\u00e9partement des Arts graphiques, RF 53032, recto. Joconde # 50350513324<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Nicholson-64\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Nicholson_64-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Nicholson_64-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Nicholson1954\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Benedict_Nicholson1954\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Benedict Nicholson, \u00ab\u00a0<cite lang=\"en\">The Raft of the Medusa from the Point of View of the Subject-Matter<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Burlington Magazine<\/span><\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a0XCVI,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ros\">n<sup>os<\/sup><\/abbr>\u00a0241-8,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1954-08\" data-sort-value=\"1954-08\">ao\u00fbt 1954<\/time><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-65\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-65\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Hughes1990\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Robert_Hughes1990\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Robert\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Hughes<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Nothing If Not Critical\u00a0: Selected Essays on Art and Artists<\/cite>, Londres, The Harvill Press,\u00a0<time>1990<\/time>, 454\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-00-272075-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-00-272075-2\"><span class=\"nowrap\">0-00-272075-2<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a051<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-66\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-66\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Laborie\" class=\"ouvrage\"><span id=\"S\u00e9verine_Laborie\" class=\"ouvrage\">S\u00e9verine Laborie, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.louvre.fr\/oeuvre-notices\/le-radeau-de-la-meduse?selection=2421\" rel=\"nofollow\"><cite>Le Radeau de la M\u00e9duse<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.louvre.fr%2Foeuvre-notices%2Fle-radeau-de-la-meduse%3Fselection%3D2421\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">louvre.fr<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2012-03-07\" data-sort-value=\"2012-03-07\">7 mars 2012<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-67\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-67\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"HannietTavernier1991\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Michel_HannietFran\u00e7oise_Tavernier1991\" class=\"ouvrage\">Michel Hanniet et Fran\u00e7oise Tavernier,\u00a0<cite class=\"italique\">La v\u00e9ridique histoire des naufrag\u00e9s de la M\u00e9duse<\/cite>,\u00a0<a title=\"Actes Sud\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Actes_Sud\">Actes Sud<\/a>,\u00a0<time>1991<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0565<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-68\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-68\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"AulanierSalle1951\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Christiane_AulanierGeorges_Salle1951\" class=\"ouvrage\">Christiane Aulanier et Georges Salle,\u00a0<cite class=\"italique\">Le Salon Carr\u00e9<\/cite>,\u00a0<time>1951<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a061<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:0-69\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-:0_69-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-:0_69-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-:0_69-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-:0_69-3\">d<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-:0_69-4\">e<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Desto2007\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Jeanne_Desto2007\" class=\"ouvrage\">Jeanne Desto, \u00c9milie Daniel et Christian Henry, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.arte.tv\/fr\/le-tableau-le-radeau-de-la-meduse-de-t-gericault\/1683782,CmC=1683784.html\" rel=\"nofollow\"><cite>Le Radeau de la M\u00e9duse de T. G\u00e9ricault<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.arte.tv%2Ffr%2Fle-tableau-le-radeau-de-la-meduse-de-t-gericault%2F1683782%2CCmC%3D1683784.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">Karambolage<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2007-11-25\" data-sort-value=\"2007-11-25\">25 novembre 2007<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-02-20\" data-sort-value=\"2014-02-20\">20 f\u00e9vrier 2014<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-70\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-70\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Riding2003\">Riding 2003<\/a>, p.71<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-71\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-71\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Miles2008\">Miles 2008<\/a>, p.186<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-72\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-72\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.louvre.fr\/oeuvre-notices\/la-folle-monomane-du-jeu\" rel=\"nofollow\"><cite>La Folle monomane du jeu<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.louvre.fr%2Foeuvre-notices%2Fla-folle-monomane-du-jeu\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">Notice du Louvre<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-02-03\" data-sort-value=\"2021-02-03\">3 f\u00e9vrier 2021<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-guardian-73\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-guardian_73-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Searle2003\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Adrian_Searle2003\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Adrian Searle, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.guardian.co.uk\/culture\/2003\/feb\/11\/artsfeatures.tatebritain\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">A beautiful friendship<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.guardian.co.uk%2Fculture%2F2003%2Ffeb%2F11%2Fartsfeatures.tatebritain\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\"><a title=\"The Guardian\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/The_Guardian\"><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">The Guardian<\/span><\/a><\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2003-02-11\" data-sort-value=\"2003-02-11\">11 f\u00e9vrier 2003<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-02-20\" data-sort-value=\"2014-02-20\">20 f\u00e9vrier 2014<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-R72-74\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-R72_74-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-R72_74-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-R72_74-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Riding2003\">Riding 2003<\/a>, p.72<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Riding2-75\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Riding2_75-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Riding2_75-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Riding2003\">Riding 2003<\/a>, p.68-73<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-76\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-76\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Riding2004\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Christine_Riding2004\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Christine Riding, \u00ab\u00a0<cite lang=\"en\">Staging The Raft of the Medusa<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Visual Culture in Britain<\/span><\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a05,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2004\" data-sort-value=\"2004\">hiver 2004<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a01-26<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-77\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-77\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Miles2008\">Miles 2008<\/a>, p.197<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-78\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-78\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Crary2002\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Jonathan_Crary2002\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Jonathan Crary\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jonathan_Crary\">Jonathan Crary<\/a>, \u00ab\u00a0<cite lang=\"en\">G\u00e9ricault, the Panorama, and Sites of Reality in the Early Nineteenth Century<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Grey Room<\/span><\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a09,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2002\" data-sort-value=\"2002\">automne 2002<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a016-17<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-smith-79\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-smith_79-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-smith_79-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Smith2003\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Roberta_Smith2003\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Roberta Smith, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/query.nytimes.com\/gst\/fullpage.html?res=9A02EEDF173FF933A25753C1A9659C8B63&amp;sec=&amp;spon=&amp;pagewanted=all\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Art Review; Oui, Art Tips From Perfidious Albion<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fquery.nytimes.com%2Fgst%2Ffullpage.html%3Fres%3D9A02EEDF173FF933A25753C1A9659C8B63%26sec%3D%26spon%3D%26pagewanted%3Dall\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\"><a title=\"The New York Times\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/The_New_York_Times\">The New York Times<\/a><\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2003-10-10\" data-sort-value=\"2003-10-10\">10 octobre 2003<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-02-20\" data-sort-value=\"2014-02-20\">20 f\u00e9vrier 2014<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-80\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-80\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Athanassoglou-Kallmyer_et_Marybeth_De_Filippis\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Nina_Athanassoglou-Kallmyer_et_Marybeth_De_Filippis\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Nina Athanassoglou-Kallmyer et Marybeth De Filippis, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.19thc-artworldwide.org\/spring_07\/articles\/newd_atha_print.html\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">New Discoveries: An American Copy of G\u00e9ricault&rsquo;s Raft of the Medusa?<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.19thc-artworldwide.org%2Fspring_07%2Farticles%2Fnewd_atha_print.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\"><a title=\"New-York Historical Society\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/New-York_Historical_Society\"><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">New-York Historical Society<\/span><\/a><\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-02-20\" data-sort-value=\"2014-02-20\">20 f\u00e9vrier 2014<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-moncure-81\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-moncure_81-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-moncure_81-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Moncure2006\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Sue_Moncure2006\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Sue Moncure, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.udel.edu\/PR\/UDaily\/2007\/nov\/medusa111406.html\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">The case of the missing masterpiece<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.udel.edu%2FPR%2FUDaily%2F2007%2Fnov%2Fmedusa111406.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\"><a title=\"Universit\u00e9 du Delaware\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Universit%C3%A9_du_Delaware\">Universit\u00e9 du Delaware<\/a><\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2006-11-14\" data-sort-value=\"2006-11-14\">14 novembre 2006<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-02-20\" data-sort-value=\"2014-02-20\">20 f\u00e9vrier 2014<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-82\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-82\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Caux2019\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Antoine_Caux2019\" class=\"ouvrage\">Antoine Caux, \u00ab\u00a0<cite>Envie d&rsquo;\u00eatre \u00e9pat\u00e9 par la galerie\u00a0?<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>JDA &#8211; Journal d&rsquo;Amiens et d&rsquo;Amiens M\u00e9tropole<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a0917,\u200e 26 juin &#8211; 2 juillet 2019,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a05\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Serial Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Serial_Number\">ISSN<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/portal.issn.org\/resource\/issn\/2552-318X\" rel=\"nofollow\">2552-318X<\/a><\/span>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/fr.calameo.com\/books\/001202835e391f4dab064\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Ffr.calameo.com%2Fbooks%2F001202835e391f4dab064\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-83\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-83\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Nicholas1994\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Lynn_H._Nicholas1994\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Lynn H. Nicholas\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lynn_H._Nicholas\">Lynn H. Nicholas<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Le pillage de l'Europe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_pillage_de_l%27Europe\">The Rape of Europa<\/a>\u00a0: The Fate of Europe&rsquo;s Treasures in the Third Reich and the Second World War<\/cite>, Vintage,\u00a0<time>1994<\/time>, 498\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-679-75686-8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-679-75686-8\"><span class=\"nowrap\">0-679-75686-8<\/span><\/a>)<\/small>, p.55-56<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-84\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-84\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Miles2008\">Miles 2008<\/a>, p.175-176<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-85\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-85\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Wellington1980\">Wellington 1980<\/a>, p. XV<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-86\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-86\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Wellington1980\">Wellington 1980<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a019-49<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-87\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-87\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Clark2001\" class=\"ouvrage\"><span id=\"T._J._Clark2001\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0T. J. Clark,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Farewell to an Idea<\/cite>,\u00a0<a title=\"Yale University Press\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Yale_University_Press\">Yale University Press<\/a>,\u00a0<time>2001<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-300-08910-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-300-08910-4\"><span class=\"nowrap\">0-300-08910-4<\/span><\/a>)<\/small>, p.21<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-88\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-88\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Giuliano\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Charles_Giuliano\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Charles Giuliano, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.maverick-arts.com\/cgi-bin\/MAVERICK?action=article&amp;issue=148\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Courbet at the Clark<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.maverick-arts.com%2Fcgi-bin%2FMAVERICK%3Faction%3Darticle%26issue%3D148\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">Maverick Arts Magazine<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-02-20\" data-sort-value=\"2014-02-20\">20 f\u00e9vrier 2014<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-89\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-89\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Fried1998\">Fried 1998<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a092<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-90\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-90\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Miles2008\">Miles 2008<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0249<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-91\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-91\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Elsen1985\">Elsen 1985<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0226<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-r89-92\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-r89_92-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-r89_92-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Riding2003\">Riding 2003<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a089<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-93\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-93\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2003\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.artsmia.org\/crossing-the-channel\/historical.html\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Crossing the Channel<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.artsmia.org%2Fcrossing-the-channel%2Fhistorical.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, Minneapolis Institute of the Arts,\u00a0<time>2003<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-02-20\" data-sort-value=\"2014-02-20\">20 f\u00e9vrier 2014<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-94\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-94\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#Noon2003\">Noon\u00a0<i><abbr class=\"abbr\" lang=\"la\" title=\"et alii (\u00ab et d\u2019autres \u00bb)\">et al.<\/abbr><\/i>\u00a02003<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a085<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:1-95\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-:1_95-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-:1_95-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.guggenheim.org\/new-york\/education\/school-educator-programs\/teacher-resources\/arts-curriculum-online?view=item&amp;catid=722&amp;id=44\" rel=\"nofollow\"><cite>The coming of age of Russian art: first half of the 19th century<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.guggenheim.org%2Fnew-york%2Feducation%2Fschool-educator-programs%2Fteacher-resources%2Farts-curriculum-online%3Fview%3Ditem%26catid%3D722%26id%3D44\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Mus\u00e9e Solomon R. Guggenheim\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_Solomon_R._Guggenheim\">Mus\u00e9e Guggenheim<\/a><\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-06-22\" data-sort-value=\"2014-06-22\">22 juin 2014<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-96\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-96\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Matthews1995\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Owen_Matthews1995\" class=\"ouvrage\">Owen Matthews, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.themoscowtimes.com\/news\/article\/aivazovskys-canvases-awash-in-a-sea-of-color\/335356.html\" rel=\"nofollow\"><cite>Aivazovsky&rsquo;s Canvases: Awash in a Sea of Color<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.themoscowtimes.com%2Fnews%2Farticle%2Faivazovskys-canvases-awash-in-a-sea-of-color%2F335356.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\"><a title=\"The Moscow Times\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/The_Moscow_Times\">The Moscow Times<\/a><\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1995-08-29\" data-sort-value=\"1995-08-29\">29 ao\u00fbt 1995<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-06-22\" data-sort-value=\"2014-06-22\">22 juin 2014<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-97\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-97\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"1999\" class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.day.kiev.ua\/en\/article\/culture\/ivan-aivazovsky-and-his-circle-exposition-kyivs-museum-russian-art\" rel=\"nofollow\"><cite>Ivan Aivazovsky and his Circle exposition at Kyiv\u2019s Museum of Russian Art<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.day.kiev.ua%2Fen%2Farticle%2Fculture%2Fivan-aivazovsky-and-his-circle-exposition-kyivs-museum-russian-art\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">day.kiev.ua<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1999-11-02\" data-sort-value=\"1999-11-02\">2 novembre 1999<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-06-22\" data-sort-value=\"2014-06-22\">22 juin 2014<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Dorment-98\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Dorment_98-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-Dorment_98-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Dorment1990\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Richard_Dorment1990\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Richard Dorment, \u00ab\u00a0<cite lang=\"en\">Painting the Unpaintable<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">The New York Review of Books<\/span><\/i>,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1990-09-27\" data-sort-value=\"1990-09-27\">27 septembre 1990<\/time><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-99\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-99\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Griffin2004\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Randall_C._Griffin2004\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Randall C. Griffin,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Homer, Eakins &amp; Anshutz\u00a0: The Search for American Identity in the Gilded Age<\/cite>, Penn State Press,\u00a0<time>2004<\/time>, 224\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-271-02329-5\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-271-02329-5\"><span class=\"nowrap\">0-271-02329-5<\/span><\/a>)<\/small>, p.102<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-100\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-100\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"de_Staal1999\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Gilles_de_Staal1999\" class=\"ouvrage\">Gilles de Staal, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.humanite.fr\/node\/372856\" rel=\"nofollow\"><cite>Exposition. Retour sur une exposition consacr\u00e9e \u00e0 la Coop\u00e9rative des Malassis. Dans l&rsquo;imm\u00e9diat 68, des peintres se rebiffent.<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.humanite.fr%2Fnode%2F372856\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\"><a title=\"L'Humanit\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Humanit%C3%A9\">L&rsquo;Humanit\u00e9<\/a><\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1999-11-29\" data-sort-value=\"1999-11-29\">29 novembre 1999<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-02-20\" data-sort-value=\"2014-02-20\">20 f\u00e9vrier 2014<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-101\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-101\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/jeanclaudemeynard.com\/GM_Radeau_Muses.html\" rel=\"nofollow\"><cite>S\u00e9rie\u00a0<i>le Radeau des Muses<\/i><\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fjeanclaudemeynard.com%2FGM_Radeau_Muses.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">Site officiel de l&rsquo;artiste<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-02-20\" data-sort-value=\"2014-02-20\">20 f\u00e9vrier 2014<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-102\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-102\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Article sur l&rsquo;\u0153uvre de Connell dans ARTnews de l&rsquo;\u00e9t\u00e9 1993.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-103\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-103\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Berthelier2016\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Anthony_Berthelier2016\" class=\"ouvrage\">Anthony Berthelier, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.huffingtonpost.fr\/2016\/04\/19\/prix-pulitzer-photo-sergey-ponomarev-radeau-meduse_n_9728410.html\" rel=\"nofollow\"><cite>Cette photo incroyable, digne du \u00ab\u00a0Radeau de la m\u00e9duse\u00a0\u00bb, gagne le prix Pulitzer<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.huffingtonpost.fr%2F2016%2F04%2F19%2Fprix-pulitzer-photo-sergey-ponomarev-radeau-meduse_n_9728410.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">huffingtonpost.fr<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2016-10-05\" data-sort-value=\"2016-10-05\">5 octobre 2016<\/time><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-105\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-105\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2013\" class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/mitchul.unblog.fr\/2013\/12\/17\/philemon-et-le-naufrage-du-a-fred-dargaud-1972\/\" rel=\"nofollow\"><cite>Phil\u00e9mon et le naufrag\u00e9 du \u00ab\u00a0A\u00a0\u00bb \u2013 Fred (Dargaud, 1972)<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fmitchul.unblog.fr%2F2013%2F12%2F17%2Fphilemon-et-le-naufrage-du-a-fred-dargaud-1972%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2013-12-17\" data-sort-value=\"2013-12-17\">17 d\u00e9cembre 2013<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-02-20\" data-sort-value=\"2014-02-20\">20 f\u00e9vrier 2014<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-106\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-106\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Carretier2017\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Beno\u00eet_Carretier2017\" class=\"ouvrage\">Beno\u00eet Carretier, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/next.liberation.fr\/musique\/2017\/05\/19\/the-pogues-succes-d-un-naufrage_1570791\" rel=\"nofollow\"><cite>The Pogues, succ\u00e8s d\u2019un naufrage<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fnext.liberation.fr%2Fmusique%2F2017%2F05%2F19%2Fthe-pogues-succes-d-un-naufrage_1570791\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, liberation.fr,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2017-05-19\" data-sort-value=\"2017-05-19\">19 mai 2017<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2017-05-23\" data-sort-value=\"2017-05-23\">23 mai 2017<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-107\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-107\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.rancinan.com\/MODERNES\/Trilogie_des_Modernes_-_RANCINAN\/METAMORPHOSIS_I_THE_RAFT_OF_ILLUSIONS.html\" rel=\"nofollow\"><cite>La Trilogie des Modernes, partie 1\u00a0: M\u00e9tamorphoses<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.rancinan.com%2FMODERNES%2FTrilogie_des_Modernes_-_RANCINAN%2FMETAMORPHOSIS_I_THE_RAFT_OF_ILLUSIONS.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">Site officiel de l&rsquo;artiste<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-06-20\" data-sort-value=\"2014-06-20\">20 juin 2014<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-108\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-108\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Butor2019\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Michel_Butor2019\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Michel Butor\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Butor\">Michel Butor<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\"><a title=\"Le Mus\u00e9e imaginaire de Michel Butor\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Mus%C3%A9e_imaginaire_de_Michel_Butor\">Le Mus\u00e9e imaginaire de Michel Butor<\/a>\u00a0: 105 \u0153uvres d\u00e9cisives de la peinture occidentale<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"Groupe Flammarion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Groupe_Flammarion\">Flammarion<\/a>,\u00a0<time>2019<\/time>, 368\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-08-145075-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-08-145075-2\"><span class=\"nowrap\">978-2-08-145075-2<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0226-227<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-109\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Radeau_de_La_M%C3%A9duse#cite_ref-109\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Bonnaud2018\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Maguelone_Bonnaud2018\" class=\"ouvrage\">Maguelone Bonnaud, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.leparisien.fr\/culture-loisirs\/ces-oeuvres-du-louvre-mises-en-scene-par-beyonce-et-jay-z-dans-leur-clip-17-06-2018-7777731.php\" rel=\"nofollow\"><cite>Ces \u0153uvres du Louvre mises en sc\u00e8ne par Beyonc\u00e9 et Jay Z dans leur clip<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.leparisien.fr%2Fculture-loisirs%2Fces-oeuvres-du-louvre-mises-en-scene-par-beyonce-et-jay-z-dans-leur-clip-17-06-2018-7777731.php\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, leparisien.fr,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2018-06-17\" data-sort-value=\"2018-06-17\">17 juin 2018<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2018-06-18\" data-sort-value=\"2018-06-18\">18 juin 2018<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Le Radeau de La M\u00e9duse\u00a0est une\u00a0peinture \u00e0 l&rsquo;huile\u00a0sur toile, r\u00e9alis\u00e9e entre\u00a01818\u00a0et\u00a01819\u00a0par le\u00a0peintre\u00a0et\u00a0lithographe\u00a0romantique\u00a0fran\u00e7ais\u00a0Th\u00e9odore G\u00e9ricault\u00a0(1791-1824). Son titre initial, donn\u00e9 par G\u00e9ricault lors de sa premi\u00e8re pr\u00e9sentation, est\u00a0Sc\u00e8ne d&rsquo;un naufrage. Ce tableau, de tr\u00e8s grande dimension (491\u00a0cm\u00a0de hauteur et 716\u00a0cm\u00a0de largeur), repr\u00e9sente un \u00e9pisode tragique de l&rsquo;histoire de la marine coloniale fran\u00e7aise\u00a0: le naufrage de la\u00a0fr\u00e9gate\u00a0M\u00e9duse. Celle-ci est [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13784,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-13781","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13781","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13781"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13781\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13786,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13781\/revisions\/13786"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13784"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}