{"id":13739,"date":"2024-09-23T10:42:07","date_gmt":"2024-09-23T08:42:07","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?page_id=13739"},"modified":"2024-09-23T10:51:50","modified_gmt":"2024-09-23T08:51:50","slug":"guernica","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/guernica\/","title":{"rendered":"Guernica"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#:~:text=La%20peinture-,Caract%C3%A9ristiques%20techniques,et%20de%20jaune%20p%C3%A2le%20dor%C3%A9.\">Guernica<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i><b>Guernica<\/b><\/i>\u00a0est une peinture du\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Peinture d'art\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peinture_d%27art\">peintre<\/a>\u00a0<a title=\"Espagne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Espagne\">espagnol<\/a>\u00a0<a title=\"Pablo Picasso\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pablo_Picasso\">Pablo Picasso<\/a>, une de ses \u0153uvres les plus c\u00e9l\u00e8bres et un des tableaux les plus connus au monde<sup id=\"cite_ref-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-2\">2<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-3\" class=\"reference\"><a title=\"\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-3\">3<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-4\">4<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-5\">5<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Picasso r\u00e9alisa cette huile sur toile de style\u00a0<a title=\"Cubisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cubisme\">cubiste<\/a>\u00a0entre le\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"Premier\">1<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0mai et le\u00a0<time class=\"nowrap date-lien\" datetime=\"1937-06-04\" data-sort-value=\"1937-06-04\"><a title=\"4 juin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/4_juin\">4<\/a>\u00a0<a title=\"Juin 1937\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Juin_1937\">juin<\/a>\u00a0<a title=\"1937 en arts plastiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1937_en_arts_plastiques\">1937<\/a><\/time>, \u00e0\u00a0<a title=\"Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paris\">Paris<\/a>, en r\u00e9ponse \u00e0 une commande du gouvernement\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Seconde R\u00e9publique espagnole\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Seconde_R%C3%A9publique_espagnole\">r\u00e9publicain<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Francisco Largo Caballero\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francisco_Largo_Caballero\">Francisco Largo Caballero<\/a>\u00a0pour le pavillon espagnol de l&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Exposition Internationale des Arts et Techniques dans la Vie Moderne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Exposition_Internationale_des_Arts_et_Techniques_dans_la_Vie_Moderne\">Exposition universelle de Paris de 1937<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cette toile monumentale est une d\u00e9nonciation engag\u00e9e du\u00a0<a title=\"Bombardement de Guernica\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bombardement_de_Guernica\">bombardement de Guernica<\/a>, qui venait de se produire le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1937-04-26\" data-sort-value=\"1937-04-26\">26 avril 1937<\/time>, lors de la\u00a0<a title=\"Guerre d'Espagne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guerre_d%27Espagne\">guerre d&rsquo;Espagne<\/a>, ordonn\u00e9 par les\u00a0<a title=\"Nationalistes espagnols\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nationalistes_espagnols\">nationalistes espagnols<\/a>\u00a0et ex\u00e9cut\u00e9 par des troupes\u00a0<a title=\"Troisi\u00e8me Reich\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Troisi%C3%A8me_Reich\">allemandes nazies<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Histoire de l'Italie fasciste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Histoire_de_l%27Italie_fasciste\">fascistes italiennes<\/a>. Le tableau de Picasso, qui fut expos\u00e9 dans de nombreux pays entre 1937 et 1939, a jou\u00e9 un r\u00f4le important dans l&rsquo;intense\u00a0<a title=\"Propagande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Propagande\">propagande<\/a>\u00a0suscit\u00e9e par ce bombardement et par la guerre d&rsquo;Espagne\u00a0; il a acquis ainsi rapidement une grande renomm\u00e9e et une port\u00e9e politique internationale, devenant un symbole de la d\u00e9nonciation de la violence\u00a0<a title=\"Francisco Franco\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francisco_Franco\">franquiste<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Fascisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fascisme\">fasciste<\/a>, puis de l&rsquo;<a title=\"Pacifisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pacifisme\">horreur de la guerre<\/a>\u00a0en g\u00e9n\u00e9ral.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Conserv\u00e9e pendant toute la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Dictature franquiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dictature_franquiste\">dictature franquiste<\/a>\u00a0aux \u00c9tats-Unis, \u00e0 la demande de Picasso, cette \u0153uvre a \u00e9t\u00e9 transf\u00e9r\u00e9e en 1981 en Espagne, o\u00f9 elle est conserv\u00e9e depuis 1992 au\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e national centre d'art Reina Sof\u00eda\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_national_centre_d%27art_Reina_Sof%C3%ADa\">mus\u00e9e Reina Sof\u00eda<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Madrid\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Madrid\">Madrid<\/a><sup id=\"cite_ref-:0_6-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-:0-6\">6<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-13747\" src=\"http:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Musee-Unterlinden.jpg\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"759\" srcset=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Musee-Unterlinden.jpg 1600w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Musee-Unterlinden-300x142.jpg 300w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Musee-Unterlinden-1024x486.jpg 1024w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Musee-Unterlinden-768x364.jpg 768w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Musee-Unterlinden-1536x729.jpg 1536w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Musee-Unterlinden-1240x588.jpg 1240w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Musee-Unterlinden-508x241.jpg 508w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/p>\n<p>Mus\u00e9e Unterlinden<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Cr\u00e9ation\">Cr\u00e9ation<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le\u00a0<a title=\"Gouvernement de l'Espagne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gouvernement_de_l%27Espagne\">gouvernement espagnol<\/a>\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Seconde R\u00e9publique espagnole\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Seconde_R%C3%A9publique_espagnole\">r\u00e9publicain<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Francisco Largo Caballero\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francisco_Largo_Caballero\">Francisco Largo Caballero<\/a>\u00a0envoya en\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1937-01\" data-sort-value=\"1937-01\">janvier 1937<\/time>\u00a0le directeur g\u00e9n\u00e9ral des Beaux-Arts,\u00a0<a title=\"Josep Renau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Josep_Renau\">Josep Renau<\/a>, demander \u00e0 Picasso \u2014 alors \u00e0 Paris \u2014 de r\u00e9aliser une\u00a0<a title=\"Peinture murale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peinture_murale\">peinture murale<\/a>\u00a0pour le pavillon espagnol de l&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Exposition Internationale des Arts et Techniques dans la Vie Moderne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Exposition_Internationale_des_Arts_et_Techniques_dans_la_Vie_Moderne\">Exposition Internationale de Paris de 1937<\/a><sup id=\"cite_ref-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-7\">7<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Apr\u00e8s avoir h\u00e9sit\u00e9<sup id=\"cite_ref-8\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-8\">8<\/a><\/sup>, Picasso finit par accepter et d\u00e9cida, \u00e0 la suite du bombardement de Guernica (<time class=\"nowrap\" datetime=\"1937-04-26\" data-sort-value=\"1937-04-26\">26 avril 1937<\/time>), d&rsquo;exprimer toute l&rsquo;horreur et la col\u00e8re que cet \u00e9v\u00e8nement avait suscit\u00e9es en lui\u00a0; ainsi, la commande de la R\u00e9publique espagnole lui offrit-elle l&rsquo;occasion d&rsquo;exposer une d\u00e9nonciation des\u00a0<a title=\"Totalitarisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Totalitarisme\">totalitarismes<\/a>\u00a0<a title=\"Fascisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fascisme\">fascistes<\/a>\u00a0qui \u00e9taient intervenus militairement dans ce bombardement, juste \u00e0 c\u00f4t\u00e9 des pavillons monumentaux de leurs pays respectifs.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Avant d&rsquo;ex\u00e9cuter la version finale, il a r\u00e9alis\u00e9, entre le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1937-05-01\" data-sort-value=\"1937-05-01\"><abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">1<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0mai<\/time>\u00a0et le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1937-06-04\" data-sort-value=\"1937-06-04\">4 juin 1937<\/time>, 45\u00a0\u00e9tudes pr\u00e9liminaires qu&rsquo;il a conserv\u00e9es, dat\u00e9es et num\u00e9rot\u00e9es<sup id=\"cite_ref-9\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-9\">9<\/a><\/sup>, et qui sont maintenant expos\u00e9es au mus\u00e9e Reina Sof\u00eda. Cette p\u00e9riode de travail pr\u00e9paratoire a \u00e9t\u00e9 subdivis\u00e9e en trois phases par Robert W. Weisberg<sup id=\"cite_ref-Sketches_10-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-Sketches-10\">10<\/a><\/sup>\u00a0: les \u00e9tudes des deux premiers jours (<abbr class=\"abbr\" title=\"Premier\">1<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0et\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"05-02\" data-sort-value=\"05-02\">2 mai<\/time>) concernent la composition de l&rsquo;\u0153uvre et le personnage central du cheval<sup id=\"cite_ref-Sketches_10-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-Sketches-10\">10<\/a><\/sup>\u00a0; celles des six jours de la semaine suivante (du 8 au\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"05-13\" data-sort-value=\"05-13\">13 mai<\/time>) sont principalement consacr\u00e9es \u00e0 l&rsquo;\u00e9laboration d&rsquo;autres personnages et, dans une moindre mesure, \u00e0 la composition<sup id=\"cite_ref-Sketches_10-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-Sketches-10\">10<\/a><\/sup>\u00a0; enfin, celles des deux derni\u00e8res semaines (du\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"05-20\" data-sort-value=\"05-20\">20 mai<\/time>\u00a0au\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"06-04\" data-sort-value=\"06-04\">4 juin<\/time>) sont centr\u00e9es sur de nouveaux personnages p\u00e9riph\u00e9riques<sup id=\"cite_ref-Sketches_10-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-Sketches-10\">10<\/a><\/sup>. Le fait que Picasso ait commenc\u00e9 par \u00e9tudier principalement la composition et le personnage central prouve qu&rsquo;il a organis\u00e9 ce travail pr\u00e9paratoire de mani\u00e8re logique et syst\u00e9matique<sup id=\"cite_ref-Sketches_10-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-Sketches-10\">10<\/a><\/sup>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:H%C3%B4tel_dit_d%27Hercule,_5-7,_rue_des_Grands-Augustins_-3.JPG\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8e\/H%C3%B4tel_dit_d%27Hercule%2C_5-7%2C_rue_des_Grands-Augustins_-3.JPG\/220px-H%C3%B4tel_dit_d%27Hercule%2C_5-7%2C_rue_des_Grands-Augustins_-3.JPG\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8e\/H%C3%B4tel_dit_d%27Hercule%2C_5-7%2C_rue_des_Grands-Augustins_-3.JPG\/330px-H%C3%B4tel_dit_d%27Hercule%2C_5-7%2C_rue_des_Grands-Augustins_-3.JPG 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8e\/H%C3%B4tel_dit_d%27Hercule%2C_5-7%2C_rue_des_Grands-Augustins_-3.JPG\/440px-H%C3%B4tel_dit_d%27Hercule%2C_5-7%2C_rue_des_Grands-Augustins_-3.JPG 2x\" width=\"220\" height=\"142\" data-file-width=\"1657\" data-file-height=\"1069\" \/><\/a><figcaption>Plaque comm\u00e9morative situant l&rsquo;atelier du 7,\u00a0<a title=\"Rue des Grands-Augustins\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rue_des_Grands-Augustins\">rue des Grands-Augustins<\/a>, o\u00f9 Picasso r\u00e9alisa\u00a0<i>Guernica<\/i>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">La r\u00e9alisation commen\u00e7a vers le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"05-11\" data-sort-value=\"05-11\">11 mai<\/time>\u00a0et se termina d\u00e9but\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1937-06\" data-sort-value=\"1937-06\">juin 1937<\/time><sup id=\"cite_ref-11\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-11\">11<\/a><\/sup>, \u00e0\u00a0<a title=\"Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paris\">Paris<\/a>, dans son atelier du 7,\u00a0<a title=\"Rue des Grands-Augustins\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rue_des_Grands-Augustins\">rue des Grands-Augustins<\/a><sup id=\"cite_ref-12\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-12\">12<\/a><\/sup>. Pour la premi\u00e8re fois, Picasso peint en pr\u00e9sence d&rsquo;un observateur<sup id=\"cite_ref-13\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-13\">13<\/a><\/sup>, en l&rsquo;occurrence sa ma\u00eetresse\u00a0<a title=\"Dora Maar\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dora_Maar\">Dora Maar<\/a>, qui prit des photos de Picasso au travail et surtout des diff\u00e9rentes \u00e9tapes de la r\u00e9alisation<sup id=\"cite_ref-14\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-14\">14<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-15\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-15\">15<\/a><\/sup>. Picasso utilisait ces photos en noir et blanc des \u00e9tats ant\u00e9rieurs de sa toile pour modifier la peinture<sup id=\"cite_ref-16\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-16\">16<\/a><\/sup>, et notamment la balance des blancs et des noirs,\u00a0<span class=\"need_ref\" title=\"Ce passage n\u00e9cessite une r\u00e9f\u00e9rence (demand\u00e9 le avril 2013).\">dans le but que\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0apparaisse comme une immense fresque compr\u00e9hensible par tous<\/span><sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Aide:R\u00e9f\u00e9rence n\u00e9cessaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:R%C3%A9f%C3%A9rence_n%C3%A9cessaire\">[r\u00e9f.\u00a0n\u00e9cessaire]<\/a><\/sup>. De ce fait, selon Anne Baldassari, biographe de Picasso et pr\u00e9sidente du\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e Picasso (Paris)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_Picasso_(Paris)\">mus\u00e9e Picasso de Paris<\/a>,\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0peut \u00eatre en partie consid\u00e9r\u00e9e comme une\u00a0<a title=\"\u00c9criture \u00e0 quatre mains\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89criture_%C3%A0_quatre_mains\">\u0153uvre \u00e0 quatre mains<\/a><sup id=\"cite_ref-17\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-17\">17<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Picasso : le tableau GUERNICA d\u00e9chiffr\u00e9 \/ JT du mercredi 28 mars 2018\" width=\"600\" height=\"338\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/BL0NOEarJj0?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"La_peinture\">La peinture<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Caract\u00e9ristiques_techniques\"><span id=\"Caract.C3.A9ristiques_techniques\"><\/span>Caract\u00e9ristiques techniques<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Guernica<\/i>\u00a0est une peinture d&rsquo;une taille\u00a0<a title=\"Monument\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Monument\">monumentale<\/a><sup id=\"cite_ref-18\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-18\">18<\/a><\/sup>\u00a0(349,3\u00a0\u00d7\u00a0776,6\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>)<sup id=\"cite_ref-museoreinasofia_1-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-museoreinasofia-1\">1<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C&rsquo;est une\u00a0<a title=\"Peinture d'histoire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peinture_d%27histoire\">peinture d&rsquo;histoire<\/a>, ex\u00e9cut\u00e9e principalement en noir et blanc, avec un\u00a0<a title=\"Cama\u00efeu (peinture)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cama%C3%AFeu_(peinture)\">cama\u00efeu<\/a>\u00a0de nuances de gris (<a title=\"Grisaille\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grisaille\">grisaille<\/a>)<sup id=\"cite_ref-19\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-19\">19<\/a><\/sup>, mais aussi avec des zones de gris bleut\u00e9, de bistre et de jaune p\u00e2le dor\u00e9<sup id=\"cite_ref-20\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-20\">20<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Selon le mus\u00e9e Reina Sof\u00eda, o\u00f9 le tableau est actuellement conserv\u00e9, il a \u00e9t\u00e9 r\u00e9alis\u00e9 avec de la\u00a0<a title=\"Peinture \u00e0 l'huile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peinture_%C3%A0_l%27huile\">peinture \u00e0 l&rsquo;huile<\/a><sup id=\"cite_ref-museoreinasofia_1-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-museoreinasofia-1\">1<\/a><\/sup>, mais plusieurs historiens de l&rsquo;art pr\u00e9cisent au contraire que Picasso a utilis\u00e9 de la peinture industrielle\u00a0<a title=\"Peinture acrylique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peinture_acrylique\">vinylique<\/a>\u00a0mate de marque\u00a0<a title=\"Ripolin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ripolin\">Ripolin<\/a><sup id=\"cite_ref-Ripolin_21-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-Ripolin-21\">21<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-22\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-22\">22<\/a><\/sup>, dont il s&rsquo;\u00e9tait d\u00e9clar\u00e9 totalement satisfait, alors que ce n&rsquo;\u00e9tait pas un type de peinture utilis\u00e9 habituellement pour la\u00a0<a title=\"Peinture (art)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peinture_(art)\">peinture d&rsquo;art<\/a>, mais pour la\u00a0<a title=\"Peinture (b\u00e2timent)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peinture_(b%C3%A2timent)\">peinture en b\u00e2timent<\/a><sup id=\"cite_ref-Ripolin_21-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-Ripolin-21\">21<\/a><\/sup>, et que Jaume Vidal, employ\u00e9 de l&rsquo;entreprise Castellucho, qui a fourni \u00e0 Picasso la peinture ainsi que la toile de\u00a0<a title=\"Lin (textile)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lin_(textile)\">lin<\/a>\u00a0et le ch\u00e2ssis, lui avait conseill\u00e9 d&rsquo;utiliser une peinture de meilleure qualit\u00e9 car celle-ci allait se craqueler sur le lin, ce qui s&rsquo;est effectivement produit d\u00e8s la fin de l&rsquo;Exposition internationale<sup id=\"cite_ref-Latour201361-62_23-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-Latour201361-62-23\">23<\/a><\/sup>. Selon ces sources, il aurait recherch\u00e9 une peinture qui ne brille pas, peut-\u00eatre pour s&rsquo;approcher de l&rsquo;aspect des maisons d\u00e9truites<sup id=\"cite_ref-Latour201363_24-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-Latour201363-24\">24<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Guernica<\/i>\u00a0est une peinture de style\u00a0<a title=\"Cubisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cubisme\">cubiste<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Expressionnisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Expressionnisme\">expressionniste<\/a><sup id=\"cite_ref-25\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-25\">25<\/a><\/sup>\u00a0qui utilise notamment le\u00a0<a title=\"Clair-obscur\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Clair-obscur\">clair-obscur<\/a>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Composition_et_analyse\">Composition et analyse<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le tableau est organis\u00e9 comme un\u00a0<a title=\"Triptyque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Triptyque\">triptyque<\/a>\u00a0(forme classique du retable chr\u00e9tien) dont les principales lignes de force forment lat\u00e9ralement des verticales et un triangle central, l&rsquo;ensemble s&rsquo;\u00e9tageant sur une trame pyramidale<sup id=\"cite_ref-26\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-26\">26<\/a><\/sup>. La base du triangle est une ligne coh\u00e9rente form\u00e9e de masses blanches bien \u00e9quilibr\u00e9es\u00a0: \u00e0 gauche un soldat allong\u00e9, d\u00e9membr\u00e9 (t\u00eate d\u00e9capit\u00e9e, bras droit coup\u00e9), avec une \u00e9p\u00e9e (ou un poignard) \u00e0 la lame bris\u00e9e dans la main droite, symbolise la mort\u00a0; au centre se dresse une fleur, symbole de la vie renaissant de la mort. Une femme dans l&#8217;embrasure de la porte fixe de son regard la lampe \u00e0 p\u00e9trole qui symbolise l&rsquo;espoir dans la \u00ab\u00a0nuit\u00a0\u00bb du bombardement. La figure centrale du tableau est un cheval\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"wikt:hypostasier\" href=\"https:\/\/fr.wiktionary.org\/wiki\/hypostasier\">hypostasi\u00e9<\/a>\u00a0(ou une jument, selon les versions et les interpr\u00e9tations) qui hennit, horrifi\u00e9 (sa langue pointue comme un couteau exprimant la douleur), et dont le corps, recouvert de traits verticaux, comme des pointill\u00e9s formant des lignes horizontales, est transperc\u00e9 par une lance au niveau du flanc (ou du dos\u00a0?). Ainsi Picasso marie les libert\u00e9s du\u00a0<a title=\"Cubisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cubisme\">cubisme<\/a>\u00a0(corps d\u00e9form\u00e9s par des angles de vue diff\u00e9rents) avec la composition (pyramide et triptyque) de la\u00a0<a title=\"Art acad\u00e9mique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Art_acad%C3%A9mique\">peinture classique<\/a><sup id=\"cite_ref-27\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-27\">27<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c0 gauche, une femme porte son enfant mort, bras et t\u00eate ballants, et hurle de douleur. La t\u00eate rebrouss\u00e9e en arri\u00e8re, la bouche s&rsquo;ouvrant comme pour adresser une plainte au Ciel et laissant passer une langue pointue comme un poignard, les yeux en forme de larmes, sont autant de symboles \u00e9voquant son d\u00e9sespoir<sup id=\"cite_ref-28\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-28\">28<\/a><\/sup>. Derri\u00e8re elle se dresse un taureau impassible, symbole de l&rsquo;Espagne, de la force et aussi de la cruaut\u00e9<sup id=\"cite_ref-:1_29-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-:1-29\">29<\/a><\/sup>. En haut \u00e0 gauche, est figur\u00e9 une ampoule-soleil (abat-jour\u00a0? Soleil\u00a0? \u0152il divin ou \u0153il du peintre\u00a0? M\u00e9taphore du bombardement\u00a0?)<sup id=\"cite_ref-30\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-30\">30<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-31\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-31\">31<\/a><\/sup>. Les hennissements du cheval (symbolisant les hurlements du peuple) se projettent pour se m\u00e9tamorphoser en une table sur laquelle pousse son ultime cri la colombe aux ailes bris\u00e9es qui se perd dans l&rsquo;obscurit\u00e9 du fond noir. Seule une trace de lumi\u00e8re dure \u00e9claire l&rsquo;oiseau, \u00e9voquant un rasoir qui lui tranche le cou. Ainsi, cette colombe bless\u00e9e est une\u00a0<a title=\"All\u00e9gorie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/All%C3%A9gorie\">all\u00e9gorie<\/a>\u00a0de la paix assassin\u00e9e<sup id=\"cite_ref-32\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-32\">32<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c0 droite du tableau, un groupe de trois femmes d\u00e9sarticul\u00e9es pleurent ou hurlent<sup id=\"cite_ref-33\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-33\">33<\/a><\/sup>\u00a0: une femme qui bo\u00eete (aux seins \u00ab\u00a0boulonn\u00e9s\u00a0\u00bb, symbolisant peut-\u00eatre son enfant mort), dont le corps est d\u00e9form\u00e9, disproportionn\u00e9, et qui semble s&rsquo;enfuir\u00a0; une femme \u00ab\u00a0fant\u00f4me\u00a0\u00bb (aux seins s&rsquo;entrechoquant, press\u00e9s, avec des bouts en pointes de couteau) \u00e0 une fen\u00eatre tendant avec son bras \u00e9tir\u00e9 une\u00a0<a title=\"Lampe \u00e0 huile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lampe_%C3%A0_huile\">lampe \u00e0 huile<\/a>\u00a0vers le centre du tableau\u00a0; une femme tombant dans les flammes de sa maison incendi\u00e9e, les bras lev\u00e9s vers le ciel et ses yeux en forme de larmes<sup id=\"cite_ref-34\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-34\">34<\/a><\/sup>. En arri\u00e8re-plan, des formes g\u00e9om\u00e9triques \u00e9voquent des immeubles incendi\u00e9s, les flammes \u00e9tant repr\u00e9sent\u00e9es par des triangles clairs<sup id=\"cite_ref-35\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-35\">35<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Interpr\u00e9tation\"><span id=\"Interpr.C3.A9tation\"><\/span>Interpr\u00e9tation<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Le-Deluge_medium.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8e\/Le-Deluge_medium.jpg\/220px-Le-Deluge_medium.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8e\/Le-Deluge_medium.jpg\/330px-Le-Deluge_medium.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8e\/Le-Deluge_medium.jpg\/440px-Le-Deluge_medium.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"297\" data-file-width=\"1024\" data-file-height=\"1382\" \/><\/a><figcaption>Dans\u00a0<i>Guernica<\/i>, Picasso fait un usage profane de l\u2019<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Apocalypse de Saint-Sever\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Apocalypse_de_Saint-Sever\">Apocalypse de Saint-Sever<\/a><\/i>.<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Sources_d'inspiration\"><span id=\"Sources_d.27inspiration\"><\/span>Sources d&rsquo;inspiration<\/h4>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;expression corporelle du personnage le plus \u00e0 droite, aux attributs f\u00e9minins (cheveux longs, seins, robe) et qui l\u00e8ve les bras au ciel, a \u00e9t\u00e9 compar\u00e9e \u00e0 celle du fusill\u00e9 du\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Tres de Mayo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tres_de_Mayo\">Tres de Mayo<\/a><\/i>, de\u00a0<a title=\"Francisco de Goya\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francisco_de_Goya\">Francisco de Goya<\/a><sup id=\"cite_ref-36\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-36\">36<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-37\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-37\">37<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Selon\u00a0<a title=\"Anthony Blunt\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anthony_Blunt\">Anthony Blunt<\/a>, la composition de\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0est h\u00e9rit\u00e9e de la repr\u00e9sentation traditionnelle, dans l&rsquo;iconographie chr\u00e9tienne, du\u00a0<a title=\"Massacre des Innocents\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Massacre_des_Innocents\">massacre des Innocents<\/a>\u00a0; il cite parmi les ant\u00e9c\u00e9dents proches\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Le Massacre des Innocents (Guido Reni)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Massacre_des_Innocents_(Guido_Reni)\">Le Massacre des Innocents<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Guido Reni\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guido_Reni\">Guido Reni<\/a>\u00a0et\u00a0<i><a title=\"Le Massacre des Innocents (Poussin)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Massacre_des_Innocents_(Poussin)\">Le Massacre des Innocents<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Nicolas Poussin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_Poussin\">Nicolas Poussin<\/a>. Blunt estime en particulier que les bras lev\u00e9s de la femme en flammes et la m\u00e8re \u00e0 l&rsquo;enfant mort, dans\u00a0<i>Guernica<\/i>, sont des \u00ab\u00a0\u00e9chos\u00a0\u00bb des personnages du tableau de Poussin<sup id=\"cite_ref-38\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-38\">38<\/a><\/sup>\u00a0; on peut en effet comparer ces personnages avec la m\u00e8re agenouill\u00e9e au premier plan et celle habill\u00e9e en bleu en arri\u00e8re-plan, \u00e0 droite<sup id=\"cite_ref-Chantilly_39-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-Chantilly-39\">39<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le personnage f\u00e9minin en bas \u00e0 droite, qui tra\u00eene sa jambe coup\u00e9e, a \u00e9galement \u00e9t\u00e9 compar\u00e9 \u00e0 la m\u00e8re du premier plan du\u00a0<i>Massacre des innocents<\/i>\u00a0de Poussin<sup id=\"cite_ref-Chantilly_39-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-Chantilly-39\">39<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La pose du personnage de la m\u00e8re \u00e0 l&rsquo;enfant mort, \u00e0 gauche dans le tableau de Picasso, a \u00e9galement souvent \u00e9t\u00e9 compar\u00e9e \u00e0 une\u00a0<a title=\"Piet\u00e0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Piet%C3%A0\">Piet\u00e0<\/a>\u00a0et, plus pr\u00e9cis\u00e9ment, \u00e0\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"La Piet\u00e0 (Michel-Ange)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Piet%C3%A0_(Michel-Ange)\">la c\u00e9l\u00e8bre sculpture<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Michel-Ange\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel-Ange\">Michel-Ange<\/a><sup id=\"cite_ref-40\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-40\">40<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-41\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-41\">41<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Picasso s&rsquo;est probablement inspir\u00e9 pour la sc\u00e8ne du soldat mort d&rsquo;une feuille sur le d\u00e9luge de l\u2019<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Apocalypse de Saint-Sever\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Apocalypse_de_Saint-Sever\">Apocalypse de Saint-Sever<\/a><\/i><sup id=\"cite_ref-42\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-42\">42<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le cheval transperc\u00e9 d&rsquo;une lance est vraisemblablement une r\u00e9f\u00e9rence \u00e0 la\u00a0<a title=\"Crucifixion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Crucifixion\">crucifixion<\/a>\u00a0du Christ mais aussi \u00e0 la\u00a0<a title=\"Tauromachie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tauromachie\">tauromachie<\/a>\u00a0(cheval du\u00a0<a title=\"Picador\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Picador\">picador<\/a>, lui-m\u00eame victime de la lance\u00a0?)<sup id=\"cite_ref-43\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-43\">43<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Enfin la m\u00e8re avec son enfant \u00e0 gauche et les deux femmes \u00e0 droite empruntent leurs traits, nez descendant droit du front, lourde m\u00e2choire, onde des cheveux, \u00e0\u00a0<a title=\"Marie-Th\u00e9r\u00e8se Walter\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marie-Th%C3%A9r%C3%A8se_Walter\">Marie-Th\u00e9r\u00e8se Walter<\/a>, compagne de Picasso. Le profil de la femme \u00e0 la fen\u00eatre est celui de son autre compagne,\u00a0<a title=\"Dora Maar\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dora_Maar\">Dora Maar<\/a><sup id=\"cite_ref-44\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-44\">44<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Choix_du_noir_et_blanc\">Choix du noir et blanc<\/h4>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Selon Carmen Gim\u00e9nez, administratrice du\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e national centre d'art Reina Sof\u00eda\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_national_centre_d%27art_Reina_Sof%C3%ADa\">mus\u00e9e Reina Sof\u00eda<\/a>\u00a0o\u00f9 est expos\u00e9\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0depuis 1981,<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u00ab\u00a0Picasso utilise beaucoup le blanc, le noir et le gris dans les moments o\u00f9 il veut dire quelque chose de tr\u00e8s important et o\u00f9 il ne veut pas perdre son temps dans la couleur<sup id=\"cite_ref-45\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-45\">45<\/a><\/sup>.\u00a0\u00bb<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le choix d&rsquo;un effet global de noir et blanc \u00e9voque les\u00a0<a title=\"Photojournalisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Photojournalisme\">photos de guerre<\/a>\u00a0de la\u00a0<a title=\"Presse \u00e9crite\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Presse_%C3%A9crite\">presse \u00e9crite<\/a>\u00a0: Picasso vivait en France depuis 1900, mais son c\u0153ur espagnol a \u00e9t\u00e9 profond\u00e9ment choqu\u00e9 quand il a appris par la presse que Guernica avait \u00e9t\u00e9 bombard\u00e9e. Ce choix pourrait aussi avoir \u00e9t\u00e9 inspir\u00e9 par le fort impact des\u00a0<a title=\"B\u00e9linographe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/B%C3%A9linographe\">b\u00e9linographes<\/a>\u00a0sur Picasso<sup id=\"cite_ref-Nantes_46-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-Nantes-46\">46<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le noir et blanc du tableau r\u00e9sulte \u00e9galement des photographies prises lors de la longue \u00e9laboration de l&rsquo;\u0153uvre<sup id=\"cite_ref-47\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-47\">47<\/a><\/sup>\u00a0par\u00a0<a title=\"Dora Maar\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dora_Maar\">Dora Maar<\/a>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Sujet\">Sujet<\/h4>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u00eame s&rsquo;il ne fait pas de doute que le tableau repr\u00e9sente le\u00a0<a title=\"Bombardement de Guernica\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bombardement_de_Guernica\">bombardement de Guernica<\/a>, en raison de son titre et des d\u00e9clarations de Picasso,\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0repr\u00e9sente une sc\u00e8ne de violence, de douleur, de mort et d&rsquo;impuissance dont la cause n&rsquo;est pas repr\u00e9sent\u00e9e explicitement\u00a0; dans la s\u00e9rie des \u00e9tudes pr\u00e9paratoires du premier jour (le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1937-05-01\" data-sort-value=\"1937-05-01\"><abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">1<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0mai 1937<\/time>), conserv\u00e9es au mus\u00e9e de la Reine Sof\u00eda \u00e0 Madrid, les flammes caus\u00e9es par les bombes ne sont d&rsquo;ailleurs m\u00eame pas encore pr\u00e9sentes sur le toit des immeubles\u00a0; une des premi\u00e8res esquisses, dat\u00e9e du\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1937-05-01\" data-sort-value=\"1937-05-01\"><abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">1<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0mai 1937<\/time>, repr\u00e9sente seulement, au premier plan et au centre, un cheval (qui est repr\u00e9sent\u00e9 comme une jument pleine dans les quatre premi\u00e8res esquisses)<sup id=\"cite_ref-48\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-48\">48<\/a><\/sup>, du ventre duquel sort un petit cheval ail\u00e9, devant un taureau tourn\u00e9 vers la gauche, et au-dessus d&rsquo;un personnage allong\u00e9, aux yeux ferm\u00e9s, aux cheveux longs, avec, en arri\u00e8re-plan, une femme, \u00e0 la fen\u00eatre d&rsquo;un \u00e9tage d&rsquo;un immeuble, tendant au bout de son bras une lampe \u00e0 p\u00e9trole<sup id=\"cite_ref-49\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-49\">49<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Symbolisme\">Symbolisme<\/h4>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les personnages du taureau, \u00e0 gauche, et du cheval, au centre du tableau, forment un couple r\u00e9current dans l&rsquo;\u0153uvre de Picasso<sup id=\"cite_ref-50\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-50\">50<\/a><\/sup>, et leur valeur symbolique dans\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0a suscit\u00e9 de nombreuses interpr\u00e9tations contradictoires.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Selon les d\u00e9clarations de Picasso au peintre Jerome Seckler, le taureau ne symbolise pas le fascisme, ainsi que de nombreux critiques et historiens de l&rsquo;art l\u2019ont suppos\u00e9, mais exprime une forme de \u00ab\u00a0brutalit\u00e9\u00a0\u00bb et d&rsquo;\u00ab\u00a0obscurit\u00e9\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-51\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-51\">51<\/a><\/sup>. Quand\u00a0<a title=\"Daniel-Henry Kahnweiler\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Daniel-Henry_Kahnweiler\">Daniel-Henry Kahnweiler<\/a>\u00a0lui demanda de clarifier le sens du taureau, il lui r\u00e9pondit\u00a0:<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u00ab\u00a0Ce taureau est un taureau, ce cheval est un cheval. Il y a aussi une sorte d&rsquo;oiseau, un poulet ou pigeon, je ne me souviens plus, sur la table. Ce poulet est un poulet. Bien s\u00fbr, les symboles\u2026 Mais il ne faut pas que le peintre les cr\u00e9e ces symboles, sans cela il vaudrait mieux\u00a0<i>\u00e9crire<\/i>\u00a0carr\u00e9ment ce que l&rsquo;on veut dire, au lieu de le peindre. Il faut que le public, les spectateurs, voient dans le cheval, dans le taureau, les symboles qu&rsquo;ils interpr\u00e8tent comme ils l\u2019entendent. Il y a des animaux\u00a0: ce sont des animaux, des animaux massacr\u00e9s<sup id=\"cite_ref-52\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-52\">52<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-53\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-53\">53<\/a><\/sup>.\u00a0\u00bb<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Selon Juan Larrea, le taureau, en tant qu&rsquo;animal tot\u00e9mique de l&rsquo;Espagne, repr\u00e9senterait le peuple espagnol prot\u00e9geant Madrid (repr\u00e9sent\u00e9e par la m\u00e8re \u00e9plor\u00e9e et son enfant), tandis que le cheval repr\u00e9senterait les nationalistes espagnols. Cette interpr\u00e9tation se fonde sur le r\u00f4le du taureau dans\u00a0<i>Songe et mensonge de Franco<\/i>\u00a0(r\u00e9alis\u00e9 \u00e0 la m\u00eame \u00e9poque par Picasso), o\u00f9 il appara\u00eet comme un ennemi de Franco, ainsi que sur le traitement hostile que r\u00e9servait souvent Picasso aux chevaux dans ses \u0153uvres<sup id=\"cite_ref-54\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-54\">54<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Selon\u00a0<a title=\"Florence de M\u00e8redieu\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Florence_de_M%C3%A8redieu\">Florence de M\u00e8redieu<\/a>, la toile achev\u00e9e serait reli\u00e9e d\u00e8s ses premi\u00e8res esquisses aux travaux pr\u00e9c\u00e9dents de Picasso sur la\u00a0<i><a class=\"new\" title=\"Minotauromachie (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Minotauromachie&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Minotauromachie<\/a><\/i>\u00a0(1930-1937)\u00a0: le taureau de\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0serait en cons\u00e9quence un avatar du Minotaure<sup id=\"cite_ref-55\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-55\">55<\/a><\/sup>\u00a0et\u00a0<span class=\"need_ref\" title=\"Ce passage n\u00e9cessite une r\u00e9f\u00e9rence.\">son regard exprimerait la jouissance du monstre mythique ayant viol\u00e9 la jument<\/span><sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Aide:R\u00e9f\u00e9rence n\u00e9cessaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:R%C3%A9f%C3%A9rence_n%C3%A9cessaire\">[r\u00e9f.\u00a0n\u00e9cessaire]<\/a><\/sup>,\u00a0<span class=\"need_ref\" title=\"Une source est souhait\u00e9e pour ce passage.\">laquelle repr\u00e9sente symboliquement, d&rsquo;apr\u00e8s Picasso lui-m\u00eame, le peuple espagnol.<\/span><sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Aide:R\u00e9f\u00e9rence n\u00e9cessaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:R%C3%A9f%C3%A9rence_n%C3%A9cessaire\">[<abbr class=\"abbr\" title=\"r\u00e9f\u00e9rence\">r\u00e9f.<\/abbr>\u00a0souhait\u00e9e]<\/a><\/sup>\u00a0<span class=\"need_ref\" title=\"Ce passage n\u00e9cessite une r\u00e9f\u00e9rence.\">Ce ne serait qu&rsquo;apr\u00e8s avoir pris connaissance, au cours de la journ\u00e9e du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"Premier\">1<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0mai 1937 des photographies de Guernica en flammes publi\u00e9es par les journaux, que Picasso aurait int\u00e9gr\u00e9 le bombardement dans son \u0153uvre comme une cons\u00e9quence de ce viol, id\u00e9e premi\u00e8re de la construction, en rajoutant par surimpressions successives, les effets d\u00e9sastreux que le machisme effr\u00e9n\u00e9 peut avoir sur l&rsquo;humanit\u00e9\u00a0: un cort\u00e8ge de massacres et de villes en flammes.<\/span><sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Aide:R\u00e9f\u00e9rence n\u00e9cessaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:R%C3%A9f%C3%A9rence_n%C3%A9cessaire\">[r\u00e9f.\u00a0n\u00e9cessaire]<\/a><\/sup>\u00a0Ainsi, Picasso, qui aimait se comparer avant\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0au Minotaure, monstre mythique \u00e0 l&rsquo;app\u00e9tit jamais assouvi, aurait su faire \u00e9merger \u00e0 la perfection, par un syncr\u00e9tisme entre sa vie artistique int\u00e9rieure et l&rsquo;\u00e9v\u00e9nement historique qui r\u00e9volutionne sa conscience,\u00a0<span class=\"need_ref\" title=\"Ce passage n\u00e9cessite une r\u00e9f\u00e9rence.\">la brisure de l&rsquo;espace intime par l&rsquo;intrusion du viol collectif.<\/span><sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Aide:R\u00e9f\u00e9rence n\u00e9cessaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:R%C3%A9f%C3%A9rence_n%C3%A9cessaire\">[r\u00e9f.\u00a0n\u00e9cessaire]<\/a><\/sup><\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Port\u00e9e_politico-historique_de_l'\u0153uvre\"><span id=\"Port.C3.A9e_politico-historique_de_l.27.C5.93uvre\"><\/span>Port\u00e9e politico-historique de l&rsquo;\u0153uvre<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le tableau doit sa renomm\u00e9e \u00e0 sa port\u00e9e politique et l&rsquo;usage qui en a \u00e9t\u00e9 fait, au service de la propagande r\u00e9publicaine d&rsquo;abord, antifasciste et finalement pacifiste<sup id=\"cite_ref-56\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-56\">56<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Commande du\u00a0<a title=\"Gouvernement de l'Espagne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gouvernement_de_l%27Espagne\">gouvernement espagnol<\/a>\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Seconde R\u00e9publique espagnole\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Seconde_R%C3%A9publique_espagnole\">r\u00e9publicain<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Francisco Largo Caballero\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francisco_Largo_Caballero\">Francisco Largo Caballero<\/a>\u00a0en plein affrontement avec les\u00a0<a title=\"Nationalistes espagnols\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nationalistes_espagnols\">groupes arm\u00e9s nationalistes<\/a>,\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0a \u00e9t\u00e9 pens\u00e9 d&rsquo;abord comme un vecteur id\u00e9ologique contre un ennemi, et contre les horreurs de la guerre\u00a0:<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u00ab\u00a0La guerre d&rsquo;Espagne est la bataille de la r\u00e9action contre le peuple, contre la libert\u00e9. Toute ma vie d&rsquo;artiste n&rsquo;a \u00e9t\u00e9 qu&rsquo;une lutte continuelle contre la r\u00e9action et la mort de l&rsquo;art. [\u2026] Dans le panneau auquel je travaille et que j&rsquo;appellerai\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0et dans toutes mes \u0153uvres r\u00e9centes, j&rsquo;exprime clairement mon horreur de la caste militaire qui a fait sombrer l&rsquo;Espagne dans un oc\u00e9an de douleur et de mort.\u00a0\u00bb<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2014\u00a0Picasso<sup id=\"cite_ref-57\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-57\">57<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-58\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-58\">58<\/a><\/sup>, mai 1937<sup id=\"cite_ref-59\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-59\">59<\/a><\/sup>.<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u00ab\u00a0La peinture n&rsquo;est pas faite pour d\u00e9corer les appartements, c&rsquo;est un instrument de guerre offensif et d\u00e9fensif contre l&rsquo;ennemi.\u00a0\u00bb<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2014\u00a0Picasso<sup id=\"cite_ref-60\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-60\">60<\/a><\/sup><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En effet, de 1937 \u00e0\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1939-09\" data-sort-value=\"1939-09\">septembre 1939<\/time>,\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0est en itin\u00e9rance pour \u00eatre pr\u00e9sent\u00e9 dans plusieurs pays europ\u00e9ens, puis aux \u00c9tats-Unis, notamment pour lever des fonds au b\u00e9n\u00e9fice des r\u00e9publicains espagnols<sup id=\"cite_ref-ref_auto_1_61-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-ref_auto_1-61\">61<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Durant la\u00a0<a title=\"Seconde Guerre mondiale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Seconde_Guerre_mondiale\">Seconde Guerre mondiale<\/a>, Picasso, qui vivait\u00a0<a title=\"Rue des Grands-Augustins\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rue_des_Grands-Augustins\">rue des Grands-Augustins<\/a>\u00a0\u00e0 Paris, re\u00e7ut la visite d&rsquo;<a title=\"Otto Abetz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Otto_Abetz\">Otto Abetz<\/a>, l&rsquo;ambassadeur nazi. Ce dernier lui aurait demand\u00e9 devant une photo de la toile de\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0(alors conserv\u00e9e \u00e0 New York au\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"MoMA\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/MoMA\">MoMA<\/a>)\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0C&rsquo;est vous qui avez fait cela\u00a0?\u00a0\u00bb<\/span>, Picasso aurait r\u00e9pondu\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Non\u2026 vous<sup id=\"cite_ref-Guernica-Penrose_62-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-Guernica-Penrose-62\">62<\/a><\/sup>.\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0De plus, aux visiteurs allemands des ann\u00e9es 1940, il distribuait des photos de\u00a0<i>Guernica<\/i>, les narguant d&rsquo;un\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Emportez-les. Souvenirs, souvenirs<sup id=\"cite_ref-Guernica-Penrose_62-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-Guernica-Penrose-62\">62<\/a><\/sup>\u00a0!\u00a0\u00bb<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Picasso refuse ensuite que le tableau soit amen\u00e9 en Espagne tant que\u00a0<a title=\"Francisco Franco\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francisco_Franco\">Francisco Franco<\/a>\u00a0\u00e9tait au pouvoir et demande \u00e0 l&rsquo;avocat\u00a0<a title=\"Roland Dumas\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roland_Dumas\">Roland Dumas<\/a>\u00a0de pr\u00e9parer les documents n\u00e9cessaires pour que le tableau ne puisse \u00eatre transport\u00e9<sup id=\"cite_ref-63\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-63\">63<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En 1974, afin de protester contre le\u00a0<a title=\"Massacre de M\u1ef9 Lai\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Massacre_de_M%E1%BB%B9_Lai\">massacre de M\u1ef9 Lai<\/a>\u00a0au\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Viet Nam\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Viet_Nam\">Viet Nam<\/a>, Tony Shafrazi peint \u00e0 la bombe les mots \u00ab\u00a0Kill Lies All\u00a0\u00bb sur le c\u00e9l\u00e8bre\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0de Pablo Picasso, alors conserv\u00e9 au MoMA de New York (depuis 1939). Le tableau \u00e9tait prot\u00e9g\u00e9 par un vernis et la peinture a pu \u00eatre \u00f4t\u00e9e sans dommages<sup id=\"cite_ref-64\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-64\">64<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-65\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-65\">65<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Au d\u00e9but du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"21\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XXI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, la port\u00e9e symbolique et id\u00e9ologique de l&rsquo;\u0153uvre reste telle que, le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2003-02-05\" data-sort-value=\"2003-02-05\">5 f\u00e9vrier 2003<\/time>, la transposition de\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0sous forme de tapisserie qui \u00e9tait expos\u00e9e \u00e0 l&rsquo;entr\u00e9e du\u00a0<a title=\"Conseil de s\u00e9curit\u00e9 des Nations unies\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Conseil_de_s%C3%A9curit%C3%A9_des_Nations_unies\">Conseil de s\u00e9curit\u00e9 des Nations unies<\/a>\u00a0a \u00e9t\u00e9 recouverte d&rsquo;un grand voile bleu lorsque les repr\u00e9sentants des \u00c9tats-Unis y sont venus pour\u00a0<a title=\"Armes de destruction massive en Irak\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Armes_de_destruction_massive_en_Irak#Mensonges,_propagande_et_doutes\">tenter de l\u00e9gitimer malhonn\u00eatement<\/a>\u00a0leur\u00a0<a title=\"Guerre d'Irak\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guerre_d%27Irak\">guerre d&rsquo;Irak<\/a><sup id=\"cite_ref-66\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-66\">66<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le tableau fait partie des \u00ab\u00a0105\u00a0\u0153uvres d\u00e9cisives de la\u00a0<a title=\"Peinture (art)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peinture_(art)\">peinture<\/a>\u00a0<a title=\"Occident\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Occident\">occidentale<\/a>\u00a0\u00bb constituant le\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e imaginaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_imaginaire\">mus\u00e9e imaginaire<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Michel Butor\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Butor\">Michel Butor<\/a><sup id=\"cite_ref-67\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-67\">67<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Lieux_d'exposition_et_de_conservation\"><span id=\"Lieux_d.27exposition_et_de_conservation\"><\/span>Lieux d&rsquo;exposition et de conservation<\/h2>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-right\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fichier:Pavell%C3%B3_de_la_Rep%C3%BAblica_-_Barcelona_2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/46\/Pavell%C3%B3_de_la_Rep%C3%BAblica_-_Barcelona_2.jpg\/220px-Pavell%C3%B3_de_la_Rep%C3%BAblica_-_Barcelona_2.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/46\/Pavell%C3%B3_de_la_Rep%C3%BAblica_-_Barcelona_2.jpg\/330px-Pavell%C3%B3_de_la_Rep%C3%BAblica_-_Barcelona_2.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/46\/Pavell%C3%B3_de_la_Rep%C3%BAblica_-_Barcelona_2.jpg\/440px-Pavell%C3%B3_de_la_Rep%C3%BAblica_-_Barcelona_2.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"124\" data-file-width=\"2560\" data-file-height=\"1440\" \/><\/a><figcaption>R\u00e9plique du pavillon de l&rsquo;Espagne de l&rsquo;exposition universelle de 1937 \u00e0 Barcelone, aujourd&rsquo;hui biblioth\u00e8que universitaire.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Guernica<\/i>\u00a0est d&rsquo;abord pr\u00e9sent\u00e9 \u00e0 l&rsquo;<a title=\"Exposition universelle de 1937\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Exposition_universelle_de_1937\">Exposition universelle de 1937<\/a>\u00a0(officiellement\u00a0<i>Exposition internationale des arts et des techniques appliqu\u00e9s \u00e0 la vie moderne<\/i>), \u00e0 Paris, au pavillon de l&rsquo;Espagne (1937,\u00a0<a title=\"Josep Llu\u00eds Sert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Josep_Llu%C3%ADs_Sert\">Josep Llu\u00eds Sert<\/a>\u00a0architecte) qui ouvre au public le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1937-07-12\" data-sort-value=\"1937-07-12\">12 juillet 1937<\/time><sup id=\"cite_ref-68\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-68\">68<\/a><\/sup>. Dans cet \u00e9difice, pour lequel l&rsquo;\u0153uvre a \u00e9t\u00e9 con\u00e7ue, l&rsquo;installation d&rsquo;<a title=\"Alexander Calder\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexander_Calder\">Alexander Calder<\/a>\u00a0<i>Fontaine de mercure<\/i>\u00a0(1937) lui fait face. Ult\u00e9rieurement, Calder l&rsquo;offrira \u00e0\u00a0<a title=\"Joan Mir\u00f3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joan_Mir%C3%B3\">Joan Mir\u00f3<\/a>. Elle se trouve actuellement \u00e0 la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Fondation Joan Mir\u00f3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fondation_Joan_Mir%C3%B3\">Fondation Joan Mir\u00f3<\/a>, \u00e0\u00a0<a title=\"Barcelone\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Barcelone\">Barcelone<\/a>. En vertu d&rsquo;un accord conclu en 2008, une r\u00e9plique de la\u00a0<i>Fontaine de mercure<\/i>\u00a0(1945\/1946), de plus petites dimensions, cr\u00e9\u00e9e par Calder pour la\u00a0<a class=\"new\" title=\"Calder Foundation (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Calder_Foundation&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Calder Foundation<\/a>\u00a0de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"New-York\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/New-York\">New-York<\/a>\u00a0rejoint\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0au\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e national centre d'art Reina Sof\u00eda\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_national_centre_d%27art_Reina_Sof%C3%ADa\">mus\u00e9e national centre d&rsquo;art Reina Sof\u00eda<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Madrid\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Madrid\">Madrid<\/a><sup id=\"cite_ref-69\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-69\">69<\/a><\/sup>\u00a0o\u00f9 le tableau se trouve depuis 1992.\u00a0<a title=\"Joan Mir\u00f3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joan_Mir%C3%B3\">Joan Mir\u00f3<\/a>\u00a0pr\u00e9sente quant \u00e0 lui au pavillon de l&rsquo;Espagne en 1937\u00a0<i><a title=\"Le Faucheur (Mir\u00f3)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Faucheur_(Mir%C3%B3)\">Le Faucheur<\/a><\/i>,\u00a0<a title=\"Portrait\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait\">portrait<\/a>\u00a0d&rsquo;un\u00a0<a title=\"Paysan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paysan\">paysan<\/a>\u00a0<a title=\"Catalogne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Catalogne\">catalan<\/a>\u00a0aujourd&rsquo;hui perdu. Il existe \u00e0 Barcelone une r\u00e9plique du pavillon de l&rsquo;Espagne qui sert de biblioth\u00e8que \u00e0 l&rsquo;<a title=\"Universit\u00e9 de Barcelone\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Universit%C3%A9_de_Barcelone\">universit\u00e9 de Barcelone<\/a>. Une copie de\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0y est install\u00e9e.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">De 1937 \u00e0\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1939-09\" data-sort-value=\"1939-09\">septembre 1939<\/time>,\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0est en itin\u00e9rance pour \u00eatre pr\u00e9sent\u00e9 dans plusieurs pays europ\u00e9ens, puis aux \u00c9tats-Unis, notamment pour lever des fonds aux b\u00e9n\u00e9fice des r\u00e9publicains espagnols<sup id=\"cite_ref-ref_auto_1_61-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-ref_auto_1-61\">61<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Apr\u00e8s avoir \u00e9t\u00e9 expos\u00e9e \u00e0 la r\u00e9trospective \u00ab\u00a0Picasso\u00a0: Forty Years of His Art\u00a0\u00bb (1939) au\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"MoMA\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/MoMA\">MoMA<\/a>\u00a0de New York, la toile y reste durant une quarantaine d&rsquo;ann\u00e9es, en raison de l&rsquo;entr\u00e9e de l&rsquo;Europe dans la\u00a0<a title=\"Seconde Guerre mondiale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Seconde_Guerre_mondiale\">Seconde Guerre mondiale<\/a>\u00a0et du refus cat\u00e9gorique de Picasso, engag\u00e9 aupr\u00e8s du\u00a0<a title=\"Parti communiste fran\u00e7ais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Parti_communiste_fran%C3%A7ais\">Parti communiste fran\u00e7ais<\/a>, de laisser partir l&rsquo;\u0153uvre en Espagne tant que \u00ab\u00a0les libert\u00e9s publiques [n&rsquo;y seraient pas] r\u00e9tablies\u00a0\u00bb, ainsi qu&rsquo;il le stipule dans la lettre \u00e9crite avec son avocat,\u00a0<a title=\"Roland Dumas\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roland_Dumas\">Roland Dumas<\/a>, le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1970-11-14\" data-sort-value=\"1970-11-14\">14 novembre 1970<\/time><sup id=\"cite_ref-70\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-70\">70<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-71\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-71\">71<\/a><\/sup>. Elle fait impression sur les Am\u00e9ricains et inspire notamment\u00a0<i><a title=\"The American People Series 20: Die\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/The_American_People_Series_20:_Die\">The American People Series #20: Die<\/a><\/i>\u00a0(1967), tableau embl\u00e9matique de l&rsquo;artiste afro-am\u00e9ricaine\u00a0<a title=\"Faith Ringgold\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Faith_Ringgold\">Faith Ringgold<\/a><sup id=\"cite_ref-72\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-72\">72<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;\u0153uvre est envoy\u00e9e en\u00a0<a title=\"Espagne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Espagne\">Espagne<\/a>\u00a0le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1981-09-09\" data-sort-value=\"1981-09-09\">9 septembre 1981<\/time><sup id=\"cite_ref-73\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-73\">73<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-74\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-74\">74<\/a><\/sup>, apr\u00e8s la mort de Picasso en 1973, apr\u00e8s la mort de Franco en\u00a0<a title=\"1975\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1975\">1975<\/a>\u00a0et surtout, apr\u00e8s la mise en place en d\u00e9cembre 1978, d&rsquo;une\u00a0<a title=\"Constitution espagnole de 1978\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Constitution_espagnole_de_1978\">Constitution<\/a>\u00a0et d&rsquo;un\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Gouvernement espagnol\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gouvernement_espagnol\">gouvernement d\u00e9mocratiques<\/a>\u00a0en Espagne. Ce fut un symbole d&rsquo;autant plus fort de la fin de la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Dictature franquiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dictature_franquiste\">dictature franquiste<\/a>\u00a0et de la\u00a0<a title=\"Transition d\u00e9mocratique espagnole\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Transition_d%C3%A9mocratique_espagnole\">transition d\u00e9mocratique<\/a>\u00a0que, quelques mois plus t\u00f4t, les d\u00e9mocrates espagnols ont r\u00e9ussi \u00e0 contrer une\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Coup d'\u00c9tat du 23 f\u00e9vrier 1981\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Coup_d%27%C3%89tat_du_23_f%C3%A9vrier_1981\">tentative de coup d&rsquo;\u00c9tat<\/a>\u00a0le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1981-02-23\" data-sort-value=\"1981-02-23\">23 f\u00e9vrier 1981<\/time>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le tableau est expos\u00e9 au\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e du Prado\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Prado\">mus\u00e9e du Prado<\/a>\u00a0\u00e0 compter du\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1981-10-25\" data-sort-value=\"1981-10-25\">25 octobre 1981<\/time>\u00a0(date du 100<sup>e<\/sup>\u00a0anniversaire de la naissance de Picasso), puis int\u00e8gre la collection permanente du\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e national centre d'art Reina Sof\u00eda\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_national_centre_d%27art_Reina_Sof%C3%ADa\">mus\u00e9e national centre d&rsquo;art Reina Sof\u00eda<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Madrid\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Madrid\">Madrid<\/a>\u00a0lors de son inauguration en 1992<sup id=\"cite_ref-75\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-75\">75<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Expositions_temporaires_autour_de_Guernica\">Expositions temporaires autour de\u00a0<i>Guernica<\/i><\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>\u00ab\u00a0Piti\u00e9 et terreur\u00a0: le chemin vers Guernica\u00a0\u00bb (<i>Piedad y terror en Picasso\u00a0: El camino a Guernica<\/i>),\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e national centre d'art Reina Sof\u00eda\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_national_centre_d%27art_Reina_Sof%C3%ADa\">mus\u00e9e Reina Sof\u00eda<\/a>, du\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"04-04\" data-sort-value=\"04-04\">4 avril<\/time>\u00a0au\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2017-09-04\" data-sort-value=\"2017-09-04\">4 septembre 2017<\/time>, grande exposition consacr\u00e9e \u00e0\u00a0<a title=\"Pablo Picasso\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pablo_Picasso\">Picasso<\/a>\u00a0et plus particuli\u00e8rement \u00e0\u00a0<i>Guernica<\/i>, \u00e0 l&rsquo;occasion des 80\u00a0ans de l&rsquo;\u0153uvre et des 25\u00a0ans de l&rsquo;arriv\u00e9e de celle-ci au mus\u00e9e, rassemblant 180\u00a0\u0153uvres, photos et documents<sup id=\"cite_ref-76\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-76\">76<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-77\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-77\">77<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li>En 2018, du\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"03-27\" data-sort-value=\"03-27\">27 mars<\/time>\u00a0au\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"07-29\" data-sort-value=\"07-29\">29 juillet<\/time>, le\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e Picasso (Paris)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_Picasso_(Paris)\">mus\u00e9e national Picasso-Paris<\/a>\u00a0pr\u00e9sente l&rsquo;exposition temporaire \u00ab\u00a0Guernica\u00a0\u00bb, qui rassemble des esquisses et \u00ab\u00a0post-scriptums\u00a0\u00bb pr\u00eat\u00e9s par le mus\u00e9e Reina Sof\u00eda, et qui comprend une partie sur l&rsquo;analyse et la gen\u00e8se de l&rsquo;\u0153uvre et une autre sur sa post\u00e9rit\u00e9 et son influence sur les \u0153uvres post\u00e9rieures<sup id=\"cite_ref-78\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-78\">78<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-79\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-79\">79<\/a><\/sup>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"\u0152uvres_ex\u00e9cut\u00e9es_d'apr\u00e8s_Guernica\"><span id=\".C5.92uvres_ex.C3.A9cut.C3.A9es_d.27apr.C3.A8s_Guernica\"><\/span>\u0152uvres ex\u00e9cut\u00e9es d&rsquo;apr\u00e8s\u00a0<i>Guernica<\/i><\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Les_tapisseries\">Les tapisseries<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vingt ans apr\u00e8s avoir r\u00e9alis\u00e9\u00a0<i>Guernica<\/i>, Pablo Picasso demanda \u00e0 Jacqueline et\u00a0<a title=\"Ren\u00e9 D\u00fcrrbach\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ren%C3%A9_D%C3%BCrrbach\">Ren\u00e9 D\u00fcrrbach<\/a>\u00a0de transposer la peinture en tapisserie. Trois exemplaires ont \u00e9t\u00e9 tiss\u00e9s\u00a0; un se trouve dans la salle des d\u00e9lib\u00e9rations du\u00a0<a title=\"Si\u00e8ge des Nations unies\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Si%C3%A8ge_des_Nations_unies\">si\u00e8ge des Nations unies<\/a>, \u00e0\u00a0<a title=\"New York\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/New_York\">New York<\/a>, un autre au\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e Unterlinden\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_Unterlinden\">mus\u00e9e Unterlinden<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Colmar\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Colmar\">Colmar<\/a>\u00a0et le troisi\u00e8me au\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e d'art moderne de Gunma\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_d%27art_moderne_de_Gunma\">mus\u00e9e d&rsquo;art moderne de Gunma<\/a>\u00a0au Japon.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;exemplaire \u00e0 l&rsquo;entr\u00e9e du\u00a0<a title=\"Conseil de s\u00e9curit\u00e9 des Nations unies\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Conseil_de_s%C3%A9curit%C3%A9_des_Nations_unies\">Conseil de s\u00e9curit\u00e9 des Nations unies<\/a>\u00a0a \u00e9t\u00e9 donn\u00e9 en\u00a0<a title=\"1985\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1985\">1985<\/a>\u00a0par\u00a0<a title=\"Nelson Rockefeller\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nelson_Rockefeller\">Nelson Rockefeller<\/a>. La tapisserie veut rappeler les horreurs de la guerre. N\u00e9anmoins, le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2003-02-05\" data-sort-value=\"2003-02-05\">5 f\u00e9vrier 2003<\/time>, elle a \u00e9t\u00e9 recouverte d&rsquo;un grand voile bleu lorsque\u00a0<a title=\"Colin Powell\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Colin_Powell\">Colin Powell<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"John Negroponte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/John_Negroponte\">John Negroponte<\/a>\u00a0ont tent\u00e9 de trouver des appuis \u00e0 la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Guerre en Iraq (2003-2005)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guerre_en_Iraq_(2003-2005)\">guerre en Iraq<\/a>\u00a0au Conseil de s\u00e9curit\u00e9. Selon les diplomates am\u00e9ricains,\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0il serait inappropri\u00e9 que Colin Powell parle aux m\u00e9dias du monde de la guerre en Iraq entre l&rsquo;image d\u2019un cheval agonisant et celle d\u2019une m\u00e8re tenant son enfant mort entre les mains\u00a0\u00bb<\/span>, pr\u00e9textant qu&rsquo;un fond bleu conviendrait mieux \u00e0 la diffusion t\u00e9l\u00e9vis\u00e9e que les couleurs grise et noire du tableau<sup id=\"cite_ref-80\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-80\">80<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-81\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-81\">81<\/a><\/sup>. Le jeudi 25 janvier 2021, la fondation Rockefeller a r\u00e9cup\u00e9r\u00e9 cette tapisserie sur demande de Nelson Rockefeller Junior<sup id=\"cite_ref-82\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-82\">82<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-83\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-83\">83<\/a><\/sup>, avant qu&rsquo;elle ne soit expos\u00e9e \u00e0 nouveau \u00e0 l&rsquo;entr\u00e9e du Conseil de s\u00e9curit\u00e9 le samedi\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2022-02-05\" data-sort-value=\"2022-02-05\">5 f\u00e9vrier 2022<\/time>, apr\u00e8s avoir \u00e9t\u00e9 nettoy\u00e9e et restaur\u00e9e<sup id=\"cite_ref-84\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-84\">84<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Pastiches_et_d\u00e9tournements\"><span id=\"Pastiches_et_d.C3.A9tournements\"><\/span>Pastiches et d\u00e9tournements<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">En 1973, le peintre am\u00e9ricain\u00a0<a title=\"Peter Saul\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peter_Saul\">Peter Saul<\/a>\u00a0peint sa propre version de\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0avec des couleurs vives et des personnages qui semblent sortis d&rsquo;un dessin anim\u00e9<sup id=\"cite_ref-85\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-85\">85<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le peintre p\u00e9ruvien\u00a0<a title=\"Herman Braun-Vega\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Herman_Braun-Vega\">Herman Braun-Vega<\/a>\u00a0fait de nombreuses r\u00e9f\u00e9rences \u00e0\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0dans son \u0153uvre. Il en extrait des \u00e9l\u00e9ments qu&rsquo;il replace dans un contexte nouveau. C&rsquo;est le cas, par exemple dans\u00a0<i>La lecture \u00e0 l&rsquo;atelier (Vermeer et Picasso)<\/i><sup id=\"cite_ref-86\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-86\">86<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;artiste am\u00e9ricain\u00a0<a title=\"Ron English\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ron_English\">Ron English<\/a>\u00a0qui consid\u00e8re Guernica comme un th\u00e8me moderne de la peinture<sup id=\"cite_ref-87\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-87\">87<\/a><\/sup>, en propose une centaine de versions<sup id=\"cite_ref-88\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_note-88\">88<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Notes_et_r\u00e9f\u00e9rences\"><span id=\"Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences\"><\/span>Notes et r\u00e9f\u00e9rences<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"reference-cadre\" style=\"text-align: justify;\" tabindex=\"0\">\n<div class=\"references-small decimal\">\n<ol class=\"references\">\n<li id=\"cite_note-museoreinasofia-1\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-museoreinasofia_1-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-museoreinasofia_1-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-museoreinasofia_1-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-museoreinasofia_1-3\">d<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-museoreinasofia_1-4\">e<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-museoreinasofia_1-5\">f<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Nacional_Centro_de_Arte_Reina_Sof\u00eda\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Museo_Nacional_Centro_de_Arte_Reina_Sof\u00eda\" class=\"ouvrage\">Museo Nacional Centro de Arte Reina Sof\u00eda, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.museoreinasofia.es\/coleccion\/obra\/guernica?id=322\" rel=\"nofollow\"><cite>Obras\u00a0: Guernica<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.museoreinasofia.es%2Fcoleccion%2Fobra%2Fguernica%3Fid%3D322\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">museoreinasofia.es<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2013-05-07\" data-sort-value=\"2013-05-07\">7 mai 2013<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-2\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-2\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#Gervereau1996\">Gervereau 1996<\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=EllGAQAAIAAJ&amp;dq=%22guernica%22+%22les+plus%22%22au+monde%22&amp;hl=fr&amp;sa=X&amp;ei=2ElfUf_oHYqnhAe1qoHgDA&amp;ved=0CE4Q6AEwBg\" rel=\"nofollow\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0173<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3DEllGAQAAIAAJ%26dq%3D%2522guernica%2522%2B%2522les%2Bplus%2522%2522au%2Bmonde%2522%26hl%3Dfr%26sa%3DX%26ei%3D2ElfUf_oHYqnhAe1qoHgDA%26ved%3D0CE4Q6AEwBg\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-3\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-3\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Revue d&rsquo;esth\u00e9tique<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a027-28,\u00a0<a title=\"Presses universitaires de France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Presses_universitaires_de_France\">Presses universitaires de France<\/a>, 1995,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=hWtRAAAAYAAJ&amp;dq=guernica+%22tableaux+les+plus+c%C3%A9l%C3%A8bres%22&amp;sa=X&amp;ei=OUlfUYyhM-Oy7AbJp4H4DA&amp;ved=0CEoQ6AEwBA\" rel=\"nofollow\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0102<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3DhWtRAAAAYAAJ%26dq%3Dguernica%2B%2522tableaux%2Bles%2Bplus%2Bc%25C3%25A9l%25C3%25A8bres%2522%26sa%3DX%26ei%3DOUlfUYyhM-Oy7AbJp4H4DA%26ved%3D0CEoQ6AEwBA\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-4\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-4\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Spencer C. Tucker,\u00a0<i>Battles that Changed History: An Encyclopedia of World Conflict<\/i>, ABC-CLIO, 2010,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=SWBkx0UlgMAC&amp;pg=PA452&amp;dq=%22guernica%22+%22most+famous%22\" rel=\"nofollow\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0452<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3DSWBkx0UlgMAC%26pg%3DPA452%26dq%3D%2522guernica%2522%2B%2522most%2Bfamous%2522\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-5\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-5\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Lois Fichner-Rathus,\u00a0<i>Foundations of Art and Design<\/i>, Cengage Learning, 2011,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=3hfoZ8mgKBQC&amp;pg=PT208&amp;dq=%22guernica%22+%22most+famous%22\" rel=\"nofollow\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0192<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3D3hfoZ8mgKBQC%26pg%3DPT208%26dq%3D%2522guernica%2522%2B%2522most%2Bfamous%2522\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:0-6\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-:0_6-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2017\" class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<cite>Il y a 80 ans, Picasso peignait l&rsquo;horreur de Guernica<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>FIGARO<\/i>,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2017-04-26\" data-sort-value=\"2017-04-26\">26 avril 2017<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.lefigaro.fr\/arts-expositions\/2017\/04\/26\/03015-20170426ARTFIG00180-il-y-a-80-ans-picasso-peignait-l-horreur-de-guernica.php\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.lefigaro.fr%2Farts-expositions%2F2017%2F04%2F26%2F03015-20170426ARTFIG00180-il-y-a-80-ans-picasso-peignait-l-horreur-de-guernica.php\">archive<\/a>]<\/small>, consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2017-12-03\" data-sort-value=\"2017-12-03\">3 d\u00e9cembre 2017<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-7\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-7\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#van_Hensbergen_icon\">van Hensbergen 2013<\/a>,\u00a0<a class=\"external autonumber\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=7MbJ7bzsbo8C&amp;pg=PA25p.25\" rel=\"nofollow\">[1]<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3D7MbJ7bzsbo8C%26pg%3DPA25p.25\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-8\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-8\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#van_Hensbergen_icon\">van Hensbergen 2005<\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=8TO5wF6wUfoC&amp;pg=PA26&amp;dq=%22initially+wary%22\" rel=\"nofollow\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a026<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3D8TO5wF6wUfoC%26pg%3DPA26%26dq%3D%2522initially%2Bwary%2522\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-9\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-9\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#Weisberg2003\">Weisberg 2003<\/a>, pages\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=5UFLw_IMc_kC&amp;pg=PA224&amp;dq=%22may%201%22%20%22early%20in%20june%22\" rel=\"nofollow\">224<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3D5UFLw_IMc_kC%26pg%3DPA224%26dq%3D%2522may%25201%2522%2520%2522early%2520in%2520june%2522\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0et\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=5UFLw_IMc_kC&amp;pg=PA227&amp;dq=%22may%201%22%20%22june%204%22\" rel=\"nofollow\">227<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3D5UFLw_IMc_kC%26pg%3DPA227%26dq%3D%2522may%25201%2522%2520%2522june%25204%2522\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Sketches-10\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-Sketches_10-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-Sketches_10-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-Sketches_10-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-Sketches_10-3\">d<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-Sketches_10-4\">e<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#Weisberg2003\">Weisberg 2003<\/a>, page\u00a0<a class=\"external autonumber\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=5UFLw_IMc_kC&amp;pg=PA224&amp;dq=%22three%20phases%20of%20work%22224\" rel=\"nofollow\">[2]<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3D5UFLw_IMc_kC%26pg%3DPA224%26dq%3D%2522three%2520phases%2520of%2520work%2522224\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-11\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-11\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#Weisberg2003\">Weisberg 2003<\/a>, page\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=5UFLw_IMc_kC&amp;pg=PA224&amp;dq=%22may%2011%22%20%22early%20in%20june%22\" rel=\"nofollow\">224<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3D5UFLw_IMc_kC%26pg%3DPA224%26dq%3D%2522may%252011%2522%2520%2522early%2520in%2520june%2522\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-12\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-12\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Lydia Gasman,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=b-1x1iiHSvAC&amp;pg=PA10&amp;dq=%22guernica%22%20%22june%201937%22p.10\" rel=\"nofollow\"><i>War and the Cosmos in Picasso&rsquo;s Texts, 1936-1940<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3Db-1x1iiHSvAC%26pg%3DPA10%26dq%3D%2522guernica%2522%2520%2522june%25201937%2522p.10\">archive<\/a>]<\/small>, iUniverse, 2007.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-13\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-13\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">\u00ab\u00a0Le myst\u00e8re Picasso\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Secrets d&rsquo;histoire<\/i>,\u00a0<a title=\"France 2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/France_2\">France 2<\/a>, diffus\u00e9 le 9 avril 2013 \u00e0 20 h 45 (<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.france2.fr\/emissions\/secrets-d-histoire\/diffusions\/09-04-2013_49706\" rel=\"nofollow\">replay<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.france2.fr%2Femissions%2Fsecrets-d-histoire%2Fdiffusions%2F09-04-2013_49706\">archive<\/a>]<\/small>). Extrait de 1 h 01 min 50 s \u00e0 1 h 02 min 00 s\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Dora, tout au long de la cr\u00e9ation de\u00a0<i>Guernica<\/i>, est \u00e0 ses c\u00f4t\u00e9s en tant que photographe. C&rsquo;est la premi\u00e8re fois que Picasso autorise une pr\u00e9sence aupr\u00e8s de lui alors qu&rsquo;il peint.\u00a0\u00bb<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-14\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-14\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">J\u00e9r\u00f4me Serri, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.lexpress.fr\/culture\/livre\/picasso-dora-maar-il-faisait-tellement-noir_811217.html\" rel=\"nofollow\">Quand Dora Maar photographiait\u00a0<i>Guernica<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.lexpress.fr%2Fculture%2Flivre%2Fpicasso-dora-maar-il-faisait-tellement-noir_811217.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb,\u00a0<i><a title=\"L'Express\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Express\">L&rsquo;Express<\/a><\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"Premier\">1<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0mai 2006.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-15\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-15\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Thomas Ganzevoort,\u00a0<i><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/ineedartandcoffee.blogspot.fr\/2013\/01\/the-light-bulb-is-sun-metamorphosis-of.html\" rel=\"nofollow\">The Light Bulb Is the Sun: The Metamorphosis of \u201cGuernica\u201d<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fineedartandcoffee.blogspot.fr%2F2013%2F01%2Fthe-light-bulb-is-sun-metamorphosis-of.html\">archive<\/a>]<\/small><\/i>. Reproduction et analyse des photographies des diff\u00e9rents \u00e9tats de la toile.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-16\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-16\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">\u00ab\u00a0Le myst\u00e8re Picasso\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Secrets d&rsquo;histoire<\/i>,\u00a0<a title=\"France 2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/France_2\">France 2<\/a>, diffus\u00e9 le 9 avril 2013 \u00e0 20 h 45 (<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.france2.fr\/emissions\/secrets-d-histoire\/diffusions\/09-04-2013_49706\" rel=\"nofollow\">replay<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.france2.fr%2Femissions%2Fsecrets-d-histoire%2Fdiffusions%2F09-04-2013_49706\">archive<\/a>]<\/small>). Anne Baldassari, biographe de Picasso et pr\u00e9sidente du mus\u00e9e national Picasso de Paris, y dit, de 1 h 02 min 10 s \u00e0 1 h 02 min 14 s\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Les photographies faites par Dora Maar sont utilis\u00e9es par Picasso pour changer la peinture.\u00a0\u00bb<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-17\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-17\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">\u00ab\u00a0Le myst\u00e8re Picasso\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Secrets d&rsquo;histoire<\/i>,\u00a0<a title=\"France 2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/France_2\">France 2<\/a>, diffus\u00e9 le 9 avril 2013 \u00e0 20 h 45 (<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.france2.fr\/emissions\/secrets-d-histoire\/diffusions\/09-04-2013_49706\" rel=\"nofollow\">replay<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.france2.fr%2Femissions%2Fsecrets-d-histoire%2Fdiffusions%2F09-04-2013_49706\">archive<\/a>]<\/small>). Anne Baldassari, biographe de Picasso et pr\u00e9sidente du mus\u00e9e national Picasso de Paris, y dit, de 1 h 02 min 14 s \u00e0 1 h 02 min 18 s\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0C&rsquo;est une esp\u00e8ce d&rsquo;\u0153uvre \u00e0 deux mains qui se fait pendant cette p\u00e9riode.\u00a0\u00bb<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-18\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-18\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#Martin2012\">Martin 2012<\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=dzzAMuRX3PYC&amp;pg=PA1&amp;dq=monumental\" rel=\"nofollow\">premi\u00e8re page<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3DdzzAMuRX3PYC%26pg%3DPA1%26dq%3Dmonumental\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-19\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-19\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Helmut G\u00f6bel, \u00ab\u00a0Le gris chez Pablo Picasso, Alberto Giacometti et Gerhard Richter\u00a0\u00bb, in\u00a0<i>Couleur de la morale, morale de la couleur<\/i>, Presses Universitaires de Franche-Comt\u00e9, 2010,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=X1RPAQAAIAAJ&amp;dq=%22Guernica+de+Pablo+Picasso,+point+culminant+de+l%27histoire+de+la+grisaille%22#search_anchor\" rel=\"nofollow\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0273<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3DX1RPAQAAIAAJ%26dq%3D%2522Guernica%2Bde%2BPablo%2BPicasso%2C%2Bpoint%2Bculminant%2Bde%2Bl%2527histoire%2Bde%2Bla%2Bgrisaille%2522%23search_anchor\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0de Pablo Picasso, point culminant de l&rsquo;histoire de la grisaille.\u00a0\u00bb<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-20\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-20\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"BouvardMercierMus\u00e9e_national_Picasso-Paris,_Les_Abattoirs_de_Toulouse2018\" class=\"ouvrage\"><span id=\"\u00c9milie_BouvardG\u00e9raldine_MercierMus\u00e9e_national_Picasso-Paris,_Les_Abattoirs_de_Toulouse2018\" class=\"ouvrage\">\u00c9milie\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Bouvard<\/span>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"directeur de publication\">dir.<\/abbr>) et G\u00e9raldine\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Mercier<\/span>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"directeur de publication\">dir.<\/abbr>), Mus\u00e9e national Picasso-Paris, Les Abattoirs de Toulouse,\u00a0<cite class=\"italique\">Guernica<\/cite>\u00a0(cat. exp. Paris, Mus\u00e9e national Picasso-Paris, 27 mars-29 juillet 2018, Toulouse, Les Abattoirs, Mus\u00e9e-FRAC-Occitanie Toulouse, 15 mars-25 ao\u00fbt 2019), Gallimard Mus\u00e9e Picasso-Paris,\u00a0<time>2018<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-07-277624-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-07-277624-3\"><span class=\"nowrap\">978-2-07-277624-3<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0: nombreuses reproductions avec des plans rapproch\u00e9s.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Ripolin-21\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-Ripolin_21-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-Ripolin_21-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#Gervereau1996\">Gervereau 1996<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a020 (cit\u00e9 par\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#Latour2013\">Latour 2013<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a063).<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-22\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-22\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : espagnol\">(es)<\/abbr>\u00a0Marc Montijano Ca\u00f1ellas,\u00a0<i>Guernica de Pablo Picasso<\/i>, Homines.com, 2004.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Latour201361-62-23\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-Latour201361-62_23-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#Latour2013\">Latour 2013<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a061-62.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Latour201363-24\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-Latour201363_24-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#Latour2013\">Latour 2013<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a063.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-25\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-25\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : espagnol\">(es)<\/abbr>\u00a0Valeriano Bozal,\u00a0<i>Historia del arte en Espa\u00f1a<\/i>, AKAL, 1995,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=-HaYeAdzV8QC&amp;pg=PA101&amp;dq=guernica+expresionista\" rel=\"nofollow\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0101<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3D-HaYeAdzV8QC%26pg%3DPA101%26dq%3Dguernica%2Bexpresionista\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-26\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-26\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Gervereau1996\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Laurent_Gervereau1996\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Laurent Gervereau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Laurent_Gervereau\">Laurent Gervereau<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">Autopsie d&rsquo;un chef-d&rsquo;\u0153uvre, Guernica<\/cite>, \u00e9ditions Paris-M\u00e9diterran\u00e9e,\u00a0<time>1996<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0185<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-27\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-27\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Oriol_Anguera1979\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Antonio_Oriol_Anguera1979\" class=\"ouvrage\">Antonio Oriol Anguera,\u00a0<cite class=\"italique\">Guernica<\/cite>, Soci\u00e9t\u00e9 fran\u00e7aise du livre,\u00a0<time>1979<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a050<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-28\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-28\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Antonio Oriol Anguera,\u00a0<abbr class=\"abbr nowrap italique\" title=\"opere citato (\u00ab dans l'ouvrage cit\u00e9 \u00bb)\">op. cit.<\/abbr>\u00a0, p. 68.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:1-29\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-:1_29-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2017\" class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<cite>Avec \u00ab\u00a0Guernica\u00a0\u00bb, Picasso signe un acte politique<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>La Croix<\/i>,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2017-08-07\" data-sort-value=\"2017-08-07\">7 ao\u00fbt 2017<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Serial Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Serial_Number\">ISSN<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/portal.issn.org\/resource\/issn\/0242-6056\" rel=\"nofollow\">0242-6056<\/a><\/span>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.la-croix.com\/Monde\/Europe\/Guernica-Picasso-signe-acte-politique-2017-08-07-1200868119\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.la-croix.com%2FMonde%2FEurope%2FGuernica-Picasso-signe-acte-politique-2017-08-07-1200868119\">archive<\/a>]<\/small>, consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2017-12-03\" data-sort-value=\"2017-12-03\">3 d\u00e9cembre 2017<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-30\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-30\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Une ampoule \u00e9lectrique se traduit en espagnol par \u00ab\u00a0<span class=\"lang-es\" lang=\"es\">bombilla<\/span>\u00a0\u00bb et bombe par \u00ab\u00a0<span class=\"lang-es\" lang=\"es\">bomba<\/span>\u00a0\u00bb. Cf.<span id=\"Attlee2017\" class=\"ouvrage\"><span id=\"James_Attlee2017\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0James Attlee,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Guernica\u00a0: Painting the End of the World<\/cite>, Head of Zeus Ltd,\u00a0<time>2017<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a030<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-31\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-31\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Crousse2017\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Nicolas_Crousse2017\" class=\"ouvrage\">Nicolas Crousse, \u00ab\u00a0<cite>Madrid c\u00e9l\u00e8bre Picasso et se souvient de \u00abGuernica\u00bb<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Le Soir Plus<\/i>,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2017-06-17\" data-sort-value=\"2017-06-17\">17 juin 2017<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/plus.lesoir.be\/100159\/article\/2017-06-17\/madrid-celebre-picasso-et-se-souvient-de-guernica\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fplus.lesoir.be%2F100159%2Farticle%2F2017-06-17%2Fmadrid-celebre-picasso-et-se-souvient-de-guernica\">archive<\/a>]<\/small>, consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2017-12-03\" data-sort-value=\"2017-12-03\">3 d\u00e9cembre 2017<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-32\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-32\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Oriol_Anguera1979\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Antonio_Oriol_Anguera1979\" class=\"ouvrage\">Antonio Oriol Anguera,\u00a0<cite class=\"italique\">Guernica<\/cite>, Soci\u00e9t\u00e9 fran\u00e7aise du livre,\u00a0<time>1979<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a037<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-33\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-33\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Gervereau1996\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Laurent_Gervereau1996\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Laurent Gervereau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Laurent_Gervereau\">Laurent Gervereau<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">Autopsie d&rsquo;un chef-d&rsquo;\u0153uvre, Guernica<\/cite>, \u00e9ditions Paris-M\u00e9diterran\u00e9e,\u00a0<time>1996<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0192<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-34\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-34\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Sa bouche est \u00e9dent\u00e9e, symbolisant une personne d\u00e9sarm\u00e9e. Les bras vers le ciel et les flammes rappellent le bombardement de bombes incendiaires. Cf\u00a0<span id=\"Vallent\u00edn1957\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Antonina_Vallent\u00edn1957\" class=\"ouvrage\">Antonina Vallent\u00edn,\u00a0<cite class=\"italique\">Pablo Picasso<\/cite>,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Albin Michel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Albin_Michel\">Albin Michel<\/a>,\u00a0<time>1957<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0329<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-35\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-35\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2017\" class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<cite>\u00ab\u00a0Guernica\u00a0\u00bb, chronique d&rsquo;une sc\u00e8ne d&rsquo;horreur, a \u00e9t\u00e9 peint il y a 80 ans<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>rts.ch<\/i>,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2017-07-18\" data-sort-value=\"2017-07-18\">18 juillet 2017<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.rts.ch\/info\/culture\/arts-visuels\/8784876--guernica-chronique-d-une-scene-d-horreur-a-ete-peint-il-y-a-80-ans.html\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.rts.ch%2Finfo%2Fculture%2Farts-visuels%2F8784876--guernica-chronique-d-une-scene-d-horreur-a-ete-peint-il-y-a-80-ans.html\">archive<\/a>]<\/small>, consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2017-12-03\" data-sort-value=\"2017-12-03\">3 d\u00e9cembre 2017<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-36\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-36\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#Gervereau1996\">Gervereau 1996<\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=EllGAQAAIAAJ&amp;dq=%22de+mayo%22+%22guernica%22+%22bras+lev%C3%A9s%22#search_anchor\" rel=\"nofollow\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a071<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3DEllGAQAAIAAJ%26dq%3D%2522de%2Bmayo%2522%2B%2522guernica%2522%2B%2522bras%2Blev%25C3%25A9s%2522%23search_anchor\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Il importe de citer \u00e9galement le\u00a0<i>3 de Mayo<\/i>, dont les fameux bras lev\u00e9s du fusill\u00e9 rappellent in\u00e9vitablement ceux de la femme de droite de la grande toile. Picasso est alors saisi d&rsquo;un \u00e9tat d&rsquo;esprit. Un \u00e9tat d&rsquo;esprit qui lui montre combien la d\u00e9nonciation peut s&rsquo;accompagner d&rsquo;une descente dans l&rsquo;inconscient \u00e0 travers le monstrueux, le pitoyable, l&rsquo;aberrant. Picasso a la m\u00eame ambition\u00a0: ne pas seulement illustrer un \u00e9v\u00e9nement particulier, mais en faire un objet anormal et intemporel.\u00a0\u00bb<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-37\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-37\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>N\u00a0: Revista de cultura<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a0144-152, Clarin, 2006,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=D-g6AQAAIAAJ&amp;dq=%22levanta+los+brazos%22#search_anchor\" rel=\"nofollow\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0115<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3DD-g6AQAAIAAJ%26dq%3D%2522levanta%2Blos%2Bbrazos%2522%23search_anchor\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"es\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">la figura central de la obra de Goya -un hombre de camisa blanca que, desesperado, levanta los brazos- tambi\u00e9n aparece de manera estilizada en el Guernica.<\/span>\u00a0\u00bb<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-38\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-38\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Santiago Sebasti\u00e1n,\u00a0<i>El \u201cGuernica\u201d y otras obras de Picasso: contextos iconogr\u00e1ficos<\/i>, Universidad de Murcia, 1984,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=-sgN1ATlgJ0C&amp;pg=PA90&amp;dq=%22poussin%22%20%22guernica%22\" rel=\"nofollow\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a090<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3D-sgN1ATlgJ0C%26pg%3DPA90%26dq%3D%2522poussin%2522%2520%2522guernica%2522\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"es\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">Por lo que respecta al \u201cGuernica\u201d lo ha estudiado desde este punto de vista de la relaci\u00f3n con el arte anterior el mencionado [Anthony] Blunt [\u2026] en el cuadro de [Poussin] en Chantilly ve\u00eda ecos de la mujer de los brazos levantados y de la madre con el ni\u00f1o muerto.<\/span>\u00a0\u00bb<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Chantilly-39\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-Chantilly_39-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-Chantilly_39-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Domaine de Chantilly,\u00a0<i><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.chateaudechantilly.com\/sites\/default\/files\/Massacre_innocents.pdf\" rel=\"nofollow\">Le Massacre des Innocents<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.chateaudechantilly.com%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2FMassacre_innocents.pdf\">archive<\/a>]<\/small><\/i>, CRDP de l&rsquo;Acad\u00e9mie d&rsquo;Amiens, 2008.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-40\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-40\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Thomas Buser,\u00a0<i>Experiencing Art Around Us<\/i>, Cengage Learning, 2006,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=m8yZK0QulMIC&amp;pg=PA441&amp;dq=%22pieta%22\" rel=\"nofollow\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0441<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3Dm8yZK0QulMIC%26pg%3DPA441%26dq%3D%2522pieta%2522\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-41\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-41\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.gse.harvard.edu\/directory\/faculty\/faculty-detail\/?fc=314&amp;flt=e&amp;sub=all\" rel=\"nofollow\">Catherine Z. Elgin<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.gse.harvard.edu%2Fdirectory%2Ffaculty%2Ffaculty-detail%2F%3Ffc%3D314%26flt%3De%26sub%3Dall\">archive<\/a>]<\/small>, \u00ab\u00a0Comprendre\u00a0: l&rsquo;art et la science\u00a0\u00bb, in\u00a0<i>Lire Goodman. Les voies de la r\u00e9f\u00e9rence<\/i>, \u00c9ditions de l&rsquo;\u00c9clat, 1992,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=QcafzbaI0akC&amp;pg=PA60&amp;dq=piet%C3%A0\" rel=\"nofollow\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a060<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3DQcafzbaI0akC%26pg%3DPA60%26dq%3Dpiet%25C3%25A0\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-42\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-42\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Russell1980\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Frank_D._Russell1980\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Frank D. Russell,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Guernica\u00a0: The Labyrinth of Narrative and Vision<\/cite>, Allanheld &amp; Schram,\u00a0<time>1980<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0284<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-43\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-43\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Laurent Gervereau,\u00a0<abbr class=\"abbr nowrap italique\" title=\"opere citato (\u00ab dans l'ouvrage cit\u00e9 \u00bb)\">op. cit.<\/abbr>, p. 81.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-44\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-44\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Vallent\u00edn1957\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Antonina_Vallent\u00edn1957\" class=\"ouvrage\">Antonina Vallent\u00edn,\u00a0<cite class=\"italique\">Pablo Picasso<\/cite>,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Albin Michel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Albin_Michel\">Albin Michel<\/a>,\u00a0<time>1957<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0321<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-45\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-45\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">\u00ab\u00a0Le myst\u00e8re Picasso\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Secrets d&rsquo;histoire<\/i>,\u00a0<a title=\"France 2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/France_2\">France 2<\/a>, diffus\u00e9 le 9 avril 2013 \u00e0 20 h 45,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.france2.fr\/emissions\/secrets-d-histoire\/diffusions\/09-04-2013_49706replay\" rel=\"nofollow\">extrait de 1 h 01 min 39 s \u00e0 1 h 01 min 49 s.<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.france2.fr%2Femissions%2Fsecrets-d-histoire%2Fdiffusions%2F09-04-2013_49706replay\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Nantes-46\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-Nantes_46-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Julien Guibreteau,\u00a0<i><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.pedagogie.ac-nantes.fr\/91110203\/0\/fiche___ressourcepedagogique\/&amp;RH=1174322089984\" rel=\"nofollow\">Guernica<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.pedagogie.ac-nantes.fr%2F91110203%2F0%2Ffiche___ressourcepedagogique%2F%26RH%3D1174322089984\">archive<\/a>]<\/small><\/i>, espace p\u00e9dagogique de l&rsquo;<a title=\"Acad\u00e9mie de Nantes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acad%C3%A9mie_de_Nantes\">acad\u00e9mie de Nantes<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-47\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-47\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.franceculture.fr\/emissions\/ouh-la-l-art\/pourquoi-picasso-a-t-il-peint-guernica-en-gris\" rel=\"nofollow\"><cite>Pourquoi Picasso a-t-il peint Guernica en gris\u00a0?<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.franceculture.fr%2Femissions%2Fouh-la-l-art%2Fpourquoi-picasso-a-t-il-peint-guernica-en-gris\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">France Culture<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-12-09\" data-sort-value=\"2021-12-09\">9 d\u00e9cembre 2021<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-48\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-48\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Selon la psychologue et historienne des arts Mary Matthews Gedo, cit\u00e9e par Amber Stitt dans \u00ab\u00a0Dissecting Picasso\u2019s Political Identity: Three Nude Paintings\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Journal of Art History<\/i>,\u00a0<a title=\"Universit\u00e9 de Tampa\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Universit%C3%A9_de_Tampa\">Universit\u00e9 de Tampa<\/a>, volume 4, 2009,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/journal.utarts.com\/articles.php?id=16&amp;type=paper#_ftn18\" rel=\"nofollow\">note 18<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fjournal.utarts.com%2Farticles.php%3Fid%3D16%26type%3Dpaper%23_ftn18\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-49\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-49\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Danislady Mazorra Ruiz,\u00a0<i><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.arqchile.cl\/publicacion_picasso_guernica.htm\" rel=\"nofollow\">Picasso, Guernica y otras obras<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.arqchile.cl%2Fpublicacion_picasso_guernica.htm\">archive<\/a>]<\/small><\/i>, Arqchile.cl.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-50\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-50\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Sa peinture de 1917, intitul\u00e9e\u00a0<i>Cheval \u00e9ventr\u00e9<\/i>, est consid\u00e9r\u00e9e comme une premi\u00e8re approche de ce qui deviendra plus tard le cheval de\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0(Claude Popelin,\u00a0<i>La Tauromachie<\/i>, pr\u00e9face de\u00a0<a title=\"Jean Lacouture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Lacouture\">Jean Lacouture<\/a>\u00a0et Fran\u00e7ois Zumbiehl, \u00e9dition augment\u00e9e par Yves Hart\u00e9,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions du Seuil\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_du_Seuil\">Le Seuil<\/a>, Paris, 1970-1994,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0219).<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-51\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-51\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#Arnheim1962\">Arnheim 1962<\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=yDc3AQAAIAAJ&amp;q=%22brutality+and+darkness%22\" rel=\"nofollow\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0138<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3DyDc3AQAAIAAJ%26q%3D%2522brutality%2Band%2Bdarkness%2522\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-52\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-52\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Jes\u00fas Silva Herzog,\u00a0<i>Cuadernos americanos<\/i>, 1973,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=Rb0TAQAAMAAJ&amp;q=%22cheval+est+un+cheval%22\" rel=\"nofollow\">p. 75<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3DRb0TAQAAMAAJ%26q%3D%2522cheval%2Best%2Bun%2Bcheval%2522\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-53\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-53\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#Arnheim1962\">Arnheim 1962<\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?hl=fr&amp;id=yDc3AQAAIAAJ&amp;q=Barr+Kahn\" rel=\"nofollow\">p. 138<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fhl%3Dfr%26id%3DyDc3AQAAIAAJ%26q%3DBarr%2BKahn\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-54\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-54\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#Gottlieb1964-1965\">Gottlieb 1964-1965<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0106.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-55\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-55\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.denfert.com\/alternative\/dossiers\/minotaure\/\" rel=\"nofollow\">Synth\u00e8se d&rsquo;une conf\u00e9rence de Florence de M\u00e8redieu<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.denfert.com%2Falternative%2Fdossiers%2Fminotaure%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0sur le site\u00a0<i>denfert.com<\/i>\u00a0de l&rsquo;association d&rsquo;aficionados\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.denfert.com\/alternative\/altern\/index.htm\" rel=\"nofollow\">L&rsquo;Alternative<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.denfert.com%2Falternative%2Faltern%2Findex.htm\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-56\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-56\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Picasso_de_Paris2018\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Mus\u00e9e_Picasso_de_Paris2018\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Mus\u00e9e Picasso (Paris)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_Picasso_(Paris)\">Mus\u00e9e Picasso de Paris<\/a>, en collaboration avec Olivier Verhaegen,\u00a0<cite class=\"italique\">Dossier p\u00e9dagogique Guernica<\/cite>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2018-03\" data-sort-value=\"2018-03\">mars 2018<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.museepicassoparis.fr\/sites\/default\/files\/2020-01\/DossierPedagogique_Guernica_paysage_web.pdf\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.museepicassoparis.fr%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2F2020-01%2FDossierPedagogique_Guernica_paysage_web.pdf\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a027<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-57\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-57\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Pierre Daix,\u00a0<i>Pour une histoire culturelle de l&rsquo;art moderne. De David \u00e0 C\u00e9zanne<\/i>, vol. 2, Odile Jacob, 2000,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=pnazgKgL0dQC&amp;lpg=PA250&amp;dq=La%20guerre%20d%27Espagne%20est%20la%20bataille%20de%20la%20r%C3%A9action%20contre%20le%20peuple%2C%20contre%20la%20libert%C3%A9.%20Toute%20ma%20vie%20d%27artiste%20n%27a%20%C3%A9t%C3%A9%20qu%27une%20lutte%20continuelle%20contre%20la%20r%C3%A9action%20et%20la%20mort%20de%20l%27art.&amp;hl=fr&amp;pg=PA250#v=onepage&amp;q=%22La%20guerre%20d'Espagne%20est%20la%20bataille%20de%20la%20r%C3%A9action%20contre%20le%20peuple,%20contre%20la%20libert%C3%A9.%20Toute%20ma%20vie%20d'artiste%20n'a%20%C3%A9t%C3%A9%20qu'une%20lutte%20continuelle%20contre%20la%20r%C3%A9action%20et%20la%20mort%20de%20l'art%22&amp;f=false\" rel=\"nofollow\">p. 250<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3DpnazgKgL0dQC%26lpg%3DPA250%26dq%3DLa%2520guerre%2520d%2527Espagne%2520est%2520la%2520bataille%2520de%2520la%2520r%25C3%25A9action%2520contre%2520le%2520peuple%252C%2520contre%2520la%2520libert%25C3%25A9.%2520Toute%2520ma%2520vie%2520d%2527artiste%2520n%2527a%2520%25C3%25A9t%25C3%25A9%2520qu%2527une%2520lutte%2520continuelle%2520contre%2520la%2520r%25C3%25A9action%2520et%2520la%2520mort%2520de%2520l%2527art.%26hl%3Dfr%26pg%3DPA250%23v%3Donepage%26q%3D%2522La%2520guerre%2520d%27Espagne%2520est%2520la%2520bataille%2520de%2520la%2520r%25C3%25A9action%2520contre%2520le%2520peuple%2C%2520contre%2520la%2520libert%25C3%25A9.%2520Toute%2520ma%2520vie%2520d%27artiste%2520n%27a%2520%25C3%25A9t%25C3%25A9%2520qu%27une%2520lutte%2520continuelle%2520contre%2520la%2520r%25C3%25A9action%2520et%2520la%2520mort%2520de%2520l%27art%2522%26f%3Dfalse\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-58\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-58\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#Larrea1977\">Larrea 1977<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a018.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-59\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-59\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Jos\u00e9 Jim\u00e9nez,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.elmundo.es\/magazine\/num91\/textos\/guerni1.html\" rel=\"nofollow\">La otra guerra del Guernica<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.elmundo.es%2Fmagazine%2Fnum91%2Ftextos%2Fguerni1.html\">archive<\/a>]<\/small>,\u00a0<i>La Revista<\/i>\u00a0d&rsquo;<i><a title=\"El Mundo (Espagne)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/El_Mundo_(Espagne)\">El Mundo<\/a><\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a091, 13 juillet 1997.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-60\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-60\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Picasso et la presse. Entretien avec Georges Tabaraud<\/i>, R\u00e9union des mus\u00e9es nationaux, 2000,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=z7RIAQAAIAAJ&amp;q=%22La+peinture+n%27est+pas+faite+pour+d%C3%A9corer+les+appartements,+c%27est+un+instrument+de+guerre+offensif+et+d%C3%A9fensif+contre+l%27ennemi%22\" rel=\"nofollow\">p.30<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3Dz7RIAQAAIAAJ%26q%3D%2522La%2Bpeinture%2Bn%2527est%2Bpas%2Bfaite%2Bpour%2Bd%25C3%25A9corer%2Bles%2Bappartements%2C%2Bc%2527est%2Bun%2Binstrument%2Bde%2Bguerre%2Boffensif%2Bet%2Bd%25C3%25A9fensif%2Bcontre%2Bl%2527ennemi%2522\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-ref_auto_1-61\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-ref_auto_1_61-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-ref_auto_1_61-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : espagnol\">(es)<\/abbr>\u00a0Fundaci\u00f3n Picasso,\u00a0<i><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/fundacionpicasso.malaga.eu\/export\/sites\/default\/cultura\/fpicasso\/portal\/menu\/seccion_0008\/documentos\/5_Guernica_Es.pdf\" rel=\"nofollow\">Guernica<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Ffundacionpicasso.malaga.eu%2Fexport%2Fsites%2Fdefault%2Fcultura%2Ffpicasso%2Fportal%2Fmenu%2Fseccion_0008%2Fdocumentos%2F5_Guernica_Es.pdf\">archive<\/a>]<\/small><\/i>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Guernica-Penrose-62\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-Guernica-Penrose_62-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-Guernica-Penrose_62-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a title=\"Roland Penrose\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roland_Penrose\">Roland Penrose<\/a>,\u00a0<i>Picasso<\/i>,\u00a0<a title=\"Groupe Flammarion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Groupe_Flammarion\">Flammarion<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Champs\u00a0\u00bb, 1958,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a0607,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0393.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-63\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-63\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Dumas,_Roland,_1922-\" class=\"ouvrage\"><span class=\"nom_auteur\">Dumas, Roland, 1922-<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Roland Dumas, le virtuose diplomate\u00a0: conversations entre confr\u00e8res avec ma\u00eetre Fran\u00e7ois Dessy<\/cite>, La Tour-d&rsquo;Aigues, \u00c9d. de l&rsquo;Aube, 269\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-8159-1062-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-8159-1062-0\"><span class=\"nowrap\">978-2-8159-1062-0<\/span><\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-8159-1062-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-8159-1062-4\"><span class=\"nowrap\">2-8159-1062-4<\/span><\/a>,\u00a0<a title=\"Online Computer Library Center\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Online_Computer_Library_Center\">OCLC<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive nowrap\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/worldcat.org\/fr\/title\/891553823\" rel=\"nofollow\">891553823<\/a><\/span>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.worldcat.org\/oclc\/891553823\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.worldcat.org%2Foclc%2F891553823\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-64\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-64\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#van_Hensbergen_icon\">van Hensbergen 2005<\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=7MbJ7bzsbo8C&amp;pg=PA276\" rel=\"nofollow\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0276<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3D7MbJ7bzsbo8C%26pg%3DPA276\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-65\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-65\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Jennifer Walden,\u00a0<i>Art and Destruction<\/i>, Cambridge Scholars Publishing, 2014,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=zmcxBwAAQBAJ&amp;pg=PA6\" rel=\"nofollow\">p. 6<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3DzmcxBwAAQBAJ%26pg%3DPA6\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-66\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-66\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Sources et d\u00e9tails dans la section sur\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#Les_tapisseries\">les tapisseries<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-67\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-67\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Butor2019\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Michel_Butor2019\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Michel Butor\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Butor\">Michel Butor<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\"><a title=\"Le Mus\u00e9e imaginaire de Michel Butor\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Mus%C3%A9e_imaginaire_de_Michel_Butor\">Le Mus\u00e9e imaginaire de Michel Butor<\/a>\u00a0: 105 \u0153uvres d\u00e9cisives de la peinture occidentale<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"Groupe Flammarion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Groupe_Flammarion\">Flammarion<\/a>,\u00a0<time>2019<\/time>, 368\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-08-145075-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-08-145075-2\"><span class=\"nowrap\">978-2-08-145075-2<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0312-315<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-68\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-68\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#van_Hensbergen_icon\">Van Hensbergen 2005<\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=8TO5wF6wUfoC&amp;pg=PA59&amp;dq=%2212%20july%22\" rel=\"nofollow\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0305<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3D8TO5wF6wUfoC%26pg%3DPA59%26dq%3D%252212%2520july%2522\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-69\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-69\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.fra.subirachs.cat\/noticies.aspx?id=68\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0La\u00a0<i>Fontaine de mercure<\/i>\u00a0de Calder sera expos\u00e9e avec le\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0de Picasso\u00a0\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.fra.subirachs.cat%2Fnoticies.aspx%3Fid%3D68\">archive<\/a>]<\/small>, site officiel de l&rsquo;espace Subirachs de Barcelone.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-70\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-70\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : espagnol\">(es)<\/abbr>\u00a0Rafael Fern\u00e1ndez-Quintanilla,\u00a0<i>La odisea del \u00ab\u00a0Guernica\u00a0\u00bb de Picasso<\/i>, Planeta, 1981,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=d10uAQAAIAAJ&amp;dq=%22libert%C3%A9s+publiques%22#search_anchor\" rel=\"nofollow\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0222<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3Dd10uAQAAIAAJ%26dq%3D%2522libert%25C3%25A9s%2Bpubliques%2522%23search_anchor\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-71\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-71\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#van_Hensbergen_icon\">Van Hensbergen 2005<\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=8TO5wF6wUfoC&amp;pg=PA265&amp;dq=%22public%20liberties%22\" rel=\"nofollow\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0265<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3D8TO5wF6wUfoC%26pg%3DPA265%26dq%3D%2522public%2520liberties%2522\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-72\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-72\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.moma.org\/collection\/works\/199915\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Notice de l&rsquo;\u0153uvre<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.moma.org%2Fcollection%2Fworks%2F199915\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"MoMA\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/MoMA\">MoMA<\/a><\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2022-10-21\" data-sort-value=\"2022-10-21\">21 octobre 2022<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-73\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-73\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Timeline\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Timeline, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.pbs.org\/treasuresoftheworld\/guernica\/glevel_1\/gtimeline.html\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Guernica<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.pbs.org%2Ftreasuresoftheworld%2Fguernica%2Fglevel_1%2Fgtimeline.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">pbs.org<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-05-23\" data-sort-value=\"2021-05-23\">23 mai 2021<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-74\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-74\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#van_Hensbergen_icon\">Van Hensbergen 2005<\/a>,<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=8TO5wF6wUfoC&amp;pg=PA305&amp;dq=%2223%20october%22\" rel=\"nofollow\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0305<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3D8TO5wF6wUfoC%26pg%3DPA305%26dq%3D%252223%2520october%2522\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"en\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">On 23 October 1981 a semi-official pre-preview had been planned for the Madrid art world and some of Picasso&rsquo;s friends and family.<\/span>\u00a0\u00bb<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-75\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-75\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Simon2010\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Marie_Simon2010\" class=\"ouvrage\">Marie Simon, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.lexpress.fr\/culture\/art\/bataille-de-musees-autour-de-guernica_856556.html\" rel=\"nofollow\"><cite>Bataille de mus\u00e9es autour de Guernica<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.lexpress.fr%2Fculture%2Fart%2Fbataille-de-musees-autour-de-guernica_856556.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb,\u00a0<i><a title=\"L'Express\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Express\">L&rsquo;Express<\/a><\/i>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2010-03-20\" data-sort-value=\"2010-03-20\">20 mars 2010<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2016-02-09\" data-sort-value=\"2016-02-09\">9 f\u00e9vrier 2016<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-76\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-76\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Lefebvre2017\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Michel_Lefebvre2017\" class=\"ouvrage\">Michel\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Lefebvre<\/span>, \u00ab\u00a0<cite>Tout sur \u00ab\u00a0Guernica\u00a0\u00bb<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Le Monde.fr<\/i>,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2017-04-26\" data-sort-value=\"2017-04-26\">26 avril 2017<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Serial Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Serial_Number\">ISSN<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/portal.issn.org\/resource\/issn\/1950-6244\" rel=\"nofollow\">1950-6244<\/a><\/span>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.lemonde.fr\/arts\/article\/2017\/04\/26\/tout-sur-guernica_5117944_1655012.html\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.lemonde.fr%2Farts%2Farticle%2F2017%2F04%2F26%2Ftout-sur-guernica_5117944_1655012.html\">archive<\/a>]<\/small>, consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2017-05-01\" data-sort-value=\"2017-05-01\"><abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">1<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0mai 2017<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-77\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-77\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Culturebox_(avec_AFP)2017\" class=\"ouvrage\">Culturebox (avec AFP), \u00ab\u00a0<cite>Madrid pr\u00e9pare une grande expo Picasso en avril pour les 80 ans de \u00ab\u00a0Guernica\u00a0\u00bb<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Culturebox<\/i>,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2017-01-03\" data-sort-value=\"2017-01-03\">3 janvier 2017<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/culturebox.francetvinfo.fr\/arts\/peinture\/madrid-prepare-une-grande-expo-picasso-en-avril-pour-les-80-ans-de-guernica-250839\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fculturebox.francetvinfo.fr%2Farts%2Fpeinture%2Fmadrid-prepare-une-grande-expo-picasso-en-avril-pour-les-80-ans-de-guernica-250839\">archive<\/a>]<\/small>, consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2017-05-01\" data-sort-value=\"2017-05-01\"><abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">1<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0mai 2017<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-78\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-78\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.museepicassoparis.fr\/exposition-guernica\/\" rel=\"nofollow\"><cite>Guernica<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.museepicassoparis.fr%2Fexposition-guernica%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">Mus\u00e9e Picasso Paris<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2020-08-15\" data-sort-value=\"2020-08-15\">15 ao\u00fbt 2020<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-79\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-79\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Val\u00e9rie Oddos,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/m.culturebox.francetvinfo.fr\/arts\/peinture\/guernica-au-musee-picasso-de-paris-histoire-d-un-chef-d-oeuvre-271157\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0Guernica\u00a0\u00bb au Mus\u00e9e Picasso de Paris\u00a0: histoire d&rsquo;un chef-d&rsquo;\u0153uvre<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fm.culturebox.francetvinfo.fr%2Farts%2Fpeinture%2Fguernica-au-musee-picasso-de-paris-histoire-d-un-chef-d-oeuvre-271157\">archive<\/a>]<\/small>,\u00a0<i>Culturebox<\/i>, francetvinfo.fr.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-80\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-80\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.independent.co.uk\/arts-entertainment\/art\/features\/guernica-in-britain-the-art-of-war-1517767.html\" rel=\"nofollow\"><i>Guernica in Britain: The art of war<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.independent.co.uk%2Farts-entertainment%2Fart%2Ffeatures%2Fguernica-in-britain-the-art-of-war-1517767.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0dans\u00a0<i><a title=\"The Independent\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/The_Independent\">The Independent<\/a><\/i>\u00a0du 28 janvier 2009.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-81\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-81\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.artdaily.com\/section\/news\/index.asp?int_sec=2&amp;int_new=3964&amp;b=Guernica\" rel=\"nofollow\"><i>Guernica<\/i>\u00a0Reproduction Covered at UN<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.artdaily.com%2Fsection%2Fnews%2Findex.asp%3Fint_sec%3D2%26int_new%3D3964%26b%3DGuernica\">archive<\/a>]<\/small>\u00bb,\u00a0<i>ArtDaily<\/i>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-82\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-82\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external free\" href=\"https:\/\/www.rtl.fr\/actu\/international\/onu-les-rockefeller-recuperent-une-tapisserie-illustrant-guernica-pretee-en-1984-7900003307\" rel=\"nofollow\">https:\/\/www.rtl.fr\/actu\/international\/onu-les-rockefeller-recuperent-une-tapisserie-illustrant-guernica-pretee-en-1984-7900003307<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.rtl.fr%2Factu%2Finternational%2Fonu-les-rockefeller-recuperent-une-tapisserie-illustrant-guernica-pretee-en-1984-7900003307\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-83\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-83\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Bourdon\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Antoine_Bourdon\" class=\"ouvrage\">Antoine Bourdon, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.connaissancedesarts.com\/arts-expositions\/cubisme\/lonu-perd-guernica-la-tapisserie-anti-guerre-de-picasso-recuperee-par-la-famille-rockefeller-11153704\/\" rel=\"nofollow\"><cite>L\u2019ONU perd Guernica, la tapisserie anti-guerre de Picasso, r\u00e9cup\u00e9r\u00e9e par la famille Rockefeller<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.connaissancedesarts.com%2Farts-expositions%2Fcubisme%2Flonu-perd-guernica-la-tapisserie-anti-guerre-de-picasso-recuperee-par-la-famille-rockefeller-11153704%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">connaissancedesarts.com<\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-84\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-84\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Rick Gladstone, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2022\/02\/05\/world\/americas\/guernica-tapestry-un-rockefeller.html\" rel=\"nofollow\">\u2018Guernica\u2019 Antiwar Tapestry Is Rehung at U.N.<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.nytimes.com%2F2022%2F02%2F05%2Fworld%2Famericas%2Fguernica-tapestry-un-rockefeller.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>New York Times<\/i>, 5 f\u00e9vrier 2022.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-85\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-85\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Kultermann1975\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Udo_Kultermann1975\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>\u00a0Udo Kultermann,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"de\">Neue Formen des Bildes<\/cite>, T\u00fcbingen, Wasmuth,\u00a0<time>1975<\/time>, 196\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/3-8030-3020-X\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/3-8030-3020-X\"><span class=\"nowrap\">3-8030-3020-X<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0XI<\/span><\/span>. Reproduction consultable sur\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.artnet.com\/artists\/peter-saul\/sauls-guernica-PdK0b9w5nn6cR5WVNB1ijg2\" rel=\"nofollow\">artnet.com<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.artnet.com%2Fartists%2Fpeter-saul%2Fsauls-guernica-PdK0b9w5nn6cR5WVNB1ijg2\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-86\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-86\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"N\u00e1jar1989\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Jorge_N\u00e1jar1989\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : espagnol\">(es)<\/abbr>\u00a0Jorge N\u00e1jar, \u00ab\u00a0<cite lang=\"es\">La lisonja y la irreverencia en la obra pictorica de Braun\u2011Vega<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i><span class=\"lang-es\" lang=\"es\">Socialismo y participaci\u00f3n<\/span><\/i>, Lima, cedep (Centro de estudios para el desarollo y la participaci\u00f3n),\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a046,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1989-06\" data-sort-value=\"1989-06\">juin 1989<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a091-102\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/braunvega.com\/picture?\/2410\/category\/453-socialismo_y_participacion_n%C2%B046\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbraunvega.com%2Fpicture%3F%2F2410%2Fcategory%2F453-socialismo_y_participacion_n%25C2%25B046\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0:<\/span><br \/>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00ab\u00a0<span class=\"lang-es\" lang=\"es\">Deteng\u00e1monos, de momento, en\u00a0<i>La Lecture \u00e0 l&rsquo;atelier seg\u00fan Vermeer y Picasso<\/i>. La composici\u00f3n estructural del cuadro de Herman Braun-Vega es de manera estricta la misma [&#8230;] que la de \u00ab\u00a0L&rsquo;Atelier\u00a0\u00bb pintado por Jan Vermeer hacia 1666. La diferencia es que el pintor [&#8230;] sigue en la misma posici\u00f3n que en el original salvo que ya no est\u00e1 reproduciendo el ideal \u2014los laureles\u2014 sino m\u00e1s bien la tragedia del mundo actual, el pandemonio total representado por aquel caballo desbocado que ha sido extra\u00eddo del\u00a0<i>Guernica<\/i>\u00a0de Picasso.<\/span>\u00a0\u00bb<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/li>\n<li id=\"cite_note-87\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-87\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2014\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.huffpost.com\/entry\/why-i-paint-guernica-ron-_b_4717749\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Why I Paint Guernica<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.huffpost.com%2Fentry%2Fwhy-i-paint-guernica-ron-_b_4717749\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">HuffPost<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-02-07\" data-sort-value=\"2014-02-07\">7 f\u00e9vrier 2014<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2023-11-08\" data-sort-value=\"2023-11-08\">8 novembre 2023<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-88\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guernica_(Picasso)#cite_ref-88\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2016\" class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/hypebeast.com\/2016\/9\/ron-english-on-pablo-picasso-guernica\" rel=\"nofollow\"><cite>Ron English Talks Reimagining Pablo Picasso&rsquo;s Iconic &lsquo;Guernica&rsquo; Painting<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fhypebeast.com%2F2016%2F9%2Fron-english-on-pablo-picasso-guernica\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">Hypebeast<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2016-09-27\" data-sort-value=\"2016-09-27\">27 septembre 2016<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2023-11-08\" data-sort-value=\"2023-11-08\">8 novembre 2023<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Annexes\">Annexes<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Bibliographie\">Bibliographie<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"En_fran\u00e7ais\"><span id=\"En_fran.C3.A7ais\"><\/span>En fran\u00e7ais<\/h4>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span id=\"Gervereau1996\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Laurent_Gervereau1996\" class=\"ouvrage\">Laurent\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Gervereau<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Autopsie d&rsquo;un chef-d&rsquo;\u0153uvre\u00a0: Guernica<\/cite>, Paris-M\u00e9diterran\u00e9e,\u00a0<time>1996<\/time><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Latour2013\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Germain_Latour2013\" class=\"ouvrage\">Germain\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Latour<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Guernica, histoire secr\u00e8te d&rsquo;un tableau<\/cite>,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions du Seuil\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_du_Seuil\">Seuil<\/a>,\u00a0<time>2013<\/time>, 304\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-02-111481-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-02-111481-2\"><span class=\"nowrap\">978-2-02-111481-2<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=nOU9AgAAQBAJ&amp;printsec=frontcover\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DnOU9AgAAQBAJ%26printsec%3Dfrontcover\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Schnabl2007\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Bojan-Ilija_Schnabl2007\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Bojan-Ilija\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Schnabl<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Guernica\u00a0: Dans: Bojan-Ilija Schnabl. Voyages d\u2018amour \u2013 Potovanja ljubezni<\/cite>, Clavis (Klju\u010d, Bosnie-Herz\u00e9govine),\u00a0<time>2007<\/time>, 201\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-9958-9568-3-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-9958-9568-3-6\"><span class=\"nowrap\">978-9958-9568-3-6<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0125<\/span><\/span><\/li>\n<li><a title=\"Alain Vircondelet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alain_Vircondelet\">Alain Vircondelet<\/a>,\u00a0<i>Guernica 1937<\/i>, Flammarion, 2018<\/li>\n<li><i>Guernica<\/i>, sous la direction d\u2019\u00c9milie Bouvard, conservatrice charg\u00e9e des peintures au Mus\u00e9e national Picasso-Paris, et G\u00e9raldine Mercier, historienne de l\u2019art, co\u00e9dition Mus\u00e9e national Picasso-Paris \/ Gallimard, 320 p., 2018Catalogue de l\u2019exposition \u00ab\u00a0Guernica\u00a0\u00bb pr\u00e9sent\u00e9e au Mus\u00e9e national Picasso-Paris.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"En_anglais\">En anglais<\/h4>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span id=\"Arnheim1962\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Rudolf_Arnheim1962\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Rudolf Arnheim\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rudolf_Arnheim\">Rudolf\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Arnheim<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The Genesis of a Painting\u00a0: Picasso&rsquo;s Guernica<\/cite>,\u00a0<a title=\"University of California Press\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/University_of_California_Press\">University of California Press<\/a>,\u00a0<time>1962<\/time>, 139\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-520-25007-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-520-25007-9\"><span class=\"nowrap\">978-0-520-25007-9<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=C6gwDwAAQBAJ&amp;printsec=frontcover\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DC6gwDwAAQBAJ%26printsec%3Dfrontcover\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Melvin E. Becraft, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/community.novacaster.com\/attach.pl\/341\/387\/Images_within_images_3rd_Ed.pdf\" rel=\"nofollow\">Picasso&rsquo;s Guernica<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fcommunity.novacaster.com%2Fattach.pl%2F341%2F387%2FImages_within_images_3rd_Ed.pdf\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Images within Images 3rd Edition<\/i>, 1986<\/li>\n<li><span id=\"Blunt1969\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Anthony_Blunt1969\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Anthony Blunt\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anthony_Blunt\">Anthony Blunt<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Picasso&rsquo;s Guernica<\/cite>, New York,\u00a0<a title=\"Oxford University Press\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Oxford_University_Press\">Oxford University Press<\/a>,\u00a0<time>1969<\/time>, 60\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-19-500135-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-19-500135-4\"><span class=\"nowrap\">0-19-500135-4<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0David Cohen, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.slate.com\/id\/2078242\/\" rel=\"nofollow\">Hidden Treasures: What&rsquo;s so controversial about Picasso&rsquo;s Guernica?<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.slate.com%2Fid%2F2078242%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Slate<\/i>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2003-02-06\" data-sort-value=\"2003-02-06\">6 f\u00e9vrier 2003<\/time><\/li>\n<li><span id=\"Gottlieb1964-1965\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Carla_Gottlieb1964-1965\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Carla\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Gottlieb<\/span>, \u00ab\u00a0<cite lang=\"en\">The Meaning of Bull and Horse in Guernica<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Art Journal<\/span><\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a024,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a02,\u200e 1964-1965,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0106-112\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.jstor.org\/stable\/774777\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.jstor.org%2Fstable%2F774777\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Fern\u00e1ndez_Granell1981\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Eugenio_Fern\u00e1ndez_Granell1981\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a class=\"new\" title=\"Eugenio Fern\u00e1ndez Granell (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Eugenio_Fern%C3%A1ndez_Granell&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Eugenio Fern\u00e1ndez Granell<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Picasso&rsquo;s Guernica\u00a0: The End of a Spanish Era<\/cite>, Ann Arbor, Mich, UMI Research Press,\u00a0<time>1981<\/time>, 230\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-8357-1206-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-8357-1206-0\"><span class=\"nowrap\">0-8357-1206-0<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Martin2012\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Russell_Martin2012\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Russell\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Martin<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Picasso&rsquo;s War<\/cite>, Hol Art Books,\u00a0<time>2012<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a02002)\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=dzzAMuRX3PYC&amp;printsec=frontcover\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3DdzzAMuRX3PYC%26printsec%3Dfrontcover\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Oppler1988\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Ellen_Oppler1988\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Ellen\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Oppler<\/span>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"directeur de publication\">dir.<\/abbr>),\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Picasso&rsquo;s Guernica\u00a0: Illustrations, Introductory Essay, Documents, Poetry, Criticism, Analysis<\/cite>, New York, W. W. Norton,\u00a0<time>1988<\/time>, 364\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-393-95456-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-393-95456-0\"><span class=\"nowrap\">0-393-95456-0<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Frank D. Russell,\u00a0<i>Picasso&rsquo;s Guernica: The Labyrinth of Narrative and Vision<\/i>, Allanheld &amp; Schram, 1980<\/li>\n<li><span id=\"van_Hensbergen_icon\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Gijs\u00a0<span class=\"nom_auteur\">van Hensbergen<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Guernica\u00a0: The Biography of a Twentieth-Century Icon<\/cite>,\u00a0<a title=\"Bloomsbury Publishing\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bloomsbury_Publishing\">Bloomsbury Publishing<\/a>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a02004),\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0288<\/span><\/li>\n<li><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Gijs van Hensbergen, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/news.bbc.co.uk\/1\/hi\/magazine\/7986540.stm\" rel=\"nofollow\">Piecing together Guernica<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fnews.bbc.co.uk%2F1%2Fhi%2Fmagazine%2F7986540.stm\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>BBC News Magazine<\/i>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2009-04-07\" data-sort-value=\"2009-04-07\">7 avril 2009<\/time><\/li>\n<li><span id=\"Weisberg2003\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Robert_W._Weisberg2003\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Robert W.\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Weisberg<\/span>,\u00a0<cite lang=\"en\">\u00ab\u00a0Case Studies of Innovation: Ordinary Thinking, Extraordinary Outcomes\u00a0\u00bb<\/cite>, dans\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The International handbook on innovation<\/cite>, Elsevier,\u00a0<time>2003<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/008044198X\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/008044198X\"><span class=\"nowrap\">008044198X<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"En_espagnol\">En espagnol<\/h4>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Larrea1977\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Juan_Larrea1977\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : espagnol\">(es)<\/abbr>\u00a0Juan\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Larrea<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"es\">Guernica\u00a0: Pablo Picasso<\/cite>,\u00a0<a title=\"Cuadernos para el Di\u00e1logo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cuadernos_para_el_Di%C3%A1logo\">Cuadernos para el Di\u00e1logo<\/a>,\u00a0<time>1977<\/time>, 181\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-84-229-6015-7\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-84-229-6015-7\"><span class=\"nowrap\">978-84-229-6015-7<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span id=\"de_la_Puente1983\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Joaqu\u00edn_de_la_Puente1983\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : espagnol\">(es)<\/abbr>\u00a0Joaqu\u00edn de la Puente,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"es\">El Guernica\u00a0: historia de un cuardo<\/cite>, Madrid, Silex,\u00a0<time>1983<\/time>, 191\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/84-85041-77-1\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/84-85041-77-1\"><span class=\"nowrap\">84-85041-77-1<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Guernica Guernica\u00a0est une peinture du\u00a0peintre\u00a0espagnol\u00a0Pablo Picasso, une de ses \u0153uvres les plus c\u00e9l\u00e8bres et un des tableaux les plus connus au monde2,3,4,5. Picasso r\u00e9alisa cette huile sur toile de style\u00a0cubiste\u00a0entre le\u00a01er\u00a0mai et le\u00a04\u00a0juin\u00a01937, \u00e0\u00a0Paris, en r\u00e9ponse \u00e0 une commande du gouvernement\u00a0r\u00e9publicain\u00a0de\u00a0Francisco Largo Caballero\u00a0pour le pavillon espagnol de l&rsquo;Exposition universelle de Paris de 1937. Cette toile [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13744,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-13739","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13739","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13739"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13739\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13748,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13739\/revisions\/13748"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13739"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}