{"id":12860,"date":"2024-09-16T09:35:51","date_gmt":"2024-09-16T07:35:51","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?page_id=12860"},"modified":"2024-09-18T23:15:41","modified_gmt":"2024-09-18T21:15:41","slug":"la-divine-comedie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/la-divine-comedie\/","title":{"rendered":"La Divine Com\u00e9die"},"content":{"rendered":"<p><strong>Image mise en avant :<\/strong> Domenico_di_Michelino_Dante\u00a0expliquant_la_Divine_Com\u00e9die_<\/p>\n<form action=\"https:\/\/www.paypal.com\/donate\" method=\"post\" target=\"_top\"><input name=\"hosted_button_id\" type=\"hidden\" value=\"QSSRVLDUKP2MG\" \/> <input title=\"PayPal - The safer, easier way to pay online!\" alt=\"Bouton Faites un don avec PayPal\" name=\"submit\" src=\"https:\/\/www.paypalobjects.com\/fr_FR\/FR\/i\/btn\/btn_donateCC_LG.gif\" type=\"image\" \/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.paypal.com\/fr_FR\/i\/scr\/pixel.gif\" alt=\"\" width=\"1\" height=\"1\" border=\"0\" \/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.paypal.com\/fr_FR\/i\/scr\/pixel.gif\" alt=\"\" width=\"1\" height=\"1\" border=\"0\" \/><\/form>\n<form action=\"https:\/\/www.paypal.com\/donate\" method=\"post\" target=\"_top\"><input name=\"hosted_button_id\" type=\"hidden\" value=\"KUYGR8EGYTG64\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\">Faire un don par Qr Code<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/xn--vidosechecsenligne-dwb.com\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/QR-code.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-36569\" src=\"http:\/\/xn--vidosechecsenligne-dwb.com\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/QR-code.png\" alt=\"\" width=\"192\" height=\"192\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/www.amazon.fr\/Livres-Orazio-Puglisi\/s?rh=n%3A301061%2Cp_27%3AOrazio+Puglisi\">Achetez mes livres <\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Virement bancaire<\/p>\n<\/form>\n<form action=\"https:\/\/www.paypal.com\/cgi-bin\/webscr\" method=\"post\" target=\"_top\">\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">IBAN FR81 2004 1010 0820 6402 0P02 955<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">BIC PSSTFRPPMAR<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Orazio Puglisi<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">06 14 35 15 52<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"mailto:oraziopuglisi@gmail.com\">oraziopuglisi@gmail.com<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"mailto:puglisiorazio@wanadoo.fr\">puglisiorazio@wanadoo.fr<\/a><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La\u00a0<i><b>Com\u00e9die<\/b><\/i>\u00a0(en\u00a0<a title=\"Italien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italien\">italien<\/a>\u00a0<i>Commedia<\/i>\u00a0<span class=\"API nowrap\" title=\"Alphabet phon\u00e9tique international\">[<a class=\"mw-redirect\" title=\"API k\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_k\"><span title=\"[k] \u00ab c \u00bb dans \u00ab cabas \u00bb.\">k<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API o\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_o\"><span title=\"[o] \u00ab o \u00bb dans \u00ab sot \u00bb.\">o<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API m\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_m\"><span title=\"[m] \u00ab m \u00bb dans \u00ab mou \u00bb.\">m<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API \u02c8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_%CB%88\"><span title=\"[\u02c8] indique que la syllabe ou voyelle suivante porte l'accent tonique.\">\u02c8<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API m\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_m\"><span title=\"[m] \u00ab m \u00bb dans \u00ab mou \u00bb.\">m<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API \u025b\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_%C9%9B\"><span title=\"[\u025b] \u00ab \u00e8 \u00bb dans \u00ab m\u00e8re \u00bb.\">\u025b<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API d\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_d\"><span title=\"[d] en fran\u00e7ais \u00ab d \u00bb dans \u00ab doux \u00bb ; ailleurs avec la langue un peu plus en arri\u00e8re.\">d<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API j\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_j\"><span title=\"[j] \u00ab y \u00bb dans \u00ab payer \u00bb, \u00ab ill \u00bb dans \u00ab Versailles \u00bb.\">j<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API a\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_a\"><span title=\"[a] \u00ab a \u00bb dans \u00ab patte \u00bb.\">a<\/span><\/a>]<\/span><sup id=\"cite_ref-pronit_1-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-pronit-1\">1<\/a><\/sup>), ou la\u00a0<i><b>Divine Com\u00e9die<\/b><\/i><sup id=\"cite_ref-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-2\">2<\/a><\/sup>\u00a0(<i>Divina Commedia<\/i>\u00a0<span class=\"API nowrap\" title=\"Alphabet phon\u00e9tique international\">[<a class=\"mw-redirect\" title=\"API d\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_d\"><span title=\"[d] en fran\u00e7ais \u00ab d \u00bb dans \u00ab doux \u00bb ; ailleurs avec la langue un peu plus en arri\u00e8re.\">d<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API i\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_i\"><span title=\"[i] \u00ab i \u00bb dans \u00ab si \u00bb.\">i<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API \u02c8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_%CB%88\"><span title=\"[\u02c8] indique que la syllabe ou voyelle suivante porte l'accent tonique.\">\u02c8<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API v\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_v\"><span title=\"[v] \u00ab v \u00bb dans \u00ab vous \u00bb.\">v<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API i\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_i\"><span title=\"[i] \u00ab i \u00bb dans \u00ab si \u00bb.\">i<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API n\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_n\"><span title=\"[n] en fran\u00e7ais \u00ab n \u00bb dans \u00ab nous \u00bb ; ailleurs avec la langue un peu plus en arri\u00e8re.\">n<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API a\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_a\"><span title=\"[a] \u00ab a \u00bb dans \u00ab patte \u00bb.\">a<\/span><\/a>\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"API k\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_k\"><span title=\"[k] \u00ab c \u00bb dans \u00ab cabas \u00bb.\">k<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API o\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_o\"><span title=\"[o] \u00ab o \u00bb dans \u00ab sot \u00bb.\">o<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API m\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_m\"><span title=\"[m] \u00ab m \u00bb dans \u00ab mou \u00bb.\">m<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API \u02c8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_%CB%88\"><span title=\"[\u02c8] indique que la syllabe ou voyelle suivante porte l'accent tonique.\">\u02c8<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API m\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_m\"><span title=\"[m] \u00ab m \u00bb dans \u00ab mou \u00bb.\">m<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API \u025b\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_%C9%9B\"><span title=\"[\u025b] \u00ab \u00e8 \u00bb dans \u00ab m\u00e8re \u00bb.\">\u025b<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API d\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_d\"><span title=\"[d] en fran\u00e7ais \u00ab d \u00bb dans \u00ab doux \u00bb ; ailleurs avec la langue un peu plus en arri\u00e8re.\">d<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API j\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_j\"><span title=\"[j] \u00ab y \u00bb dans \u00ab payer \u00bb, \u00ab ill \u00bb dans \u00ab Versailles \u00bb.\">j<\/span><\/a><a class=\"mw-redirect\" title=\"API a\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/API_a\"><span title=\"[a] \u00ab a \u00bb dans \u00ab patte \u00bb.\">a<\/span><\/a>]<\/span><sup id=\"cite_ref-pronit_1-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-pronit-1\">1<\/a><\/sup>), est un\u00a0<a title=\"Po\u00e8me\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Po%C3%A8me\">po\u00e8me<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Dante Alighieri\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante_Alighieri\">Dante Alighieri<\/a>\u00a0\u00e9crit en\u00a0<i><a title=\"Terza rima\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Terza_rima\">tercets encha\u00een\u00e9s<\/a><\/i>\u00a0d&rsquo;<a title=\"Hend\u00e9casyllabe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hend%C3%A9casyllabe\">hend\u00e9casyllabes<\/a>\u00a0en\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Langue vulgaire (italien)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Langue_vulgaire_(italien)\">langue vulgaire<\/a>\u00a0<a title=\"Toscan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Toscan\">florentine<\/a>. Compos\u00e9e, selon la critique, entre\u00a0<a title=\"1303\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1303\">1303<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"1321\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1321\">1321<\/a>, la\u00a0<i>Commedia<\/i>\u00a0est l&rsquo;\u0153uvre de Dante la plus c\u00e9l\u00e8bre et l&rsquo;un des plus importants t\u00e9moignages de la\u00a0<a title=\"Moyen \u00c2ge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Moyen_%C3%82ge\">civilisation m\u00e9di\u00e9vale<\/a>. Connue et \u00e9tudi\u00e9e dans le monde entier, elle est tenue pour l&rsquo;un des chefs-d&rsquo;\u0153uvre de la\u00a0<a title=\"Litt\u00e9rature\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Litt%C3%A9rature\">litt\u00e9rature<\/a><sup id=\"cite_ref-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-3\">3<\/a><\/sup>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Gabriele_Giolito_de%27_Ferrari,_by_Titian.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/16\/Gabriele_Giolito_de%27_Ferrari%2C_by_Titian.jpg\/220px-Gabriele_Giolito_de%27_Ferrari%2C_by_Titian.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/16\/Gabriele_Giolito_de%27_Ferrari%2C_by_Titian.jpg\/330px-Gabriele_Giolito_de%27_Ferrari%2C_by_Titian.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/16\/Gabriele_Giolito_de%27_Ferrari%2C_by_Titian.jpg\/440px-Gabriele_Giolito_de%27_Ferrari%2C_by_Titian.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"268\" data-file-width=\"2625\" data-file-height=\"3200\" \/><\/a><figcaption>Gabriele Giolito de Ferrari (ici peint par\u00a0<a title=\"Titien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Titien\">Titien<\/a>\u00a0en 1554) donna pour la premi\u00e8re fois, dans son \u00e9dition imprim\u00e9e \u00e0 Venise en 1555, le titre \u00ab\u00a0<i>Divina<\/i>\u00a0\u00bb \u00e0 la Com\u00e9die de Dante, qui restera ainsi jusqu&rsquo;\u00e0 nos jours.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">La\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>\u00a0est g\u00e9n\u00e9ralement consid\u00e9r\u00e9e comme le premier grand texte en\u00a0<a title=\"Italien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italien\">italien<\/a>\u00a0: la langue dans laquelle elle est \u00e9crite a eu une influence consid\u00e9rable sur l&rsquo;idiome moderne de la\u00a0<a title=\"Italie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italie\">p\u00e9ninsule<\/a>. Pour \u00e9crire son \u0153uvre, Dante a \u00e9t\u00e9 tr\u00e8s largement inspir\u00e9 par le sanglant conflit qu&rsquo;il a lui-m\u00eame v\u00e9cu en\u00a0<a title=\"Histoire de l'Italie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Histoire_de_l%27Italie\">Italie<\/a>, opposant les\u00a0<a title=\"Guelfes et gibelins\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guelfes_et_gibelins\">Guelfes\u00a0<i>(Guelfi)<\/i>\u00a0et les Gibelins\u00a0<i>(Ghibellini)<\/i><\/a>\u00a0(1125-1300). Du point de vue litt\u00e9raire, Dante fait r\u00e9f\u00e9rence explicite \u00e0 l\u2019<i><a title=\"\u00c9n\u00e9ide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89n%C3%A9ide\">\u00c9n\u00e9ide<\/a><\/i>\u00a0et \u00e0 l&rsquo;<a title=\"Apocalypse de Paul\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Apocalypse_de_Paul\">Apocalypse de Paul<\/a>, les deux textes antiques les plus connus dans le genre des\u00a0<a title=\"R\u00e9cit de voyage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9cit_de_voyage\">r\u00e9cits de voyage<\/a>\u00a0dans les Enfers<sup id=\"cite_ref-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-4\">4<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le po\u00e8me est divis\u00e9 en trois parties appel\u00e9es\u00a0<i>cantiche<\/i>\u00a0(pluriel italien pour\u00a0<i><a title=\"Cantica\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cantica\">cantica<\/a><\/i>)\u00a0:\u00a0<a title=\"Enfer (Divine Com\u00e9die)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Enfer_(Divine_Com%C3%A9die)\"><i>Inferno<\/i><\/a>\u00a0(<i>Enfer<\/i>),\u00a0<a title=\"Purgatoire (Divine Com\u00e9die)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Purgatoire_(Divine_Com%C3%A9die)\"><i>Purgatorio<\/i><\/a>\u00a0(<i>Purgatoire<\/i>) et\u00a0<a title=\"Paradis (Divine Com\u00e9die)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paradis_(Divine_Com%C3%A9die)\"><i>Paradiso<\/i><\/a>\u00a0(<i>Paradis<\/i>), chacune compos\u00e9e de trente-trois\u00a0<a title=\"Chant (m\u00e9trique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chant_(m%C3%A9trique)\">chants<\/a>\u00a0(except\u00e9 l&rsquo;<i>Enfer<\/i>\u00a0qui contient un chant pr\u00e9liminaire). Le po\u00e8te narre un voyage \u00e0 travers les trois r\u00e8gnes supraterrestres qui le conduira jusqu&rsquo;\u00e0 la vision de la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Trinit\u00e9 chr\u00e9tienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trinit%C3%A9_chr%C3%A9tienne\">Trinit\u00e9<\/a>. Sa repr\u00e9sentation imaginaire et\u00a0<a title=\"All\u00e9gorie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/All%C3%A9gorie\">all\u00e9gorique<\/a>\u00a0de l&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Au-del\u00e0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Au-del%C3%A0\">au-del\u00e0<\/a>\u00a0<a title=\"Christianisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Christianisme\">chr\u00e9tien<\/a>\u00a0est un sommet de la\u00a0<a title=\"Philosophie m\u00e9di\u00e9vale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philosophie_m%C3%A9di%C3%A9vale\">vision m\u00e9di\u00e9vale du monde<\/a>\u00a0d\u00e9velopp\u00e9e par l&rsquo;<a title=\"Catholicisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Catholicisme\">\u00c9glise catholique romaine<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;\u0153uvre connut imm\u00e9diatement un succ\u00e8s extraordinaire et contribua de mani\u00e8re d\u00e9terminante au processus de consolidation du dialecte toscan comme\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Langue italienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Langue_italienne\">langue italienne<\/a>. Le texte, dont on ne poss\u00e8de pas l&rsquo;<a title=\"Autographe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autographe\">autographe<\/a>, fut copi\u00e9 d\u00e8s les premi\u00e8res ann\u00e9es de sa diffusion, et jusqu&rsquo;\u00e0 l&rsquo;av\u00e8nement de l&rsquo;<a title=\"Imprimerie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Imprimerie\">imprimerie<\/a>, en un grand nombre d&rsquo;exemplaires\u00a0<a title=\"Manuscrit\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Manuscrit\">manuscrits<\/a>. Parall\u00e8lement, se diffusa la pratique de la\u00a0<a title=\"Glose\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Glose\">glose<\/a>\u00a0et du commentaire, donnant vie \u00e0 une tradition de lectures et d&rsquo;\u00e9tudes dantesques jamais interrompue. L&rsquo;\u00e9tendue des t\u00e9moignages manuscrits de la\u00a0<i>Commedia<\/i>\u00a0a constitu\u00e9 une difficult\u00e9 majeure dans l&rsquo;\u00e9laboration de l&rsquo;<a title=\"Apparat critique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Apparat_critique\">apparat critique<\/a>. On dispose aujourd&rsquo;hui, en italien, d&rsquo;une \u00e9dition de r\u00e9f\u00e9rence r\u00e9alis\u00e9e par\u00a0<a title=\"Giorgio Petrocchi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giorgio_Petrocchi\">Giorgio Petrocchi<\/a><sup id=\"cite_ref-Mondadori_5-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-Mondadori-5\">5<\/a><\/sup>.\u00a0<a title=\"Andr\u00e9 P\u00e9zard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_P%C3%A9zard\">Andr\u00e9 P\u00e9zard<\/a>\u00a0est pour le\u00a0<a title=\"XXe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XXe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"20\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>\u00a0le sp\u00e9cialiste\u00a0<a title=\"France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/France\">fran\u00e7ais<\/a>\u00a0de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Dante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante\">Dante<\/a>\u00a0avec la publication en\u00a0<a title=\"1965\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1965\">1965<\/a>\u00a0de l&rsquo;\u0153uvre compl\u00e8te traduite et comment\u00e9e<sup id=\"cite_ref-Pl\u00e9iade_6-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-Pl%C3%A9iade-6\">6<\/a><\/sup>.\u00a0<a title=\"Jacqueline Risset\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacqueline_Risset\">Jacqueline Risset<\/a>\u00a0a publi\u00e9 une \u00e9dition bilingue et comment\u00e9e en trois volumes (en 1985, 1988 et 1990) de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>\u00a0plusieurs fois r\u00e9\u00e9dit\u00e9e<sup id=\"cite_ref-Risset_7-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-Risset-7\">7<\/a><\/sup>. Chez\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Gallimard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Gallimard\">Gallimard<\/a>\u00a0(po\u00e9sie poche),\u00a0<i>La Com\u00e9die &#8211; Po\u00e8me sacr\u00e9<\/i>\u00a0en un volume bilingue, du \u00e0\u00a0<a title=\"Jean-Charles Vegliante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Charles_Vegliante\">Jean-Charles Vegliante<\/a>\u00a0(2012, 2014 II \u00e9d.).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tout en recouvrant de nombreuses caract\u00e9ristiques de la litt\u00e9rature et du style m\u00e9di\u00e9val (inspiration religieuse, intention moraliste, langage et style fond\u00e9s sur la perception visuelle et imm\u00e9diate des choses), la\u00a0<i>Commedia<\/i>, comme l&rsquo;a not\u00e9e\u00a0<a title=\"Erich Auerbach\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Erich_Auerbach\">Erich Auerbach<\/a>\u00a0dans\u00a0<i><a title=\"Mim\u00e9sis (Auerbach)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mim%C3%A9sis_(Auerbach)\">Mim\u00e9sis<\/a><\/i>, est profond\u00e9ment innovante et tend vers une repr\u00e9sentation large et dramatique de la r\u00e9alit\u00e9.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Composition\">Composition<\/h2>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Alighieri_-_Divina_Commedia,_Nel_mille_quatro_cento_septe_et_due_nel_quarto_mese_adi_cinque_et_sei_-_2384293_id00022000_Scan00006.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/35\/Alighieri_-_Divina_Commedia%2C_Nel_mille_quatro_cento_septe_et_due_nel_quarto_mese_adi_cinque_et_sei_-_2384293_id00022000_Scan00006.jpg\/220px-Alighieri_-_Divina_Commedia%2C_Nel_mille_quatro_cento_septe_et_due_nel_quarto_mese_adi_cinque_et_sei_-_2384293_id00022000_Scan00006.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/35\/Alighieri_-_Divina_Commedia%2C_Nel_mille_quatro_cento_septe_et_due_nel_quarto_mese_adi_cinque_et_sei_-_2384293_id00022000_Scan00006.jpg\/330px-Alighieri_-_Divina_Commedia%2C_Nel_mille_quatro_cento_septe_et_due_nel_quarto_mese_adi_cinque_et_sei_-_2384293_id00022000_Scan00006.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/35\/Alighieri_-_Divina_Commedia%2C_Nel_mille_quatro_cento_septe_et_due_nel_quarto_mese_adi_cinque_et_sei_-_2384293_id00022000_Scan00006.jpg\/440px-Alighieri_-_Divina_Commedia%2C_Nel_mille_quatro_cento_septe_et_due_nel_quarto_mese_adi_cinque_et_sei_-_2384293_id00022000_Scan00006.jpg 2x\" alt=\"page de l'\u00e9dition de 1472\" width=\"220\" height=\"327\" data-file-width=\"2248\" data-file-height=\"3337\" \/><\/a><figcaption>Frontispice de la premi\u00e8re \u00e9dition imprim\u00e9e de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>, 1472 (imprim\u00e9 par Iohanni Numeister)<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Titre\">Titre<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le titre original fut probablement\u00a0<i>Commedia<\/i>, ou\u00a0<i>Comed\u00eca<\/i>, du\u00a0<a title=\"Grec ancien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grec_ancien\">grec<\/a>\u00a0<span class=\"lang-grc\" lang=\"grc\">\u03ba\u03c9\u03bc\u1ff3\u03b4\u03af\u03b1<\/span>\u00a0\/\u00a0<span class=\"lang-grc-latn\" lang=\"grc-latn\"><i>k\u00f4m\u00f4id\u00eda<\/i><\/span>. C&rsquo;est en effet ainsi que\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Dante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante\">Dante<\/a>\u00a0lui-m\u00eame nomme son \u0153uvre (Enfer XVI 128, Enfer XXI 2). Dans l&rsquo;<i>Epistola<\/i>\u00a0(dont la paternit\u00e9 dantesque n&rsquo;est pas absolument certaine) adress\u00e9e \u00e0\u00a0<a title=\"Cangrande della Scala\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cangrande_della_Scala\">Cangrande della Scala<\/a>, Dante confirme le titre latin de l&rsquo;\u0153uvre\u00a0:\u00a0<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"la\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">Incipit Comedia Dantis Alagherii, Florentini natione, non moribus<\/span>\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-8\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-8\">8<\/a><\/sup>\u00a0(\u00ab\u00a0Ici commence la Com\u00e9die de Dante Alighieri, florentin d&rsquo;origine mais non de m\u0153urs\u00a0\u00bb). La lecture de cette lettre fournit deux raisons justifiant l&rsquo;attribution de ce titre\u00a0: l&rsquo;une, de caract\u00e8re litt\u00e9raire, selon laquelle il \u00e9tait d&rsquo;usage de d\u00e9finir par le terme de\u00a0<i>commedia<\/i>\u00a0un genre litt\u00e9raire qui, apr\u00e8s des d\u00e9buts difficiles pour le personnage principal, conna\u00eet une fin heureuse\u00a0; l&rsquo;autre, stylistique, puisque le mot\u00a0<i>commedia<\/i>\u00a0indiquait une \u0153uvre \u00e9crite en langage m\u00e9dian. Ces deux aspects se retrouvent effectivement dans le po\u00e8me\u00a0: de la\u00a0<i>selva oscura<\/i>,\u00a0<a title=\"All\u00e9gorie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/All%C3%A9gorie\">all\u00e9gorie<\/a>\u00a0de l&rsquo;\u00e9garement du po\u00e8te, on passe \u00e0 la r\u00e9demption finale, la vision de Dieu dans le Paradis\u00a0; en second lieu, les vers sont \u00e9crits en\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Langue vulgaire (italien)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Langue_vulgaire_(italien)\">langue vulgaire<\/a>\u00a0et non en latin qui, bien qu&rsquo;il exist\u00e2t d\u00e9j\u00e0 une riche tradition litt\u00e9raire en\u00a0<i><a title=\"Italien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italien\">lingua del s\u00ec<\/a><\/i>, continuait \u00e0 \u00eatre consid\u00e9r\u00e9 comme la langue par excellence de la culture.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;adjectif \u00ab\u00a0<i>divina<\/i>\u00a0\u00bb fut utilis\u00e9 pour la premi\u00e8re fois par\u00a0<a title=\"Boccace\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Boccace\">Boccace<\/a>\u00a0dans son\u00a0<i>Trattatello in laude di Dante<\/i>\u00a0(<i>Petit Trait\u00e9 \u00e0 la louange de Dante<\/i>) (<a title=\"1373\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1373\">1373<\/a>), environ soixante-dix ans apr\u00e8s l&rsquo;\u00e9poque \u00e0 laquelle le po\u00e8te a vraisemblablement commenc\u00e9 la composition de son \u0153uvre. La locution\u00a0<i>Divina Commedia<\/i>, cependant, ne devint commune qu&rsquo;\u00e0 partir de la seconde moiti\u00e9 du\u00a0<a title=\"XVIe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XVIe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, lorsque\u00a0<a title=\"Ludovico Dolce\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ludovico_Dolce\">Ludovico Dolce<\/a>, dans son \u00e9dition v\u00e9nitienne de 1555, reprit le titre boccacien<sup id=\"cite_ref-9\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-9\">9<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le nom \u00ab\u00a0<i>commedia<\/i>\u00a0\u00bb (sous la forme\u00a0<i>comed\u00eca<\/i>) appara\u00eet seulement deux fois \u00e0 l&rsquo;int\u00e9rieur du po\u00e8me (<i>Enfer<\/i>) que Dante qualifie de\u00a0<i>poema sacro<\/i>\u00a0(po\u00e8me sacr\u00e9) dans le\u00a0<i>Paradis<\/i>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Contexte\">Contexte<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">La\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>\u00a0se d\u00e9roule \u00ab\u00a0\u00e0 la moiti\u00e9 du chemin de notre vie\u00a0\u00bb (<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"it\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">Nel mezzo del cammin di nostra vita<\/span>\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0: premier vers du\u00a0<span class=\"nowrap\">Chant I<\/span>\u00a0ou\u00a0<i>Pr\u00e9ambule g\u00e9n\u00e9ral<\/i>).\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Dante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante\">Dante<\/a>\u00a0a pr\u00e9cis\u00e9ment trente-cinq ans (l&rsquo;esp\u00e9rance de vie \u00e9tant faible au\u00a0<a title=\"XIVe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XIVe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"14\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIV<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, et cet \u00e2ge correspondant au point culminant de la vie selon la Bible).<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Structure\">Structure<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Inferno.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f0\/Inferno.jpg\/220px-Inferno.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f0\/Inferno.jpg\/330px-Inferno.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f0\/Inferno.jpg\/440px-Inferno.jpg 2x\" alt=\"premi\u00e8re page d'une \u00e9dition ancienne\" width=\"220\" height=\"314\" data-file-width=\"697\" data-file-height=\"995\" \/><\/a><figcaption>Premi\u00e8re page d&rsquo;une \u00e9dition ancienne de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">La\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>\u00a0est divis\u00e9e en trois cantiques compos\u00e9s de trente-trois chants chacun (plus un chant inaugural plac\u00e9 dans l\u2019<i>Enfer<\/i>). Ce d\u00e9coupage tr\u00e8s pr\u00e9cis traduit la symbolique des nombres\u00a0: on distingue 100 chants (33 + 33 + 33 + 1\u00a0: tous les cantiques ont 33 chants sauf le premier, l&rsquo;Enfer, qui en contient 34 car le tout premier chant introduit la Divine Com\u00e9die). Ce chiffre 100 renvoie au chiffre \u00ab\u00a01\u00a0\u00bb qui traduit l&rsquo;Unit\u00e9, alors que la r\u00e9p\u00e9tition du chiffre \u00ab\u00a03\u00a0\u00bb est associ\u00e9 \u00e0 la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Trinit\u00e9 chr\u00e9tienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trinit%C3%A9_chr%C3%A9tienne\">Trinit\u00e9<\/a>. Les chants pr\u00e9sentent une forme dite\u00a0<i><a title=\"Terzina dantesca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Terzina_dantesca\">terza rima<\/a><\/i>\u00a0(\u00ab\u00a0rime tierce\u00a0\u00bb), ou\u00a0<i>terza dantesca<\/i>\u00a0(tierce dantesque) faisant se succ\u00e9der trois fois la m\u00eame rime embrass\u00e9e avec une autre suite de trois occurrences. Les vers\u00a0<a title=\"Hend\u00e9casyllabe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hend%C3%A9casyllabe\">hend\u00e9casyllabiques<\/a>\u00a0sont regroup\u00e9s en tercets \u00e0 rime encha\u00een\u00e9e. Ainsi, les premiers vers de l\u2019<i>Enfer<\/i>\u00a0:<\/p>\n<dl>\n<dd>\n<dl>\n<dd><i>Nel mezzo del cammin di nostra v<b>ita<\/b>\u00a0\u2014 A<\/i><\/dd>\n<dd><i>mi ritrovai per una selva osc<b>ura<\/b>,<\/i>\u00a0\u2014 B<\/dd>\n<dd><i>ch\u00e9 la diritta via era smarr<b>ita<\/b>.<\/i>\u00a0\u2014 A<\/dd>\n<\/dl>\n<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dd>\n<dl>\n<dd><i>Ahi quanto a dir qual era \u00e8 cosa d<b>ura<\/b><\/i>\u00a0\u2014 B<\/dd>\n<dd><i>esta selva selvaggia e aspra e f<b>orte<\/b><\/i>\u00a0\u2014 C<\/dd>\n<dd><i>che nel pensier rinova la pa<b>ura<\/b>!<\/i>\u00a0\u2014 B<\/dd>\n<\/dl>\n<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dd>\n<dl>\n<dd><i>Tant\u2019 \u00e8 amara, che poco \u00e8 pi\u00fa m<b>orte<\/b>\u00a0;<\/i>\u00a0\u2014 C<\/dd>\n<dd><i>ma per trattar del ben ch\u2019io\u2019 vi trov<b>ai<\/b>,<\/i>\u00a0\u2014 D<\/dd>\n<dd><i>dir\u00f2 dell\u2019altre cose ch\u2019 i\u2019 v\u2019 ho sc<b>orte<\/b>.<\/i>\u00a0\u2014 C<\/dd>\n<\/dl>\n<\/dd>\n<\/dl>\n<div class=\"clear\">\u00a0<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"G\u00e9ographie\"><span id=\"G.C3.A9ographie\"><\/span>G\u00e9ographie<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Geographie_Divine_Comedie.JPG?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/e6\/Geographie_Divine_Comedie.JPG\/220px-Geographie_Divine_Comedie.JPG\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/e6\/Geographie_Divine_Comedie.JPG\/330px-Geographie_Divine_Comedie.JPG 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/e\/e6\/Geographie_Divine_Comedie.JPG 2x\" alt=\"sch\u00e9ma en cercles concentriques\" width=\"220\" height=\"271\" data-file-width=\"368\" data-file-height=\"454\" \/><\/a><figcaption>Ordonnance de l&rsquo;Univers dans la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>. * J.\u00a0: J\u00e9rusalem\u00a0; E.\u00a0: L&rsquo;Enfer\u00a0; * D.\u00a0: Le Diable\u00a0; P.\u00a0: Le Purgatoire\u00a0; * C.C.\u00a0: Le chemin cach\u00e9\u00a0; * J.E.\u00a0: Le jardin d&rsquo;\u00c9den.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>, la Terre est fixe au centre de l&rsquo;Univers. Autour d&rsquo;elle, tournent les neuf cieux\u00a0:<\/p>\n<ul>\n<li>les sept cieux des plan\u00e8tes\u00a0;<\/li>\n<li>le ciel des\u00a0<a title=\"\u00c9toile fixe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89toile_fixe\">\u00e9toiles fixes<\/a>\u00a0:<\/li>\n<li>le premier mobile (ou ciel cristallin).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Au-del\u00e0, se trouve l&rsquo;<a title=\"Empyr\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empyr%C3%A9e\">Empyr\u00e9e<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le Diable est au centre de la Terre. Sa chute a creus\u00e9 une cavit\u00e9 conique dont l&rsquo;axe passe par J\u00e9rusalem\u00a0; c&rsquo;est l&rsquo;Enfer, compartiment\u00e9 en neuf cercles\u00a0:<\/p>\n<ul>\n<li>les cinq premiers cercles \u00e0 l&rsquo;ext\u00e9rieur de la cit\u00e9 de Dit\u00e9\u00a0;<\/li>\n<li>les quatre derniers cercles \u00e0 l&rsquo;int\u00e9rieur de la m\u00eame cit\u00e9.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Un chemin cach\u00e9 m\u00e8ne de la demeure du Diable \u00e0 une \u00eele, diam\u00e9tralement oppos\u00e9e \u00e0 J\u00e9rusalem, o\u00f9 s&rsquo;\u00e9l\u00e8ve le Purgatoire\u00a0; celui-ci comprend\u00a0:<\/p>\n<ul>\n<li>le rivage de l&rsquo;\u00eele\u00a0;<\/li>\n<li>l&rsquo;Ant\u00e9purgatoire\u00a0;<\/li>\n<li>les sept terrasses.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Le Purgatoire est surplomb\u00e9 par le Jardin d\u2019\u00c9den.<\/p>\n<div class=\"clear\">\u00a0<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Argument\">Argument<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le r\u00e9cit de l\u2019<i>Enfer<\/i>, la premi\u00e8re des trois\u00a0<a title=\"Cantica\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cantica\">parties<\/a>, s&rsquo;ouvre avec un\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"s:La Divine Com\u00e9die (trad. Lamennais)\/L\u2019Enfer\/Chant I\" href=\"https:\/\/fr.wikisource.org\/wiki\/La_Divine_Com%C3%A9die_(trad._Lamennais)\/L%E2%80%99Enfer\/Chant_I\">chant introductif<\/a>\u00a0(qui sert de pr\u00e9ambule \u00e0 l&rsquo;ensemble du po\u00e8me) dans lequel le po\u00e8te\u00a0<a title=\"Dante Alighieri\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante_Alighieri\">Dante Alighieri<\/a>\u00a0raconte \u00e0 la premi\u00e8re personne son \u00e9garement spirituel\u00a0: il se repr\u00e9sente\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0dans une for\u00eat obscure\u00a0\u00bb<\/span>,\u00a0<a title=\"All\u00e9gorie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/All%C3%A9gorie\">all\u00e9gorie<\/a>\u00a0du\u00a0<a title=\"P\u00e9ch\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/P%C3%A9ch%C3%A9\">p\u00e9ch\u00e9<\/a>, dans laquelle il se retrouve parce qu&rsquo;il a perdu\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0la route droite\u00a0\u00bb<\/span>, celle de la vertu (il faut se souvenir que Dante se sent coupable du p\u00e9ch\u00e9 de\u00a0<a title=\"Luxure\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luxure\">luxure<\/a>\u00a0lequel est toujours pr\u00e9sent\u00e9, dans l\u2019<i>Enfer<\/i>\u00a0et le\u00a0<i>Purgatoire<\/i>, comme le moins lourd des p\u00e9ch\u00e9s). Cherchant \u00e0 en trouver l&rsquo;issue, le po\u00e8te aper\u00e7oit une colline illumin\u00e9e par la lumi\u00e8re du soleil\u00a0; tentant d&rsquo;en sortir pour avoir une perspective plus large, son avance est entrav\u00e9e par trois b\u00eates f\u00e9roces\u00a0: une\u00a0<a title=\"Lonce\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lonce\">lonce<\/a>\u00a0(<a title=\"Lynx\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lynx\">lynx<\/a>),\u00a0<a title=\"All\u00e9gorie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/All%C3%A9gorie\">all\u00e9gorie<\/a>\u00a0de la\u00a0<a title=\"Luxure\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luxure\">luxure<\/a>, un\u00a0<a title=\"Lion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lion\">lion<\/a>, symbole de l&rsquo;<a title=\"Orgueil\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Orgueil\">orgueil<\/a>\u00a0et une\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Loup\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Loup\">louve<\/a>\u00a0repr\u00e9sentant l&rsquo;<a title=\"Avarice\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Avarice\">avarice<\/a>, les trois vices \u00e0 la base de tous les maux. La frayeur que lui inspire la louve est telle que Dante tombe en arri\u00e8re le long de la pente.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En se relevant il aper\u00e7oit l&rsquo;\u00e2me du grand po\u00e8te\u00a0<a title=\"Virgile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Virgile\">Virgile<\/a>\u00a0auquel il demande de l&rsquo;aide. Virgile,\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0voyant qu&rsquo;il pleurait<sup id=\"cite_ref-10\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-10\">10<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>, lui r\u00e9v\u00e8le que pour arriver au sommet de la colline et \u00e9viter les trois b\u00eates f\u00e9roces, il faut prendre une route diff\u00e9rente, plus longue et plus p\u00e9nible, \u00e0 travers le bien et le mal, et proph\u00e9tise que la louve sera tu\u00e9e par un myst\u00e9rieux\u00a0<i><a title=\"Vautre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vautre\">vautre<\/a><\/i><sup id=\"cite_ref-11\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-11\">11<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-12\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-12\">12<\/a><\/sup>. Le po\u00e8te se pr\u00e9sente comme l&rsquo;envoy\u00e9 de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Beatrice Portinari\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Beatrice_Portinari\">B\u00e9atrice<\/a>, la jeune femme (morte \u00e0 seulement vingt-quatre ans) aim\u00e9e par Dante, qui avait interc\u00e9d\u00e9 aupr\u00e8s de Dieu afin que le po\u00e8te f\u00fbt lib\u00e9r\u00e9 de ses p\u00e9ch\u00e9s. Virgile et B\u00e9atrice sont ici les all\u00e9gories de la\u00a0<a title=\"Raison\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Raison\">raison<\/a>\u00a0et de la\u00a0<a title=\"Th\u00e9ologie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9ologie\">th\u00e9ologie<\/a>\u00a0: le premier en tant que po\u00e8te le plus sage de l&rsquo;antiquit\u00e9 classique, la seconde parce qu&rsquo;elle est un moyen d&rsquo;acc\u00e8s vers le cr\u00e9ateur (<i>scala al fattore<\/i>), selon la vision \u00e9labor\u00e9e par Dante dans la\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Vita Nuova\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vita_Nuova\">Vita Nuova<\/a><\/i>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Depuis la colline de\u00a0<a title=\"J\u00e9rusalem\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/J%C3%A9rusalem\">J\u00e9rusalem<\/a>\u00a0sur laquelle se trouve la for\u00eat, Virgile conduira Dante \u00e0 travers l&rsquo;<a title=\"Enfer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Enfer\">enfer<\/a>\u00a0et le\u00a0<a title=\"Purgatoire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Purgatoire\">purgatoire<\/a>\u00a0parce qu&rsquo;\u00e0 travers ce voyage, son \u00e2me pourra se relever du mal dans lequel elle \u00e9tait tomb\u00e9e. Puis B\u00e9atrice prendra la place de Virgile pour guider Dante au\u00a0<a title=\"Paradis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paradis\">paradis<\/a>. Virgile, dans le r\u00e9cit all\u00e9gorique, repr\u00e9sente la raison, mais la raison ne suffit pas pour arriver \u00e0 Dieu\u00a0; la\u00a0<a title=\"Foi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Foi\">foi<\/a>\u00a0est n\u00e9cessaire et B\u00e9atrice repr\u00e9sente cette vertu. Virgile en outre n&rsquo;a pas connu le\u00a0<a title=\"J\u00e9sus-Christ\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/J%C3%A9sus-Christ\">Christ<\/a>, il n&rsquo;est donc pas baptis\u00e9 et il ne lui est de ce fait pas permis de s&rsquo;approcher du royaume du Tout-Puissant.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"L'Enfer\"><span id=\"L.27Enfer\"><\/span>L&rsquo;Enfer<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Enfer (Divine Com\u00e9die)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Enfer_(Divine_Com%C3%A9die)\">Enfer (Divine Com\u00e9die)<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Virgile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Virgile\">Virgile<\/a>, mand\u00e9 par\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Beatrice Portinari\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Beatrice_Portinari\">B\u00e9atrice<\/a>, qui vient chercher le po\u00e8te, va le mener par l&rsquo;Enfer, seule sortie de cette for\u00eat. Dante et Virgile vont alors descendre \u00e0 travers neuf cercles concentriques dans chacun desquels sont log\u00e9s, par ordre de vice, les occupants de l&rsquo;Enfer. Ici se succ\u00e8dent des personnages c\u00e9l\u00e8bres, comme Virgile ou\u00a0<a title=\"Ulysse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ulysse\">Ulysse<\/a>, et des personnages c\u00f4toy\u00e9s par Dante et envoy\u00e9s en Enfer en ch\u00e2timent de leurs p\u00e9ch\u00e9s. Leurs supplices sont d\u00e9crits, par ordre croissant \u00e0 mesure que l\u2019on descend vers le fond de l\u2019Enfer, qui est aussi le centre de la Terre. Cette partie du voyage se termine par la rencontre avec\u00a0<a title=\"Lucifer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lucifer\">Lucifer<\/a>, sur lequel Dante et Virgile sont forc\u00e9s de grimper pour sortir de l&rsquo;Enfer, \u00ab\u00a0et revoir les \u00e9toiles\u00a0\u00bb. Dans la g\u00e9ographie dantesque l&rsquo;Enfer se pr\u00e9sente comme un ab\u00eeme en forme d&rsquo;entonnoir. Lucifer l&rsquo;a creus\u00e9 dans sa chute sous la ville de\u00a0<a title=\"J\u00e9rusalem\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/J%C3%A9rusalem\">J\u00e9rusalem<\/a>, c&rsquo;est pourquoi il se trouve viss\u00e9 au centre de la Terre. Les\u00a0<a title=\"\u00c2me\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%82me\">\u00e2mes<\/a>\u00a0des damn\u00e9s sont envoy\u00e9es selon leurs p\u00e9ch\u00e9s dans l&rsquo;un des neuf cercles infernaux. Plus leur faute est grave, plus ils tombent bas et plus leur ch\u00e2timent est p\u00e9nible. Les ch\u00e2timents attribu\u00e9s sont en rapport (par analogie ou par contraste) avec le p\u00e9ch\u00e9 commis selon la loi du\u00a0<i><a title=\"Contrapasso\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Contrapasso\">contrapasso<\/a><\/i>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le v\u00e9ritable voyage \u00e0 travers l&rsquo;Enfer commence au\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"s:La Divine Com\u00e9die\/L\u2019Enfer\/Chant III\" href=\"https:\/\/fr.wikisource.org\/wiki\/La_Divine_Com%C3%A9die\/L%E2%80%99Enfer\/Chant_III\">Chant III<\/a>\u00a0(dans les pr\u00e9c\u00e9dents Dante exprime aupr\u00e8s de Virgile ses doutes et ses craintes au sujet du voyage qu&rsquo;ils vont accomplir). Dante et Virgile se trouvent sous la ville de\u00a0<a title=\"J\u00e9rusalem\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/J%C3%A9rusalem\">J\u00e9rusalem<\/a>, devant la grande porte sur laquelle sont grav\u00e9s les c\u00e9l\u00e8bres vers qui ouvrent ce chant. Le dernier\u00a0:\u00a0<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"en\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">Lasciate ogne speranza, voi ch&rsquo;intrate<\/span>\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0(<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Laissez toute esp\u00e9rance, vous qui entrez\u00a0\u00bb<\/span>), inspire de nouveaux doutes et de nouvelles peurs \u00e0 Dante, mais son ma\u00eetre, guide et ami lui sourit et le prend par la main car ils doivent d\u00e9sormais avancer. Dans ce lieu hors du temps et priv\u00e9 de lumi\u00e8re, l&rsquo;Ante-enfer, errent pour toujours les\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"wikt:indolent\" href=\"https:\/\/fr.wiktionary.org\/wiki\/indolent\">indolents<\/a>, ceux qui, dans la vie, n&rsquo;ont pas voulu prendre position et sont maintenant consid\u00e9r\u00e9s comme indignes aussi bien de r\u00e9compense (Paradis) que de ch\u00e2timent (Enfer)\u00a0; un peu plus avant, sur la rive de l&rsquo;<a title=\"Ach\u00e9ron\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ach%C3%A9ron\">Ach\u00e9ron<\/a>\u00a0(premier fleuve infernal), se tiennent provisoirement les \u00e2mes qui doivent rejoindre l&rsquo;autre rive, attendant que\u00a0<a title=\"Charon (mythologie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charon_(mythologie)\">Charon<\/a>, le premier gardien de l&rsquo;Enfer, les pousse dans sa barque et les fasse traverser.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;Enfer dantesque est imagin\u00e9 comme une s\u00e9rie de cercles num\u00e9rot\u00e9s, toujours plus \u00e9troits au fur et \u00e0 mesure de leur succession dans la s\u00e9rie, l&rsquo;ensemble formant un c\u00f4ne renvers\u00e9\u00a0; l&rsquo;extr\u00e9mit\u00e9 la plus \u00e9troite correspond au centre de la Terre et est enti\u00e8rement occup\u00e9e par Lucifer qui, mouvant ses immenses ailes, produit un vent glacial\u00a0: la glace est la peine maximale. Dans cet Enfer, \u00e0 chaque p\u00e9ch\u00e9 correspond un cercle et chaque cercle est plus profond que le pr\u00e9c\u00e9dent et plus proche de Lucifer\u00a0; plus lourd est le p\u00e9ch\u00e9, plus grand sera le num\u00e9ro du cercle auquel il renvoie.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:1855_Ary_Scheffer_-_The_Ghosts_of_Paolo_and_Francesca_Appear_to_Dante_and_Virgil.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5a\/1855_Ary_Scheffer_-_The_Ghosts_of_Paolo_and_Francesca_Appear_to_Dante_and_Virgil.jpg\/220px-1855_Ary_Scheffer_-_The_Ghosts_of_Paolo_and_Francesca_Appear_to_Dante_and_Virgil.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5a\/1855_Ary_Scheffer_-_The_Ghosts_of_Paolo_and_Francesca_Appear_to_Dante_and_Virgil.jpg\/330px-1855_Ary_Scheffer_-_The_Ghosts_of_Paolo_and_Francesca_Appear_to_Dante_and_Virgil.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5a\/1855_Ary_Scheffer_-_The_Ghosts_of_Paolo_and_Francesca_Appear_to_Dante_and_Virgil.jpg\/440px-1855_Ary_Scheffer_-_The_Ghosts_of_Paolo_and_Francesca_Appear_to_Dante_and_Virgil.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"155\" data-file-width=\"4200\" data-file-height=\"2968\" \/><\/a><figcaption><i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Les ombres de Francesca da Rimini et de Paolo Malatesta apparaissent \u00e0 Dante et \u00e0 Virgile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_ombres_de_Francesca_da_Rimini_et_de_Paolo_Malatesta_apparaissent_%C3%A0_Dante_et_%C3%A0_Virgile\">Les ombres de Francesca da Rimini et de Paolo Malatesta apparaissent \u00e0 Dante et \u00e0 Virgile<\/a><\/i>, d&rsquo;<a title=\"Ary Scheffer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ary_Scheffer\">Ary Scheffer<\/a>\u00a0(version du Louvre, 1855).<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Au-del\u00e0 de l&rsquo;Ach\u00e9ron se trouve le premier cercle, les\u00a0<a title=\"Limbes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Limbes\">limbes<\/a>. Ici se trouvent les \u00e2mes pures qui ont v\u00e9cu dans le\u00a0<a title=\"Bien (religion)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bien_(religion)\">bien<\/a>\u00a0mais n&rsquo;ont pas re\u00e7u le\u00a0<a title=\"Bapt\u00eame\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bapt%C3%AAme\">bapt\u00eame<\/a>\u00a0; sont aussi ici \u2014\u00a0dans un lieu \u00e0 part domin\u00e9 par un\u00a0<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"it\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">nobile castello<\/span>\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0(un noble ch\u00e2teau)\u00a0\u2014 les anciens\u00a0<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"it\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">spiriti magni<\/span>\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0(les plus grands esprits, dont fait partie Virgile lui-m\u00eame), ceux qui accomplirent de grandes \u0153uvres pour le plus grand b\u00e9n\u00e9fice du genre humain. Apr\u00e8s les limbes, Dante et son ma\u00eetre p\u00e9n\u00e8trent dans l&rsquo;Enfer proprement dit. \u00c0 l&rsquo;entr\u00e9e se tient\u00a0<a title=\"Minos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Minos\">Minos<\/a>, le second gardien de l&rsquo;Enfer qui, en juge \u00e9quitable, indique dans quel cercle infernal chaque \u00e2me devra expier sa peine. Pass\u00e9 Minos, Dante et Virgile se retrouvent dans le deuxi\u00e8me cercle, o\u00f9 sont punis les\u00a0<a title=\"Luxure\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luxure\">luxurieux<\/a>\u00a0: parmi eux se trouvent les \u00e2mes de\u00a0<a title=\"S\u00e9miramis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9miramis\">S\u00e9miramis<\/a>,\u00a0<a title=\"Cl\u00e9op\u00e2tre VII\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cl%C3%A9op%C3%A2tre_VII\">Cl\u00e9op\u00e2tre<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"H\u00e9l\u00e8ne (mythologie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%A9l%C3%A8ne_(mythologie)\">H\u00e9l\u00e8ne de Troie<\/a>. Les vers du cinqui\u00e8me chant qui racontent l&rsquo;histoire de la passion amoureuse de\u00a0<a title=\"Paolo Malatesta\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paolo_Malatesta\">Paolo Malatesta<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Francesca da Rimini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francesca_da_Rimini\">Francesca da Rimini<\/a>\u00a0sont rest\u00e9s particuli\u00e8rement c\u00e9l\u00e8bres. Aux luxurieux, accabl\u00e9s par le vent, succ\u00e8dent dans le troisi\u00e8me cercle les\u00a0<a title=\"Gourmandise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gourmandise\">gourmands<\/a>\u00a0; ceux-ci sont immerg\u00e9s dans une fange puante, sous une pluie sans tr\u00eave, mordus et griff\u00e9s par\u00a0<a title=\"Cerb\u00e8re\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cerb%C3%A8re\">Cerb\u00e8re<\/a>, troisi\u00e8me gardien de l&rsquo;Enfer\u00a0; dans le quatri\u00e8me cercle se trouvent ensuite les\u00a0<a title=\"Avarice\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Avarice\">avares<\/a>\u00a0et les\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"wikt:prodigue\" href=\"https:\/\/fr.wiktionary.org\/wiki\/prodigue\">prodigues<\/a>, divis\u00e9s en deux groupes destin\u00e9s \u00e0 s&rsquo;affronter \u00e9ternellement en roulant des tas de pierres tout autour du cercle.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dante et Virgile rejoignent ensuite le cinqui\u00e8me cercle, devant le\u00a0<a title=\"Styx\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Styx\">Styx<\/a>, dans les eaux boueuses duquel sont punis les\u00a0<a title=\"Col\u00e8re\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Col%C3%A8re\">col\u00e9reux<\/a>\u00a0et les\u00a0<a title=\"Ac\u00e9die\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ac%C3%A9die\">indiff\u00e9rents<\/a>. Les deux po\u00e8tes sont transport\u00e9s sur la rive oppos\u00e9e par la barque de\u00a0<a title=\"Phl\u00e9gias\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Phl%C3%A9gias\">Phl\u00e9gias<\/a>, quatri\u00e8me gardien de l&rsquo;Enfer. L\u00e0 se dresse la cit\u00e9 de\u00a0<a title=\"Dit\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dit%C3%A9\">Dit\u00e9<\/a>\u00a0(sixi\u00e8me cercle), dans laquelle sont punis les p\u00e9cheurs conscients de leur p\u00e9ch\u00e9. Devant la porte ferm\u00e9e de la ville, les deux amis sont bloqu\u00e9s par les d\u00e9mons et les\u00a0<a title=\"\u00c9rinyes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89rinyes\">\u00c9rinyes<\/a>\u00a0; ils n&rsquo;entreront que gr\u00e2ce \u00e0 l&rsquo;intervention de l&rsquo;<a title=\"Michel (archange)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_(archange)\">archange Michel<\/a>\u00a0et verront alors comme sont ch\u00e2ti\u00e9s ceux\u00a0<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"it\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">che l&rsquo;anima col corpo morta fanno<\/span>\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0(<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0qui font mourir l&rsquo;\u00e2me avec le corps\u00a0\u00bb<\/span>), c&rsquo;est-\u00e0-dire les\u00a0<a title=\"\u00c9picurisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89picurisme\">\u00e9picuriens<\/a>\u00a0et les\u00a0<a title=\"H\u00e9r\u00e9sie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%A9r%C3%A9sie\">h\u00e9r\u00e9tiques<\/a>\u00a0parmi lesquels ils rencontrent\u00a0<a title=\"Farinata degli Uberti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Farinata_degli_Uberti\">Farinata degli Uberti<\/a>, l&rsquo;un des personnages de l&rsquo;<i>Enfer<\/i>\u00a0dantesque les plus fameux.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Au-del\u00e0 de la ville, le po\u00e8te et son guide descendent vers le septi\u00e8me cercle le long d&rsquo;un ravin escarp\u00e9 (<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"it\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">alta ripa<\/span>\u00a0\u00bb<\/span>), au fond duquel se trouve le troisi\u00e8me fleuve infernal, le\u00a0<a title=\"Phl\u00e9g\u00e9thon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Phl%C3%A9g%C3%A9thon\">Phl\u00e9g\u00e9thon<\/a>, un fleuve de sang en \u00e9bullition. Ce fleuve constitue le premier des trois \u00ab\u00a0girons\u00a0\u00bb qui divisent le septi\u00e8me cercle\u00a0; y sont punis les\u00a0<a title=\"Violence\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Violence\">violents<\/a>\u00a0parmi lesquels le\u00a0<a title=\"Minotaure\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Minotaure\">Minotaure<\/a>\u00a0tu\u00e9 par\u00a0<a title=\"Th\u00e9s\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9s%C3%A9e\">Th\u00e9s\u00e9e<\/a>\u00a0avec l&rsquo;aide d&rsquo;<a title=\"Ariane (mythologie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ariane_(mythologie)\">Ariane<\/a>. Sur l&rsquo;autre rive du fleuve se trouve le second giron que Dante et Virgile rejoignent gr\u00e2ce \u00e0 l&rsquo;aide du\u00a0<a title=\"Centaure\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Centaure\">centaure<\/a>\u00a0<a title=\"Nessos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nessos\">Nessos<\/a>\u00a0; ici se tiennent les violents contre eux-m\u00eames, les\u00a0<a title=\"Suicide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Suicide\">suicid\u00e9s<\/a>\u00a0transform\u00e9s en arbustes secs, \u00e9ternellement d\u00e9chir\u00e9s par les\u00a0<a title=\"Harpies\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Harpies\">Harpies<\/a>\u00a0; parmi eux se trouve\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Pierre Des Vignes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_Des_Vignes\">Pier della Vigna<\/a>\u00a0; dans le giron \u00e9galement sont les gaspilleurs, poursuivis et d\u00e9vor\u00e9s par des chiennes. Le troisi\u00e8me et dernier giron, est une lande br\u00fblante o\u00f9 s\u00e9journent les violents contre\u00a0<a title=\"Dieu\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dieu\">Dieu<\/a>, la\u00a0<a title=\"Nature\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nature\">nature<\/a>\u00a0et l&rsquo;<a title=\"Art\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Art\">art<\/a>\u00a0mais aussi les\u00a0<a title=\"Blasph\u00e8me\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Blasph%C3%A8me\">blasph\u00e9mateurs<\/a>, les\u00a0<a title=\"Sodomie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sodomie\">sodomites<\/a>\u00a0(parmi lesquels\u00a0<a title=\"Brunetto Latini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Brunetto_Latini\">Brunetto Latini<\/a>) et les\u00a0<a title=\"Usure (finance)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Usure_(finance)\">usuriers<\/a>. Dante consacrera un nombre important de vers, du\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"s:La Divine Com\u00e9die\/L\u2019Enfer\/Chant XIV\" href=\"https:\/\/fr.wikisource.org\/wiki\/La_Divine_Com%C3%A9die\/L%E2%80%99Enfer\/Chant_XIV\">Chant XIV<\/a>\u00a0au\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"s:La Divine Com\u00e9die\/L\u2019Enfer\/Chant XVII\" href=\"https:\/\/fr.wikisource.org\/wiki\/La_Divine_Com%C3%A9die\/L%E2%80%99Enfer\/Chant_XVII\">Chant XVII<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Apr\u00e8s le septi\u00e8me cercle, Dante et Virgile descendent par un\u00a0<i>burrato<\/i>\u00a0(ravin) sur le dos de\u00a0<a title=\"G\u00e9ryon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/G%C3%A9ryon\">G\u00e9ryon<\/a>, le monstre infernal au visage humain, aux pattes de lion, au corps de serpent et \u00e0 la queue de scorpion. Ils rejoignent ainsi le huiti\u00e8me cercle appel\u00e9\u00a0<i>Malebolge<\/i>, o\u00f9 sont punis les\u00a0<a title=\"Fraude\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fraude\">fraudeurs<\/a>. Le huiti\u00e8me cercle est divis\u00e9 en dix\u00a0<i><a title=\"Bolge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bolge\">bolges<\/a><\/i>\u00a0; chaque bolge est un foss\u00e9 circulaire. Les cercles sont concentriques, creus\u00e9s dans la roche et descendant en terrasses vers le bas. \u00c0 leur base s&rsquo;ouvre le\u00a0<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"en\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\"><i>Pozzo dei Giganti<\/i><\/span>\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0(le \u00ab\u00a0puits des\u00a0<a title=\"G\u00e9ant (mythologie grecque)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/G%C3%A9ant_(mythologie_grecque)\">G\u00e9ants<\/a>\u00a0\u00bb). Dans les bolges sont punis les ruffians et s\u00e9ducteurs, adulateurs et flatteurs, fraudeurs et simoniaques, devins et ensorceleurs, concussionnaires, hypocrites, voleurs, conseillers fourbes \u2014\u00a0parmi lesquels\u00a0<a title=\"Ulysse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ulysse\">Ulysse<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Diom\u00e8de\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Diom%C3%A8de\">Diom\u00e8de<\/a>. Ulysse raconte aux deux voyageurs son dernier p\u00e9riple\u00a0; Dante, qui ne connaissait pas la pr\u00e9diction de\u00a0<a title=\"Tir\u00e9sias\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tir%C3%A9sias\">Tir\u00e9sias<\/a>\u00a0sur la mort d&rsquo;Ulysse en invente la fin dans un gouffre maritime au-del\u00e0 des colonnes d&rsquo;Hercule, symbole pour Dante de la raison et des limites du monde. Se rencontrent encore les semeurs de scandale et de schisme et les faussaires \u2014\u00a0dont, dans la dixi\u00e8me boge, le\u00a0<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"it\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">folletto<\/span>\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0<a title=\"Gianni Schicchi de' Cavalcanti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gianni_Schicchi_de%27_Cavalcanti\">Gianni Schicchi<\/a>\u00a0; enfin, les deux po\u00e8tes acc\u00e8dent au neuvi\u00e8me et dernier cercle, o\u00f9 sont punis les tra\u00eetres.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ce cercle est divis\u00e9 en quatre\u00a0<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"it\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">zones<\/span>\u00a0\u00bb<\/span>, couvertes par les eaux gel\u00e9es du\u00a0<a title=\"Cocyte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cocyte\">Cocyte<\/a>\u00a0; dans la premi\u00e8re, appel\u00e9e\u00a0<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"it\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">Caina<\/span>\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0(de\u00a0<a title=\"Ca\u00efn\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ca%C3%AFn\">Ca\u00efn<\/a>\u00a0qui tua son fr\u00e8re\u00a0<a title=\"Abel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Abel\">Abel<\/a>), sont punis les tra\u00eetres \u00e0 la parent\u00e9\u00a0; dans la seconde,\u00a0<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"it\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">Antenora<\/span>\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0(d&rsquo;<a title=\"Ant\u00e9nor (mythologie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ant%C3%A9nor_(mythologie)\">Ant\u00e9nor<\/a>, qui livra le\u00a0<a title=\"Palladium (mythologie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palladium_(mythologie)\">palladium<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Troie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Troie\">Troie<\/a>\u00a0aux ennemis grecs), se tiennent les tra\u00eetres \u00e0 la patrie\u00a0; dans la troisi\u00e8me, la\u00a0<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"it\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">Tolomea<\/span>\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0(du roi\u00a0<a title=\"Ptol\u00e9m\u00e9e XIII\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ptol%C3%A9m%C3%A9e_XIII\">Ptol\u00e9m\u00e9e XIII<\/a>, qui, au temps de\u00a0<a title=\"Jules C\u00e9sar\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jules_C%C3%A9sar\">Jules C\u00e9sar<\/a>\u00a0tua son h\u00f4te\u00a0<a title=\"Pomp\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pomp%C3%A9e\">Pomp\u00e9e<\/a>), se trouvent les tra\u00eetres \u00e0 leurs h\u00f4tes, et enfin, dans la quatri\u00e8me,\u00a0<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"it\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">Giudecca<\/span>\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0(de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Iscariote\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Iscariote\">Judas<\/a>, qui trahit\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"J\u00e9sus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/J%C3%A9sus\">J\u00e9sus<\/a>), sont punis les tra\u00eetres \u00e0 leurs bienfaiteurs. Dans l&rsquo;Antenora, Dante rencontre le\u00a0<a title=\"Ugolin della Gherardesca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ugolin_della_Gherardesca\">Comte Ugolin<\/a>\u00a0qui raconte son enfermement dans la\u00a0<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"it\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">Torre della Muda<\/span>\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0avec ses fils et leur mort de faim. Enfermement et mort ordonn\u00e9s par l&rsquo;<a title=\"Ruggeri Ubaldini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ruggeri_Ubaldini\">archev\u00eaque Ruggieri<\/a>. Ugolin appara\u00eet dans l&rsquo;<i>Enfer<\/i>\u00a0autant comme un damn\u00e9 que comme un\u00a0<a title=\"D\u00e9mon (esprit)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9mon_(esprit)\">d\u00e9mon<\/a>\u00a0vengeur rongeant \u00e9ternellement la t\u00eate de son bourreau. Dans la derni\u00e8re zone se trouvent les trois grands tra\u00eetres\u00a0:\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Caius Cassius Longinus (tribun de la pl\u00e8be)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Caius_Cassius_Longinus_(tribun_de_la_pl%C3%A8be)\">Cassius<\/a>,\u00a0<a title=\"Marcus Junius Brutus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marcus_Junius_Brutus\">Brutus<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Judas Iscariote\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Judas_Iscariote\">Judas<\/a>\u00a0; leur peine consiste \u00e0 \u00eatre broy\u00e9s par les trois bouches de\u00a0<a title=\"Lucifer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lucifer\">Lucifer<\/a>\u00a0qui demeure en ces lieux.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Descendant le long de son corps velu, Dante et Virgile atteignent une grotte o\u00f9 ils trouvent quelque escalier. Dante est \u00e9tonn\u00e9 de ne plus voir le dos de Lucifer et Virgile lui explique qu&rsquo;ils se trouvent dans l&rsquo;h\u00e9misph\u00e8re austral. Quittant la\u00a0<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"it\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">natural burella<\/span>\u00a0\u00bb<\/span>, ils prennent enfin le chemin qui les conduira \u00e0 la plage du Purgatoire, \u00e0 la base de laquelle ils sortiront bient\u00f4t\u00a0<span class=\"citation not_fr_quote\" lang=\"it\">\u00ab\u00a0<span class=\"italique\">a riveder le stelle<\/span>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Le_Purgatoire\">Le Purgatoire<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Purgatoire (Divine Com\u00e9die)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Purgatoire_(Divine_Com%C3%A9die)\">Purgatoire (Divine Com\u00e9die)<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dante et Virgile ressortent sur la plage d&rsquo;une \u00eele situ\u00e9e de l\u2019autre c\u00f4t\u00e9 du globe terrestre. Ils aper\u00e7oivent alors le mont du Purgatoire, le long duquel montent les \u00e2mes des morts qui se sont repentis. Le mont est compos\u00e9 d&rsquo;un Ant\u00e9purgatoire et de sept \u00ab\u00a0girons\u00a0\u00bb o\u00f9 doivent attendre les morts, le m\u00eame temps qu\u2019ils ont mis \u00e0 se repentir. Alors que des cris et des plaintes d\u00e9chiraient l&rsquo;Enfer, le Purgatoire r\u00e9sonne de m\u00e9lodies. Les \u00e2mes arrivent en chantant le psaume \u00ab\u00a0<i>In exitu Isra\u00ebl de Aegypto<\/i>\u00a0\u00bb. Chaque p\u00e9cheur occupe une place relative \u00e0 son p\u00e9ch\u00e9, qui lui est syst\u00e9matiquement rappel\u00e9 tandis qu&rsquo;on invoque pour lui l&rsquo;exemple de personnes qui se sont distingu\u00e9es dans la qualit\u00e9 contraire. Au fur et \u00e0 mesure qu&rsquo;ils expient leurs fautes, les p\u00e9nitents peuvent gravir la montagne, jusqu&rsquo;\u00e0 ce qu&rsquo;ils parviennent \u00e0 l&rsquo;entr\u00e9e du Paradis. Les pri\u00e8res des vivants peuvent alors les aider \u00e0 en ouvrir les portes.<\/p>\n<ul>\n<li><abbr class=\"abbr\" title=\"Premier\">1<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0cercle\u00a0: les coupables du\u00a0<a title=\"P\u00e9ch\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/P%C3%A9ch%C3%A9\">p\u00e9ch\u00e9<\/a>\u00a0d\u2019<a title=\"Orgueil\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Orgueil\">orgueil<\/a>\u00a0sont courb\u00e9s par un poids sur leurs \u00e9paules<\/li>\n<li><abbr class=\"abbr\" title=\"Deuxi\u00e8me\">2<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0cercle\u00a0: les coupables d\u2019<a title=\"Envie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Envie\">envie<\/a>\u00a0ont les yeux cousus de fil de fer<\/li>\n<li><abbr class=\"abbr\" title=\"Troisi\u00e8me\">3<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0cercle\u00a0: les coupables de col\u00e8re sont plong\u00e9s dans une fum\u00e9e \u00e2cre et opaque<\/li>\n<li><abbr class=\"abbr\" title=\"Quatri\u00e8me\">4<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0cercle\u00a0: les coupables de\u00a0<a title=\"Paresse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paresse\">paresse<\/a>\u00a0doivent marcher sans pouvoir s&rsquo;arr\u00eater<\/li>\n<li><abbr class=\"abbr\" title=\"Cinqui\u00e8me\">5<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0cercle\u00a0: les coupables d&rsquo;<a title=\"Avarice\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Avarice\">avarice<\/a>\u00a0sont face contre terre<\/li>\n<li><abbr class=\"abbr\" title=\"Sixi\u00e8me\">6<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0cercle\u00a0: les coupables de\u00a0<a title=\"Gourmandise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gourmandise\">gourmandise<\/a>\u00a0sont amaigris et soumis au\u00a0<a title=\"Tantale fils de Zeus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tantale_fils_de_Zeus\">supplice de Tantale<\/a><\/li>\n<li><abbr class=\"abbr\" title=\"Septi\u00e8me\">7<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0cercle\u00a0: les coupables de\u00a0<a title=\"Luxure\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luxure\">luxure<\/a>\u00a0doivent traverser un mur de flammes<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Encore une fois, la mont\u00e9e est ponctu\u00e9e des rencontres avec divers personnages connus de Dante ou plus c\u00e9l\u00e8bres (<a title=\"Arnaut Daniel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arnaut_Daniel\">Arnaut Daniel<\/a>,\u00a0<a title=\"Adrien V\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Adrien_V\">Adrien V<\/a>, etc.). On peut noter que Dante place ses amis du\u00a0<i><a title=\"Dolce stil novo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dolce_stil_novo\">dolce stil novo<\/a><\/i>\u00a0dans le Purgatoire. Arriv\u00e9 au Paradis terrestre, en haut de la montagne, Virgile laisse Dante et retourne en Enfer. C\u2019est B\u00e9atrice qui vient alors chercher le po\u00e8te pour lui servir de guide, et \u00ab\u00a0sortir vers les \u00e9toiles\u00a0\u00bb.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Le_Paradis\">Le Paradis<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Paradis (Divine Com\u00e9die)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paradis_(Divine_Com%C3%A9die)\">Paradis (Divine Com\u00e9die)<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Paradiso_Canto_31.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d2\/Paradiso_Canto_31.jpg\/220px-Paradiso_Canto_31.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d2\/Paradiso_Canto_31.jpg\/330px-Paradiso_Canto_31.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d2\/Paradiso_Canto_31.jpg\/440px-Paradiso_Canto_31.jpg 2x\" alt=\"gravure de Gustave Dor\u00e9 : l'Empyr\u00e9e\" width=\"220\" height=\"286\" data-file-width=\"2475\" data-file-height=\"3223\" \/><\/a><figcaption><i>Rosa celeste<\/i>\u00a0:\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Dante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante\">Dante<\/a>\u00a0et\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Beatrice Portinari\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Beatrice_Portinari\">B\u00e9atrice<\/a>\u00a0contemplant l&rsquo;<a title=\"Empyr\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empyr%C3%A9e\">Empyr\u00e9e<\/a>, illustration de\u00a0<a title=\"Gustave Dor\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Dor%C3%A9\">Gustave Dor\u00e9<\/a>\u00a0pour le Paradis<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cette partie du texte est d\u00e9di\u00e9e \u00e0\u00a0<a title=\"Cangrande della Scala\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cangrande_della_Scala\">Cangrande della Scala<\/a>.\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Beatrice Portinari\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Beatrice_Portinari\">Beatrice Portinari<\/a>, sa muse, fait passer Dante au Paradis, qui est construit \u00e0 l&rsquo;inverse de l&rsquo;Enfer (neuf sph\u00e8res concentriques dirig\u00e9s vers le haut). Ici on croise de nombreux saints. Chaque sph\u00e8re correspond en fait \u00e0 un ciel (ciel de la\u00a0<a title=\"Lune\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lune\">Lune<\/a>, de\u00a0<a title=\"Mercure (plan\u00e8te)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mercure_(plan%C3%A8te)\">Mercure<\/a>, de\u00a0<a title=\"V\u00e9nus (plan\u00e8te)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/V%C3%A9nus_(plan%C3%A8te)\">V\u00e9nus<\/a>, etc.) dans lequel sont log\u00e9s les hommes sans p\u00e9ch\u00e9s selon leur m\u00e9rite. \u00c0 la fin du parcours les ap\u00f4tres du\u00a0<a title=\"J\u00e9sus de Nazareth\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/J%C3%A9sus_de_Nazareth\">Christ<\/a>\u00a0interrogent Dante, qui r\u00e9pond justement \u00e0 leurs questions, et passe au dixi\u00e8me ciel ou Empyr\u00e9e. L\u00e0 B\u00e9atrice le quitte et c&rsquo;est saint\u00a0<a title=\"Bernard de Clairvaux\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bernard_de_Clairvaux\">Bernard de Clairvaux<\/a>\u00a0qui devient le dernier guide de Dante. Ce dernier adresse une pri\u00e8re \u00e0 la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Vierge Marie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vierge_Marie\">Sainte Vierge<\/a>\u00a0et finalement Dante s&rsquo;\u00e9teint compl\u00e8tement en Dieu, l&rsquo;\u00ab\u00a0Amour qui meut le ciel et les \u00e9toiles\u00a0\u00bb.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Dans_les_arts_et_la_culture_populaire\">Dans les arts et la culture populaire<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Histoire\">Histoire<\/h3>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">Dante lance la rumeur que le roi de France\u00a0<a title=\"Hugues Capet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hugues_Capet\">Hugues Capet<\/a>\u00a0descendrait d&rsquo;un simple boucher<sup id=\"cite_ref-13\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-13\">13<\/a><\/sup>, all\u00e9gation qui n&rsquo;a \u00e9t\u00e9 trouv\u00e9e dans aucun texte ant\u00e9rieur \u00e0 la Divine Com\u00e9die. Cette rumeur allait vite traverser les Alpes pour devenir une chanson de geste populaire dans le royaume de France d\u00e8s 1358-1360<sup id=\"cite_ref-14\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-14\">14<\/a><\/sup>, reprise par le po\u00e8te\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois Villon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Villon\">Fran\u00e7ois Villon<\/a>\u00a0au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"15\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XV<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0puis \u00e0 la fin du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle par les r\u00e9volutionnaires afin de juger\u00a0<a title=\"Louis XVI\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_XVI\">Louis XVI<\/a>\u00a0sous le nom roturier de \u00ab\u00a0Louis Capet\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-15\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-15\">15<\/a><\/sup>. Nul doute que cette rumeur visait \u00e0 couvrir de discr\u00e9dit la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Maison cap\u00e9tienne d'Anjou-Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maison_cap%C3%A9tienne_d%27Anjou-Sicile\">maison cap\u00e9tienne des princes de Sicile<\/a>\u00a0\u00e0 laquelle Dante reprochait le massacre des\u00a0<a title=\"V\u00eapres siciliennes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/V%C3%AApres_siciliennes\">V\u00eapres siciliennes<\/a>\u00a0ou l&rsquo;ex\u00e9cution du jeune\u00a0<a title=\"Conradin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Conradin\">Conradin<\/a>\u00a0toujours dans la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Iconographie\">Iconographie<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\">\n<h4 id=\"Dessin\">Dessin<\/h4>\n<\/div>\n<p><a title=\"Franz von Bayros\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Franz_von_Bayros\">Franz von Bayros<\/a>, surtout connu pour ses dessins \u00e0 caract\u00e8re \u00e9rotique, a illustr\u00e9 l&rsquo;\u0153uvre en 1921.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\">\n<h4 id=\"Gravure\">Gravure<\/h4>\n<\/div>\n<ul>\n<li><a title=\"Gustave Dor\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Dor%C3%A9\">Gustave Dor\u00e9<\/a>\u00a0r\u00e9alise une c\u00e9l\u00e8bre s\u00e9rie de gravures de l&rsquo;\u0153uvre.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\">\n<h4 id=\"Peinture\">Peinture<\/h4>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">Au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"15\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XV<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle,\u00a0<a title=\"Divine Com\u00e9die illustr\u00e9e par Botticelli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die_illustr%C3%A9e_par_Botticelli\">Botticelli<\/a>, c\u00e9l\u00e8bre peintre de Florence, r\u00e9alisa sur commande 92 dessins sur parchemin \u00e0 la pointe de m\u00e9tal, repris \u00e0 l&rsquo;encre et mis partiellement en couleurs<sup id=\"cite_ref-16\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-16\">16<\/a><\/sup>\u00a0et destin\u00e9s \u00e0 illustrer l&rsquo;\u0153uvre de Dante.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Par son c\u00f4t\u00e9 initiatique, la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>\u00a0et ses trente-trois chants dans chacune des trois parties, a pu inspirer les fondateurs de la\u00a0<a title=\"Franc-ma\u00e7onnerie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Franc-ma%C3%A7onnerie\">franc-ma\u00e7onnerie<\/a>\u00a0au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"William Blake\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/William_Blake\">William Blake<\/a>, po\u00e8te et graveur anglais du\u00a0<a title=\"XVIIIe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XVIIIe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, sous commande effectue environ 100 tableaux inspir\u00e9s par l&rsquo;\u0153uvre de Dante. Ces tableaux se retrouvent repartis dans des prestigieux mus\u00e9es britanniques.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Eug\u00e8ne Delacroix\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eug%C3%A8ne_Delacroix\">Eug\u00e8ne Delacroix<\/a>\u00a0prend la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>\u00a0comme sujet pour son premier tableau expos\u00e9 au\u00a0<i>Salon<\/i>,\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"La Barque de Dante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Barque_de_Dante\">La Barque de Dante<\/a><\/i>, en 1822.<\/li>\n<li>En 1850,\u00a0<a title=\"William Bouguereau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/William_Bouguereau\">William Bouguereau<\/a>\u00a0peint\u00a0<i><a title=\"Dante et Virgile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante_et_Virgile\">Dante et Virgile<\/a><\/i>, repr\u00e9sentant le\u00a0<a title=\"Cercles de l'Enfer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cercles_de_l%27Enfer#Huiti%C3%A8me_cercle_:_ruse_et_tromperie\">chant XXX de l&rsquo;Enfer<\/a>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Salvador Dal\u00ed\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salvador_Dal%C3%AD\">Salvador Dal\u00ed<\/a>\u00a0travailla dix ans sur 100 aquarelles dont les \u00c9ditions d&rsquo;Art Les Heures Claires, Paris feront 4\u00a0765\u00a0gravures sur bois en 1963.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>En 1998,\u00a0<a title=\"Georges Vriz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Vriz\">Georges Vriz<\/a>\u00a0pr\u00e9sente une illustration compl\u00e8te (un tableau par chant) et r\u00e9solument contemporaine de la divine com\u00e9die.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><a title=\"Graba'\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Graba%27\">Graba&rsquo;<\/a>\u00a0a r\u00e9alis\u00e9 un cycle de 111 tableaux,\u00a0<i>La Divina Commedia<\/i>, expos\u00e9s en 2003 au Hall de l\u2019Abbaye St Pierre \u00e0\u00a0<a title=\"Gand\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gand\">Gand<\/a>.<\/li>\n<li>En 2006, trois\u00a0<a title=\"Artiste peintre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Artiste_peintre\">peintres<\/a>\u00a0<a title=\"Chine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chine\">chinois<\/a>\u00a0ach\u00e8vent un tableau de 6\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"m\u00e8tre\">m<\/abbr>\u00a0par 2,6\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"m\u00e8tre\">m<\/abbr>\u00a0intitul\u00e9\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Discussing The Divine Comedy With Dante<\/span><\/i>\u00a0(lit. \u00ab\u00a0Discuter de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>\u00a0avec Dante\u00a0\u00bb)\u00a0; le tableau, r\u00e9unissant 103 personnalit\u00e9s de diverses \u00e9poque et civilisations, dont les trois artistes surplombant la sc\u00e8ne avec\u00a0<a title=\"Dante Alighieri\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante_Alighieri\">Dante Alighieri<\/a>, devient un\u00a0<a title=\"M\u00e8me\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%A8me\">m\u00e8me<\/a>\u00a0sur\u00a0<a title=\"Internet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Internet\">internet<\/a><sup id=\"cite_ref-17\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-17\">17<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-18\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-18\">18<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li>En 2008,\u00a0<a title=\"Jacques Villegl\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Villegl%C3%A9\">Jacques Villegl\u00e9<\/a>\u00a0donne le titre de\u00a0<i>La com\u00e9die urbaine<\/i>\u00a0dans son exposition qui rassemble plus d&rsquo;une centaine d&rsquo;\u0153uvres au\u00a0<a title=\"Centre national d'art et de culture Georges-Pompidou\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Centre_national_d%27art_et_de_culture_Georges-Pompidou\">centre Pompidou<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Illustration\">Illustration<\/h3>\n<\/div>\n<ul>\n<li>Le peintre espagnol\u00a0<a title=\"Miquel Barcel\u00f3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Miquel_Barcel%C3%B3\">Miquel Barcel\u00f3<\/a>\u00a0r\u00e9alise d&rsquo;importantes illustrations de l&rsquo;\u0153uvre entre 2000 et 2002 qui seront expos\u00e9es au\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Louvre\">Louvre<\/a>\u00a0en 2004<sup id=\"cite_ref-19\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-19\">19<\/a><\/sup>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Sculpture\">Sculpture<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\">\n<h4 id=\"Monumental\">Monumental<\/h4>\n<\/div>\n<p><a title=\"Auguste Rodin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_Rodin\">Auguste Rodin<\/a>\u00a0finit en 1889 sa premi\u00e8re\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"La Porte de l'enfer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Porte_de_l%27enfer\">Porte de l&rsquo;Enfer<\/a><\/i>\u00a0directement inspir\u00e9e de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>\u00a0avant d&rsquo;en compl\u00e9ter une seconde version plus abstraite en 1900 \u00e0 l&rsquo;occasion de l&rsquo;<a title=\"Exposition universelle de 1900\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Exposition_universelle_de_1900\">Exposition universelle de Paris<\/a>\u00a0de la m\u00eame ann\u00e9e.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Th\u00e9\u00e2tre\"><span id=\"Th.C3.A9.C3.A2tre\"><\/span>Th\u00e9\u00e2tre<\/h3>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Romeo Castellucci\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Romeo_Castellucci\">Romeo Castellucci<\/a>, metteur en sc\u00e8ne et plasticien italien, par ailleurs illustre repr\u00e9sentant du \u00ab\u00a0th\u00e9\u00e2tre postdramatique\u00a0\u00bb, invit\u00e9 d&rsquo;honneur au\u00a0<a title=\"Festival d'Avignon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Festival_d%27Avignon\">festival d&rsquo;Avignon<\/a>, donne une version librement adapt\u00e9e de la trilogie de Dante, notamment en repr\u00e9sentant l&rsquo;<a title=\"Enfer (Divine Com\u00e9die)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Enfer_(Divine_Com%C3%A9die)\"><i>Enfer<\/i><\/a>\u00a0sur la sc\u00e8ne du\u00a0<a title=\"Palais des papes d'Avignon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palais_des_papes_d%27Avignon\">Palais des papes<\/a>\u00a0avec une centaine d&rsquo;acteurs dont des enfants \u00e2g\u00e9s de 4 ou 5 ans ainsi que des chiens et des chevaux<sup id=\"cite_ref-20\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-20\">20<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">En 1993, dans\u00a0<i>Commedia<\/i>, la chor\u00e9graphe am\u00e9ricaine\u00a0<a title=\"Carolyn Carlson\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Carolyn_Carlson\">Carolyn Carlson<\/a>\u00a0et sa troupe interpr\u00e9teront une transcription de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Entre 2006 et 2009, le chor\u00e9graphe contemporain italien\u00a0<a title=\"Emio Greco\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emio_Greco\">Emio Greco<\/a>\u00a0s&rsquo;inspire librement de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>\u00a0pour une trilogie de m\u00eame nom.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Architecture\">Architecture<\/h3>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">Le\u00a0<a title=\"Palacio Barolo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palacio_Barolo\">Palacio Barolo<\/a>\u00a0\u00e0 Buenos Aires, un gratte-ciel \u00e9difi\u00e9 par l&rsquo;architecte\u00a0<a title=\"Mario Palanti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mario_Palanti\">Mario Palanti<\/a>\u00a0en 1923, s&rsquo;inspire de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Litt\u00e9rature\"><span id=\"Litt.C3.A9rature\"><\/span>Litt\u00e9rature<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\">\n<h4 id=\"Bande_dessin\u00e9e\"><span id=\"Bande_dessin.C3.A9e\"><\/span>Bande dessin\u00e9e<\/h4>\n<\/div>\n<ul>\n<li><i><a title=\"L'inferno di Topolino\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27inferno_di_Topolino\">L&rsquo;inferno di Topolino<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Guido Martina\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guido_Martina\">Guido Martina<\/a>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><i>Conte d\u00e9moniaque<\/i>, d&rsquo;Aristophane, est une bande dessin\u00e9e librement inspir\u00e9e de l&rsquo;univers de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>, \u00e9dit\u00e9e \u00e0 l&rsquo;Association (1996).<\/li>\n<li>Album illustr\u00e9\u00a0<i>Inferno<\/i>, de\u00a0<a title=\"Marcel Ruijters\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marcel_Ruijters\">Marcel Ruijters<\/a>, Editions\u00a0<a title=\"The Hoochie Coochie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/The_Hoochie_Coochie\">The Hoochie Coochie<\/a>, juin 2013.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Dans\u00a0<i><a class=\"new\" title=\"Dante Shinkyoku (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Dante_Shinkyoku&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Dante Shinkyoku<\/a><\/i>\u00a0(\u00ab\u00a0La Divine Com\u00e9die de Dante\u00a0\u00bb),\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Go Nagai\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Go_Nagai\">Go Nagai<\/a>\u00a0adapte tr\u00e8s fid\u00e8lement le r\u00e9cit de Dante, et int\u00e8gre \u00e0 la mise en page des illustrations directement inspir\u00e9es des gravures de\u00a0<a title=\"Gustave Dor\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Dor%C3%A9\">Gustave Dor\u00e9<\/a>. Il est disponible en version fran\u00e7aise depuis 2015 en 3 tomes aux \u00e9ditions Black Box. Par ailleurs, son manga\u00a0<i><a title=\"Devilman\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Devilman\">Devilman<\/a><\/i>\u00a0s&rsquo;inspire fortement du r\u00e9cit de Dante.<\/li>\n<li>Dans les chapitres du\u00a0<a title=\"Manga\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Manga\">manga<\/a>\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Les Chevaliers du Zodiaque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Chevaliers_du_Zodiaque\">Les Chevaliers du Zodiaque<\/a><\/i>\u00a0consacr\u00e9s \u00e0\u00a0<a title=\"Had\u00e8s\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Had%C3%A8s\">Had\u00e8s<\/a>, l&rsquo;auteur\u00a0<a title=\"Masami Kurumada\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Masami_Kurumada\">Masami Kurumada<\/a>\u00a0s&rsquo;inspire lui aussi des gravures de Dor\u00e9, ainsi que du r\u00e9cit de Dante. La seconde partie de la saga\u00a0<i>Saint Seiya\u00a0: Had\u00e8s<\/i>\u00a0est d&rsquo;ailleurs intitul\u00e9e\u00a0<i>Inferno<\/i><sup id=\"cite_ref-21\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-21\">21<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-22\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-22\">22<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-23\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-23\">23<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li>Le comics\u00a0<i><a title=\"Spawn (comics)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Spawn_(comics)\">Spawn<\/a>\u00a0<\/i>de Todd Mc Farlane s&rsquo;inspire de l&rsquo;\u0153uvre et principalement du huiti\u00e8me cercle\u00a0: l&rsquo;adversaire principal du h\u00e9ros se nomme Malebolgia.<\/li>\n<li>Dans le manga\u00a0<a title=\"One Piece\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/One_Piece\">One Piece<\/a>, la grande prison d&rsquo;Impel Down est une caricature des cercles infernaux de Dante.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Dans le manga\u00a0<i><a title=\"Soul Eater\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Soul_Eater\">Soul Eater<\/a><\/i>, le livre d&rsquo;Eibon, dont le nom est lui m\u00eame inspir\u00e9 de l\u2019\u0153uvre de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Howard Phillips Lovecraft\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Howard_Phillips_Lovecraft\">H.P. Lovecraft<\/a>, dans lequel est enferm\u00e9 Death the Kid est divis\u00e9 en 7 chapitres dans lesquels les amis de Kid doivent affronter dans chaque chapitre un p\u00e9ch\u00e9, tel les cercles de l&rsquo;Enfer.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Le roman graphique\u00a0<i><a title=\"L'Accident de chasse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Accident_de_chasse\">L&rsquo;Accident de chasse<\/a><\/i>, de\u00a0<a class=\"new\" title=\"David L. Carlson (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=David_L._Carlson&amp;action=edit&amp;redlink=1\">David L. Carlson<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Landis Blair\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Landis_Blair\">Landis Blair<\/a>, raconte une histoire de r\u00e9demption par la litt\u00e9rature o\u00f9 l&rsquo;Enfer de Dante joue une r\u00f4le particuli\u00e8rement important, donnant lieu \u00e0 de nombreuses illustrations de sc\u00e8nes issues de ce cantique de la Divine Com\u00e9die.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\">\n<h4 id=\"Roman\">Roman<\/h4>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Honor\u00e9 de Balzac\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Honor%C3%A9_de_Balzac\">Honor\u00e9 de Balzac<\/a>\u00a0a choisi le titre de\u00a0<i><a title=\"La Com\u00e9die humaine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Com%C3%A9die_humaine\">La Com\u00e9die humaine<\/a><\/i>\u00a0en r\u00e9f\u00e9rence \u00e0 la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>, dont il admire\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0la merveilleuse charpente d&rsquo;id\u00e9es sur laquelle le plus grand po\u00e8te italien a construit son po\u00e8me, le seul que les modernes puissent opposer \u00e0 celui d&rsquo;Hom\u00e8re\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-24\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-24\">24<\/a><\/sup>\u00a0et il ajoute en d\u00e9dicace au prince de Teano\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Jusqu&rsquo;\u00e0 ce que je vous eusse entendu, la DIVINE COM\u00c9DIE me semblait une immense \u00e9nigme, dont le mot n&rsquo;avait \u00e9t\u00e9 trouv\u00e9 par personne, et moins par les commentateurs que par qui que ce soit. Comprendre ainsi Dante, c&rsquo;est \u00eatre grand comme lui\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-25\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-25\">25<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><a title=\"Victor Hugo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Victor_Hugo\">Victor Hugo<\/a>\u00a0fait plusieurs fois r\u00e9f\u00e9rence \u00e0 la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>\u00a0dans son roman\u00a0<i><a title=\"Notre-Dame de Paris (roman)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Notre-Dame_de_Paris_(roman)\">Notre-Dame de Paris<\/a><\/i>. Par exemple, le chapitre\u00a0<i>Lasciate ogne speranza<\/i>\u00a0est nomm\u00e9 d&rsquo;apr\u00e8s la c\u00e9l\u00e8bre inscription sur la porte de l&rsquo;enfer.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Ossip Mandelstam\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ossip_Mandelstam\">Ossip Mandelstam<\/a>, dans\u00a0<i>Entretien sur Dante<\/i>, exprime en 1933, en partant de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>, sa conception personnelle de la po\u00e9sie.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Le septi\u00e8me livre de la s\u00e9rie\u00a0<a title=\"Amos Daragon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amos_Daragon\">Amos Daragon<\/a>,\u00a0<i>Voyage Aux Enfers<\/i>, reprend beaucoup d&rsquo;id\u00e9es de ce livre dont les cinq fleuves et les neuf niveaux des enfers.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Malcolm Lowry\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Malcolm_Lowry\">Malcolm Lowry<\/a>\u00a0consid\u00e9rait lui-m\u00eame son roman\u00a0<i><a title=\"Au-dessous du volcan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Au-dessous_du_volcan\">Au-dessous du volcan<\/a><\/i>\u00a0comme une sorte de\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>\u00a0ivre.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Marc-Edouard Nabe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marc-Edouard_Nabe\">Marc-Edouard Nabe<\/a>\u00a0a \u00e9crit son roman\u00a0<i>L&rsquo;homme qui arr\u00eata d&rsquo;\u00e9crire<\/i>\u00a0comme une transposition de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i><sup id=\"cite_ref-26\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-26\">26<\/a><\/sup>. Il s&rsquo;agit du parcours de l&rsquo;auteur pendant 7 jours \u00e0 travers le Paris des ann\u00e9es 2000, qui respecte la trame de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Dans\u00a0<a title=\"L'\u00c2me du mal\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27%C3%82me_du_mal\">L&rsquo;\u00c2me du mal<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Maxime Chattam\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maxime_Chattam\">Maxime Chattam<\/a>, un tueur en s\u00e9rie envoie des messages \u00e0 la police contenant des citations de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>, le tueur s&rsquo;inspire du voyage de Dante dans les enfers lors de ses meurtres.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><i>Dante&rsquo;s Divine Comedy<\/i>, romans de\u00a0<a class=\"new\" title=\"Sandow Birk (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Sandow_Birk&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Sandow Birk<\/a>\u00a0et\u00a0<a class=\"new\" title=\"Marcus Sanders (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Marcus_Sanders&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Marcus Sanders<\/a>, illustr\u00e9s par\u00a0<a class=\"new\" title=\"Sandow Birk (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Sandow_Birk&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Sandow Birk<\/a>. Dante et Virgile traversent l&rsquo;Enfer, le Purgatoire et le Paradis contemporains. Un film d&rsquo;animation,\u00a0<i>Dante&rsquo;s Inferno<\/i>, est adapt\u00e9 du premier tome, avec les voix de\u00a0<a title=\"James Cromwell\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/James_Cromwell\">James Cromwell<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Dermot Mulroney\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dermot_Mulroney\">Dermot Mulroney<\/a>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><i><a title=\"La Fin des temps (roman)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Fin_des_temps_(roman)\">La Fin des temps<\/a><\/i>, quatri\u00e8me roman de\u00a0<a title=\"Haruki Murakami\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Haruki_Murakami\">Haruki Murakami<\/a>\u00a0(1985, trad. 1992) est largement inspir\u00e9 de\u00a0<i>L&rsquo;Enfer<\/i>. Le narrateur, seul d\u00e9tenteur de la \u00ab\u00a0cl\u00e9 des temps\u00a0\u00bb a pour mission d&rsquo;assister un vieux sage dans le d\u00e9cryptage d&rsquo;un idiome international. Ce parcours initiatique l&rsquo;entrainera au c\u0153ur de limbes obscures situ\u00e9es sous la ville de Tokyo, d&rsquo;o\u00f9 il remontera par un escalier en colima\u00e7on d&rsquo;apparence infinie. L&rsquo;auteur, grand amateur de trag\u00e9dies grecques, et ayant v\u00e9cu en Italie non sans raison, parcourt les diff\u00e9rentes strates de la consciences humaine au fils de chacun de ses romans.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><i>Virgile, non,<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Monique Wittig\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Monique_Wittig\">Monique Wittig<\/a>\u00a0(1985,\u00a0<a title=\"Les \u00c9ditions de minuit\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_%C3%89ditions_de_minuit\">\u00c9ditions de Minuit<\/a>), est une r\u00e9\u00e9criture lesbienne et f\u00e9ministe de la\u00a0<i>Divine com\u00e9die<\/i>\u00a0de Dante. Wittig, le personnage principal, est guid\u00e9 par son guide Manastabal dans les diff\u00e9rents cercles de l&rsquo;enfer qui doivent lui permettre de rejoindre sa providence.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Dans\u00a0<i><a title=\"Inferno (roman de Dan Brown)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Inferno_(roman_de_Dan_Brown)\">Inferno<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Dan Brown\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dan_Brown\">Dan Brown<\/a>, sorti en 2013, le h\u00e9ros\u00a0<a title=\"Robert Langdon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robert_Langdon\">Robert Langdon<\/a>\u00a0doit faire face \u00e0 un terroriste se basant sur la trilogie de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Dante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante\">Dante<\/a>\u00a0pour justifier ses m\u00e9faits.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Dans\u00a0<a title=\"Le Premier Cercle (roman)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Premier_Cercle_(roman)\">Le Premier Cercle<\/a>\u00a0d&rsquo;<a title=\"Alexandre Soljenitsyne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Soljenitsyne\">Alexandre Soljenitsyne<\/a>, les protagonistes sont enferm\u00e9s dans une\u00a0<a title=\"Goulag\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Goulag\">prison sovi\u00e9tique<\/a>\u00a0mais b\u00e9n\u00e9ficient d&rsquo;un traitement privil\u00e9gi\u00e9 d\u00fb \u00e0 leur travail scientifique.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Primo Levi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Primo_Levi\">Primo Levi<\/a>\u00a0dans\u00a0<i><a title=\"Si c'est un homme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Si_c%27est_un_homme\">Si c&rsquo;est un homme<\/a><\/i>, cite r\u00e9guli\u00e8rement des passages de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die\u00a0<\/i>comme \u00e9chappatoire, afin d&rsquo;\u00e9chapper \u00e0 sa condition dans les\u00a0<a title=\"Camp de concentration\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Camp_de_concentration\">camps de concentration<\/a>\u00a0allemands.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">En 2000,\u00a0<a title=\"Philippe Sollers\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philippe_Sollers\">Philippe Sollers<\/a>\u00a0publi\u00e9\u00a0<i>La Divine Com\u00e9die<\/i>, livre d&rsquo;entretiens avec\u00a0<a title=\"Beno\u00eet Chantre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Beno%C3%AEt_Chantre\">Beno\u00eet Chantre<\/a>, aux \u00e9ditions Descl\u00e9e de Brouwer.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">En 2005, apr\u00e8s Dante,\u00a0<a title=\"Honor\u00e9 de Balzac\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Honor%C3%A9_de_Balzac\">Balzac<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Jacques Villegl\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Villegl%C3%A9\">Jacques Villegl\u00e9<\/a>,\u00a0<a title=\"Bernard No\u00ebl\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bernard_No%C3%ABl\">Bernard No\u00ebl<\/a>\u00a0choisit le titre de\u00a0<i>Com\u00e9die intime<\/i>\u00a0pour la r\u00e9union de ses monologues r\u00e9\u00e9dit\u00e9s dans le volume\u00a0<i>\u0152uvres IV<\/i>\u00a0publi\u00e9 par\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"P.O.L\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/P.O.L\">P.O.L<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Musique\">Musique<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\">\n<h4 id=\"Classique\">Classique<\/h4>\n<\/div>\n<ul>\n<li><a title=\"1849 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1849_en_musique_classique\">1849<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Franz Liszt\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Franz_Liszt\">Franz Liszt<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Apr\u00e8s une lecture du Dante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Apr%C3%A8s_une_lecture_du_Dante\">Apr\u00e8s une lecture du Dante<\/a>.<\/i><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"1857 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1857_en_musique_classique\">1857<\/a>\u00a0: Franz Liszt,\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Dante Symphonie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante_Symphonie\">Dante Symphonie<\/a><\/i>\u00a0est une \u0153uvre de Franz Liszt fond\u00e9e sur la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>\u00a0de Dante. Des versions fameuses de cette \u0153uvre sont disponibles\u00a0:\n<ul>\n<li>Kurt Masur avec le Gewanhaus de Leipzig en 1980.<\/li>\n<li>Jesus Lopez-Cobos avec l&rsquo;orchestre de la Suisse Romande en 1981.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"1876 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1876_en_musique_classique\">1876<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Piotr Ilitch Tcha\u00efkovski\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Piotr_Ilitch_Tcha%C3%AFkovski\">Piotr Ilitch Tcha\u00efkovski<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Francesca da Rimini (Tcha\u00efkovski)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francesca_da_Rimini_(Tcha%C3%AFkovski)\">Francesca da Rimini<\/a><\/i>, po\u00e8me symphonique qui d\u00e9crit la fin du chant V de l&rsquo;<a title=\"Enfer (Divine Com\u00e9die)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Enfer_(Divine_Com%C3%A9die)\">Enfer<\/a>\u00a0: Apr\u00e8s une sombre introduction d\u00e9crivant le paysage d\u00e9sol\u00e9 de l&rsquo;Enfer, l&rsquo;ouragan infernal tourmentant Francesca et son amant d\u00e9ferle avec fureur puis s&rsquo;\u00e9teint, laissant le temps \u00e0 Francesca de raconter au po\u00e8te sa tragique histoire d&rsquo;amour puis l&rsquo;ouragan, encore plus violent, revient et l&#8217;emporte de nouveau dans son supplice \u00e9ternel.<\/li>\n<li><a title=\"1900 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1900_en_musique_classique\">1900<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Sergue\u00ef Rachmaninov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sergue%C3%AF_Rachmaninov\">Serge Rachmaninoff<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Francesca da Rimini (Rachmaninov)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francesca_da_Rimini_(Rachmaninov)\">Francesca da Rimini<\/a>.<\/i><\/li>\n<li><a title=\"1918 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1918_en_musique_classique\">1918<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Giacomo Puccini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giacomo_Puccini\">Giacomo Puccini<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Gianni Schicchi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gianni_Schicchi\">Gianni Schicchi<\/a><\/i>\u00a0(Enfer, XXX, 22-48).<\/li>\n<li><a title=\"1963 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1963_en_musique_classique\">1963<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Per N\u00f8rg\u00e5rd\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Per_N%C3%B8rg%C3%A5rd\">Per N\u00f8rg\u00e5rd<\/a>,\u00a0<i>Labyrinthes<\/i>,\u00a0<a title=\"Op\u00e9ra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra\">op\u00e9ra<\/a>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"1972 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1972_en_musique_classique\">1972<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Henry Barraud\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Barraud\">Henry Barraud<\/a>,\u00a0<i>La divine com\u00e9die<\/i>, cantate pour cinq voix et 15 instruments.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Dans les ann\u00e9es 1970, la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>\u00a0fait l&rsquo;objet d&rsquo;une \u0153uvre \u00e9lectroacoustique de grande ampleur en deux parties\u00a0:\u00a0<i>l\u2019Enfer<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Bernard Parmegiani\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bernard_Parmegiani\">Bernard Parmegiani<\/a>\u00a0et\u00a0<i>le Purgatoire<\/i>\u00a0et\u00a0<i>paradis terrestre<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois Bayle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Bayle\">Fran\u00e7ois Bayle<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"1980 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1980_en_musique_classique\">1980<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Jan Hanu\u0161\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jan_Hanu%C5%A1\">Jan Hanu\u0161<\/a>,\u00a0<i>Labyrinthe<\/i>, m\u00e9ditation dans\u00e9e, op. 98.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"1990 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1990_en_musique_classique\">1990<\/a>\u00a0\/ 2004\u00a0:\u00a0<a title=\"Alfredo Aracil\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alfredo_Aracil\">Alfredo Aracil<\/a>,\u00a0<i>Paradisio I et II<\/i>\u00a0(extraits du livre XXVIII et du livre XXXIII).<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"2003 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2003_en_musique_classique\">2003<\/a>-2005\u00a0:\u00a0<a title=\"Didier Marc Garin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Didier_Marc_Garin\">Didier Marc Garin<\/a>,\u00a0<a title=\"Compositeur\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Compositeur\">compositeur<\/a>\u00a0<a title=\"Musique contemporaine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_contemporaine\">contemporain<\/a>, s\u2019est consacr\u00e9 pendant sept ans \u00e0 la traduction de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>, publi\u00e9e en 2003<sup id=\"cite_ref-Diff\u00e9rence_27-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-Diff%C3%A9rence-27\">27<\/a><\/sup>\u00a0et trame d&rsquo;un\u00a0<a title=\"Op\u00e9ra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra\">op\u00e9ra<\/a>\u00a0d&rsquo;une dur\u00e9e de vingt-quatre heures dont il a entrepris la composition en\u00a0<a title=\"2005 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2005_en_musique_classique\">2005<\/a><sup id=\"cite_ref-28\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-28\">28<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"2001 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2001_en_musique_classique\">2001<\/a>-2003\u00a0:\u00a0<a title=\"Val\u00e9ry Aubertin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Val%C3%A9ry_Aubertin\">Val\u00e9ry Aubertin<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"Quatri\u00e8me\">4<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0sonate du\u00a0<i>Deuxi\u00e8me livre d&rsquo;orgue<\/i>, compos\u00e9e entre 2001 et 2003 est constitu\u00e9e de trois mouvements (Enfer-Purgatoire-Paradis)\u00a0; sa structure reprend diff\u00e9rents \u00e9pisodes du voyage de Dante (Porte de l&rsquo;Enfer, Paolo et Francesca, le cocyte&#8230;). L&rsquo;\u0153uvre a \u00e9t\u00e9 enregistr\u00e9e par\u00a0<a class=\"new\" title=\"Pierre Farago (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pierre_Farago&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Pierre Farago<\/a>\u00a0sur le CD paru chez Triton en 2006.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"2004 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2004_en_musique_classique\">2004<\/a>-2008\u00a0:\u00a0<a title=\"Louis Andriessen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Andriessen\">Louis Andriessen<\/a>,\u00a0<i>La Commedia<\/i>, op\u00e9ra film\u00e9 en cinq parties (textes de Dante et Vondel et extraits de l&rsquo;Ancien Testament).<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"2006 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2006_en_musique_classique\">2006<\/a>\u00a0:\u00a0<a class=\"new\" title=\"Robert W. Smith (musicien) (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Robert_W._Smith_(musicien)&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Robert W. Smith (musicien)<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"en:Robert W. Smith (musician)\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Robert_W._Smith_(musician)\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en anglais\u00a0: \u00ab\u00a0Robert W. Smith (musician)\u00a0\u00bb\">(en)<\/span><\/a>, Symphonie\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a01,\u00a0<i>The Divine Comedy.<\/i><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"2015\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2015\">2015<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Geoffroy Drouin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Geoffroy_Drouin\">Geoffroy Drouin<\/a>,\u00a0<i>Il Paradiso,<\/i>\u00a0<i>d&rsquo;apr\u00e8s la Divine Com\u00e9die de Dante<\/i>, pour ch\u0153ur et r\u00e9citant. Commande de\u00a0<a title=\"Radio France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Radio_France\">Radio France<\/a>\u00a0pour le\u00a0<a title=\"Ch\u0153ur de Radio France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ch%C5%93ur_de_Radio_France\">Choeur de Radio France<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\">\n<h4 id=\"Populaire\" style=\"text-align: justify;\">Populaire<\/h4>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"1979 en musique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1979_en_musique\">1979<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Nino Ferrer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nino_Ferrer\">Nino Ferrer<\/a>\u00a0publie l&rsquo;album\u00a0<i><a title=\"Blanat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Blanat\">Blanat<\/a><\/i>, essentiellement en langue anglaise, mais dont le premier titre, discr\u00e8tement intitul\u00e9\u00a0<i>Introduction<\/i>, met en musique l&rsquo;extrait, en version originale italienne, consacr\u00e9 \u00e0 la porte de l&rsquo;Enfer.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;album\u00a0<a title=\"Dante XXI\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante_XXI\">Dante XXI<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Sepultura\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sepultura\">Sepultura<\/a>\u00a0lui est enti\u00e8rement consacr\u00e9.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Le nom m\u00eame du groupe\u00a0<a title=\"Iced Earth\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Iced_Earth\">Iced Earth<\/a>\u00a0est une subtile r\u00e9f\u00e9rence \u00e0 la vision de l&rsquo;enfer gel\u00e9 de Dante. Sur leur troisi\u00e8me album\u00a0<a title=\"Burnt Offerings\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Burnt_Offerings\">Burnt Offerings<\/a>, on trouve une chanson (longue de 16 minutes) intitul\u00e9e\u00a0<a title=\"Dante's Inferno\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante%27s_Inferno\">Dante&rsquo;s Inferno<\/a>\u00a0retra\u00e7ant le voyage de Dante.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"The Divine Comedy\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/The_Divine_Comedy\">The Divine Comedy<\/a>\u00a0est un groupe de pop orchestrale\u00a0<a title=\"Irlande du Nord\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Irlande_du_Nord\">nord-irlandais<\/a>\u00a0men\u00e9 par l&rsquo;auteur compositeur interpr\u00e8te\u00a0<a title=\"Neil Hannon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Neil_Hannon\">Neil Hannon<\/a>. Le nom du groupe provient de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>\u00a0de Dante.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Tangerine Dream\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tangerine_Dream\">Tangerine Dream<\/a>\u00a0a compos\u00e9 une trilogie d&rsquo;albums intitul\u00e9e\u00a0<i>La Divina Commedia<\/i>. Les trois albums ont pour nom\u00a0<i>Inferno<\/i>,\u00a0<i>Purgatorio<\/i>\u00a0(en deux disques) et<i>\u00a0Paradiso<\/i>\u00a0(en deux disques).<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Matthieu Chedid\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Matthieu_Chedid\">M<\/a>, conclu sa chanson\u00a0<i><a title=\"Est-ce que c'est \u00e7a ?\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Est-ce_que_c%27est_%C3%A7a_%3F\">Est-ce que c&rsquo;est \u00e7a\u00a0?<\/a><\/i>\u00a0tir\u00e9e de l&rsquo;album\u00a0<a title=\"Mister Myst\u00e8re\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mister_Myst%C3%A8re\">Mister Myst\u00e8re<\/a>\u00a0par une traduction des derniers vers du\u00a0<a title=\"Paradis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paradis\">Paradis<\/a>\u00a0: \u00ab\u00a0L&rsquo;amour, qui met en mouvement le soleil et les autres \u00e9toiles\u00a0\u00bb.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">\u00ab\u00a0<i>Dante\u2019s Prayer<\/i>\u00a0\u00bb de\u00a0<a title=\"Loreena McKennitt\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Loreena_McKennitt\">Loreena McKennitt<\/a>\u00a0est un morceau extrait de son album\u00a0<i><a title=\"The Book of Secrets\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/The_Book_of_Secrets\">The Book of Secrets<\/a><\/i>\u00a0(1997). Il se retrouve dans un concert publi\u00e9 sous le titre de\u00a0<i><a title=\"Live in Paris and Toronto\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Live_in_Paris_and_Toronto\">Live in Paris and Toronto<\/a><\/i>\u00a0et d&rsquo;un autre publi\u00e9 en vid\u00e9o,\u00a0<i><a title=\"Nights from the Alhambra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nights_from_the_Alhambra\">Nights from the Alhambra<\/a><\/i>\u00a0(2007).<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Le groupe\u00a0<a title=\"Septicflesh\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Septicflesh\">Septicflesh<\/a>\u00a0consacre la premi\u00e8re chanson de l&rsquo;album\u00a0<a class=\"new\" title=\"Codex Omega (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Codex_Omega&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Codex Omega<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"en:Codex Omega\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Codex_Omega\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en anglais\u00a0: \u00ab\u00a0Codex Omega\u00a0\u00bb\">(en)<\/span><\/a>\u00a0intitul\u00e9e\u00a0<i>Dante&rsquo;s Inferno<\/i>\u00a0\u00e0 l&rsquo;<a title=\"Enfer (Divine Com\u00e9die)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Enfer_(Divine_Com%C3%A9die)\">Enfer<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Les premiers vers de\u00a0<i>L&rsquo;Enfer<\/i>\u00a0sont cit\u00e9s par\u00a0<a title=\"David Hayter\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/David_Hayter\">David Hayter<\/a>\u00a0dans la chanson Go de la canadienne Claire Boucher (<a title=\"Grimes (musicienne)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grimes_(musicienne)\">Grimes<\/a>).<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;album Chant IV de la musicienne exp\u00e9rimentale Golem Mecanique est directement inspir\u00e9 et compos\u00e9 autour du Chant IV de\u00a0<i>l&rsquo;Enfer<\/i>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Le groupe\u00a0<a title=\"Cor\u00e9e du Sud\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cor%C3%A9e_du_Sud\">sud-cor\u00e9en<\/a>\u00a0<a title=\"CIX (groupe)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/CIX_(groupe)\">CIX<\/a>\u00a0consacre tout leur univers \u00e0 la Divine Com\u00e9die, de par les citations dans de nombreux clips<sup id=\"cite_ref-29\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-29\">29<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-30\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-30\">30<\/a><\/sup>, dans leurs mini-films\u00a0<sup id=\"cite_ref-31\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-31\">31<\/a><\/sup>\u00a0mais aussi leurs illustrations de leur s\u00e9rie D&rsquo;EP\u00a0<i>Hello<\/i>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Le musicien\u00a0<a title=\"John Frusciante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/John_Frusciante\">John Frusciante<\/a>\u00a0nomma son album studio de 2009\u00a0<i><a title=\"The Empyrean\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/The_Empyrean\">The Empyrean<\/a><\/i>\u00a0en r\u00e9f\u00e9rence \u00e0 l&rsquo;Empyr\u00e9e, ciel le plus \u00e9loign\u00e9 de la terre et th\u00e9\u00e2tre du dernier chant de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Filmographie\">Filmographie<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\">\n<h4 id=\"Cin\u00e9ma\"><span id=\"Cin.C3.A9ma\"><\/span>Cin\u00e9ma<\/h4>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><i><a title=\"Francesca da Rimini (film, 1908)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francesca_da_Rimini_(film,_1908)\">Francesca da Rimini<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"James Stuart Blackton\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/James_Stuart_Blackton\">James Stuart Blackton<\/a>, sorti en\u00a0<a title=\"1908 au cin\u00e9ma\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1908_au_cin%C3%A9ma\">1908<\/a>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><i><a title=\"Francesca da Rimini (film, 1910)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francesca_da_Rimini_(film,_1910)\">Francesca da Rimini<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"James Stuart Blackton\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/James_Stuart_Blackton\">James Stuart Blackton<\/a>, sorti en\u00a0<a title=\"1910 au cin\u00e9ma\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1910_au_cin%C3%A9ma\">1910<\/a>\u00a0(remake du film de 1908).<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><i><a title=\"Francesca da Rimini (film, 1911)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francesca_da_Rimini_(film,_1911)\">Francesca da Rimini<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Ugo Falena\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ugo_Falena\">Ugo Falena<\/a>, sorti en\u00a0<a title=\"1911 au cin\u00e9ma\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1911_au_cin%C3%A9ma\">1911<\/a>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><i><a title=\"L'Enfer (film, 1911)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Enfer_(film,_1911)\">L&rsquo;Enfer<\/a><\/i>, film de 1911.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><i><a class=\"mw-redirect\" title=\"L'Inferno (film, 1911 Helios Film)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Inferno_(film,_1911_Helios_Film)\">L&rsquo;Inferno<\/a><\/i>, film de 1911.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><i><a title=\"L'Enfer (film, 1935)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Enfer_(film,_1935)\">L&rsquo;Enfer<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Harry Lachman\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Harry_Lachman\">Harry Lachman<\/a>, sorti en 1935, le personnage principal est embauch\u00e9 dans un parc d&rsquo;attraction qui reconstitue la vision de l&rsquo;enfer de Dante.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><i><a title=\"Exils (film, 1966)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Exils_(film,_1966)\">Exils<\/a><\/i>, court m\u00e9trage de\u00a0<a title=\"Marc Scialom\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marc_Scialom\">Marc Scialom<\/a>\u00a0r\u00e9alis\u00e9 en\u00a0<a title=\"1966 au cin\u00e9ma\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1966_au_cin%C3%A9ma\">1966<\/a>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Dans\u00a0<i><a title=\"Peur sur la ville\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peur_sur_la_ville\">Peur sur la ville<\/a><\/i>\u00a0(<a title=\"1975\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1975\">1975<\/a>) de\u00a0<a title=\"Henri Verneuil\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_Verneuil\">Henri Verneuil<\/a>, l&rsquo;antagoniste dissimule son identit\u00e9 par diverses r\u00e9f\u00e9rences \u00e0 l\u2019\u0153uvre de Dante tout au long du film.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Le film\u00a0<i><a title=\"Seven (film)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Seven_(film)\">Seven<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"David Fincher\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/David_Fincher\">David Fincher<\/a>\u00a0(1996) fait r\u00e9f\u00e9rence aux Sept P\u00e9ch\u00e9s Capitaux et \u00e0 la descente aux Enfers des protagonistes de l&rsquo;histoire.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><i><a title=\"Dante's Inferno: An Animated Epic\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante%27s_Inferno:_An_Animated_Epic\">Dante&rsquo;s Inferno: An Animated Epic<\/a><\/i>\u00a0film d&rsquo;animation, sorti en 2010, inspir\u00e9 du jeu vid\u00e9o\u00a0<a title=\"Dante's Inferno\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante%27s_Inferno\">Dante&rsquo;s Inferno<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><i><a title=\"Inferno (film, 2016)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Inferno_(film,_2016)\">Inferno<\/a><\/i>, film de\u00a0<a title=\"Ron Howard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ron_Howard\">Ron Howard<\/a>\u00a0sc\u00e9naris\u00e9 par\u00a0<a title=\"David Koepp\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/David_Koepp\">David Koepp<\/a>\u00a0tir\u00e9 du roman\u00a0<i><a title=\"Inferno (roman de Dan Brown)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Inferno_(roman_de_Dan_Brown)\">Inferno<\/a><\/i>, de\u00a0<a title=\"Dan Brown\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dan_Brown\">Dan Brown<\/a>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Dans\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"The House that Jack Built\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/The_House_that_Jack_Built\">The House that Jack Built<\/a><\/i>, de\u00a0<a title=\"Lars von Trier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lars_von_Trier\">Lars Von Trier<\/a>, le personnage principal, tueur en s\u00e9rie, est guid\u00e9 par Verge (qui n&rsquo;est autre que Virgile) \u00e0 travers les Enfers. Le film reproduit \u00e9galement le tableau d&rsquo;Eug\u00e8ne Delacroix,\u00a0<i><a title=\"La Barque de Dante (Delacroix)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Barque_de_Dante_(Delacroix)\">La Barque de Dante<\/a><\/i>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"T\u00e9l\u00e9vision\"><span id=\"T.C3.A9l.C3.A9vision\"><\/span>T\u00e9l\u00e9vision<\/h4>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading5\" style=\"text-align: justify;\">\n<h5 id=\"Anime\">Anime<\/h5>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">Dans l&rsquo;\u00e9pisode 2 de\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Sol Bianca the legacy\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sol_Bianca_the_legacy\">Sol Bianca the legacy<\/a><\/i>\u00a0intitul\u00e9\u00a0<i>La Reminiscencia<\/i>\u00a0fait r\u00e9f\u00e9rence \u00e0 la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading5\">\n<h5 id=\"Documentaire\">Documentaire<\/h5>\n<\/div>\n<ul>\n<li>2006\u00a0:\u00a0<i>Dante de l&rsquo;enfer au paradis<\/i>\u00a0r\u00e9alis\u00e9 par Thierry Thomas.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">2022\u00a0:\u00a0<i>Dante, la divine politique<\/i>\u00a0r\u00e9alis\u00e9 par Jesus Garces Lambert.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading5\">\n<h5 id=\"S\u00e9rie\"><span id=\"S.C3.A9rie\"><\/span>S\u00e9rie<\/h5>\n<\/div>\n<ul>\n<li>Dans\u00a0<i><a title=\"How I Met Your Mother\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/How_I_Met_Your_Mother\">How I Met Your Mother<\/a><\/i>, saison 5 \u00e9pisode 22, Ted r\u00e9cite le d\u00e9but du\u00a0<a title=\"Nel mezzo del cammin di nostra vita\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nel_mezzo_del_cammin_di_nostra_vita\">Premier Vers du Chant I de la\u00a0<b>Divine Com\u00e9die<\/b><\/a>\u00a0en italien.<\/li>\n<li>Dans l&rsquo;episode 2 de la saison 10 de\u00a0<i><a title=\"Esprits criminels\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Esprits_criminels\">Esprits criminels<\/a><\/i>, le tueur commet des meurtres en suivant les 9 cercles de l&rsquo;enfer.<\/li>\n<li>Dans la saison 4 \u00e9pisode 2 de\u00a0<i><a title=\"Lucifer (s\u00e9rie t\u00e9l\u00e9vis\u00e9e)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lucifer_(s%C3%A9rie_t%C3%A9l%C3%A9vis%C3%A9e)\">Lucifer<\/a><\/i>. Lucifer fait r\u00e9f\u00e9rence \u00e0 l&rsquo;enfer de Dante quand l&rsquo;inspecteur Chloe Decker lui pose des questions au sujet de l&rsquo;enfer. L&rsquo;\u00e9pisode s&rsquo;appelle d&rsquo;ailleurs\u00a0<i>L&rsquo;enfer de Dante<\/i>.<\/li>\n<li>Dans\u00a0<i><a title=\"Malcolm (s\u00e9rie t\u00e9l\u00e9vis\u00e9e)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Malcolm_(s%C3%A9rie_t%C3%A9l%C3%A9vis%C3%A9e)\">Malcolm<\/a><\/i>, saison 3 \u00e9pisode 21, Lloyd cite l&rsquo;inscription de la porte des enfers: \u00ab\u00a0Abandonne tout espoir toi qui entre ici&#8230;\u00a0\u00bb.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Jeu\">Jeu<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\">\n<h4 id=\"Jeux_vid\u00e9o\"><span id=\"Jeux_vid.C3.A9o\"><\/span>Jeux vid\u00e9o<\/h4>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">Le jeu vid\u00e9o\u00a0<i><a title=\"Dante's Inferno\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante%27s_Inferno\">Dante&rsquo;s Inferno<\/a><\/i>\u00a0(sur PS3, Xbox 360 et PSP) est un\u00a0<span class=\"lang-en\" lang=\"en\"><a title=\"Beat them all\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Beat_them_all\">beat them all<\/a><\/span>\u00a0retra\u00e7ant une interpr\u00e9tation de l&rsquo;histoire de Dante, de sa plong\u00e9e en enfer \u00e0 son affrontement avec Lucifer en passant par les neuf cercles o\u00f9 sont punies les \u00e2mes des damn\u00e9s. Des modifications importantes, principalement aux niveaux sc\u00e9naristique et artistique, ont \u00e9t\u00e9 apport\u00e9es pour les besoins du jeu (notamment quant \u00e0 l&rsquo;aspect guerrier de Dante, arm\u00e9 dans le jeu d&rsquo;une faux squelettique arrach\u00e9e \u00e0 La Mort, illustr\u00e9e dans le jeu par une Faucheuse.)<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Virgile guide dans cet opus Dante \u00e0 travers les Malebolges, croisant d&rsquo;illustres personnages (tels que Cl\u00e9op\u00e2tre dans le cercle de la luxure) tout comme sa propre famille\u00a0; l&rsquo;esprit du po\u00e8me est cependant globalement respect\u00e9, son architecture vis-\u00e0-vis de l&rsquo;\u0153uvre comme l&rsquo;ordre des p\u00e9ch\u00e9s. Le jeu s&rsquo;arr\u00eate apr\u00e8s la rencontre de Dante et Lucifer, sa d\u00e9faite et son accession au purgatoire (Virgile n&rsquo;accompagnera alors pas Dante, au b\u00e9n\u00e9fice de Beatrice).<\/p>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">La s\u00e9rie de jeux\u00a0<i><a title=\"Devil May Cry (jeu vid\u00e9o)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Devil_May_Cry_(jeu_vid%C3%A9o)\">Devil May Cry<\/a><\/i>\u00a0reprend des \u00e9l\u00e9ments de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>. Le h\u00e9ros du jeu s&rsquo;appelle Dante et son fr\u00e8re Vergil. Dans\u00a0<i>Devil May Cry 3<\/i>, Dante et Vergil descendent dans l&rsquo;enfer des d\u00e9mons.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Ifrit\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ifrit\">Ifrit<\/a>, une des invocations r\u00e9currentes de la s\u00e9rie de jeux vid\u00e9o\u00a0<i><a title=\"Final Fantasy\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Final_Fantasy\">Final Fantasy<\/a><\/i>, dispose d&rsquo;une puissante attaque nomm\u00e9e\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>. La sc\u00e8ne l&rsquo;accompagnant est inspir\u00e9e de la symbolique de l&rsquo;enfer\u00a0: fournaise, b\u00eate \u00e0 corne, etc.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><i><a title=\"Final Fantasy IV\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Final_Fantasy_IV\">Final Fantasy IV<\/a><\/i>\u00a0met en sc\u00e8ne plusieurs ennemis portant les noms de d\u00e9mons Malebranche\u00a0: Scarmiglione, Cagnazzio, Barbariccia, Rubicante ou Calcabrina. Rubicante fait d&rsquo;ailleurs une r\u00e9f\u00e9rence directe \u00e0 l&rsquo;Enfer, clamant que \u00ab\u00a0m\u00eame les vents glac\u00e9s du 9e cercle de l&rsquo;Enfer ne peuvent p\u00e9n\u00e9trer\u00a0\u00bb son manteau de flammes.<\/li>\n<li>Final Fantasy VIII, dans la citadelle d&rsquo;Ultimecia, avant d&rsquo;affonter le boss optionnel Minotaure est inscrit la phrase \u00ab\u00a0vous qui p\u00e9n\u00e9trez en ces lieux, perdez toute esp\u00e9rance\u00a0\u00bb.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Umineko no Naku Koro ni\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Umineko_no_Naku_Koro_ni\">Umineko no Naku Koro ni<\/a><\/i>, un\u00a0<i><a title=\"D\u014djin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C5%8Djin\">d\u014djin<\/a><\/i>\u00a0de type\u00a0<a title=\"Visual novel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Visual_novel\">visual novel<\/a>, poss\u00e8de des r\u00e9f\u00e9rences de l\u2019\u0153uvre de Dante. Ainsi un personnage sera nomm\u00e9 Virgilia et aidera le h\u00e9ros \u00e0 triompher de B\u00e9atrice qui tente de rejoindre la terre dor\u00e9e, symbolique du Paradis.\u00a0<a title=\"Ry\u016bkishi07\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ry%C5%ABkishi07\">Ry\u016bkishi07<\/a>, l&rsquo;auteur de cette \u0153uvre, a lui-m\u00eame pr\u00e9cis\u00e9 \u00e0 l&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Convention de l'animation de l'\u00c9pita\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Convention_de_l%27animation_de_l%27%C3%89pita\">Epitanime<\/a>\u00a02012 \u00e0 Paris que ce n&rsquo;\u00e9tait qu&rsquo;une \u00ab\u00a0r\u00e9f\u00e9rence banale\u00a0\u00bb et non une inspiration pouss\u00e9e du chef-d\u2019\u0153uvre de Dante.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\">\n<h4 id=\"Jeux_de_r\u00f4le_sur_table\"><span id=\"Jeux_de_r.C3.B4le_sur_table\"><\/span>Jeux de r\u00f4le sur table<\/h4>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">De nombreux aspects de la Divine com\u00e9die ont pu influencer les univers des jeux de r\u00f4le sur table\u00a0: l&rsquo;esth\u00e9tique infernale, mais aussi le voyage entre les plans, la ludification du salut et le symbolisme<sup id=\"cite_ref-32\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-32\">32<\/a><\/sup>.<\/p>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">La premi\u00e8re inspiration de la Divine Com\u00e9die dans les jeux de r\u00f4le sur table est un article du\u00a0<i>Dragon Magazine<\/i>\u00a0(1977) par Gary Gygax sur les plans astraux dans l&rsquo;univers de\u00a0<a title=\"Donjons et Dragons\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Donjons_et_Dragons\"><i>Donjons &amp; Dragons<\/i><\/a><sup id=\"cite_ref-33\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-33\">33<\/a><\/sup>. Elle est ensuite reprise dans le Manuel des joueurs puis dans divers suppl\u00e9ments du jeu.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Le suppl\u00e9ment\u00a0<i>To Hell and Back<\/i>\u00a0de Role Aids, le module\u00a0<i>Inferno<\/i>\u00a0(1980) de Judges Guild et\u00a0<i>Inferno: Dante\u2019s Guide to Hell<\/i>\u00a0(2021) offrent un cadre et un sc\u00e9nario bas\u00e9s sur l&rsquo;Enfer dans un cadre m\u00e9di\u00e9val fantastique.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Le suppl\u00e9ment\u00a0<i>Inferno<\/i>\u00a0(2003) pour l&rsquo;\u00e9dition fran\u00e7aise de\u00a0<a title=\"Kult (jeu de r\u00f4le)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Kult_(jeu_de_r%C3%B4le)\"><i>Kult<\/i><\/a>\u00a0s&rsquo;inspire un peu de Dante.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Dans\u00a0<i><a title=\"Shadowrun\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Shadowrun\">Shadowrun<\/a><\/i>, Dante&rsquo;s Inferno est une immense bo\u00eete de nuit iconique de Seattle o\u00f9 les personnages peuvent recevoir leurs missions.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Dans le Monde du Progr\u00e8s du jeu\u00a0<i><a title=\"SLA Industries\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/SLA_Industries\">SLA Industries<\/a><\/i>, Dante est un monde de guerre o\u00f9 l&rsquo;esp\u00e9rance de vie ne d\u00e9passe pas quelques minutes.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Dans\u00a0<i><a title=\"Wraith : Le N\u00e9ant\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wraith_:_Le_N%C3%A9ant\">Wraith\u00a0: Le N\u00e9ant<\/a><\/i>, Dante lui-m\u00eame est l&rsquo;auteur apocryphe d&rsquo;une histoire de l&rsquo;univers de jeu\u00a0<i>Historia Popularis Stygiae<\/i>\u00a0(\u201cUne histoire populaire de Stygie\u201d).<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Bibliographie\">Bibliographie<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"En_italien\">En italien<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">On dispose d&rsquo;une \u00e9dition de r\u00e9f\u00e9rence r\u00e9alis\u00e9e par\u00a0<a title=\"Giorgio Petrocchi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giorgio_Petrocchi\">Giorgio Petrocchi<\/a><sup id=\"cite_ref-Mondadori_5-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-Mondadori-5\">5<\/a><\/sup>. Elle est relue, et parfois l\u00e9g\u00e8rement amend\u00e9e, dans l&rsquo;\u00e9dition bilingue\u00a0<i>La Com\u00e9die &#8211; Po\u00e8me sacr\u00e9<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Jean-Charles Vegliante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Charles_Vegliante\">Jean-Charles Vegliante<\/a>, parue en 2012 chez Gallimard (<i>po\u00e9sie<\/i>\/gallimard, 2014<sup>2<\/sup>).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Deux\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"\u00c9dition critique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89dition_critique\">\u00e9ditions critiques<\/a>\u00a0ont \u00e9t\u00e9 publi\u00e9es plus r\u00e9cemment par\u00a0<a class=\"new\" title=\"Antonio Lanza (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Antonio_Lanza&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Antonio Lanza<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Antonio Lanza\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Antonio_Lanza\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0Antonio Lanza\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a><sup id=\"cite_ref-34\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-34\">34<\/a><\/sup>\u00a0et\u00a0<a class=\"new\" title=\"Federico Sanguineti (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Federico_Sanguineti&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Federico Sanguineti<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Federico Sanguineti\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Federico_Sanguineti\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0Federico Sanguineti\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a><sup id=\"cite_ref-35\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-35\">35<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"\u00c9ditions_et_traductions_anciennes_en_fran\u00e7ais\"><span id=\".C3.89ditions_et_traductions_anciennes_en_fran.C3.A7ais\"><\/span>\u00c9ditions et traductions anciennes en fran\u00e7ais<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">La\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>\u00a0a fait l&rsquo;objet d&rsquo;un nombre consid\u00e9rable d&rsquo;\u00e9ditions, traductions et commentaires\u00a0:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">la premi\u00e8re \u00e9dition est de\u00a0<a title=\"1472\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1472\">1472<\/a>, il en existe encore dix exemplaires (trois en France et sept aux \u00c9tats-Unis). En\u00a0<a title=\"1999\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1999\">1999<\/a>, un exemplaire s&rsquo;est vendu en France pour la somme de 777\u00a0500\u00a0euros.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">l&rsquo;une des plus estim\u00e9es est l&rsquo;\u00e9dition publi\u00e9e \u00e0\u00a0<a title=\"Rome\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rome\">Rome<\/a>\u00a0par\u00a0<a class=\"new\" title=\"Baldassare Lombardi (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Baldassare_Lombardi&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Baldassare Lombardi<\/a>,\u00a0<a title=\"1791\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1791\">1791<\/a>, et r\u00e9imprim\u00e9e en\u00a0<a title=\"1815\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1815\">1815<\/a>\u00a0avec des notes.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Parmi les traductions en fran\u00e7ais, on estime au\u00a0<a title=\"XIXe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XIXe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>\u00a0celles de\u00a0:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"Antoine de Rivarol\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antoine_de_Rivarol\">Antoine de Rivarol<\/a>\u00a0(<a title=\"1783\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1783\">1783<\/a>)\u00a0;<\/li>\n<li><a title=\"Alexis-Fran\u00e7ois Artaud de Montor\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexis-Fran%C3%A7ois_Artaud_de_Montor\">Alexis-Fran\u00e7ois Artaud de Montor<\/a>\u00a0(<a title=\"1811\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1811\">1811<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"1828\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1828\">1828<\/a>, 9 volumes in-12, avec texte)\u00a0;<\/li>\n<li><a title=\"Pier-Angelo Fiorentino\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pier-Angelo_Fiorentino\">Pier-Angelo Fiorentino<\/a>,\u00a0<a title=\"1841\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1841\">1841<\/a>\u00a0;<\/li>\n<li><a title=\"Auguste Brizeux\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_Brizeux\">Auguste Brizeux<\/a>,\u00a0<a title=\"1843\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1843\">1843<\/a>\u00a0;<\/li>\n<li><a class=\"new\" title=\"Victor de Saint-Mauris (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Victor_de_Saint-Mauris&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Victor de Saint-Mauris<\/a>,\u00a0<a title=\"1853\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1853\">1853<\/a>\u00a0;<\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"F\u00e9licit\u00e9 Robert de Lamennais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/F%C3%A9licit%C3%A9_Robert_de_Lamennais\">F\u00e9licit\u00e9 de Lamennais<\/a>,\u00a0<a title=\"1855\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1855\">1855<\/a>\u00a0;<\/li>\n<li><a title=\"Jacques-Andr\u00e9 Mesnard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques-Andr%C3%A9_Mesnard\">Jacques-Andr\u00e9 Mesnard<\/a>,\u00a0<a title=\"1857\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1857\">1857<\/a>, en prose.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">La\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>\u00a0a \u00e9t\u00e9 mise en vers par\u00a0:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a class=\"new\" title=\"Balthazar Grangier (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Balthazar_Grangier&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Balthazar Grangier<\/a><sup id=\"cite_ref-36\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-36\">36<\/a><\/sup>\u00a0(<a title=\"1596\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1596\">1596<\/a>)\u00a0;<\/li>\n<li><a class=\"new\" title=\"Henri Terrasson (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Henri_Terrasson&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Henri Terrasson<\/a>\u00a0(<a title=\"1817\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1817\">1817<\/a>)\u00a0;<\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Antoni Deschamps\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antoni_Deschamps\">Antoni Deschamps<\/a>\u00a0(<a title=\"1830\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1830\">1830<\/a>)\u00a0;<\/li>\n<li><a class=\"new\" title=\"Joseph-Antoine de Gourbillon (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Joseph-Antoine_de_Gourbillon&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Joseph-Antoine de Gourbillon<\/a>\u00a0(<a title=\"1831\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1831\">1831<\/a>)\u00a0;<\/li>\n<li><a title=\"Charles Calemard de Lafayette\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles_Calemard_de_Lafayette\">Charles Calemard de Lafayette<\/a>\u00a0(<a title=\"1835\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1835\">1835<\/a>)\u00a0;<\/li>\n<li><a title=\"Eug\u00e8ne Aroux\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eug%C3%A8ne_Aroux\">Eug\u00e8ne Aroux<\/a>\u00a0(<a title=\"1842\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1842\">1842<\/a>)\u00a0;<\/li>\n<li><a class=\"new\" title=\"Jean-Antoine de Mongis (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Jean-Antoine_de_Mongis&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Jean-Antoine de Mongis<\/a>\u00a0(<a title=\"1846\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1846\">1846<\/a>)\u00a0;<\/li>\n<li><a title=\"Louis Ratisbonne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Ratisbonne\">Louis Ratisbonne<\/a>\u00a0(<a title=\"1852\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1852\">1852<\/a>&#8211;<a title=\"1857\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1857\">1857<\/a>), dont une r\u00e9\u00e9dition sera richement illustr\u00e9e par\u00a0<a title=\"Gustave Dor\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustave_Dor%C3%A9\">Gustave Dor\u00e9<\/a>\u00a0;<\/li>\n<li><a title=\"Charles Bagot Cayley\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles_Bagot_Cayley\">Charles Bagot Cayley<\/a>\u00a0en a fait une traduction litt\u00e9rale en anglais (1851-1854).<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"Traductions_r\u00e9centes\" style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Traductions_r.C3.A9centes\"><\/span>Traductions r\u00e9centes<\/h3>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a class=\"new\" title=\"Ren\u00e9-Albert Gutmann (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Ren%C3%A9-Albert_Gutmann&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Ren\u00e9-Albert Gutmann<\/a>,\u00a0<i>La Com\u00e9die de Dante Alighieri de Florence. L\u2019Enfer nouvellement traduit par Ren\u00e9 A. Gutmann<\/i>. \u00c9dition d\u00e9cor\u00e9e de gravures sur bois originales d\u2019<a title=\"Hermann Paul\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hermann_Paul\">Hermann Paul<\/a>,\u00a0<a title=\"L\u00e9on Pichon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%C3%A9on_Pichon\">L\u00e9on Pichon<\/a>, 1924<sup id=\"cite_ref-37\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-37\">37<\/a><\/sup><\/li>\n<li><a class=\"new\" title=\"Alexandre Cioranescu (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Alexandre_Cioranescu&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Alexandre Cioranescu<\/a>,\u00a0<i>Dante Alighieri: La Divine Com\u00e9die. Traduction, introduction et commentaire par Alexandre Cioranescu<\/i>, 2 vol., \u00c9ditions Rencontre Soci\u00e9t\u00e9 Coop\u00e9rative, Lausanne, 1964, 1968<sup id=\"cite_ref-38\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-38\">38<\/a><\/sup><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Alexandre Masseron\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Masseron\">Alexandre Masseron<\/a>, \u00e9dition bilingue. Albin Michel (1947\u201350) 4 vol.\u00a0<small>(<a title=\"Online Computer Library Center\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Online_Computer_Library_Center\">OCLC<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.worldcat.org\/fr\/title\/757750\" rel=\"nofollow\">757750<\/a><\/span>)<\/small>,\u00a0<i>Le club fran\u00e7ais du livre<\/i>\u00a0(Illustrations de Botticelli, 1954), 3 vol. (r\u00e9\u00e9d. 1964)<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a class=\"new\" title=\"Henri Longnon (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Henri_Longnon&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Henri Longnon<\/a>, traduction en alexandrins non rim\u00e9s, accompagn\u00e9e de 170 p. de notes, \u00e9d. Classiques Garnier 1959, derni\u00e8re r\u00e9\u00e9dition en 2019<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Andr\u00e9 P\u00e9zard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_P%C3%A9zard\">Andr\u00e9 P\u00e9zard<\/a>\u00a0est pour le\u00a0<a title=\"XXe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XXe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"20\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>\u00a0le sp\u00e9cialiste\u00a0<a title=\"France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/France\">fran\u00e7ais<\/a>\u00a0de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Dante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante\">Dante<\/a>\u00a0avec la publication en\u00a0<a title=\"1965\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1965\">1965<\/a>\u00a0dans la Pl\u00e9iade de l&rsquo;\u0153uvre compl\u00e8te traduite et comment\u00e9e<sup id=\"cite_ref-Pl\u00e9iade_6-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-Pl%C3%A9iade-6\">6<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Jacqueline Risset\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacqueline_Risset\">Jacqueline Risset<\/a>\u00a0a publi\u00e9 une \u00e9dition bilingue et comment\u00e9e en trois volumes (en\u00a0<a title=\"1985\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1985\">1985<\/a>,\u00a0<a title=\"1988\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1988\">1988<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"1990\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1990\">1990<\/a>) de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>\u00a0plusieurs fois r\u00e9\u00e9dit\u00e9e, reprise dans la collection \u00ab\u00a0GF\u00a0\u00bb\u00a0<sup id=\"cite_ref-Risset_7-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-Risset-7\">7<\/a><\/sup>\u00a0et par la nouvelle \u00e9dition bilingue de\u00a0<i>La Divine Com\u00e9die<\/i>\u00a0parue en 2019 dans la collection de la Pl\u00e9iade<sup id=\"cite_ref-39\" class=\"reference\"><a title=\"\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-39\">39<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Jean-Charles Vegliante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Charles_Vegliante\">Jean-Charles Vegliante<\/a>, \u00e9d. bilingue, notices et postface\u00a0:\u00a0<i>La Com\u00e9die<\/i>\u00a0(<i>Enfer<\/i>,\u00a0<i>Purgatoire<\/i>,\u00a0<i>Paradis<\/i>), Paris &#8211; Arles, Imprimerie Nationale &#8211; Actes Sud, 3 vol. 1996-2007. Trad. en vers. Nouvelle \u00e9d. revue, en un volume bilingue\u00a0:\u00a0<i><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/circe.univ-paris3.fr\/LaComedie_GALLIMARD.pdf\" rel=\"nofollow\">La Com\u00e9die &#8211; Po\u00e8me sacr\u00e9<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fcirce.univ-paris3.fr%2FLaComedie_GALLIMARD.pdf\">archive<\/a>]<\/small><\/i>, Gallimard-po\u00e9sie, 2012 (2014<sup>\u22122<\/sup>).<\/li>\n<li><a title=\"Marc Scialom\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marc_Scialom\">Marc Scialom<\/a>\u00a0a r\u00e9alis\u00e9 une traduction du po\u00e8me pour l&rsquo;\u00e9dition des \u0152uvres compl\u00e8tes de Dante au Livre de poche\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/9782253132684\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/9782253132684\"><span class=\"nowrap\">9782253132684<\/span><\/a>)<\/small>, 2002.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Didier Marc Garin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Didier_Marc_Garin\">Didier Marc Garin<\/a>,\u00a0<a title=\"Compositeur\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Compositeur\">compositeur<\/a>\u00a0<a title=\"Musique contemporaine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_contemporaine\">contemporain<\/a>, s\u2019est consacr\u00e9 pendant sept ans \u00e0 la traduction de la\u00a0<i>Divine Com\u00e9die<\/i>, publi\u00e9e en\u00a0<a title=\"2003\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2003\">2003<\/a><sup id=\"cite_ref-Diff\u00e9rence_27-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-Diff%C3%A9rence-27\">27<\/a><\/sup>\u00a0et trame d&rsquo;un\u00a0<a title=\"Op\u00e9ra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra\">op\u00e9ra<\/a>\u00a0d&rsquo;une dur\u00e9e de vingt-quatre heures dont il a entrepris la composition en 2005<sup id=\"cite_ref-40\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_note-40\">40<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a class=\"new\" title=\"Guy de Pernon (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Guy_de_Pernon&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Guy de Pernon<\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/guydepernon.com\/site%204\/dante.html\" rel=\"nofollow\">\u00e9dition num\u00e9rique bilingue de\u00a0<i>l\u2019Enfer<\/i>, traduction nouvelle en vers, 2011.<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fguydepernon.com%2Fsite%25204%2Fdante.html\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Ren\u00e9 de Ceccatty\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ren%C3%A9_de_Ceccatty\">Ren\u00e9 de Ceccatty<\/a>, nouvelle traduction en vers de huit pieds et pr\u00e9face, \u00e9ditions Points Po\u00e9sie, 2017.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a class=\"new\" title=\"Kolja Micevic (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Kolja_Micevic&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Kolja Micevic<\/a>, troisi\u00e8me \u00e9dition comment\u00e9e \u2013 les deux premi\u00e8res ayant \u00e9t\u00e9 publi\u00e9es \u00e0 compte d&rsquo;auteur, en vers triples (terza rima), illustr\u00e9e par\u00a0<a title=\"Vladimir Veli\u010dkovi\u0107\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vladimir_Veli%C4%8Dkovi%C4%87\">Vladimir Velickovic<\/a>, \u00c9ditions \u00c9sopie, 2018.\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/9791092404036\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/9791092404036\"><span class=\"nowrap\">9791092404036<\/span><\/a>)<\/small>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"William Cliff\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/William_Cliff\">William Cliff<\/a>, \u00e9dition bilingue, traduction en d\u00e9casyllabes non rim\u00e9s, \u00e9d. La Table ronde, 2014 (<i>L&rsquo;Enfer<\/i>) et 2021 (<i>Le Purgatoire<\/i>)<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a class=\"new\" title=\"Dani\u00e8le Robert (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Dani%C3%A8le_Robert&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Dani\u00e8le Robert<\/a>, nouvelle traduction en tierces rimes, \u00e9dition bilingue, pr\u00e9faces, notes et bibliographie, \u00e9ditions Actes Sud\u00a0:\u00a0<i>Enfer<\/i>\u00a0(2016),\u00a0<i>Purgatoire<\/i>\u00a0(2018),\u00a0<i>Paradis<\/i>\u00a0(2020).<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Michel Orcel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Orcel\">Michel Orcel<\/a>, \u00e9d. bilingue, pr\u00e9f. Florian Rodari, avertissement du trad., La Dogana, Gen\u00e8ve\u00a0:\u00a0<i>L&rsquo;Enfer<\/i>\u00a0(2018),\u00a0<i>Le Purgatoire<\/i>\u00a0(2020),\u00a0<i>Le Paradis<\/i>\u00a0(2021).<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\">\n<h3 id=\"\u00c9tudes\"><span id=\".C3.89tudes\"><\/span>\u00c9tudes<\/h3>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Ren\u00e9 Gu\u00e9non\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ren%C3%A9_Gu%C3%A9non\">Ren\u00e9 Gu\u00e9non<\/a>,\u00a0<i>L\u2019\u00c9sot\u00e9risme de Dante<\/i>, Paris, Ch. Bosse, 1925, nombreuses r\u00e9\u00e9ditions, dont \u00c9ditions Traditionnelles, 1949.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Victoria Ocampo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Victoria_Ocampo\">Victoria Ocampo<\/a>\u00a0<i>De Francesca \u00e0 B\u00e9atrice, \u00e0 travers la Divine Com\u00e9die<\/i>, \u00c9ditions Bossard, 1926\u00a0<small>(<a title=\"Online Computer Library Center\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Online_Computer_Library_Center\">OCLC<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.worldcat.org\/fr\/title\/11324180\" rel=\"nofollow\">11324180<\/a><\/span>)<\/small>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Henri Hauvette\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_Hauvette\">Henri Hauvette<\/a>,\u00a0<i>Dante\u00a0: introduction \u00e0 l&rsquo;\u00e9tude de la Divine Com\u00e9die<\/i>, Paris, Hachette, 1919.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Augustin Renaudet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Augustin_Renaudet\">Augustin Renaudet<\/a>,\u00a0<i>Dante humaniste<\/i>, Paris, Les Belles Lettres, 1952.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Charles S. Singleton,\u00a0<i>Dante studies<\/i>, Cambridge, Harvard University Press, 2 vol. 1954 et 1958.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Andr\u00e9 P\u00e9zard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_P%C3%A9zard\">Andr\u00e9 P\u00e9zard<\/a>,\u00a0<i>Dans le sillage de Dante<\/i>, pr\u00e9face de Paul Renucci, Paris, Soci\u00e9t\u00e9 d&rsquo;\u00e9tudes italiennes, 1971.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Ossip Mandelstam\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ossip_Mandelstam\">Ossip Mandelstam<\/a>,\u00a0<i>Entretien sur Dante<\/i>, traduit du russe par Louis Martinez, Lausanne, L\u2019\u00c2ge d\u2019homme, 1977.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Erich Auerbach\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Erich_Auerbach\">Erich Auerbach<\/a>,\u00a0<i>\u00c9crits sur Dante<\/i>, traduit de l\u2019allemand et de l\u2019anglais par\u00a0<a title=\"Diane Meur\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Diane_Meur\">Diane Meur<\/a>, Paris, \u00c9ditions Macula, 1993.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a class=\"new\" title=\"Valeria Capelli (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Valeria_Capelli&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Valeria Capelli<\/a>,\u00a0<i>La Divine Com\u00e9die \u2013 Entr\u00e9e en lecture<\/i>, traduit de l&rsquo;italien par Herv\u00e9 Beno\u00eet, Gen\u00e8ve, \u00e9ditions Ad Solem, 2003.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Ossola2016\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Carlo_Ossola2016\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Carlo Ossola\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Carlo_Ossola\">Carlo Ossola<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">Introduction \u00e0 la Divine Com\u00e9die<\/cite>, \u00e9ditions du f\u00e9lin,\u00a0<time>2016<\/time><\/span><\/span>.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span id=\"BouilletChassang1878\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Marie-Nicolas_BouilletAlexis_Chassang1878\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Marie-Nicolas Bouillet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marie-Nicolas_Bouillet\">Marie-Nicolas\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Bouillet<\/span><\/a>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"directeur de publication\">dir.<\/abbr>) et\u00a0<a title=\"Alexis Chassang\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexis_Chassang\">Alexis\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Chassang<\/span><\/a>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"directeur de publication\">dir.<\/abbr>),\u00a0<cite>\u00ab\u00a0Dante Alighieri\u00a0\u00bb<\/cite>, dans\u00a0<cite class=\"italique\">Dictionnaire universel d\u2019histoire et de g\u00e9ographie<\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a01\u00a0:\u00a0<span class=\"italique\">A-G<\/span>, Librairie Hachette,\u00a0<time>1878<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"extiw\" title=\"s:Dictionnaire universel d\u2019histoire et de g\u00e9ographie Bouillet Chassang\/Dante Alighieri\" href=\"https:\/\/fr.wikisource.org\/wiki\/Dictionnaire_universel_d%E2%80%99histoire_et_de_g%C3%A9ographie_Bouillet_Chassang\/Dante_Alighieri\">lire sur Wikisource<\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0497<\/span><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\">\n<h2 id=\"Notes_et_r\u00e9f\u00e9rences\" style=\"text-align: justify;\"><span id=\"Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences\"><\/span>Notes et r\u00e9f\u00e9rences<\/h2>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0Cet article est partiellement ou en totalit\u00e9 issu de l\u2019article de Wikip\u00e9dia en italien intitul\u00e9\u00a0<span class=\"plainlinks\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Divina_commedia?oldid=35530842\">Divina commedia<\/a>\u00a0\u00bb\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Divina_commedia?action=history\">voir la liste des auteurs<\/a>)<\/small><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"references-small decimal\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"mw-references-wrap mw-references-columns\">\n<ol class=\"references\">\n<li id=\"cite_note-pronit-1\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-pronit_1-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-pronit_1-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a title=\"Prononciation de l'italien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Prononciation_de_l%27italien\">Prononciation<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"Italien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italien\">italien standard<\/a>\u00a0<a title=\"Transcription phon\u00e9tique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Transcription_phon%C3%A9tique\">retranscrite<\/a>\u00a0selon la\u00a0<a title=\"Alphabet phon\u00e9tique international\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alphabet_phon%C3%A9tique_international\">norme API<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-2\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-2\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">L&rsquo;adjectif\u00a0<i>Divina<\/i>, attribu\u00e9 par\u00a0<a title=\"Boccace\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Boccace\">Boccace<\/a>, s&rsquo;impose surtout \u00e0 partir de l&rsquo;\u00e9dition imprim\u00e9e en\u00a0<a title=\"1555\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1555\">1555<\/a>\u00a0par\u00a0<a title=\"Ludovico Dolce\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ludovico_Dolce\">Ludovico Dolce<\/a><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-3\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-3\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Voir\u00a0<a title=\"Harold Bloom\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Harold_Bloom\">Harold Bloom<\/a>,\u00a0<i>Il canone occidentale<\/i>, Bompiani, Milano, 1996\u00a0<abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>,\u00a0<a title=\"Erich Auerbach\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Erich_Auerbach\">Erich Auerbach<\/a>,\u00a0<i>Studi su Dante<\/i>, Feltrinelli, Milano 1964\u00a0<abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0<i>et al.<\/i>. Elle fait partie des\u00a0<i><a class=\"new\" title=\"Grands Livres du monde occidental (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Grands_Livres_du_monde_occidental&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Grands Livres du monde occidental<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"en:Great Books of the Western World\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Great_Books_of_the_Western_World\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en anglais\u00a0: \u00ab\u00a0Great Books of the Western World\u00a0\u00bb\">(en)<\/span><\/a><\/i>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-4\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-4\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"extiw\" title=\"s:La Divine Com\u00e9die\/L\u2019Enfer\/Chant II\" href=\"https:\/\/fr.wikisource.org\/wiki\/La_Divine_Com%C3%A9die\/L%E2%80%99Enfer\/Chant_II\"><i>Enfer<\/i>, II, 31-32.<\/a><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Mondadori-5\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-Mondadori_5-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-Mondadori_5-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>La Commedia secondo l&rsquo;antica vulgata<\/i>, Milano, A. Mondadori, 4 vol., 1966-67\u00a0<abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Pl\u00e9iade-6\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-Pl%C3%A9iade_6-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-Pl%C3%A9iade_6-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Dante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante\">Dante<\/a>,\u00a0<i>\u0152uvres compl\u00e8tes<\/i>, traduction et commentaires par\u00a0<a title=\"Andr\u00e9 P\u00e9zard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_P%C3%A9zard\">Andr\u00e9 P\u00e9zard<\/a>, Paris, Gallimard,\u00a0<i>Biblioth\u00e8que de la Pl\u00e9iade<\/i>, 1965, 1851 p.\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2070101566\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2070101566\"><span class=\"nowrap\">978-2070101566<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Risset-7\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-Risset_7-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-Risset_7-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a title=\"Jacqueline Risset\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacqueline_Risset\">Jacqueline Risset<\/a>,\u00a0<i>Dante, La Divine Com\u00e9die, L&rsquo;Enfer\/Inferno<\/i>\u00a0(vol. I),\u00a0<i>Le Purgatoire\/Purgatorio<\/i>\u00a0(vol. II),\u00a0<i>Le Paradis\/Paradiso<\/i>\u00a0(vol. 3), Paris, Flammarion, 1985, r\u00e9\u00e9d. 2004\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2080712165\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2080712165\"><span class=\"nowrap\">978-2080712165<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-8\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-8\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.liberliber.it\/biblioteca\/a\/alighieri\/epistole\/html\/epistole.htm\" rel=\"nofollow\">Les\u00a0<i>Epistulae<\/i>\u00a0de Dante (28 et s.) sur le site liberliber.it<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.liberliber.it%2Fbiblioteca%2Fa%2Falighieri%2Fepistole%2Fhtml%2Fepistole.htm\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-9\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-9\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.artinvest.pro\/divinacommedia\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"it\">Artivest | Divina Comedia<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.artinvest.pro%2Fdivinacommedia\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">Artinvest | Fine Arts &amp; Antiquities Market<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2018-09-19\" data-sort-value=\"2018-09-19\">19 septembre 2018<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-10\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-10\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Vegliante1991\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Jean-Charles_Vegliante1991\" class=\"ouvrage\">Jean-Charles Vegliante, \u00ab\u00a0<cite>Dante, les larmes, (re)commencer<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Po\u00e9sie 37<\/i>,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1991-04\" data-sort-value=\"1991-04\">avril 1991<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a010-16<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-11\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-11\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Chien de chasse\u00a0: cf. \u00ab\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"wikt:vautrait\" href=\"https:\/\/fr.wiktionary.org\/wiki\/vautrait\">vautrait<\/a>\u00a0\u00bb sur le\u00a0<a title=\"Wiktionnaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wiktionnaire\">wiktionnaire<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-12\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-12\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">\u00c0 propos de ces vers, une ressemblance a \u00e9t\u00e9 not\u00e9e avec l&rsquo;anonyme\u00a0<i>Serventese romagnolo<\/i>\u00a0(<a title=\"1277\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1277\">1277<\/a>), certainement connu \u00e0\u00a0<a title=\"Forl\u00ec\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Forl%C3%AC\">Forl\u00ec<\/a>, quand Dante s&rsquo;y rendit. Voir\u00a0: A. E. Mecca,\u00a0<i>Dante e il Serventese romagnolo del 1277<\/i>, in\u00a0<i>Nuova rivista di letteratura italiana<\/i>, 2005,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ros\">n<sup>os<\/sup><\/abbr>\u00a0 1 et 2,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">9-18<\/span>\u00a0<abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>. Voir \u00e9galement\u00a0: A. F. Massera,\u00a0<i>Il serventese romagnolo del 1277<\/i>\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/archive.org\/stream\/archiviostoricoi172depuuoft\/archiviostoricoi172depuuoft_djvu.txt.\" rel=\"nofollow\">(lire en ligne)<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Farchive.org%2Fstream%2Farchiviostoricoi172depuuoft%2Farchiviostoricoi172depuuoft_djvu.txt.\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-13\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-13\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">\u00ab\u00a0Je fus appel\u00e9 l\u00e0 Hugues Capet\u00a0: de moi sont n\u00e9s les Philippe et les Louis, par qui nouvellement est r\u00e9gie la France. Je fus fils d\u2019un boucher de P\u00e2ris.\u00a0\u00bb La Divine Com\u00e9die (trad. Lamennais)\/Le Purgatoire\/Chant XX.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-14\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-14\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.arlima.net\/eh\/hugues_capet.html\" rel=\"nofollow\"><cite>Archives de litt\u00e9rature du Moyen \u00c2ge<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.arlima.net%2Feh%2Fhugues_capet.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">arlima.net<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2023-04-07\" data-sort-value=\"2023-04-07\">7 avril 2023<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-15\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-15\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Bordonove2014\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Georges_Bordonove2014\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Georges Bordonove\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Bordonove\">Georges Bordonove<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">Hugues Capet\u00a0: le Fondateur<\/cite>,\u00a0<time>2014<\/time>, 320\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-7564-1191-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-7564-1191-0\"><span class=\"nowrap\">978-2-7564-1191-0<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=0oQsBQAAQBAJ&amp;pg=PT272&amp;q=capet+boucher\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3D0oQsBQAAQBAJ%26pg%3DPT272%26q%3Dcapet%2Bboucher\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0272<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-16\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-16\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">La Divine Com\u00e9die de Dante illustr\u00e9e par Botticelli, Paris,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Diane de Selliers\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Diane_de_Selliers\">\u00e9ditions Diane de Selliers<\/a>, 1996.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-17\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-17\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.dailymail.co.uk\/news\/worldnews\/article-1162771\/The-Internet-sensation-dinner-party-painting-103-historical-guests--spot.html\" rel=\"nofollow\">The Internet sensation dinner-party painting with 103 historical guests &#8211; how many can you spot?<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.dailymail.co.uk%2Fnews%2Fworldnews%2Farticle-1162771%2FThe-Internet-sensation-dinner-party-painting-103-historical-guests--spot.html\">archive<\/a>]<\/small>,\u00a0<i>Daily Mail Online<\/i>, 18 mars 2009<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-18\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-18\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/french.china.org.cn\/culture\/txt\/2009-03\/18\/content_17464336.htm\" rel=\"nofollow\">Une centaine de personnalit\u00e9s r\u00e9unies sur une m\u00eame peinture<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Ffrench.china.org.cn%2Fculture%2Ftxt%2F2009-03%2F18%2Fcontent_17464336.htm\">archive<\/a>]<\/small>,\u00a0<i>french.china.org.cn<\/i>, 18 mars 2009<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-19\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-19\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/editions.louvre.fr\/fr\/les-ouvrages\/catalogues-dexposition\/sites-pays\/miquel-barcelo-la-divine-comedie.html\" rel=\"nofollow\"><cite>Miquel Barcel\u00f3.\u00a0<i>La Divine Com\u00e9die<\/i>\u00a0&#8211; Mus\u00e9e du Louvre Editions<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Feditions.louvre.fr%2Ffr%2Fles-ouvrages%2Fcatalogues-dexposition%2Fsites-pays%2Fmiquel-barcelo-la-divine-comedie.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">editions.louvre.fr<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-05-28\" data-sort-value=\"2021-05-28\">28 mai 2021<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-20\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-20\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.ospiteingrato.org\/Recensioni\/Vegliante.html\" rel=\"nofollow\">compte rendu<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.ospiteingrato.org%2FRecensioni%2FVegliante.html\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-21\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-21\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.eraoflegend.net\/mythologie\/dante.htm\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0L&rsquo;Enfer vu par Dante et Kurumada\u00a0\u00bb, un article de Diego Jim\u00e9nez.<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.eraoflegend.net%2Fmythologie%2Fdante.htm\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-22\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-22\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.etdieucrealea.com\/La-Divine-Comedie-de-Dante.html\" rel=\"nofollow\">La Divine Com\u00e9die de Dante sur \u00ab\u00a0Et Dieu cr\u00e9a L\u00e9a\u00a0\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.etdieucrealea.com%2FLa-Divine-Comedie-de-Dante.html\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-23\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-23\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/scribe.seiya.free.fr\/dossier\/modeles2.htm\" rel=\"nofollow\">Les Mod\u00e8les utilis\u00e9s dans Saint Seiya<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fscribe.seiya.free.fr%2Fdossier%2Fmodeles2.htm\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-24\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-24\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i><a title=\"La Cousine Bette\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cousine_Bette\">La Cousine Bette<\/a><\/i>, d\u00e9dicace \u00e0 Don Michele Angelo Cajetani, prince de Teano, \u00e9ditions\u00a0<a title=\"Charles Furne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles_Furne\">Charles Furne<\/a>, 1845, vol.XVII, p.2.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-25\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-25\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a title=\"Charles Furne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles_Furne\">Furne<\/a>, vol XVII, p.2.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-26\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-26\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.alainzannini.com\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=2024:divine-transposition&amp;catid=67&amp;Itemid=85\" rel=\"nofollow\">Analyse de la transposition de\u00a0<i>L&rsquo;homme qui arr\u00eata d&rsquo;\u00e9crire<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.alainzannini.com%2Findex.php%3Foption%3Dcom_content%26view%3Darticle%26id%3D2024%3Adivine-transposition%26catid%3D67%26Itemid%3D85\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Diff\u00e9rence-27\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-Diff%C3%A9rence_27-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-Diff%C3%A9rence_27-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Dante Alighieri,\u00a0<i>La Divine Com\u00e9die<\/i>, traduit de l&rsquo;italien, pr\u00e9sent\u00e9 et annot\u00e9 par\u00a0<a title=\"Didier Marc Garin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Didier_Marc_Garin\">Didier Marc Garin<\/a>, Paris, \u00c9ditions de la Diff\u00e9rence, \u00e9d. bilingue, 2003, 1040 p.\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2729114599\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2729114599\"><span class=\"nowrap\">2729114599<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-28\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-28\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/sites.radiofrance.fr\/francemusique\/em\/jardin-dieux\/emission.php?e_id=65000057&amp;d_id=420000257&amp;arch=1\" rel=\"nofollow\"><i>Dante et la musique<\/i>,\u00a0<i>Le Jardin des dieux<\/i>, Fran\u00e7ois-Xavier Szymczak, France musique (survoler l&rsquo;onglet bibliographie avec la souris)<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fsites.radiofrance.fr%2Ffrancemusique%2Fem%2Fjardin-dieux%2Femission.php%3Fe_id%3D65000057%26d_id%3D420000257%26arch%3D1\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-29\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-29\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2021\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/toooldtobethisintokpop.com\/2021\/02\/04\/a-closer-kpop-reading-of-cixs-cinema\/\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">a closer kpop reading of cix\u2019s cinema<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Ftoooldtobethisintokpop.com%2F2021%2F02%2F04%2Fa-closer-kpop-reading-of-cixs-cinema%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-02-04\" data-sort-value=\"2021-02-04\">4 f\u00e9vrier 2021<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2022-09-20\" data-sort-value=\"2022-09-20\">20 septembre 2022<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-30\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-30\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2022\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/thebiaslist.com\/2022\/08\/22\/song-review-cix-458\/\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Song Review: CIX \u2013 458<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fthebiaslist.com%2F2022%2F08%2F22%2Fsong-review-cix-458%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2022-08-02\" data-sort-value=\"2022-08-02\">2 ao\u00fbt 2022<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2022-09-20\" data-sort-value=\"2022-09-20\">20 septembre 2022<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-31\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-31\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2022\" class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/k-gen.fr\/cix-devoile-une-video-prologue-pour-son-comeback-avec-un-premier-full-album\/\" rel=\"nofollow\"><cite>CIX d\u00e9voile une vid\u00e9o prologue pour son comeback avec un premier full album<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fk-gen.fr%2Fcix-devoile-une-video-prologue-pour-son-comeback-avec-un-premier-full-album%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2022-04\" data-sort-value=\"2022-04\">avril 2022<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-07-13\" data-sort-value=\"2021-07-13\">13 juillet 2021<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-32\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-32\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Martinolli\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Pascal_Martinolli\" class=\"ouvrage\">Pascal\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Martinolli<\/span>, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/jdr.hypotheses.org\/1476\" rel=\"nofollow\"><cite>L\u2019Enfer de Dante dans les jeux de r\u00f4le sur table<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fjdr.hypotheses.org%2F1476\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">Jeux de r\u00f4le sur table<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2022-02-12\" data-sort-value=\"2022-02-12\">12 f\u00e9vrier 2022<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-33\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-33\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Gygax1977\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Gary_Gygax1977\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Gary Gygax, \u00ab\u00a0<cite lang=\"en\">Planes: The Concepts of Spatial, Temporal and Physical Relationships in D&amp;D<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Dragon magazine<\/span><\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a08,\u200e\u00a0<time>1977<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a04<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-34\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-34\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>La Commed\u00eca. Testo critico secondo i pi\u00f9 antichi manoscritti fiorentini<\/i>, De Rubeis Editore, 1995\u00a0<abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-35\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-35\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Dantis Alagherii Comedia<\/i>,\u00a0<a title=\"Florence\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Florence\">Florence<\/a>, Edizioni del Galluzzo, 2001\u00a0<abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-36\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-36\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/data.bnf.fr\/ark:\/12148\/cb105004662\" rel=\"nofollow\">Balthazar Grangier<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fdata.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fcb105004662\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0sur\u00a0<i><a title=\"Data.bnf.fr\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Data.bnf.fr\">data.bnf.fr<\/a><\/i>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-37\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-37\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">(\u00e9dition num\u00e9rique sur academia.edu)\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.academia.edu\/120361347\/La_Com%C3%A9die_de_Dante_Alighieri_de_Florence_LEnfer_Traduction_par_Ren%C3%A9_Albert_Gutmann_Texte_avec_une_double_pr%C3%A9face_de_Gabriele_dAnnunzio_et_les_gravures_sur_bois_de_Ren%C3%A9_Georges_Hermann_Paul_dit_Herman\" rel=\"nofollow\"><i>La Com\u00e9die de Dante Alighieri de Florence. L\u2019Enfer. Traduction par Ren\u00e9-Albert Gutmann<\/i>. Texte avec une double pr\u00e9face de Gabriele d\u2019Annunzio et les gravures sur bois de Ren\u00e9 Georges Hermann Paul, dit Hermann-Paul<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.academia.edu%2F120361347%2FLa_Com%25C3%25A9die_de_Dante_Alighieri_de_Florence_LEnfer_Traduction_par_Ren%25C3%25A9_Albert_Gutmann_Texte_avec_une_double_pr%25C3%25A9face_de_Gabriele_dAnnunzio_et_les_gravures_sur_bois_de_Ren%25C3%25A9_Georges_Hermann_Paul_dit_Herman\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-38\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-38\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">(\u00e9dition num\u00e9rique sur academia.edu\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.academia.edu\/112741375\/Dante_Alighieri_La_Divine_Com%C3%A9die_Traduction_introduction_et_commentaire_par_Alexandre_Cioranescu_Texte\" rel=\"nofollow\"><i>Dante Alighieri. La Divine Com\u00e9die. Traduction, introduction et commentaire par Alexandre Cioranescu<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.academia.edu%2F112741375%2FDante_Alighieri_La_Divine_Com%25C3%25A9die_Traduction_introduction_et_commentaire_par_Alexandre_Cioranescu_Texte\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-39\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-39\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.la-pleiade.fr\/Catalogue\/GALLIMARD\/Bibliotheque-de-la-Pleiade\/La-Divine-Comedie\" rel=\"nofollow\">Dante, La Divine Com\u00e9die, catalogue de la Pl\u00e9iade<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.la-pleiade.fr%2FCatalogue%2FGALLIMARD%2FBibliotheque-de-la-Pleiade%2FLa-Divine-Comedie\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Trad. de l&rsquo;italien par Jacqueline Risset. \u00c9dition publi\u00e9e sous la direction de Carlo Ossola avec la collaboration de Jean-Pierre Ferrini, Luca Fiorentini, Ilaria Gallinaro et Pasquale Porro.\u00a0\u00bb<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-40\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die#cite_ref-40\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Sites des\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.ladifference.fr\/divine-comedie.html?indextitre=4&amp;titre=D#livre259\" rel=\"nofollow\">\u00c9ditions de la Diff\u00e9rence<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.ladifference.fr%2Fdivine-comedie.html%3Findextitre%3D4%26titre%3DD%23livre259\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0et de\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/didiermarcgarin.monsite-orange.fr\/page8\/index.html\" rel=\"nofollow\">Didier Marc Garin<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fdidiermarcgarin.monsite-orange.fr%2Fpage8%2Findex.html\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/form>\n<form action=\"https:\/\/www.paypal.com\/cgi-bin\/webscr\" method=\"post\" target=\"_top\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><input name=\"cmd\" type=\"hidden\" value=\"_s-xclick\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><input name=\"hosted_button_id\" type=\"hidden\" value=\"B9KUAAXX2KE3G\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.paypalobjects.com\/fr_FR\/i\/scr\/pixel.gif\" alt=\"\" width=\"1\" height=\"1\" border=\"0\" \/><\/span><\/p>\n<\/form>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Image mise en avant : Domenico_di_Michelino_Dante\u00a0expliquant_la_Divine_Com\u00e9die_ Faire un don par Qr Code Achetez mes livres &nbsp; &nbsp; Virement bancaire IBAN FR81 2004 1010 0820 6402 0P02 955 BIC PSSTFRPPMAR Orazio Puglisi 06 14 35 15 52 oraziopuglisi@gmail.com puglisiorazio@wanadoo.fr &nbsp; La\u00a0Com\u00e9die\u00a0(en\u00a0italien\u00a0Commedia\u00a0[kom\u02c8m\u025bdja]1), ou la\u00a0Divine Com\u00e9die2\u00a0(Divina Commedia\u00a0[di\u02c8vina\u00a0kom\u02c8m\u025bdja]1), est un\u00a0po\u00e8me\u00a0de\u00a0Dante Alighieri\u00a0\u00e9crit en\u00a0tercets encha\u00een\u00e9s\u00a0d&rsquo;hend\u00e9casyllabes\u00a0en\u00a0langue vulgaire\u00a0florentine. Compos\u00e9e, selon la critique, entre\u00a01303\u00a0et\u00a01321, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13175,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-12860","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12860","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12860"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12860\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13425,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12860\/revisions\/13425"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13175"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12860"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}