{"id":12110,"date":"2024-08-31T17:25:28","date_gmt":"2024-08-31T15:25:28","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?page_id=12110"},"modified":"2024-08-31T17:27:08","modified_gmt":"2024-08-31T15:27:08","slug":"wikipedia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wikipedia\/","title":{"rendered":"Wikip\u00e9dia"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">L\u2019<b><a title=\"Amour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour\">amour<\/a><\/b>\u00a0<b>courtois<\/b>\u00a0ou\u00a0<i><b>fin&rsquo;amor<\/b><\/i>\u00a0d&rsquo;apr\u00e8s l&rsquo;<a title=\"Occitan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Occitan\">occitan<\/a>, d\u00e9signe au\u00a0<a title=\"Moyen \u00c2ge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Moyen_%C3%82ge\">Moyen \u00c2ge<\/a>\u00a0la fa\u00e7on d&rsquo;aimer avec\u00a0<a title=\"Politesse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Politesse\">courtoisie<\/a>, respect et honn\u00eatet\u00e9, amenant au d\u00e9passement de soi, une dame de haut rang, dans une relation o\u00f9 l&rsquo;objet du d\u00e9sir est a priori inaccessible, et o\u00f9 le\u00a0<i>jo\u00ef<\/i>\u00a0(joie, jouissance en occitan) ne peut s&rsquo;installer dans la dur\u00e9e<sup id=\"cite_ref-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-1\">1<\/a><\/sup>. On en trouve les premi\u00e8res traces dans les po\u00e9sies des\u00a0<a title=\"Troubadour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Troubadour\">troubadours<\/a>\u00a0du\u00a0<a title=\"Midi de la France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Midi_de_la_France\">Midi de la France<\/a>, le\u00a0<a title=\"Occitanie (r\u00e9gion culturelle)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Occitanie_(r%C3%A9gion_culturelle)\">pays d&rsquo;oc<\/a>. Les plus anciennes chansons dont on garde la trace sont celles de\u00a0<a title=\"Guillaume IX d'Aquitaine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume_IX_d%27Aquitaine\">Guillaume IX d&rsquo;Aquitaine<\/a>, grand-p\u00e8re d&rsquo;<a title=\"Ali\u00e9nor d'Aquitaine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ali%C3%A9nor_d%27Aquitaine\">Ali\u00e9nor<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Chr\u00e9tien de Troyes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chr%C3%A9tien_de_Troyes\">Chr\u00e9tien de Troyes<\/a>\u00a0a d\u00e9clin\u00e9 cette conception dans\u00a0<a title=\"Lancelot ou le Chevalier de la charrette\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lancelot_ou_le_Chevalier_de_la_charrette\"><i>Le Chevalier de la Charette<\/i><\/a>, qui a \u00e9t\u00e9 th\u00e9oris\u00e9e avec sa doctrine et ses r\u00e8gles par\u00a0<a title=\"Andr\u00e9 le Chapelain\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_le_Chapelain\">Andreas Capellanus<\/a>\u00a0dans\u00a0<i>De amore.<\/i>\u00a0Le genre litt\u00e9raire est ensuite \u00e9tendu \u00e0 des situations o\u00f9 disparait la condition adult\u00e8re, et prend une place primordiale dans les productions des\u00a0<a title=\"XIIe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XIIe_si%C3%A8cle\">XIIe<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"XIIIe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XIIIe_si%C3%A8cle\">XIIIe si\u00e8cles<\/a><sup id=\"cite_ref-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-2\">2<\/a><\/sup>. Les traces \u00e9crites d\u00e9butant avec les\u00a0<a title=\"Troubadour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Troubadour\">troubadours<\/a>\u00a0et les\u00a0<a title=\"Trobairitz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trobairitz\">trobairitz<\/a>, il se poursuivra \u00e9galement dans les\u00a0<a title=\"Roman (litt\u00e9rature)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roman_(litt%C3%A9rature)\">romans<\/a>\u00a0et dans les\u00a0<a title=\"Chanson de toile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chanson_de_toile\">chansons de toile<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cette conception se propage rapidement dans toute l&rsquo;<a title=\"Europe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Europe\">Europe<\/a>, dans les cr\u00e9ations\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Litt\u00e9rature allemande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Litt%C3%A9rature_allemande\">allemandes<\/a>, gr\u00e2ce aux\u00a0<i><a title=\"Minnesang\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Minnesang\">Minnes\u00e4nger<\/a><\/i>,\u00a0<a title=\"Litt\u00e9rature italienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Litt%C3%A9rature_italienne\">italiennes<\/a>, dont\u00a0<a title=\"Dante Alighieri\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante_Alighieri\">Dante<\/a>\u00a0fait l&rsquo;\u00e9loge,\u00a0<a title=\"Litt\u00e9rature anglo-normande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Litt%C3%A9rature_anglo-normande\">anglaises<\/a>,\u00a0<a title=\"Litt\u00e9rature espagnole\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Litt%C3%A9rature_espagnole\">espagnoles<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Litt\u00e9rature portugaise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Litt%C3%A9rature_portugaise\">portugaises<\/a>. Il va marquer durablement les productions des po\u00e8tes des \u00e9poques suivantes.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"L\u00e9on Gautier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%C3%A9on_Gautier\">L\u00e9on Gautier<\/a>\u00a0d\u00e9crit ce qu&rsquo;est la courtoisie en ces termes\u00a0: \u00ab\u00a0L&rsquo;enseignement moral tombait aussi [non pas uniquement des pr\u00eatres et du clerg\u00e9] des l\u00e8vres de tous ceux qui entouraient le jeune baron, et il se confondait avec l&rsquo;enseignement de la politesse, du maintien, des bonnes mani\u00e8res. Un mot r\u00e9sumait toute cette p\u00e9dagogie \u00e9lev\u00e9e, un mot qui est un des plus beaux de notre langue et qui rend le m\u00eame son que chevalerie et honneur\u00a0: Courtoisie.\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-3\">3<\/a><\/sup><\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Histoire\">Histoire<\/h2>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Court_of_Love_in_Provence_in_the_Fourteenth_Century_Manuscript_of_the_National_Library_of_Paris.png?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9a\/Court_of_Love_in_Provence_in_the_Fourteenth_Century_Manuscript_of_the_National_Library_of_Paris.png\/220px-Court_of_Love_in_Provence_in_the_Fourteenth_Century_Manuscript_of_the_National_Library_of_Paris.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9a\/Court_of_Love_in_Provence_in_the_Fourteenth_Century_Manuscript_of_the_National_Library_of_Paris.png\/330px-Court_of_Love_in_Provence_in_the_Fourteenth_Century_Manuscript_of_the_National_Library_of_Paris.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9a\/Court_of_Love_in_Provence_in_the_Fourteenth_Century_Manuscript_of_the_National_Library_of_Paris.png\/440px-Court_of_Love_in_Provence_in_the_Fourteenth_Century_Manuscript_of_the_National_Library_of_Paris.png 2x\" width=\"220\" height=\"207\" data-file-width=\"824\" data-file-height=\"774\" \/><\/a><figcaption>Cour d&rsquo;amour en Provence, Manuscrit du\u00a0<a title=\"XIVe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XIVe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"14\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIV<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, Biblioth\u00e8que nationale de Paris.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u2019expression \u00ab\u00a0amour courtois\u00a0\u00bb a \u00e9t\u00e9 forg\u00e9e par\u00a0<a title=\"Gaston Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gaston_Paris\">Gaston Paris<\/a>, historien de la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Po\u00e9sie m\u00e9di\u00e9vale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Po%C3%A9sie_m%C3%A9di%C3%A9vale\">po\u00e9sie m\u00e9di\u00e9vale<\/a><sup id=\"cite_ref-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-4\">4<\/a><\/sup>\u00a0en 1883. \u00c0 l&rsquo;origine, l\u2019expression m\u00e9di\u00e9vale\u00a0<a title=\"Occitan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Occitan\">occitane<\/a>\u00a0est\u00a0<i>fin\u2019amor<\/i><sup id=\"cite_ref-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-5\">5<\/a><\/sup>. Dans l&rsquo;\u00e9tude de Gaston Paris, le terme\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"wikt:courtois\" href=\"https:\/\/fr.wiktionary.org\/wiki\/courtois\">courtois<\/a>\u00a0s\u2019y trouve justifi\u00e9 par l\u2019importance d\u2019une \u00e9tiquette rigoureuse dans les relations sociales et amoureuses, ainsi que par la citation d\u2019une chanson de\u00a0<a title=\"Chr\u00e9tien de Troyes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chr%C3%A9tien_de_Troyes\">Chr\u00e9tien de Troyes<\/a>\u00a0(\u00ab\u00a0Nus, s\u2019il n\u2019est cortois et sages \/ ne puet riens d\u2019amors apprendre\u00a0\u00bb)<sup id=\"cite_ref-6\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-6\">6<\/a><\/sup>. Cette formulation \u00ab\u00a0amour courtois\u00a0\u00bb est commode mais r\u00e9duit et cantonne cette litt\u00e9rature dans sa dimension sociologique\u00a0: l&rsquo;amour pratiqu\u00e9 \u00e0 la mani\u00e8re aristocratique par le gens de cour. Alors que, \u00e0 son origine, l&rsquo;amour courtois est la\u00a0<i>fin&rsquo;amor<\/i>, l&rsquo;amour fin, fin comme l&rsquo;or fin, brulant quand il est \u00e9pur\u00e9 par le feu<sup id=\"cite_ref-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-7\">7<\/a><\/sup>. La\u00a0<i>fin&rsquo;amor<\/i>\u00a0est pratiqu\u00e9e dans une soci\u00e9t\u00e9 bien particuli\u00e8re, la soci\u00e9t\u00e9 de\u00a0<i>cortesia<\/i>, avec ses valeurs propres<sup id=\"cite_ref-Miqu\u00e8la_Stenta2011_8-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-Miqu%C3%A8la_Stenta2011-8\">8<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"N\u00e9e_dans_la_soci\u00e9t\u00e9_de_cortesia\"><span id=\"N.C3.A9e_dans_la_soci.C3.A9t.C3.A9_de_cortesia\"><\/span>N\u00e9e dans la soci\u00e9t\u00e9 de\u00a0<i>cortesia<\/i><\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">La fin&rsquo;amor na\u00eet dans la soci\u00e9t\u00e9 occitane des XI et XIIe si\u00e8cles. L&rsquo;ensemble des pays qui partagent la langue d&rsquo;oc innovent en mati\u00e8re de po\u00e9sie, de musique, le\u00a0<i>trobar<\/i>\u00a0des troubadours et aussi de mani\u00e8re de vivre<sup id=\"cite_ref-Miqu\u00e8la_Stenta20117_9-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-Miqu%C3%A8la_Stenta20117-9\">9<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"\u00c9volution_de_l'amour_courtois\"><span id=\".C3.89volution_de_l.27amour_courtois\"><\/span>\u00c9volution de l&rsquo;amour courtois<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">La tradition de l&rsquo;amour courtois a \u00e9t\u00e9 florissante dans l&rsquo;Europe m\u00e9di\u00e9vale, d&rsquo;abord en\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Occitanie (r\u00e9gion historique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Occitanie_(r%C3%A9gion_historique)\">Occitanie<\/a>\u00a0puis dans le Nord de la France \u00e0 partir du\u00a0<a title=\"XIIe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XIIe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"12\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>\u00a0gr\u00e2ce \u00e0 l&rsquo;influence de protectrices comme\u00a0<a title=\"Ali\u00e9nor d'Aquitaine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ali%C3%A9nor_d%27Aquitaine\">Ali\u00e9nor d&rsquo;Aquitaine<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Marie de France (1145-1198)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marie_de_France_(1145-1198)\">Marie de France<\/a>, la comtesse de Champagne et m\u00e9c\u00e8ne de\u00a0<a title=\"Chr\u00e9tien de Troyes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chr%C3%A9tien_de_Troyes\">Chr\u00e9tien de Troyes<\/a>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"confer (reportez-vous \u00e0\/comparez avec)\">cf.<\/abbr>\u00a0<i><a title=\"Lancelot ou le Chevalier de la charrette\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lancelot_ou_le_Chevalier_de_la_charrette\">Lancelot ou le Chevalier de la charrette<\/a><\/i>), et dans toute l&rsquo;Europe.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le parfum qui r\u00e8gne dans la fa\u00e7on de consid\u00e9rer cette entit\u00e9 nomm\u00e9e Amour a de nombreux points communs avec la fa\u00e7on dont est trait\u00e9e\u00a0<a title=\"Aphrodite\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aphrodite\">Aphrodite<\/a>, dans les \u00e9crits\u00a0<a title=\"Gr\u00e8ce antique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gr%C3%A8ce_antique\">Grecs<\/a>, mais surtout\u00a0<a title=\"V\u00e9nus (mythologie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/V%C3%A9nus_(mythologie)\">V\u00e9nus<\/a>\u00a0dans la\u00a0<a title=\"Rome antique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rome_antique\">Rome Antique<\/a>.\u00a0<a title=\"Chr\u00e9tien de Troyes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chr%C3%A9tien_de_Troyes\">Chr\u00e9tien de Troyes<\/a>\u00a0avant d&rsquo;\u00e9crire ses romans arthuriens a par ailleurs traduit\u00a0<a title=\"Ovide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ovide\">Ovide<\/a>, \u00e9crivain majeur sur l&rsquo;amour, par\u00a0<i>Les Commandemanz Ovide<\/i>, d&rsquo;apr\u00e8s\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Les rem\u00e8des \u00e0 l'amour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_rem%C3%A8des_%C3%A0_l%27amour\">Les rem\u00e8des \u00e0 l&rsquo;amour<\/a><\/i>,\u00a0<i>et L&rsquo;Art d&rsquo;amors<\/i>\u00a0d&rsquo;apr\u00e8s\u00a0<i><a title=\"L'Art d'aimer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Art_d%27aimer\">L&rsquo;Art d&rsquo;aimer<\/a><\/i>, en plus de deux contes des\u00a0<a title=\"M\u00e9tamorphoses (Ovide)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%A9tamorphoses_(Ovide)\">M\u00e9tamorphoses d&rsquo;Ovide<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les\u00a0<a title=\"Roman grec\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roman_grec\">romans grecs<\/a>\u00a0poss\u00e8dent \u00e9galement d&rsquo;importantes similitudes avec les\u00a0<a title=\"Roman courtois\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roman_courtois\">romans courtois<\/a>, comme le conflit entre l&rsquo;Amour ou \u00c9ros et l&rsquo;environnement politique ou social, le fait de perdre connaissance tellement le h\u00e9ros est pris par les \u00e9motions amoureuses, la timidit\u00e9 et la terreur paralysante d&rsquo;exprimer ses sentiments, l&rsquo;encouragement, le soutien, l&rsquo;aide et le respect de l&rsquo;entourage, des comportements simples d&#8217;embrassades et de grande joie ou de grande peine, la finesse des stratag\u00e8mes pour bien faire, la volont\u00e9 de mourir si l&rsquo;\u00eatre aim\u00e9 dispara\u00eet &#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cet art de vivre puise ses origines au\u00a0<a title=\"Levant (Proche-Orient)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Levant_(Proche-Orient)\">Levant<\/a>\u00a0et dans la\u00a0<a title=\"Po\u00e9sie arabo-andalouse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Po%C3%A9sie_arabo-andalouse\">litt\u00e9rature arabo-andalouse<\/a><sup id=\"cite_ref-10\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-10\">10<\/a><\/sup>. Le po\u00e8te arabe du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"9\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">IX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle\u00a0<a title=\"Ibn Dawoud\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ibn_Dawoud\">Ibn Dawoud<\/a>, qualifi\u00e9 de \u00ab\u00a0<i>Boileau des Arabes<\/i>\u00a0\u00bb a \u00e9t\u00e9 le premier \u00e0 d\u00e9finir ce code de s\u00e9duction dans son Livre de la rose\u00a0<sup id=\"cite_ref-11\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-11\">11<\/a><\/sup>. Ou encore\u00a0<a title=\"Ibn Hazm\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ibn_Hazm\">Ibn Hazm<\/a><sup id=\"cite_ref-12\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-12\">12<\/a><\/sup>. La po\u00e9sie arabe ayant une tradition remontant aux\u00a0<i><a title=\"Mu'allaq\u00e2t\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mu%27allaq%C3%A2t\">Mu&rsquo;allaq\u00e2t<\/a><\/i>, \u0153uvres qui chantent \u00e9galement le respect, les amours et la nostalgie ou la plainte ayant le m\u00eame fond que l&rsquo;amour courtois occidental<sup id=\"cite_ref-13\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-13\">13<\/a><\/sup>. Or, de nombreux seigneurs\u00a0<a title=\"Francs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francs\">francs<\/a>\u00a0particip\u00e8rent aux\u00a0<a title=\"Croisade\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Croisade\">croisades<\/a>\u00a0et \u00e0 la\u00a0<a title=\"Reconquista\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Reconquista\">Reconquista<\/a>. La culture andalouse a inspir\u00e9 les troubadours<sup id=\"cite_ref-14\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-14\">14<\/a><\/sup>. Au cours de ces contacts, de nombreux \u00e9changes eurent lieu entre les deux c\u00f4t\u00e9s. Un des pr\u00e9curseurs de l&rsquo;amour courtois des\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Troubadours\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Troubadours\">troubadours<\/a>\u00a0est\u00a0<a title=\"Guillaume IX d'Aquitaine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume_IX_d%27Aquitaine\">Guillaume IX d&rsquo;Aquitaine<\/a>, duc d&rsquo;Aquitaine (1071-1126) et grand-p\u00e8re d&rsquo;<a title=\"Ali\u00e9nor d'Aquitaine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ali%C3%A9nor_d%27Aquitaine\">Ali\u00e9nor d&rsquo;Aquitaine<\/a>. Son activit\u00e9 po\u00e9tique\u00a0<span class=\"need_ref\" title=\"Ce passage est \u00e9vasif et m\u00e9rite d'\u00eatre pr\u00e9cis\u00e9.\">na\u00eet apr\u00e8s la croisade qu&rsquo;il mena en Orient et son s\u00e9jour \u00e0\u00a0<a title=\"Antioche\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antioche\">Antioche<\/a><\/span><sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Wikip\u00e9dia:Contenu \u00e9vasif\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wikip%C3%A9dia:Contenu_%C3%A9vasif\">[\u00e9vasif]<\/a><\/sup>\u00a0(1101-1102). Il est le premier troubadour et le premier po\u00e8te \u00e0 \u00e9crire en\u00a0<a title=\"Occitan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Occitan\">langue d&rsquo;oc<\/a>\u00a0<span class=\"need_ref\" title=\"Ce passage n\u00e9cessite une r\u00e9f\u00e9rence.\">qui pourrait \u00eatre inspir\u00e9e des po\u00e8tes arabes<\/span><sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Aide:R\u00e9f\u00e9rence n\u00e9cessaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:R%C3%A9f%C3%A9rence_n%C3%A9cessaire\">[r\u00e9f.\u00a0n\u00e9cessaire]<\/a><\/sup>. Son p\u00e8re\u00a0<a title=\"Guillaume VIII d'Aquitaine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume_VIII_d%27Aquitaine\">Guillaume VIII d&rsquo;Aquitaine<\/a>, commanda en\u00a0<a title=\"1063\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1063\">1063<\/a>\u00a0la\u00a0<a title=\"Croisade de Barbastro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Croisade_de_Barbastro\">croisade de Barbastro<\/a>, qui vit des chevaliers fran\u00e7ais et italiens venir conqu\u00e9rir la ville de\u00a0<a title=\"Barbastro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Barbastro\">Barbastro<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"Espagne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Espagne\">Espagne<\/a>,\u00a0<span class=\"need_ref\" title=\"Ce passage est \u00e9vasif et m\u00e9rite d'\u00eatre pr\u00e9cis\u00e9.\">et donc \u00eatre en contact<\/span><sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Wikip\u00e9dia:Contenu \u00e9vasif\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wikip%C3%A9dia:Contenu_%C3%A9vasif\">[\u00e9vasif]<\/a><\/sup>\u00a0avec la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Civilisation arabo-musulmane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Civilisation_arabo-musulmane\">civilisation musulmane<\/a>.\u00a0<span class=\"need_ref\" title=\"Ce passage ne semble pas \u00eatre pertinent dans ce contexte.\">\u00c9galement, bien que cela se d\u00e9roule plus tard, au\u00a0<a title=\"XVIe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XVIe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Gines Perez De Hita\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gines_Perez_De_Hita\">Gin\u00e9s P\u00e9rez de Hita<\/a>\u00a0avec son livre\u00a0<i>Les Guerres civiles de Grenade<\/i>, d\u00e9crira une soci\u00e9t\u00e9 courtoise et chevaleresque, au quotidien rempli de f\u00eates, de tournois, de duels, d&rsquo;escarmouches avec les chr\u00e9tiens, de s\u00e9r\u00e9nades devant des balcons de Dames, dans la ville de\u00a0<a title=\"Grenade (Espagne)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grenade_(Espagne)\">Grenade<\/a>\u00a0lors des derni\u00e8res ann\u00e9es de l&rsquo;occupation musulmane au cours de la p\u00e9riode\u00a0<a title=\"Nasrides\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nasrides\">Nasride<\/a>.\u00a0<a title=\"Grenade (Espagne)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grenade_(Espagne)\">Grenade<\/a>\u00a0a d&rsquo;ailleurs \u00e9t\u00e9 consid\u00e9r\u00e9e comme le dernier bastion de la\u00a0<a title=\"Chevalerie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chevalerie\">chevalerie<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"Europe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Europe\">Europe<\/a>.<\/span><sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Wikip\u00e9dia:Wikip\u00e9dia est une encyclop\u00e9die\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wikip%C3%A9dia:Wikip%C3%A9dia_est_une_encyclop%C3%A9die\">[non pertinent]<\/a><\/sup><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Henri-Ir\u00e9n\u00e9e Marrou\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri-Ir%C3%A9n%C3%A9e_Marrou\">Henri-Ir\u00e9n\u00e9e Marrou<\/a>\u00a0(<i>Les troubadours<\/i>, Paris, Seuil, 1971) s&rsquo;est cependant oppos\u00e9 \u00e0 cette th\u00e8se, autant d&rsquo;ailleurs qu&rsquo;\u00e0 celle de l&rsquo;origine cathare (id\u00e9e d\u00e9fendue par\u00a0<a title=\"Denis de Rougemont\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Denis_de_Rougemont\">Denis de Rougemont<\/a>\u00a0dans son c\u00e9l\u00e8bre essai\u00a0<i><a title=\"L'Amour et l'Occident\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Amour_et_l%27Occident\">L&rsquo;Amour et l&rsquo;Occident<\/a><\/i>). L&rsquo;influence de la\u00a0<a title=\"Prosodie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Prosodie\">prosodie<\/a>\u00a0sacr\u00e9e de l&rsquo;\u00c9glise semble en effet attest\u00e9e par la m\u00e9trique. Et les po\u00e8tes arabes auraient eu \u00e9galement connaissance d&rsquo;<a title=\"Ovide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ovide\">Ovide<\/a>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Interpr\u00e9tations\"><span id=\"Interpr.C3.A9tations\"><\/span>Interpr\u00e9tations<\/h2>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-left\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Courtly_scenes_Louvre_MRR197.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Courtly_scenes_Louvre_MRR197.jpg\/260px-Courtly_scenes_Louvre_MRR197.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Courtly_scenes_Louvre_MRR197.jpg\/390px-Courtly_scenes_Louvre_MRR197.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Courtly_scenes_Louvre_MRR197.jpg\/520px-Courtly_scenes_Louvre_MRR197.jpg 2x\" width=\"260\" height=\"266\" data-file-width=\"1350\" data-file-height=\"1380\" \/><\/a><figcaption>Valve de miroir\u00a0: sc\u00e8nes courtoises,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Louvre\">mus\u00e9e du Louvre<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Il existe diff\u00e9rentes \u00e9coles quant \u00e0 l\u2019interpr\u00e9tation de l\u2019amour courtois.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Il est parfois interpr\u00e9t\u00e9 comme l\u2019attitude \u00e0 tenir par un homme en pr\u00e9sence d\u2019une femme de la bonne soci\u00e9t\u00e9, comme une simple\u00a0<a title=\"F\u00e9odalit\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/F%C3%A9odalit%C3%A9\">relation vassalique<\/a>\u00a0entre homme et femme<sup id=\"cite_ref-Verdon200397_15-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-Verdon200397-15\">15<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pour\u00a0<a title=\"Georges Duby\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Duby\">Georges Duby<\/a>, c\u2019est un jeu masculin, \u00e9ducatif, o\u00f9 les jeunes hommes, pas encore mari\u00e9s (les\u00a0<i>jovenes<\/i>, les jeunes, comme\u00a0<a title=\"Henri le Jeune\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_le_Jeune\">Henri le Jeune<\/a>, pas encore \u00e9tablis), ma\u00eetrisent leurs pulsions et leurs sentiments, comme ils apprennent \u00e0 ma\u00eetriser leur corps dans un tournoi (ce qui n\u2019exclut pas qu\u2019ils laissent libre cours \u00e0 leur\u00a0<a title=\"D\u00e9sir sexuel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9sir_sexuel\">libido<\/a>\u00a0avec des femmes de rang inf\u00e9rieur<sup id=\"cite_ref-16\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-16\">16<\/a><\/sup>). De plus, la femme est consid\u00e9r\u00e9e comme une proie\u00a0; celle qui est la cible de l\u2019amour courtois des jeunes est souvent l\u2019\u00e9pouse du suzerain, qui la donne en enjeu. Les jeunes cherchent \u00e0 s\u00e9duire la dame pour mieux plaire \u00e0 leur seigneur, mais aussi pour mieux se diff\u00e9rencier du peuple vulgaire, et des bourgeois, qui peuvent les concurrencer financi\u00e8rement, mais pas culturellement<sup id=\"cite_ref-Verdon200397-99_17-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-Verdon200397-99-17\">17<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span class=\"need_ref\" title=\"Ce passage n\u00e9cessite une r\u00e9f\u00e9rence.\">Ailleurs, il a \u00e9t\u00e9 interpr\u00e9t\u00e9 comme \u00e9tant un amour chevaleresque, o\u00f9 l&rsquo;homme doit m\u00e9riter sa dame par des exploits. Et la plupart du temps, il est consid\u00e9r\u00e9 comme une relation de soumission de l&rsquo;homme envers la femme.<\/span><sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Aide:R\u00e9f\u00e9rence n\u00e9cessaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:R%C3%A9f%C3%A9rence_n%C3%A9cessaire\">[r\u00e9f.\u00a0n\u00e9cessaire]<\/a><\/sup><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span class=\"need_ref\" title=\"Ce passage semble \u00eatre une interpr\u00e9tation personnelle ou un travail in\u00e9dit.\">Cependant les d\u00e9bats auxquels nous pouvons assister \u00e0 la lecture des premiers vers d&rsquo;<a title=\"Yvain ou le Chevalier au lion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Yvain_ou_le_Chevalier_au_lion\"><i>Yvain ou le chevalier au lion<\/i><\/a>\u00a0par exemple, ou lorsque\u00a0<a title=\"\u00c9rec et \u00c9nide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89rec_et_%C3%89nide\">Enide<\/a>\u00a0se perd dans les peurs et les questionnements en songeant \u00e0 son chevalier, ou \u00e0 tel que les dialogues de la majeure partie du roman\u00a0<i><a title=\"Flamenca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Flamenca\">Flamenca<\/a><\/i>, ou enfin dans bien des productions des\u00a0<a title=\"Troubadour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Troubadour\">troubadours<\/a>, traduisent quelque chose qui semble bien plus complexe et qui semble interdire toute simplicit\u00e9 dans son interpr\u00e9tation. Bien plus, il demande \u00e0 bien le d\u00e9finir pour \u00e9viter les abus de langage et les mauvaises interpr\u00e9tations.<\/span><sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Wikip\u00e9dia:Travaux in\u00e9dits\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wikip%C3%A9dia:Travaux_in%C3%A9dits\">[Interpr\u00e9tation personnelle\u00a0?]<\/a><\/sup><\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"La_courtoisie,_une_vision_du_monde,_une_mani\u00e8re_de_vivre\"><span id=\"La_courtoisie.2C_une_vision_du_monde.2C_une_mani.C3.A8re_de_vivre\"><\/span>La courtoisie, une vision du monde, une mani\u00e8re de vivre<\/h2>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Meister_des_Rosenromans_001.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ec\/Meister_des_Rosenromans_001.jpg\/220px-Meister_des_Rosenromans_001.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ec\/Meister_des_Rosenromans_001.jpg\/330px-Meister_des_Rosenromans_001.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ec\/Meister_des_Rosenromans_001.jpg\/440px-Meister_des_Rosenromans_001.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"221\" data-file-width=\"2024\" data-file-height=\"2036\" \/><\/a><figcaption>La racole au dieu d&rsquo;Amour, miniature du\u00a0<a title=\"Ma\u00eetre du Roman de la Rose de Vienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ma%C3%AEtre_du_Roman_de_la_Rose_de_Vienne\">Ma\u00eetre du Roman de la Rose de Vienne<\/a>, tir\u00e9e d&rsquo;un manuscrit du\u00a0<a title=\"Le Roman de la Rose (Guillaume de Lorris et Jean de Meung)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Roman_de_la_Rose_(Guillaume_de_Lorris_et_Jean_de_Meung)\">Roman de la Rose<\/a>\u00a0(vers 1430).<\/figcaption><\/figure>\n<table class=\"wikitable\">\n<caption>Extrait de la chanson\u00a0:\u00a0<i>Amors, tan\u00e7on et bataille<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Chr\u00e9tien de Troyes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chr%C3%A9tien_de_Troyes\">Chr\u00e9tien de Troyes<\/a><\/caption>\n<tbody>\n<tr>\n<th>Nus, s&rsquo;il n&rsquo;est cortois et sages,<\/p>\n<p>Ne puet d&rsquo;Amor rien aprandre;<\/p>\n<p>Mais t\u00e9s an est li usages,<\/p>\n<p>Dont nus ne se set deffandre,<\/p>\n<p>Qu&rsquo;ele viaut l&rsquo;antree vandre.<\/p>\n<p>Et ques an est li passages\u00a0?<\/p>\n<p>Reson li covient despandre<\/p>\n<p>Et metre mesure an gages<\/p>\n<\/th>\n<th>Nul s&rsquo;il n&rsquo;est courtois ni sage<\/p>\n<p>Ne peut d&rsquo;Amour rien apprendre,<\/p>\n<p>Mais tant en est l&rsquo;usage,<\/p>\n<p>Dont nul ne sait se d\u00e9fendre,<\/p>\n<p>Combien co\u00fbte l&rsquo;entr\u00e9e \u00e0 vendre,<\/p>\n<p>Et quelle en est la voie de passage\u00a0?<\/p>\n<p>De Raison ne plus d\u00e9pendre,<\/p>\n<p>Et mettre mod\u00e9ration en gage<\/p>\n<\/th>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;amour courtois s&rsquo;av\u00e8re \u00eatre ind\u00e9pendant de toute id\u00e9e, de toute r\u00e9flexion, de toute pens\u00e9e. Il semble \u00eatre calqu\u00e9 sur la nature, l&rsquo;\u00e9coute et l&rsquo;attention des\u00a0<b>sentiments<\/b>\u00a0et des\u00a0<b>sensations<\/b>, en opposition donc \u00e0 des sch\u00e9mas imagin\u00e9s ou r\u00e9fl\u00e9chis provenant de l&rsquo;intelligence. Cette id\u00e9e est repr\u00e9sent\u00e9e dans les textes avec\u00a0<i>Amour<\/i>\u00a0qui est toujours en opposition avec\u00a0<i>Raison<\/i>.<\/p>\n<table class=\"wikitable\">\n<caption>Extrait du roman\u00a0<i><a title=\"Lancelot ou le Chevalier de la charrette\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lancelot_ou_le_Chevalier_de_la_charrette\">Lancelot, ou le chevalier de la charrette<\/a><\/i>\u00a0(v.365 \u00e0 377) de\u00a0<a title=\"Chr\u00e9tien de Troyes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chr%C3%A9tien_de_Troyes\">Chr\u00e9tien de Troyes<\/a>, avec la traduction par Jean-Claude Aubailly, \u00e9dition GF-Flammarion<\/caption>\n<tbody>\n<tr>\n<th>Mes Reisons, qui d&rsquo;Amors se part\u00a0;<\/p>\n<p>li dit que del monter se gart\u00a0;<\/p>\n<p>si le chastie et si l&rsquo;anseigne<\/p>\n<p>que rien ne face ne anpreigne<\/p>\n<p>dom il ait honte ne reproche.<\/p>\n<p>N&rsquo;est pas el cuer, mes an la boche,<\/p>\n<p>Reisons qui ce dire li ose\u00a0;<\/p>\n<p>mes Amors est el cuer anclose<\/p>\n<p>qui li comande et semont<\/p>\n<p>que tost an la charrete mont.<\/p>\n<p>Amors le vialt et il i saut &#8211;<\/p>\n<p>que de la honte ne li chaut<\/p>\n<p>puis qu&rsquo;Amors le comande et vialt.<\/p>\n<\/th>\n<th>Mais Raison qui s&rsquo;oppose \u00e0 Amour<\/p>\n<p>lui ordonne de se retenir de monter\u00a0;<\/p>\n<p>elle le sermonne et lui enseigne<\/p>\n<p>\u00e0 ne rien faire dont il pourrait avoir honte ni reproches.<\/p>\n<p>Raison, qui ose lui tenir ce discours,<\/p>\n<p>n&rsquo;a pas son si\u00e8ge dans le c\u0153ur mais seulement dans la bouche.<\/p>\n<p>Alors qu&rsquo;Amour, lui, qui l&rsquo;exhorte \u00e0 sauter rapidement dans la charrette,<\/p>\n<p>r\u00e9side au fond du c\u0153ur.<\/p>\n<p>Puisqu&rsquo;Amour l&rsquo;ordonne, le chevalier bondit dans la charrette\u00a0:<\/p>\n<p>que lui importe la honte puisque tel est le commandement d&rsquo;Amour\u00a0!<\/p>\n<\/th>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bien qu&rsquo;on pense souvent que l&rsquo;amour courtois ne va que dans un sens, l&rsquo;homme au service de sa dame, ceci est l&rsquo;essence de la\u00a0<a title=\"F\u00e9odalit\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/F%C3%A9odalit%C3%A9\">f\u00e9odalit\u00e9<\/a>\u00a0qui impose en effet une soumission et une in\u00e9galit\u00e9, mais non l&rsquo;essence de l&rsquo;amour courtois. C&rsquo;est m\u00eame pr\u00e9cis\u00e9ment son ennemi qu&rsquo;il essaye de combattre par les chansons. En effet, un nombre important de chansons de\u00a0<a title=\"Troubadour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Troubadour\">troubadours<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Trouv\u00e8re\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trouv%C3%A8re\">trouv\u00e8res<\/a>\u00a0sont des plaintes d&rsquo;un amant abandonn\u00e9 par Amour, et qui d\u00e9crivent des situations d&rsquo;amour \u00e0 sens unique. Cependant, c&rsquo;est la parfaite illustration d&rsquo;un homme courtois qui se retrouve \u00e9pris d&rsquo;une femme qui ne l&rsquo;est pas.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le fin&rsquo;amor, en toute rigueur semble d\u00e9signer le respect et l&rsquo;attention port\u00e9s sur les sentiments et les sensations humaines\u00a0; c&rsquo;est l\u2019<a title=\"Amour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour\">amour<\/a>\u00a0respectueux et v\u00e9ritable d&rsquo;un homme envers une femme, et d&rsquo;une femme envers un homme, qui vise et qui permet, si les deux partis suivent les r\u00e8gles du jeu, d&rsquo;atteindre la joie partag\u00e9e et le bonheur pur. (<i>fin&rsquo;amor<\/i>, \u00e9tymologiquement, le mot\u00a0<i>fin<\/i>\u00a0poss\u00e8de l&rsquo;id\u00e9e d&rsquo;ach\u00e8vement et de perfection). C&rsquo;est donc un art de vivre qui se veut \u00eatre la recherche, le respect et la rigoureuse et constante application des r\u00e8gles qui r\u00e9gissent les relations humaines et amoureuses dans l&rsquo;objectif d&rsquo;une parfaite symbiose.<\/p>\n<table class=\"wikitable\">\n<caption>Extrait de la chanson\u00a0<i>Pus vezem de novelh florir<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Guillaume IX d'Aquitaine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume_IX_d%27Aquitaine\">Guillaume IX d&rsquo;Aquitaine<\/a>, laisses II et V<sup id=\"cite_ref-18\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-18\">18<\/a><\/sup><\/caption>\n<tbody>\n<tr>\n<th>D&rsquo;amor non dey dire mas be.<\/p>\n<p>Quar no n&rsquo;ai ni petit ni re\u00a0?<\/p>\n<p>Qua ben leu plus no m&rsquo;en cove\u00a0;<\/p>\n<p>Pero leumens<\/p>\n<p>Dona gran joy qui be\u2022n mante<\/p>\n<p>Los aizimens<\/p>\n<\/th>\n<th>D&rsquo;amour je ne dois dire que du bien\u00a0;<\/p>\n<p>si je n&rsquo;en ai ni peu ni prou,<\/p>\n<p>c&rsquo;est peut-\u00eatre que je n&rsquo;en dois pas avoir d&rsquo;avantage\u00a0;<\/p>\n<p>mais je sais qu&rsquo;il donne ais\u00e9ment grande joie \u00e0 celui qui observe ses lois.<\/p>\n<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>Ja no sera nuils hom ben fis<\/p>\n<p>Contr&rsquo;amor si non l&rsquo;es aclis,<\/p>\n<p>Et als estranhs et als vezis<\/p>\n<p>Non es consens,<\/p>\n<p>Et a totz sels d&rsquo;aicels aizis<\/p>\n<p>Obediens.<\/p>\n<\/th>\n<th>Nul ne peut \u00eatre assur\u00e9 de triompher de l&rsquo;amour s&rsquo;il ne se soumet en tout \u00e0 sa volont\u00e9,<\/p>\n<p>s&rsquo;il n&rsquo;est complaisant envers les \u00e9trangers comme envers les gens du lieu,<\/p>\n<p>attentif aux caprices de tous ceux qui habitent ce s\u00e9jour [celui de la femme aim\u00e9e].<\/p>\n<\/th>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le respect de ces r\u00e8gles peut entra\u00eener leur transgression. Ces jugements \u00e9taient rendus lors des\u00a0<a title=\"Cour d'amour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cour_d%27amour\">cours d&rsquo;Amour<\/a>.<\/p>\n<table class=\"wikitable\">\n<caption>Raimond de Miravals\u00a0: Amors a tans, extrait\u00a0<i>Des troubadours et les cours d\u2019amour<\/i>\u00a0de Raynouard<sup id=\"cite_ref-19\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-19\">19<\/a><\/sup><\/caption>\n<tbody>\n<tr>\n<th>\u00ab\u00a0L&rsquo;amour est si habile , si ing\u00e9nieux,qu&rsquo;il a de quoi r\u00e9compenser tous ceux qui se d\u00e9vouent \u00e0 son service.<\/p>\n<p>Je ne vois jamais de serviteur fid\u00e8le et z\u00e9l\u00e9 qui n&rsquo;obtienne enfin son juste salaire.<\/p>\n<p>Les chevaliers ne parviennent \u00e0 un certain m\u00e9rite qu&rsquo;autant qu&rsquo;une digne amie les a fa\u00e7onn\u00e9s \u00e0 l&rsquo;art de plaire\u00a0;<\/p>\n<p>et lorsqu&rsquo;on voit quelqu&rsquo;un d&rsquo;eux faillir, tous disent: \u00ab\u00a0On voit bien qu&rsquo;il n&rsquo;a pas \u00e9t\u00e9 \u00e0 l&rsquo;\u00e9cole des dames.\u00a0\u00bb<\/p>\n<\/th>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: justify;\">La puret\u00e9 de l&rsquo;amour et la beaut\u00e9 de la relation ne r\u00e9sulte pas que de l&rsquo;attention de l&rsquo;homme, mais aussi celle de la femme. Cette construction qui se fait seulement \u00e0 deux et non gr\u00e2ce \u00e0 un seul se traduit bien dans\u00a0<i><a title=\"\u00c9rec et \u00c9nide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89rec_et_%C3%89nide\">\u00c9rec et \u00c9nide<\/a><\/i>, o\u00f9 l&rsquo;histoire se r\u00e9sume en un homme qui fait \u00e9prouver sa femme qui a eu des doutes sur lui. Il la teste donc pour voir si elle est honn\u00eate et l&rsquo;aime d&rsquo;un amour pur. \u00c9galement dans le\u00a0<i><a title=\"Clig\u00e8s\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Clig%C3%A8s\">Clig\u00e8s<\/a><\/i>, ou\u00a0<i><a title=\"Flamenca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Flamenca\">Flamenca<\/a><\/i>, l&rsquo;homme et la femme voient l\u2019\u00e9panouissement de leur amour entrav\u00e9 par des obstacles, \u00e0 cause des m\u0153urs ou de la situation sociale qui ne s&rsquo;accordent pas avec leur union, et ils r\u00e9fl\u00e9chissent et agissent de consort, ensemble, pour arriver \u00e0 se retrouver. Dans\u00a0<i><a title=\"Clig\u00e8s\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Clig%C3%A8s\">Clig\u00e8s<\/a><\/i>, c&rsquo;est la femme qui trouve la meilleure solution.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Codex_Manesse-Minnes%C3%A4nger_1.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f4\/Codex_Manesse-Minnes%C3%A4nger_1.jpg\/220px-Codex_Manesse-Minnes%C3%A4nger_1.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f4\/Codex_Manesse-Minnes%C3%A4nger_1.jpg\/330px-Codex_Manesse-Minnes%C3%A4nger_1.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f4\/Codex_Manesse-Minnes%C3%A4nger_1.jpg\/440px-Codex_Manesse-Minnes%C3%A4nger_1.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"328\" data-file-width=\"971\" data-file-height=\"1446\" \/><\/a><figcaption>Codex Manesse<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cette attention envers les sensations et les sentiments va donc aboutir \u00e0 une philosophie de vie visant \u00e0 respecter les r\u00e8gles qui r\u00e9gissent ces dynamiques naturelles et biologiques des relations humaines. Ainsi, un homme ou une femme les connaissant et les respectant aura m\u00e9rit\u00e9 le surnom de courtois. De l\u00e0 vient la courtoisie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cela implique de mettre un accent particulier sur des p\u00e9rip\u00e9ties d&rsquo;une histoire d&rsquo;amour et des ressentis, et rel\u00e8ve des traditions fran\u00e7aise et occitane. L&rsquo;amant courtois doit passer par un certain nombre d&rsquo;\u00e9tapes codifi\u00e9es, qui portent un nom et permettent d&rsquo;\u00e9voluer dans \u00ab\u00a0la hi\u00e9rarchie\u00a0\u00bb\u00a0:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00ab\u00a0Ils se devaient mutuellement des devoirs diff\u00e9rents, pour passer les degr\u00e9s d&rsquo;une hi\u00e9rarchie qui comportait foule d&rsquo;\u00e9preuves au cours desquelles leur Valeur (<i>Valor<\/i>) augmentait. Ces multiples stades \u00e9taient d\u00e9sign\u00e9s par des noms,\u00a0<i>Entenhador<\/i>,\u00a0<i>Fenhador<\/i>. D\u00e9crivant ainsi la succession de tests et l&rsquo;acquisition de la confiance qui s&rsquo;effectue petit \u00e0 petit.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Au fur et \u00e0 mesure ils se donnaient le droit \u00e0 de nouvelles entrevues secr\u00e8tes, difficiles \u00e0 mettre en place, y vivant des rapprochements l\u00e9gers comme ailes de papillon. D&rsquo;abord, la Dame pouvait accepter de montrer ses pieds nus, ou ses \u00e9paules&#8230; Peut-\u00eatre le troubadour pouvait-il inspirer la senteur de ses cheveux, puis devait s&rsquo;\u00e9loigner. Les effleurements constituaient encore un stade ult\u00e9rieur. Pendant tout ce temps, le d\u00e9sir montait \u00e0 tel point que la premi\u00e8re fois que le troubadour et la Dame se touchaient du bout du doigt, des commotions pouvaient avoir lieu, le m\u00e9lange d&rsquo;id\u00e9alisation mutuelle, de chastet\u00e9 prolong\u00e9e et de magnificence du cadre exacerbant toute la sensibilit\u00e9. (&#8230;) Plusieurs \u00e9tapes scandaient cette mutuelle m\u00e9tamorphose. Il y avait\u00a0<i>l&rsquo;\u00e9change des c\u0153urs<\/i>, o\u00f9 chacun \u00e9tait cens\u00e9 vivre en l&rsquo;autre, en une communion au-del\u00e0 de l&rsquo;espace et du temps, apr\u00e8s un long \u00e9change des souffles, les deux amants respirant l&rsquo;un en l&rsquo;autre jusqu&rsquo;\u00e0 approcher d&rsquo;\u00e9tats extatiques.\u00a0\u00bb (E.J. Duits,\u00a0<i>L&rsquo;Autre d\u00e9sir\u00a0: du sadomasochisme \u00e0 l&rsquo;amour courtois<\/i>, La Musardine, page 91).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;ultime \u00e9preuve \u00e9tant l&rsquo;<i><a title=\"Assag\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Assag\">assag<\/a><\/i>. \u00ab\u00a0L&rsquo;assag \u00e9tait une \u00e9preuve au cours de laquelle l&rsquo;amant devait montrer qu&rsquo;il \u00e9tait capable d&rsquo;aimer purement, que l&rsquo;amour existait en lui, il pouvait contempler sa dame nue et il pouvait faire avec elle tout ce que la passion requiert\u00a0: la\u00a0<i>tener<\/i>\u00a0(l&rsquo;\u00e9treindre), la\u00a0<i>baiser<\/i>\u00a0(l&#8217;embrasser), la\u00a0<i>manejar<\/i>\u00a0(la caresser)\u00a0; tout sauf le fait (<i>lo fag<\/i>). La femme, dans l&rsquo;assais, prenait sa revanche sur le mari imp\u00e9rieux et tyrannique, sur le d\u00e9sir brutal et trop rapide\u00a0: l&rsquo;homme \u00ab\u00a0qu&rsquo;elle couchait aupr\u00e8s d&rsquo;elle\u00a0\u00bb devait ob\u00e9ir \u00e0 tous ses caprices et ne succomber \u00e0 la tentation que pour autant qu&rsquo;elle d\u00e9sirait y succomber elle-m\u00eame. Car plus l&rsquo;\u00e9preuve \u00e9tait m\u00e9ritoire pour l&rsquo;amant, plus elle le devenait pour elle. et p\u00e9rilleuse pour son honneur.\u00a0\u00bb (<a title=\"Ren\u00e9 Nelli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ren%C3%A9_Nelli\">Ren\u00e9 Nelli<\/a>, \u00ab\u00a0Sur l&rsquo;amour proven\u00e7al\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Les Cahiers du Sud<\/i>\u00a0n\u00b0 372, cit\u00e9 par Jean Markale,\u00a0<i>L&rsquo;amour courtois ou le couple infernal<\/i>, Imago\/Payotp, p. 225).<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Codex_Manesse_Ulrich_von_Singenberg.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/fb\/Codex_Manesse_Ulrich_von_Singenberg.jpg\/220px-Codex_Manesse_Ulrich_von_Singenberg.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/fb\/Codex_Manesse_Ulrich_von_Singenberg.jpg\/330px-Codex_Manesse_Ulrich_von_Singenberg.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/fb\/Codex_Manesse_Ulrich_von_Singenberg.jpg\/440px-Codex_Manesse_Ulrich_von_Singenberg.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"329\" data-file-width=\"971\" data-file-height=\"1452\" \/><\/a><figcaption>Codex Manesse<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Plusieurs auteurs (dont\u00a0<a title=\"Jean Markale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Markale\">Jean Markale<\/a>,\u00a0<a class=\"new\" title=\"Emmanuel-Juste Duits (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Emmanuel-Juste_Duits&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Emmanuel-Juste Duits<\/a>, Ren\u00e9 Nelli) ont rapproch\u00e9 l&rsquo;amour courtois d&rsquo;un cheminement initiatique, proche du tantrisme hindou ou des pratiques du tao\u00efsme chinois, visant \u00e0 canaliser et intensifier l&rsquo;\u00e9nergie du d\u00e9sir. Il s&rsquo;agirait alors d&rsquo;un v\u00e9ritable processus psycho-sexuel, tendant \u00e0 permettre une modification profonde de l&rsquo;\u00eatre. Cette interpr\u00e9tation semble appuy\u00e9e par certains textes courtois, qui d\u00e9crivent le changement d&rsquo;\u00e9tat de l&rsquo;amant et de la dame, illumin\u00e9s par le\u00a0<i>Jo\u00ef<\/i>\u00a0, comme ce po\u00e8me de Raimbaut d&rsquo;Orange \u00ab\u00a0Voici qu&rsquo;\u00e9clot la fleur inverse\u00a0\u00bb\u00a0: Sur les rochers, parmi les tertres. Fleur de neige, glace et gel\u00e9es, Qui mord, qui resserre et qui tranche. (&#8230;) Car ainsi pour moi tout s\u2019inverse, Et les plaines me semblent tertres La fleur jaillit de la gel\u00e9e, Le chaud dans la chair du froid tranche, L\u2019orage devient chant et siffle Et les feuilles couvrent les tiges. Si bien (m\u2019enlace) l\u2019all\u00e9gresse Qu\u2019en nul lieu (ne) me para\u00eet bassesse.\u00a0\u00bb (traduction de la langue d&rsquo;Occ de Robert Lafont,\u00a0<i>Cahiers du Sud<\/i>\u00a0n\u00b0372, p. 186-189.)<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"L'amour_courtois_dans_l'environnement_des_XIIe_et_XIIIe_si\u00e8cles\"><span id=\"L.27amour_courtois_dans_l.27environnement_des_XIIe_et_XIIIe_si.C3.A8cles\"><\/span>L&rsquo;amour courtois dans l&rsquo;environnement des\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"12\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0et\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"13\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cles<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"L'amour_courtois_et_le_mariage\"><span id=\"L.27amour_courtois_et_le_mariage\"><\/span>L&rsquo;amour courtois et le mariage<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">C&rsquo;est une religion de l&rsquo;amour. Un mode de vie hors dogmes, hors mariages, bien que les amants puissent se marier comme on le voit dans\u00a0<a title=\"Chr\u00e9tien de Troyes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chr%C3%A9tien_de_Troyes\">Chr\u00e9tien de Troyes<\/a>, mais non\u00a0<a title=\"Amour platonique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_platonique\">platonique<\/a>\u00a0et ancr\u00e9 dans les sens et le corps autant que l&rsquo;esprit et l&rsquo;\u00e2me. Il ne faut pas le comprendre comme un concept avec des r\u00e8gles, mais simplement comme le sentiment amoureux pur et brut que quiconque peut ressentir, d&rsquo;une fa\u00e7on simple par l&rsquo;\u00e9coute et le respect de son instinct et de ses sens, un amour d\u00e9nu\u00e9 de toute influence dogmatique ou ext\u00e9rieure, mais qui poss\u00e8de ses dynamiques, qu&rsquo;une personne courtoise recherche et tente de trouver. Dans les textes, Amour est toujours adversaire de Raison. C&rsquo;est en effet un amour de sens et non de r\u00e9flexions.\u00a0<a title=\"Guillaume IX d'Aquitaine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume_IX_d%27Aquitaine\">Guillaume IX d&rsquo;Aquitaine<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Ali\u00e9nor d'Aquitaine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ali%C3%A9nor_d%27Aquitaine\">Ali\u00e9nor<\/a>, par exemple, ont tous deux \u00e9t\u00e9 d\u00e9sign\u00e9s comme tr\u00e8s l\u00e9gers dans leurs m\u0153urs par leurs contemporains.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"L'amour_courtois_et_la_f\u00e9odalit\u00e9\"><span id=\"L.27amour_courtois_et_la_f.C3.A9odalit.C3.A9\"><\/span>L&rsquo;amour courtois et la f\u00e9odalit\u00e9<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mais le Moyen-\u00c2ge est une p\u00e9riode o\u00f9 de nombreux courants de pens\u00e9e se c\u00f4toient, des satires sociales, des \u00e9lans patriotiques, des \u00e9lans religieux, des pens\u00e9es individuelles, et cet art de vivre, id\u00e9alis\u00e9 dans les romans, se confronte \u00e0 des r\u00e9alit\u00e9s et \u00e0 d&rsquo;autres dogmes pr\u00e9sents qui ne s&rsquo;accordent pas ensemble, notamment la\u00a0<a title=\"F\u00e9odalit\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/F%C3%A9odalit%C3%A9\">f\u00e9odalit\u00e9<\/a>\u00a0et les mariages diplomatiques, et cette confrontation amena un tas de d\u00e9sillusions et de frustrations, qui sont d\u00e9crites de mani\u00e8re vivantes dans les productions des\u00a0<a title=\"Troubadour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Troubadour\">troubadours<\/a>\u00a0et des\u00a0<a title=\"Trouv\u00e8re\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trouv%C3%A8re\">trouv\u00e8res<\/a>. Ainsi, une immense majorit\u00e9 des \u0153uvres teint\u00e9s de fin&rsquo;amor illustre dramatiquement ce conflit de dogme (Raison) et d&rsquo;Amour\u00a0: dans les\u00a0<a title=\"Troubadour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Troubadour\">chansons<\/a>, l\u2019amoureux d\u00e9vou\u00e9 \u00e0 sa Dame est la plupart du temps d\u2019un rang social inf\u00e9rieur, il est un noble de premi\u00e8re g\u00e9n\u00e9ration en passe de conqu\u00e9rir ses titres de chevalerie\u00a0; le sentiment de l&rsquo;amant s&rsquo;amplifie d&rsquo;espoir, son d\u00e9sir grandit et reste pourtant en partie inassouvi. Il s\u2019adresse souvent \u00e0 une femme inaccessible, lointaine ou d\u2019un niveau social diff\u00e9rent de celui du chevalier<sup id=\"cite_ref-Verdon200396-97_20-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-Verdon200396-97-20\">20<\/a><\/sup>. Elle peut feindre l&rsquo;indiff\u00e9rence, en fonction de son attention aux r\u00e8gles de l&rsquo;amour courtois ou non. On nommait ce tourment, \u00e0 la fois plaisant et douloureux,\u00a0<i>jo\u00ef<\/i><sup id=\"cite_ref-21\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_note-21\">21<\/a><\/sup>\u00a0(\u00e0 ne pas confondre avec \u00ab\u00a0joie\u00a0\u00bb).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ce nouveau concept entra souvent en conflit avec la loyaut\u00e9 envers le\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Suzerain\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Suzerain\">suzerain<\/a>\u00a0et difficilement avec la courtoisie au sens de\u00a0<a title=\"Galanterie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Galanterie\">galanterie<\/a>, et m\u00eame avec la vaillance que le chevalier devait continuer \u00e0 entretenir. La vision de l\u2019amour courtois s\u2019imposa progressivement dans les c\u0153urs et permit de laisser une place \u00e0 l\u2019amour dans la vie quotidienne. L\u2019amour courtois prime en effet sur le mariage\u00a0: une femme mari\u00e9e peut ainsi laisser parler son c\u0153ur si elle est courtis\u00e9e selon les r\u00e8gles pr\u00e9cises de l\u2019amour courtois.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"L'amour_courtois_en_d\u00e9clin\"><span id=\"L.27amour_courtois_en_d.C3.A9clin\"><\/span>L&rsquo;amour courtois en d\u00e9clin<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cette ritualisation du jeu amoureux peut \u00eatre li\u00e9e \u00e0 la codification de la chevalerie, tout en lui \u00e9tant antagoniste. Au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"12\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, l&rsquo;id\u00e9al chevaleresque est per\u00e7u par les contemporains comme d\u00e9clinant. La p\u00e9riode pr\u00e9c\u00e9dente est id\u00e9alis\u00e9e, comme ses h\u00e9ros qui sont transform\u00e9s pour incarner des mod\u00e8les de chevalerie. Un grand nombre de romans li\u00e9s \u00e0 la\u00a0<a title=\"L\u00e9gende arthurienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%C3%A9gende_arthurienne\">l\u00e9gende arthurienne<\/a>\u00a0sont \u00e9crits \u00e0 cette p\u00e9riode dans cette optique, et expriment alors un fantasme de chevalerie et d&rsquo;amour courtois tels que l&rsquo;imaginent les auteurs du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"12\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle. Parall\u00e8lement, de grands ordres de chevalerie sont cr\u00e9\u00e9s, et codifient les attitudes de ses membres, \u00ab\u00a0pour faire revivre l&rsquo;id\u00e9al chevaleresque de l&rsquo;ancien temps\u00a0\u00bb.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Hommage\">Hommage<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Amour Courtois est le projet artistique du chanteur-compositeur-interpr\u00e8te Joseph Sainderichin<sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Aide:R\u00e9f\u00e9rence n\u00e9cessaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:R%C3%A9f%C3%A9rence_n%C3%A9cessaire\"><span title=\"Ce passage n\u00e9cessite une r\u00e9f\u00e9rence ; voir l'aide.\">[r\u00e9f.\u00a0n\u00e9cessaire]<\/span><\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Bibliographie\">Bibliographie<\/h2>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Codex_Manesse_Ulrich_von_Liechtenstein.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3d\/Codex_Manesse_Ulrich_von_Liechtenstein.jpg\/220px-Codex_Manesse_Ulrich_von_Liechtenstein.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3d\/Codex_Manesse_Ulrich_von_Liechtenstein.jpg\/330px-Codex_Manesse_Ulrich_von_Liechtenstein.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3d\/Codex_Manesse_Ulrich_von_Liechtenstein.jpg\/440px-Codex_Manesse_Ulrich_von_Liechtenstein.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"334\" data-file-width=\"961\" data-file-height=\"1459\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Ulrich von Liechtenstein\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ulrich_von_Liechtenstein\">Ulrich von Liechtenstein<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0<a title=\"Codex Manesse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Codex_Manesse\">Codex Manesse<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span title=\"Document utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l\u2019article\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/20px-Icon_flat_design_plume.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/30px-Icon_flat_design_plume.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/40px-Icon_flat_design_plume.svg.png 2x\" alt=\"Document utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l\u2019article\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"330\" data-file-height=\"158\" \/><\/span>\u00a0: document utilis\u00e9 comme source pour la r\u00e9daction de cet article.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Textes_courtois\">Textes courtois<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"Chr\u00e9tien de Troyes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chr%C3%A9tien_de_Troyes\">Chr\u00e9tien de Troyes<\/a>,\u00a0<i><a title=\"\u00c9rec et \u00c9nide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89rec_et_%C3%89nide\">Erec et Enide<\/a><\/i>\u00a0<a class=\"external autonumber\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/html\/und\/manuscrits\/erec-et-enide\" rel=\"nofollow\">[1]<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fhtml%2Fund%2Fmanuscrits%2Ferec-et-enide\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li><a title=\"Chr\u00e9tien de Troyes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chr%C3%A9tien_de_Troyes\">Chr\u00e9tien de Troyes<\/a>,\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Clig\u00e8s ou la Fausse morte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Clig%C3%A8s_ou_la_Fausse_morte\">Clig\u00e8s ou la fausse morte<\/a><\/i><\/li>\n<li><a title=\"Chr\u00e9tien de Troyes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chr%C3%A9tien_de_Troyes\">Chr\u00e9tien de Troyes<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Yvain ou le Chevalier au lion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Yvain_ou_le_Chevalier_au_lion\">Yvain ou le chevalier au lion<\/a><\/i><\/li>\n<li><a title=\"Chr\u00e9tien de Troyes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chr%C3%A9tien_de_Troyes\">Chr\u00e9tien de Troyes<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Lancelot ou le Chevalier de la charrette\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lancelot_ou_le_Chevalier_de_la_charrette\">Lancelot ou le chevalier \u00e0 la charrette<\/a><\/i><\/li>\n<li><a title=\"Chr\u00e9tien de Troyes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chr%C3%A9tien_de_Troyes\">Chr\u00e9tien de Troyes<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Perceval ou le Conte du Graal\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Perceval_ou_le_Conte_du_Graal\">Perceval ou le conte de Graal<\/a><\/i><\/li>\n<li><a title=\"Marie de France (po\u00e9tesse)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marie_de_France_(po%C3%A9tesse)\">Marie de France<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Lais de Marie de France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lais_de_Marie_de_France\">Lais<\/a><\/i>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"iarchive:posiesdemariede00frangoog\" href=\"https:\/\/archive.org\/details\/posiesdemariede00frangoog\">Lire en ligne<\/a><\/li>\n<li><i><a title=\"Flamenca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Flamenca\">Flamenca<\/a><\/i><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Chansons_courtoises\">Chansons courtoises<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"Adam de la Halle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Adam_de_la_Halle\">Adam de la Halle<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Je muir, je muir d'amorete\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Je_muir,_je_muir_d%27amorete\">Je muir, je muir d&rsquo;amorete<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Guillaume IX d'Aquitaine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume_IX_d%27Aquitaine\">Guillaume IX d&rsquo;Aquitaine<\/a>,\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"iarchive:leschansonsdegu00will\" href=\"https:\/\/archive.org\/details\/leschansonsdegu00will\">Lire en ligne<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Cercamon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cercamon\">Cercamon<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Marcabru\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marcabru\">Marcabru<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Jaufr\u00e9 Rudel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jaufr%C3%A9_Rudel\">Jaufr\u00e9 Rudel<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Bernard de Ventadour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bernard_de_Ventadour\">Bernard de Ventadour<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Peire Vidal\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peire_Vidal\">Peire Vidal<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Raimon de Miraval\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Raimon_de_Miraval\">Raimon de Miraval<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Travaux_\u00e9rudits_des_XVIIIe_et_XIXe_si\u00e8cles\"><span id=\"Travaux_.C3.A9rudits_des_XVIIIe_et_XIXe_si.C3.A8cles\"><\/span>Travaux \u00e9rudits des\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0et\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cles<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"Jean-Baptiste de La Curne de Sainte-Palaye\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_de_La_Curne_de_Sainte-Palaye\">Jean-Baptiste de La Curne de Sainte-Palaye<\/a>,\u00a0<i>Histoire litt\u00e9raire des troubadours<\/i>, Paris, Durand neveu, 1774, 2 volumes.<\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Fran\u00e7ois Just Marie Raynouard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Just_Marie_Raynouard\">Raynouard<\/a>,\u00a0<i>La Grammaire des troubadours<\/i>, 3 vol., 1816 (Tome I\u00a0:\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"iarchive:histoiredelapo00fauruoft\" href=\"https:\/\/archive.org\/details\/histoiredelapo00fauruoft\">Lire en ligne<\/a>, Tome II\u00a0:\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"iarchive:grammaireromane00jusgoog\" href=\"https:\/\/archive.org\/details\/grammaireromane00jusgoog\">Lire en ligne<\/a>, Tome III\u00a0:\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"iarchive:bub gb LKSCbf12WP8C\" href=\"https:\/\/archive.org\/details\/bub_gb_LKSCbf12WP8C\">Lire en ligne<\/a>)<\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Fran\u00e7ois Just Marie Raynouard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Just_Marie_Raynouard\">Raynouard<\/a>,\u00a0<i>Des troubadours et les cours d\u2019amour<\/i>, 1817\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"iarchive:destroubadourset00rayn\" href=\"https:\/\/archive.org\/details\/destroubadourset00rayn\">Lire en ligne<\/a><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Fran\u00e7ois Just Marie Raynouard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Just_Marie_Raynouard\">Raynouard<\/a>,\u00a0<i>Choix des po\u00e9sies originales des troubadours<\/i>, 6 vol., 1816-1821<\/li>\n<li><a title=\"Claude Fauriel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Fauriel\">Claude Fauriel<\/a>,\u00a0<i>De l&rsquo;origine de l&rsquo;\u00e9pop\u00e9e chevaleresque du Moyen-\u00c2ge<\/i>, 1832\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"iarchive:deloriginedelpo00faurgoog\" href=\"https:\/\/archive.org\/details\/deloriginedelpo00faurgoog\">Lire en ligne<\/a><\/li>\n<li><a class=\"new\" title=\"Fr\u00e9d\u00e9ric Diez (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Diez&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Fr\u00e9d\u00e9ric Diez<\/a>,\u00a0<i>Essai sur les cours d&rsquo;Amour<\/i>, Editions Jules Labitte, 1842\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k5807776n\" rel=\"nofollow\">Lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k5807776n\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li><a title=\"Claude Fauriel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Fauriel\">Claude Fauriel<\/a>,\u00a0<i>Histoire de la po\u00e9sie proven\u00e7ale<\/i>, Edition Jules Labitte, 1846\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"iarchive:bub gb Pl4tLGOsdLsC\" href=\"https:\/\/archive.org\/details\/bub_gb_Pl4tLGOsdLsC\">Lire en ligne<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Matfre Ermengau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Matfre_Ermengau\">Matfre Ermengau<\/a>,\u00a0<i>Le Breviari d&rsquo;amor<\/i>, introd. et glossaire, par G. Aza\u00efs, B\u00e9ziers, Paris, 1862.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Travaux_des_XXe_et_XXIe_si\u00e8cles\"><span id=\"Travaux_des_XXe_et_XXIe_si.C3.A8cles\"><\/span>Travaux des\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"20\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0et\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"21\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XXI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cles<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"Joseph Anglade\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_Anglade\">Joseph Anglade<\/a>,\u00a0<i>Les troubadours<\/i>, 1919\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k220842g.r=po%C3%A9sies%20choisies%20troubadours?rk=42918;4\" rel=\"nofollow\">Lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k220842g.r%3Dpo%25C3%25A9sies%2520choisies%2520troubadours%3Frk%3D42918%3B4\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"John W. Baldwin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/John_W._Baldwin\">John W. Baldwin<\/a>,\u00a0<i>Les langages de l&rsquo;amour dans la France de Philippe Auguste<\/i>, Paris, Fayard, 1997.<\/li>\n<li>Reto Bezzola,\u00a0<i>Les Origines et la Formation de la litt\u00e9rature courtoise en Occident<\/i>, 5\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"vol.\"><abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr><\/abbr>, Champion, 1958-1963.<\/li>\n<li><a title=\"Ren\u00e9 Nelli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ren%C3%A9_Nelli\">Ren\u00e9 Nelli<\/a>,\u00a0<i>L&rsquo;\u00c9rotique des troubadours<\/i>, Toulouse, Privat, 1963.<\/li>\n<li>Ren\u00e9 Nelli,\u00a0<i>Flamenca, un art d&rsquo;aimer occitanien du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"13\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/i>, Toulouse, Institut d&rsquo;\u00e9tudes occitanes, 1966.<\/li>\n<li>Jean-Claude Vadet,\u00a0<i>L&rsquo;Esprit courtois en Orient dans les cinq premiers si\u00e8cles de l&rsquo;H\u00e9gire<\/i>, Maisonneuve et Larose, Paris, 1968.<\/li>\n<li><a title=\"Henri-Ir\u00e9n\u00e9e Marrou\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri-Ir%C3%A9n%C3%A9e_Marrou\">Henri-Ir\u00e9n\u00e9e Marrou<\/a>,\u00a0<i>Les Troubadours<\/i>, Seuil,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Points Histoire\u00a0\u00bb, 1971.<\/li>\n<li><a title=\"Jean Markale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Markale\">Jean Markale<\/a>,\u00a0<i>L&rsquo;Amour courtois, ou le couple infernal<\/i>, Paris, Imago, 1987.<\/li>\n<li><a title=\"Michel Clouscard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Clouscard\">Michel Clouscard<\/a>,\u00a0<i>Trait\u00e9 de l&rsquo;amour fou, gen\u00e8se de l&rsquo;Occident<\/i>, Paris, Scand\u00e9ditions-\u00c9ditions sociales, 1993,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2209068623\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2209068623\"><span class=\"nowrap\">978-2209068623<\/span><\/a>)<\/small>.<\/li>\n<li>Reto Bezzola,\u00a0<i>La Soci\u00e9t\u00e9 courtoise. Litt\u00e9rature de cour et litt\u00e9rature courtoise<\/i>, Slatkine, 2000\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2051005435\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2051005435\"><span class=\"nowrap\">2051005435<\/span><\/a>)<\/small>,<\/li>\n<li><a class=\"new\" title=\"Emmanuel-Juste Duits (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Emmanuel-Juste_Duits&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Emmanuel-Juste Duits<\/a>,\u00a0<i>L&rsquo;Autre d\u00e9sir (du sadomasochisme \u00e0 l&rsquo;amour courtois)<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0L&rsquo;Attrape-corps\u00a0\u00bb, La Musardine, 2000.<\/li>\n<li><a title=\"Denis de Rougemont\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Denis_de_Rougemont\">Denis de Rougemont<\/a>,\u00a0<i><a title=\"L'Amour et l'Occident\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Amour_et_l%27Occident\">L&rsquo;Amour et l&rsquo;Occident<\/a><\/i>, \u00e9ditions 10\/18, 2001 (r\u00e9\u00e9dition)\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2264033134\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2264033134\"><span class=\"nowrap\">2264033134<\/span><\/a>)<\/small>.<\/li>\n<li><a title=\"Estelle Doudet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Estelle_Doudet\">Estelle Doudet<\/a>,\u00a0<i>L&rsquo;Amour courtois et la chevalerie<\/i>\u00a0(Des troubadours \u00e0 Chr\u00e9tien de Troyes) Librio, 2004.<\/li>\n<li><a class=\"new\" title=\"Michel Larroque (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Michel_Larroque&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Michel Larroque<\/a>,\u00a0<i>Esquisse d&rsquo;une philosophie de l&rsquo;amour<\/i>, L&rsquo;Harmattan 2006.<\/li>\n<li>Mohammed Abbassa,\u00a0<i>Les Sources de l&rsquo;amour courtois des troubadours<\/i>, Annales du patrimoine, 08\/2008.<\/li>\n<li>C\u00e9line et Pierre Lassalle,\u00a0<i>L&rsquo;H\u00e9ro\u00efsme de l&rsquo;amour, de l&rsquo;amour courtois \u00e0 l&rsquo;amour vertueux<\/i>, De Mortagne, 2009.<\/li>\n<li>Charles Baladier,\u00a0<i>Aventure et discours dans l&rsquo;amour courtois<\/i>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"\u00c9ditions Hermann\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Hermann\">\u00c9ditions Hermann<\/a>,\u00a0<a title=\"2010\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2010\">2010<\/a>,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978 2 7056 7022 1\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978_2_7056_7022_1\"><span class=\"nowrap\">978 2 7056 7022 1<\/span><\/a>)<\/small>.<\/li>\n<li><a title=\"S\u00e9bastien Nadot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9bastien_Nadot\">S\u00e9bastien Nadot<\/a>,\u00a0<i>Rompez les lances\u00a0! Chevaliers et tournois au Moyen \u00c2ge<\/i>, Paris, Autrement, 2010.<\/li>\n<li><span id=\"Stenta2011\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Miqu\u00e8la_Stenta2011\" class=\"ouvrage\">Miqu\u00e8la Stenta,\u00a0<cite class=\"italique\">Les valeurs de la soci\u00e9t\u00e9 de cortesia en pays d&rsquo;Oc aux\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"12\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0et\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"13\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cles<\/cite>, Las edicions dau chamin de sent Jaume,\u00a0<time>2011<\/time>, 60\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-913238-45-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-913238-45-9\"><span class=\"nowrap\">978-2-913238-45-9<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<span class=\"nowrap\" title=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/20px-Icon_flat_design_plume.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/30px-Icon_flat_design_plume.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/40px-Icon_flat_design_plume.svg.png 2x\" alt=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"330\" data-file-height=\"158\" \/><\/span><\/li>\n<li>.<span id=\"Nadot2012\" class=\"ouvrage\"><span id=\"S\u00e9bastien_Nadot2012\" class=\"ouvrage\">S\u00e9bastien\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Nadot<\/span>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"pr\u00e9face\">pr\u00e9f.<\/abbr>\u00a0Adeline Rucquoi),\u00a0<cite class=\"italique\">Le spectacle des joutes\u00a0: sport et courtoisie \u00e0 la fin du Moyen \u00c2ge<\/cite>, Rennes,\u00a0<a title=\"Presses universitaires de Rennes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Presses_universitaires_de_Rennes\">Presses universitaires de Rennes<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Histoire\u00a0\u00bb,\u00a0<time>2012<\/time>, 351\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-7535-2148-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-7535-2148-3\"><span class=\"nowrap\">978-2-7535-2148-3<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.persee.fr\/doc\/anami_0003-4398_1971_num_83_102_4712_t1_0239_0000_4\" rel=\"nofollow\">pr\u00e9sentation en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.persee.fr%2Fdoc%2Fanami_0003-4398_1971_num_83_102_4712_t1_0239_0000_4\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Voir_aussi\">Voir aussi<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"autres-projets boite-grise boite-a-droite noprint js-interprojets\" style=\"text-align: justify;\">\n<p class=\"titre\">Sur les autres projets Wikimedia\u00a0:<\/p>\n<ul class=\"noarchive plainlinks\">\n<li class=\"wiktionary\"><a class=\"extiw\" title=\"wikt:amour courtois\" href=\"https:\/\/fr.wiktionary.org\/wiki\/amour_courtois\">amour courtois<\/a>,\u00a0<span class=\"nowrap\">sur le\u00a0<span class=\"project\">Wiktionnaire<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Articles_connexes\">Articles connexes<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"colonnes\" style=\"text-align: justify;\">\n<ul>\n<li><a title=\"Amour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour\">Amour<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Bonheur\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bonheur\">Bonheur<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Chansonnier (manuscrit ou imprim\u00e9)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chansonnier_(manuscrit_ou_imprim%C3%A9)\">Chansonnier<\/a><\/li>\n<li><i><a title=\"Dolce stil novo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dolce_stil_novo\">Dolce stil novo<\/a><\/i><\/li>\n<li><a title=\"Joie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joie\">Joie<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Galanterie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Galanterie\">Galanterie<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Litt\u00e9rature fran\u00e7aise du Moyen \u00c2ge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Litt%C3%A9rature_fran%C3%A7aise_du_Moyen_%C3%82ge\">Litt\u00e9rature fran\u00e7aise du Moyen \u00c2ge<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Litt\u00e9rature m\u00e9di\u00e9vale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Litt%C3%A9rature_m%C3%A9di%C3%A9vale\">Litt\u00e9rature m\u00e9di\u00e9vale<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Paratge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paratge\">Paratge<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Po\u00e9sie m\u00e9di\u00e9vale fran\u00e7aise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Po%C3%A9sie_m%C3%A9di%C3%A9vale_fran%C3%A7aise\">Po\u00e9sie m\u00e9di\u00e9vale fran\u00e7aise<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Roman chevaleresque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roman_chevaleresque\">Roman chevaleresque<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Roman courtois\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roman_courtois\">Roman courtois<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Roman de chevalerie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roman_de_chevalerie\">Roman de chevalerie<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Liens_externes\">Liens externes<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Rachel Ari\u00e9lien, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.persee.fr\/web\/revues\/home\/prescript\/article\/remmm_0035-1474_1985_num_40_1_2095?_Prescripts_Search_tabs1=standard&amp;\" rel=\"nofollow\">Ibn Hazm et l&rsquo;amour courtois<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.persee.fr%2Fweb%2Frevues%2Fhome%2Fprescript%2Farticle%2Fremmm_0035-1474_1985_num_40_1_2095%3F_Prescripts_Search_tabs1%3Dstandard%26\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Revue de l&rsquo;Occident musulman et de la M\u00e9diterran\u00e9e<\/i>, 1985,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a040,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">75-89<\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Notes_et_r\u00e9f\u00e9rences\"><span id=\"Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences\"><\/span>Notes et r\u00e9f\u00e9rences<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"references-small decimal\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"mw-references-wrap mw-references-columns\">\n<ol class=\"references\">\n<li id=\"cite_note-1\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-1\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Berthelot2006\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Anne_Berthelot2006\" class=\"ouvrage\">Anne\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Berthelot<\/span>,\u00a0<cite>\u00ab\u00a0Chapitre 1. Litt\u00e9rature et courtoisie\u00a0\u00bb<\/cite>, dans\u00a0<cite class=\"italique\">Histoire de la litt\u00e9rature fran\u00e7aise du Moyen \u00c2ge<\/cite>, Presses universitaires de Rennes,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Histoire de la litt\u00e9rature fran\u00e7aise\u00a0\u00bb,\u00a0<time>2006<\/time>, 49\u201358\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-7535-9259-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-7535-9259-9\"><span class=\"nowrap\">978-2-7535-9259-9<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.openedition.org\/pur\/187017?lang=fr\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.openedition.org%2Fpur%2F187017%3Flang%3Dfr\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-2\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-2\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Mosset2018\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Yannick_Mosset2018\" class=\"ouvrage\">Yannick\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Mosset<\/span>, \u00ab\u00a0<cite>Adeline Richard-Duperray, L\u2019amour courtois. Une notion \u00e0 red\u00e9finir<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Cahiers de civilisation m\u00e9di\u00e9vale<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a0243,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2018-07-01\" data-sort-value=\"2018-07-01\"><abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">1<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0juillet 2018<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0316\u2013318\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Serial Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Serial_Number\">ISSN<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/portal.issn.org\/resource\/issn\/0007-9731\" rel=\"nofollow\">0007-9731<\/a><\/span>\u00a0et\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/portal.issn.org\/resource\/issn\/2119-1026\" rel=\"nofollow\">2119-1026<\/a><\/span>,\u00a0<a title=\"Digital Object Identifier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Digital_Object_Identifier\">DOI<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive nowrap\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/dx.doi.org\/10.4000\/ccm.4757\" rel=\"nofollow\">10.4000\/ccm.4757<\/a><\/span>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/journals.openedition.org\/ccm\/4757\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fjournals.openedition.org%2Fccm%2F4757\">archive<\/a>]<\/small>, consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2024-08-22\" data-sort-value=\"2024-08-22\">22 ao\u00fbt 2024<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-3\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-3\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Gautier\" class=\"ouvrage\"><span id=\"L\u00e9on_Gautier\" class=\"ouvrage\">L\u00e9on Gautier,\u00a0<cite class=\"italique\">La Chevalerie<\/cite>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/archive.org\/stream\/lachevalerie00gautuoft#page\/132\/mode\/2up\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Farchive.org%2Fstream%2Flachevalerie00gautuoft%23page%2F132%2Fmode%2F2up\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>, L&rsquo;enfance du Baron, partie III<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-4\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-4\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0David Hult,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Gaston Paris and the invention of courtly love<\/span><\/i>, in R. Howard Bloch et Stephen G. Nichols (\u00e9d.),\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Medievalism and the Modernist Temper<\/span><\/i>, Baltimore, 1996,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">192-224<\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-5\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-5\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Verdon2003\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Laure_Verdon2003\" class=\"ouvrage\">Laure Verdon,\u00a0<cite class=\"italique\">Le Moyen \u00c2ge<\/cite>, Paris, Le Cavalier Bleu \u00e9ditions,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Id\u00e9es re\u00e7ues\u00a0\u00bb,\u00a0<time>2003<\/time>, 128\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-84670-089-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-84670-089-3\"><span class=\"nowrap\">2-84670-089-3<\/span><\/a>)<\/small>, p.96<\/span><\/span>..<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-6\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-6\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Milland-Bove2014\" class=\"ouvrage\"><span id=\"B\u00e9n\u00e9dicte_Milland-Bove2014\" class=\"ouvrage\">B\u00e9n\u00e9dicte Milland-Bove, \u00ab\u00a0<cite>Ji-hyun Philippa Kim, Pour une litt\u00e9rature m\u00e9di\u00e9vale moderne. Gaston Paris, l\u2019amour courtois et les enjeux de la modernit\u00e9<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Perspectives m\u00e9di\u00e9vales Revue d\u2019\u00e9pist\u00e9mologie des langues et litt\u00e9ratures du Moyen \u00c2ge<\/i>,\u200e\u00a0<time>2014<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/index2.php?url=http%3A%2F%2Fjournals.openedition.org%2Fpeme%2F6894#federation=archive.wikiwix.com&amp;tab=url\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-7\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-7\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2016\" class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.radiofrance.fr\/franceculture\/podcasts\/la-fabrique-de-l-histoire\/amour-courtois-2193065\" rel=\"nofollow\"><cite>Amour courtois\u00a0: \u00e9pisode 3\/4 du podcast De l&rsquo;amour<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.radiofrance.fr%2Ffranceculture%2Fpodcasts%2Fla-fabrique-de-l-histoire%2Famour-courtois-2193065\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, introduction de Michel Zink, minutes 2:14 \u00e0 2:38, sur\u00a0<span class=\"italique\">France Culture<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2016-03-23\" data-sort-value=\"2016-03-23\">23 mars 2016<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2022-09-15\" data-sort-value=\"2022-09-15\">15 septembre 2022<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Miqu\u00e8la_Stenta2011-8\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-Miqu%C3%A8la_Stenta2011_8-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#Miqu%C3%A8la_Stenta2011\">Miqu\u00e8la Stenta 2011<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Miqu\u00e8la_Stenta20117-9\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-Miqu%C3%A8la_Stenta20117_9-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#Miqu%C3%A8la_Stenta2011\">Miqu\u00e8la Stenta 2011<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a07.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-10\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-10\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Andr\u00e92015\" class=\"ouvrage\"><span id=\"J\u00e9r\u00e9my_Andr\u00e92015\" class=\"ouvrage\">J\u00e9r\u00e9my Andr\u00e9, \u00ab\u00a0<cite>Ibn Hazm, \u00abLe collier de la colombe\u00bb<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Le point R\u00e9f\u00e9rence<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a058,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2015\" data-sort-value=\"2015\">juillet-ao\u00fbt 2015<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a020\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Serial Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Serial_Number\">ISSN<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/portal.issn.org\/resource\/issn\/2109-2753\" rel=\"nofollow\">2109-2753<\/a><\/span>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-11\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-11\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Andr\u00e92015\" class=\"ouvrage\"><span id=\"J\u00e9r\u00e9my_Andr\u00e92015\" class=\"ouvrage\">J\u00e9r\u00e9my Andr\u00e9, \u00ab\u00a0<cite>Ibn Hazm,\u00abLe collier de la colombe\u00bb<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Le point R\u00e9f\u00e9rence<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a058,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2015\" data-sort-value=\"2015\">juillet-ao\u00fbt 2015<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a020\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Serial Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Serial_Number\">ISSN<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/portal.issn.org\/resource\/issn\/2109-2753\" rel=\"nofollow\">2109-2753<\/a><\/span>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-12\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-12\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"P\u00e9ret1988\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Benjamin_P\u00e9ret1988\" class=\"ouvrage\">Benjamin P\u00e9ret,\u00a0<cite class=\"italique\">Anthologie de l&rsquo;amour sublime<\/cite>,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Albin Michel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Albin_Michel\">Albin Michel<\/a>,\u00a0<time>1988<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a077<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-13\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-13\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Boutros_Ghali\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Wacyf_Boutros_Ghali\" class=\"ouvrage\">Wacyf Boutros Ghali,\u00a0<cite class=\"italique\">La tradition chevaleresque des Arabes<\/cite>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/archive.org\/details\/latraditionchev00ghalgoog\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Farchive.org%2Fdetails%2Flatraditionchev00ghalgoog\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-14\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-14\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Ari\u00e91997\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Rachel_Ari\u00e91997\" class=\"ouvrage\">Rachel Ari\u00e9,\u00a0<cite class=\"italique\">Aspects de l&rsquo;Espagne musulmane<\/cite>, Boccard,\u00a0<time>1997<\/time><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Verdon200397-15\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-Verdon200397_15-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#Verdon2003\">Verdon 2003<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a097.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-16\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-16\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Comme le montrent les\u00a0<i><a title=\"Pastourelle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pastourelle\">Pastourelles<\/a><\/i>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Verdon200397-99-17\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-Verdon200397-99_17-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#Verdon2003\">Verdon 2003<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a097-99.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-18\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-18\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langues : fran\u00e7ais et occitan\">(fr\u00a0+\u00a0oc)<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/archive.org\/stream\/leschansonsdegui00willuoft#page\/16\/mode\/2up\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"fr\">Les chansons de Guillaume IX de Poitiers, p16-18<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Farchive.org%2Fstream%2Fleschansonsdegui00willuoft%23page%2F16%2Fmode%2F2up\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">archive.org<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-19\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-19\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/archive.org\/stream\/destroubadourset00rayn#page\/n13\/mode\/2up\" rel=\"nofollow\"><cite>Des troubadours et des cours d&rsquo;amour, page VII<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Farchive.org%2Fstream%2Fdestroubadourset00rayn%23page%2Fn13%2Fmode%2F2up\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">archive.org<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Verdon200396-97-20\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-Verdon200396-97_20-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#Verdon2003\">Verdon 2003<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a096-97.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-21\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois#cite_ref-21\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a title=\"Anne Berthelot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anne_Berthelot\">Anne Berthelot<\/a>, Fran\u00e7oise Laurent,\u00a0<i>Histoire de la litt\u00e9rature fran\u00e7aise du Moyen \u00c2ge<\/i>, Presses universitaires de Rennes, 2006, p. 51\u00a0: \u00ab\u00a0Quand bien m\u00eame le troubadour obtient le don de merci, ce n&rsquo;est jamais qu&rsquo;un instant fugitif, le jo\u00ef, l&rsquo;extase de jouissance, ne peut jamais s&rsquo;installer dans le temps\u00a0\u00bb<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u2019amour\u00a0courtois\u00a0ou\u00a0fin&rsquo;amor\u00a0d&rsquo;apr\u00e8s l&rsquo;occitan, d\u00e9signe au\u00a0Moyen \u00c2ge\u00a0la fa\u00e7on d&rsquo;aimer avec\u00a0courtoisie, respect et honn\u00eatet\u00e9, amenant au d\u00e9passement de soi, une dame de haut rang, dans une relation o\u00f9 l&rsquo;objet du d\u00e9sir est a priori inaccessible, et o\u00f9 le\u00a0jo\u00ef\u00a0(joie, jouissance en occitan) ne peut s&rsquo;installer dans la dur\u00e9e1. On en trouve les premi\u00e8res traces dans les po\u00e9sies des\u00a0troubadours\u00a0du\u00a0Midi de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-12110","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12110","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12110"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12113,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12110\/revisions\/12113"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}