{"id":12008,"date":"2024-08-29T20:35:30","date_gmt":"2024-08-29T18:35:30","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?page_id=12008"},"modified":"2024-08-29T20:41:11","modified_gmt":"2024-08-29T18:41:11","slug":"histoire-de-la-langue-italienne","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/histoire-de-la-langue-italienne\/","title":{"rendered":"Histoire de la Langue Italienne"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;<b>histoire de la langue italienne<\/b>\u00a0prend naissance au c\u0153ur du\u00a0<a title=\"Moyen \u00c2ge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Moyen_%C3%82ge\">Moyen \u00c2ge<\/a>\u00a0et se poursuit jusqu&rsquo;\u00e0 nos jours. L\u2019<a title=\"Italien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italien\">italien<\/a>\u00a0fait partie de la famille des\u00a0<a title=\"Langues romanes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Langues_romanes\">langues romanes<\/a>, issues du\u00a0<a title=\"Latin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Latin\">latin<\/a>, et est apparu comme langue \u00e9crite au d\u00e9but du\u00a0<a title=\"XIVe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XIVe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"14\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIV<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>. Il est principalement parl\u00e9 en\u00a0<a title=\"Italie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italie\">Italie<\/a>, mais il existe une importante communaut\u00e9\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Italophone\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italophone\">italophone<\/a>\u00a0expatri\u00e9e \u00e0 travers le monde.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;italien poss\u00e8de la particularit\u00e9 de s&rsquo;\u00eatre d\u2019abord propag\u00e9 comme langue de culture, notamment dans les domaines de la\u00a0<a title=\"Po\u00e9sie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Po%C3%A9sie\">po\u00e9sie<\/a>\u00a0et de l&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Op\u00e9ra (musique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra_(musique)\">op\u00e9ra<\/a><sup id=\"cite_ref-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Histoire_de_la_langue_italienne#cite_note-1\">1<\/a><\/sup>, avant de devenir en\u00a0<a title=\"1861\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1861\">1861<\/a>\u00a0la\u00a0<a title=\"Langue officielle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Langue_officielle\">langue officielle<\/a>\u00a0lors de l&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Unification de l'Italie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Unification_de_l%27Italie\">unification de l&rsquo;Italie<\/a>. De\u00a0<a title=\"Dante Alighieri\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante_Alighieri\">Dante Alighieri<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Alessandro Manzoni\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alessandro_Manzoni\">Alessandro Manzoni<\/a>, les \u00e9crivains jou\u00e8rent un r\u00f4le essentiel dans la formation de la langue italienne, qui s&rsquo;enracine dans le\u00a0<a title=\"Dialecte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dialecte\">dialecte<\/a>\u00a0<a title=\"Toscan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Toscan\">toscan<\/a>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Origine_et_formation\">Origine et formation<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Racines_latines\">Racines latines<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le\u00a0<a title=\"Latin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Latin\">latin<\/a>\u00a0fut, avec le\u00a0<a title=\"Koin\u00e8 (grec)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Koin%C3%A8_(grec)\">grec<\/a>, l\u2019un des deux grands idiomes v\u00e9hiculaires de l\u2019<a title=\"Empire romain\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_romain\">Empire romain<\/a>. Il existait une certaine standardisation de la langue \u00e0 l\u2019\u00e9crit\u00a0; en raison de l\u2019immensit\u00e9 du territoire imp\u00e9rial, cette homog\u00e9n\u00e9it\u00e9 ne se retrouvait pas \u00e0 l\u2019oral. Lors de la\u00a0<a title=\"D\u00e9clin de l'Empire romain d'Occident\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9clin_de_l%27Empire_romain_d%27Occident\">chute de l\u2019empire<\/a>, au\u00a0<a title=\"Ve si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ve_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"5\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">V<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, on se trouva donc en pr\u00e9sence d\u2019une multitude de\u00a0<a title=\"Langue vernaculaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Langue_vernaculaire\">parlers vulgaires<\/a>\u00a0issus du latin, dont quelques-uns survivront et \u00e9volueront pour donner les\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Langue romane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Langue_romane\">langues romanes<\/a>\u00a0actuelles. Le latin conservera quant \u00e0 lui un r\u00f4le de premi\u00e8re importance \u00e0 travers l\u2019<a title=\"Europe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Europe\">Europe<\/a>, au moins jusqu&rsquo;au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, en tant que langue scientifique et religieuse.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Influences_linguistiques_sur_le_toscan_et_les_langues_romanes\"><span style=\"font-size: 14px;\">Influences linguistiques sur le toscan et les langues romanes<\/span><\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Avant le d\u00e9veloppement de la\u00a0<a title=\"R\u00e9publique romaine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9publique_romaine\">R\u00e9publique romaine<\/a>, c&rsquo;est l&rsquo;<a title=\"\u00c9trusque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89trusque\">\u00e9trusque<\/a>\u00a0qui \u00e9tait parl\u00e9 en\u00a0<a title=\"Toscane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Toscane\">Toscane<\/a>\u00a0et dans le nord du\u00a0<a title=\"Latium\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Latium\">Latium<\/a>. Bien que cette langue ait disparu au profit du latin, elle a peut-\u00eatre influenc\u00e9 le toscan (en tant que\u00a0<a title=\"Substrat (linguistique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Substrat_(linguistique)\">substrat<\/a>), mais la dur\u00e9e entre la disparition de l&rsquo;\u00e9trusque et l&rsquo;apparition d&rsquo;une langue toscane bas\u00e9e sur le latin est trop importante pour en avoir une id\u00e9e pr\u00e9cise. Toutefois l&rsquo;\u00e9trusque a influenc\u00e9 le latin en tant qu&rsquo;<a title=\"Adstrat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Adstrat\">adstrat<\/a>\u00a0: l&rsquo;<a title=\"Alphabet \u00e9trusque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alphabet_%C3%A9trusque\">alphabet \u00e9trusque<\/a>\u00a0ayant servi de base \u00e0 l&rsquo;<a title=\"Alphabet latin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alphabet_latin\">alphabet latin<\/a>\u00a0et certains mots usuels sont d&rsquo;origine \u00e9trusque.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Avec plusieurs si\u00e8cles de domination romaine, beaucoup de r\u00e9gions d&rsquo;<a title=\"Europe de l'Ouest\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Europe_de_l%27Ouest\">Europe occidentale<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Europe centrale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Europe_centrale\">centrale<\/a>\u00a0parlaient le\u00a0<a title=\"Bas latin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bas_latin\">bas latin<\/a>, qui est devenu la souche de nombreuses langues europ\u00e9ennes et en a influenc\u00e9 beaucoup d&rsquo;autres.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Premi\u00e8res_affirmations_du_vulgaire\"><span id=\"Premi.C3.A8res_affirmations_du_vulgaire\"><\/span><span style=\"font-size: 14px;\">Premi\u00e8res affirmations du vulgaire<\/span><\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span class=\"citation\">\u00ab\u00a0En France, l\u2019unit\u00e9 politique a promu l\u2019unit\u00e9 linguistique alors qu\u2019en Italie, l\u2019unit\u00e9 linguistique a promu l\u2019unit\u00e9 politique\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0(<a title=\"Bruno Migliorini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bruno_Migliorini\">Bruno Migliorini<\/a>)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Au d\u00e9but du\u00a0<a title=\"XIIIe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XIIIe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"13\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, de nombreux\u00a0<a title=\"Dialecte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dialecte\">dialectes<\/a>\u00a0cohabitaient en terre italienne (<a class=\"mw-redirect\" title=\"Lombard (langue)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lombard_(langue)\">lombard<\/a>,\u00a0<a title=\"V\u00e9nitien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/V%C3%A9nitien\">v\u00e9nitien<\/a>,\u00a0<a title=\"Ligure\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ligure\">ligure<\/a>,\u00a0<a title=\"Toscan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Toscan\">toscan<\/a>,\u00a0<a title=\"Sicilien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicilien\">sicilien<\/a>,\u00a0<a title=\"Sarde\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sarde\">sarde<\/a>\u2026) sans qu&rsquo;aucun d&rsquo;entre eux ne parvienne \u00e0 s&rsquo;imposer comme langue \u00e9crite au c\u00f4t\u00e9 du latin. \u00c0 titre de comparaison, en France, deux\u00a0<a class=\"new\" title=\"Litt\u00e9rature romane (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Litt%C3%A9rature_romane&amp;action=edit&amp;redlink=1\">litt\u00e9ratures romanes<\/a>\u00a0s\u2019\u00e9taient d\u00e9j\u00e0 affirm\u00e9es avec les po\u00e9sies et chansons des\u00a0<a title=\"Troubadour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Troubadour\">troubadours<\/a>\u00a0au sud (<a title=\"Occitanie (r\u00e9gion culturelle)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Occitanie_(r%C3%A9gion_culturelle)\">langue d\u2019oc<\/a>), et dans l&rsquo;est lyonnais (<a class=\"mw-redirect\" title=\"Arpitan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arpitan\">arpitan<\/a>) et des\u00a0<a title=\"Trouv\u00e8re\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trouv%C3%A8re\">trouv\u00e8res<\/a>\u00a0au nord (<a title=\"Langue d'o\u00efl\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Langue_d%27o%C3%AFl\">langue d&rsquo;o\u00efl<\/a>). Le retard des cours italiennes en ce domaine s\u2019explique par le manque d\u2019unit\u00e9 politique de la p\u00e9ninsule, et par une plus forte influence de l\u2019\u00c9glise, qui s\u2019appuyait sur le latin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Si l&rsquo;on excepte les po\u00e9sies de saint\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois d'Assise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_d%27Assise\">Fran\u00e7ois d&rsquo;Assise<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"Ombrien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ombrien\">dialecte ombrien<\/a>\u00a0(<a title=\"1225\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1225\">1225<\/a>), c&rsquo;est en\u00a0<a title=\"Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile\">Sicile<\/a>\u00a0qu&rsquo;eut lieu la premi\u00e8re \u00e9mergence d&rsquo;une\u00a0<a title=\"Langue vernaculaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Langue_vernaculaire\">langue vernaculaire<\/a>\u00a0comme moyen d&rsquo;expression litt\u00e9raire. Fortement influenc\u00e9s par les troubadours, les po\u00e8tes de la cour de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Fr\u00e9d\u00e9ric II du Saint-Empire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_II_du_Saint-Empire\">Fr\u00e9d\u00e9ric II<\/a>\u00a0choisirent de s&rsquo;exprimer dans un sicilien raffin\u00e9 plut\u00f4t qu&rsquo;en\u00a0<a title=\"Occitan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Occitan\">occitan<\/a>, et cr\u00e9\u00e8rent la forme du\u00a0<a title=\"Sonnet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sonnet\">sonnet<\/a>. Si la mort de Fr\u00e9d\u00e9ric II en\u00a0<a title=\"1250\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1250\">1250<\/a>\u00a0annonce le d\u00e9clin de cette \u00e9cole sicilienne, son h\u00e9ritage po\u00e9tique fut diffus\u00e9, traduit, adapt\u00e9, notamment en Italie du nord et en\u00a0<a title=\"Toscane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Toscane\">Toscane<\/a>, et donnera naissance \u00e0 l&rsquo;important courant du\u00a0<i><a title=\"Dolce stil novo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dolce_stil_novo\">dolce stil novo<\/a><\/i>. Le \u00ab\u00a0nouveau style doux\u00a0\u00bb, m\u00e9lodieux et d\u00e9licat, reprenait sur la\u00a0<a title=\"M\u00e9trique (po\u00e9sie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%A9trique_(po%C3%A9sie)\">m\u00e9trique<\/a>\u00a0sicilienne et en\u00a0<a title=\"Toscan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Toscan\">dialecte florentin<\/a>\u00a0les th\u00e9matiques de l&rsquo;<a title=\"Amour courtois\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amour_courtois\">amour courtois<\/a>. En qu\u00eate d&rsquo;une expression noble et recherch\u00e9e, les stilnovistes (<a title=\"Guido Cavalcanti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guido_Cavalcanti\">Guido Cavalcanti<\/a>,\u00a0<a title=\"Dante Alighieri\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante_Alighieri\">Dante Alighieri<\/a>,\u00a0<a title=\"Dino Frescobaldi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dino_Frescobaldi\">Dino Frescobaldi<\/a>, etc.) utilis\u00e8rent la\u00a0<a title=\"Toscan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Toscan\">langue vulgaire toscane<\/a>, lui offrant ainsi un premier retentissement au-del\u00e0 de son aire g\u00e9ographique d&rsquo;origine.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Les_\u00ab_trois_couronnes_\u00bb_et_le_succ\u00e8s_du_toscan_litt\u00e9raire\"><span id=\"Les_.C2.AB_trois_couronnes_.C2.BB_et_le_succ.C3.A8s_du_toscan_litt.C3.A9raire\"><\/span><span style=\"font-size: 14px;\">Les \u00ab\u00a0trois couronnes\u00a0\u00bb et le succ\u00e8s du toscan litt\u00e9raire<\/span><\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Au cours du\u00a0<a title=\"XIVe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XIVe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"14\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIV<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, dans une Italie morcel\u00e9e en plusieurs \u00c9tats et fragment\u00e9e en de nombreux dialectes, trois \u0153uvres majeures d&rsquo;\u00e9crivains florentins impos\u00e8rent le toscan comme langue litt\u00e9raire\u00a0: la\u00a0<i><a title=\"Divine Com\u00e9die\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die\">Divine Com\u00e9die<\/a><\/i>\u00a0de Dante, le\u00a0<i><a title=\"Canzoniere\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Canzoniere\">Canzoniere<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"P\u00e9trarque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/P%C3%A9trarque\">P\u00e9trarque<\/a>\u00a0et le\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Le D\u00e9cam\u00e9ron (litt\u00e9rature)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_D%C3%A9cam%C3%A9ron_(litt%C3%A9rature)\">D\u00e9cam\u00e9ron<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Boccace\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Boccace\">Boccace<\/a>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Premi\u00e8re_couronne\"><span id=\"Premi.C3.A8re_couronne\"><\/span>Premi\u00e8re couronne<\/h4>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Auteur de plusieurs trait\u00e9s en latin,\u00a0<a title=\"Dante Alighieri\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante_Alighieri\">Dante Alighieri<\/a>\u00a0est comme le premier th\u00e9oricien du\u00a0<a title=\"Langue vernaculaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Langue_vernaculaire\">vulgaire<\/a>\u00a0(<i><span class=\"lang-la\" lang=\"la\"><a title=\"De vulgari eloquentia\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/De_vulgari_eloquentia\">De vulgari eloquentia<\/a><\/span><\/i>, \u00e9crit en latin vers\u00a0<a title=\"1303\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1303\">1303<\/a>), qu&rsquo;il utilisa afin d&rsquo;\u00eatre compris m\u00eame par un public ignorant le latin. Il introduisit l&rsquo;id\u00e9e d&rsquo;une langue italienne cardinale, aussi illustre que ce dernier et capable d&rsquo;exprimer son id\u00e9al litt\u00e9raire. Dante soutenait que le vulgaire pouvait traiter de tous les sujets, de toutes les fa\u00e7ons, ce que d\u00e9montre son \u0153uvre. Le\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Convivio\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Convivio\">Convivio<\/a><\/i>\u00a0fut ainsi un des premiers essais r\u00e9dig\u00e9s en italien alors que les po\u00e8mes de la\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Vita Nuova\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vita_Nuova\">Vita Nuova<\/a><\/i>\u00a0sont reli\u00e9s par des chapitres en prose. Quant \u00e0 l\u2019\u00e9criture de la\u00a0<i><a title=\"Divine Com\u00e9die\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divine_Com%C3%A9die\">Comedia<\/a><\/i>\u00a0(<a title=\"1307\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1307\">1307<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0<a title=\"1321\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1321\">1321<\/a>), \u0153uvre po\u00e9tique de port\u00e9e universelle, elle traduisait aussi la volont\u00e9 de stabiliser le vulgaire, pour \u00e0 la fois l&rsquo;anoblir et le rendre commun \u00e0 l&rsquo;ensemble des Italiens. Comme aucun dialecte ne lui semblait assez complet en l&rsquo;\u00e9tat pour remplir ce r\u00f4le, Dante conserva sa langue maternelle toscane, mais l&rsquo;enrichit d&rsquo;apports latins, proven\u00e7aux, fran\u00e7ais ou dialectaux, en int\u00e9grant au besoin des expressions r\u00e9alistes et populaires.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Deuxi\u00e8me_couronne\"><span id=\"Deuxi.C3.A8me_couronne\"><\/span>Deuxi\u00e8me couronne<\/h4>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Admirateur de\u00a0<a title=\"Cic\u00e9ron\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cic%C3%A9ron\">Cic\u00e9ron<\/a>, de\u00a0<a title=\"S\u00e9n\u00e8que\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9n%C3%A8que\">S\u00e9n\u00e8que<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Virgile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Virgile\">Virgile<\/a>,\u00a0<a title=\"P\u00e9trarque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/P%C3%A9trarque\">P\u00e9trarque<\/a>\u00a0\u00e9crivit en latin ses \u0153uvres qu&rsquo;il estimait les plus s\u00e9rieuses comme\u00a0<i><a title=\"Africa (P\u00e9trarque)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Africa_(P%C3%A9trarque)\">Africa<\/a><\/i>\u00a0(vers\u00a0<a title=\"1340\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1340\">1340<\/a>), ainsi que sa correspondance. Il employa n\u00e9anmoins le toscan pour son\u00a0<i><a title=\"Canzoniere\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Canzoniere\">Canzoniere<\/a><\/i>, recueil de po\u00e8mes compos\u00e9s le plus souvent en sonnets et consacr\u00e9s \u00e0 sa passion pour\u00a0<a title=\"Laure de Sade\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Laure_de_Sade\">Laure<\/a>. \u0152uvre charni\u00e8re dans l&rsquo;histoire de la po\u00e9sie amoureuse, l&rsquo;influence du\u00a0<i>Canzoni\u00e8re<\/i>\u00a0est consid\u00e9rable et durable, non seulement vis-\u00e0-vis de la majorit\u00e9 des po\u00e8tes italiens (de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Boiardo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Boiardo\">Boiardo<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Leopardi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Leopardi\">Leopardi<\/a>), mais \u00e9galement en France sur le mouvement de la\u00a0<a title=\"Pl\u00e9iade (XVIe si\u00e8cle)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pl%C3%A9iade_(XVIe_si%C3%A8cle)\">Pl\u00e9iade<\/a>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle). L&rsquo;impact du\u00a0<a class=\"new\" title=\"P\u00e9trarquisme (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=P%C3%A9trarquisme&amp;action=edit&amp;redlink=1\">p\u00e9trarquisme<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:petrarchismo\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/petrarchismo\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0petrarchismo\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a>\u00a0sur les\u00a0<a title=\"Madrigal\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Madrigal\">madrigaux<\/a>\u00a0du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle et sur les textes des premiers\u00a0<a title=\"Livret (musique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Livret_(musique)\">livrets d&rsquo;op\u00e9ra<\/a>\u00a0est \u00e9galement important. Le vulgaire utilis\u00e9 par\u00a0<a title=\"P\u00e9trarque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/P%C3%A9trarque\">P\u00e9trarque<\/a>, marqu\u00e9 par le\u00a0<a title=\"Dolce stil novo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dolce_stil_novo\">stilnovisme<\/a>\u00a0et tr\u00e8s s\u00e9lectif quant au vocabulaire, est souvent consid\u00e9r\u00e9 plus \u00ab\u00a0pur\u00a0\u00bb que celui de Dante lors du d\u00e9bat sur la \u00ab\u00a0<a class=\"new\" title=\"Question de la langue (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Question_de_la_langue&amp;action=edit&amp;redlink=1\">question de la langue<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Questione della lingua\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Questione_della_lingua\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0Questione della lingua\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a>\u00a0\u00bb.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Troisi\u00e8me_couronne\"><span id=\"Troisi.C3.A8me_couronne\"><\/span>Troisi\u00e8me couronne<\/h4>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Boccace\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Boccace\">Boccace<\/a>\u00a0signa avec le\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Le D\u00e9cam\u00e9ron (litt\u00e9rature)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_D%C3%A9cam%C3%A9ron_(litt%C3%A9rature)\">D\u00e9cam\u00e9ron<\/a><\/i>\u00a0(<a title=\"1348\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1348\">1348<\/a>&#8211;<a title=\"1353\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1353\">53<\/a>) la premi\u00e8re\u00a0<a title=\"R\u00e9cit\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9cit\">\u0153uvre narrative<\/a>\u00a0majeure en\u00a0<a title=\"Prose\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Prose\">prose<\/a>\u00a0vulgaire, apr\u00e8s le pr\u00e9c\u00e9dent notable du\u00a0<i><a title=\"Novellino\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Novellino\">Novellino<\/a><\/i>, recueil anonyme de petits r\u00e9cits d&rsquo;inspiration courtoise datant de la seconde moiti\u00e9 du\u00a0<a title=\"XIIIe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XIIIe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"13\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>. La prose toscane accusait donc un retard certain sur la po\u00e9sie. Outre l&rsquo;omnipr\u00e9sence du latin (documents administratifs, comptables, juridiques; \u00e9crits scientifiques, philosophiques, th\u00e9ologiques\u2026), il fallait aussi faire face \u00e0 la concurrence du fran\u00e7ais, dont le\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Livre de Marco Polo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Livre_de_Marco_Polo\">Livre de Marco Polo<\/a><\/i>, \u00e9crit dans cette langue en 1298, restait une manifestation. Le contexte social du\u00a0<i>D\u00e9cam\u00e9ron<\/i>\u00a0est tr\u00e8s vari\u00e9, toutes les couches de la soci\u00e9t\u00e9 y sont d\u00e9crites et les dialogues retranscrivent le\u00a0<a title=\"Toscan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Toscan\">toscan parl\u00e9<\/a>, mettant ainsi en \u00e9vidence le foss\u00e9 le s\u00e9parant d\u00e9j\u00e0 de la\u00a0<a title=\"Italien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italien\">langue litt\u00e9raire<\/a>. Sur le plan formel, outre l&rsquo;importance donn\u00e9e \u00e0 la\u00a0<a title=\"Ponctuation\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ponctuation\">ponctuation<\/a>\u00a0(virgule, point virgule, point d&rsquo;interrogation), plusieurs traits de style de Boccace utilis\u00e9s pour marquer une transition dans le r\u00e9cit sont durablement repris, notamment les expressions\u00a0<i>adunque<\/i>,\u00a0<i>allora<\/i>\u00a0et\u00a0<i>avvenne che<\/i>.<\/p>\n<ul class=\"gallery mw-gallery-traditional\" style=\"text-align: justify;\">\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Dante.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Dante_Luca.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/de\/Dante_Luca.jpg\/120px-Dante_Luca.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/de\/Dante_Luca.jpg\/180px-Dante_Luca.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/de\/Dante_Luca.jpg\/240px-Dante_Luca.jpg 2x\" alt=\"Dante.\" width=\"120\" height=\"119\" data-file-width=\"1024\" data-file-height=\"1012\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Dante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dante\">Dante<\/a>.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"P\u00e9trarque.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Brogi,_Giacomo_(1822-1881)_-_n._0457_-_Francesco_Petrarca_(1870s).jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/7e\/Brogi%2C_Giacomo_%281822-1881%29_-_n._0457_-_Francesco_Petrarca_%281870s%29.jpg\/86px-Brogi%2C_Giacomo_%281822-1881%29_-_n._0457_-_Francesco_Petrarca_%281870s%29.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/7e\/Brogi%2C_Giacomo_%281822-1881%29_-_n._0457_-_Francesco_Petrarca_%281870s%29.jpg\/129px-Brogi%2C_Giacomo_%281822-1881%29_-_n._0457_-_Francesco_Petrarca_%281870s%29.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/7e\/Brogi%2C_Giacomo_%281822-1881%29_-_n._0457_-_Francesco_Petrarca_%281870s%29.jpg\/173px-Brogi%2C_Giacomo_%281822-1881%29_-_n._0457_-_Francesco_Petrarca_%281870s%29.jpg 2x\" alt=\"P\u00e9trarque.\" width=\"86\" height=\"120\" data-file-width=\"405\" data-file-height=\"563\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"P\u00e9trarque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/P%C3%A9trarque\">P\u00e9trarque<\/a>.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Boccace.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Andrea_del_Castagno_Giovanni_Boccaccio_c_1450.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/29\/Andrea_del_Castagno_Giovanni_Boccaccio_c_1450.jpg\/76px-Andrea_del_Castagno_Giovanni_Boccaccio_c_1450.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/29\/Andrea_del_Castagno_Giovanni_Boccaccio_c_1450.jpg\/115px-Andrea_del_Castagno_Giovanni_Boccaccio_c_1450.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/29\/Andrea_del_Castagno_Giovanni_Boccaccio_c_1450.jpg\/153px-Andrea_del_Castagno_Giovanni_Boccaccio_c_1450.jpg 2x\" alt=\"Boccace.\" width=\"76\" height=\"120\" data-file-width=\"766\" data-file-height=\"1200\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><a title=\"Boccace\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Boccace\">Boccace<\/a>.<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<table class=\"wikitable\">\n<caption><b>Le toscan de Boccace\u00a0: extrait du D\u00e9cam\u00e9ron<\/b>\u00a0<i>(<abbr class=\"abbr\" title=\"Sixi\u00e8me\">6<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0journ\u00e9e \u2013 nouvelle\u00a0<\/i>Le Cuisinier<i>)<\/i><\/caption>\n<tbody>\n<tr>\n<th scope=\"col\">Texte original<\/th>\n<th scope=\"col\">Adaptation en italien moderne<\/th>\n<th scope=\"col\">traduction fran\u00e7aise<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><i>Ma gi\u00e0 vicini al fiume pervenuti, gli venner prima che ad alcun vedute sopra la riva di quello ben dodici gru, le quali tutte in un pi\u00e8 dimoravano, si come quando dormono soglion fare. Per che egli prestamente mostratele a Currado, disse\u00a0:<\/i><\/p>\n<p><i>\u2014 Assai bene potete, messer, vedere che iersera vi dissi il vero, che le gru non hanno se non una coscia e un pi\u00e8, se voi riguardate a quelle che col\u00e0 stanno.<\/i><\/p>\n<\/td>\n<td><i><span class=\"lang-it\" lang=\"it\">Ma quando gi\u00e0 erano arrivati al fiume, gli capit\u00f2 di vedere prima di ogni altro sulla riva ben dodici gru, che stavano tutte ritte su una zampa cos\u00ec come usano fare quando dormono\u00a0; perci\u00f2 egli le mostr\u00f2 subito a Corrado e disse\u00a0:<\/span><\/i><\/p>\n<p><i><span class=\"lang-it\" lang=\"it\">\u2014 Signore, se guardate quelle gru che stanno l\u00e0, potete vedere chiaramente che ieri sera vi ho detto la verit\u00e0, che le gru cio\u00e8 hanno solo una coscia e una zampa<\/span><\/i><\/p>\n<\/td>\n<td>Arriv\u00e9s assez pr\u00e8s du ruisseau, il fut le premier \u00e0 en voir une douzaine, toutes appuy\u00e9es sur un pied, comme elles font ordinairement quand elles dorment. Il les montre aussit\u00f4t \u00e0 son ma\u00eetre, en lui disant\u00a0:<\/p>\n<p>\u2014 Voyez donc, monsieur, si ce que je vous disais hier au soir n\u2019est pas vrai\u00a0: regardez ces grues, et voyez si elles ont plus d\u2019une jambe et d\u2019une cuisse.<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>(traduction fran\u00e7aise de Sabatier de Castres)<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En dehors de cette supr\u00e9matie sur le plan litt\u00e9raire, d&rsquo;autres facteurs jou\u00e8rent en faveur d&rsquo;une diffusion du toscan\u00a0:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>le rayonnement de\u00a0<a title=\"Florence\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Florence\">Florence<\/a>, v\u00e9ritable puissance artistique, \u00e9conomique et commerciale entre les\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"13\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0et\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cles\u00a0;<\/li>\n<li>la situation g\u00e9ographique de la\u00a0<a title=\"Toscane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Toscane\">Toscane<\/a>, au centre de l&rsquo;<a title=\"Italie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italie\">Italie<\/a>\u00a0;<\/li>\n<li>sur le plan\u00a0<a title=\"Linguistique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Linguistique\">linguistique<\/a>, le\u00a0<a title=\"Toscan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Toscan\">toscan florentin<\/a>\u00a0demeure plus proche du\u00a0<a title=\"Latin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Latin\">latin<\/a>\u00a0que les autres\u00a0<a title=\"Langue vernaculaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Langue_vernaculaire\">parlers vernaculaires<\/a>. De plus, il occupe en tant que\u00a0<a title=\"Dialecte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dialecte\">dialecte<\/a>\u00a0central-m\u00e9ridional une position m\u00e9diane entre les dialectes du sud (<a title=\"Sicilien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicilien\">sicilien<\/a>,\u00a0<a title=\"Napolitain\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Napolitain\">napolitain<\/a>) et septentrionaux (<a class=\"mw-redirect\" title=\"Lombard (langue)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lombard_(langue)\">lombard<\/a>,\u00a0<a title=\"V\u00e9nitien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/V%C3%A9nitien\">v\u00e9nitien<\/a>).<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"L'humanisme_et_le_vulgaire\"><span id=\"L.27humanisme_et_le_vulgaire\"><\/span>L&rsquo;humanisme et le vulgaire<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone\"><span class=\"mw-valign-text-top noviewer\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Fairytale_warning.png?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/17px-Fairytale_warning.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/26px-Fairytale_warning.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/34px-Fairytale_warning.png 2x\" alt=\"\" width=\"17\" height=\"17\" data-file-width=\"64\" data-file-height=\"64\" \/><\/a><\/span><\/div>\n<div class=\"bandeau-cell\">Cette section est vide, insuffisamment d\u00e9taill\u00e9e ou incompl\u00e8te.\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:EditPage\/Histoire de la langue italienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:EditPage\/Histoire_de_la_langue_italienne\">Votre aide<\/a>\u00a0est la bienvenue\u00a0!\u00a0<a title=\"Aide:Comment modifier une page\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:Comment_modifier_une_page\">Comment faire\u00a0?<\/a><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"\u00c9volution_depuis_le_XVIe_si\u00e8cle\"><span id=\".C3.89volution_depuis_le_XVIe_si.C3.A8cle\"><\/span>\u00c9volution depuis le\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Premi\u00e8re_description\"><span id=\"Premi.C3.A8re_description\"><\/span>Premi\u00e8re description<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">La premi\u00e8re description de la langue italienne a eu lieu avec la publication en\u00a0<a title=\"1509\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1509\">1509<\/a>\u00a0du dictionnaire d&rsquo;<a title=\"Ambrogio Calepino\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ambrogio_Calepino\">Ambrogio Calepino<\/a>\u00a0dans quatre langues\u00a0:\u00a0<a title=\"H\u00e9breu\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%A9breu\">h\u00e9breu<\/a>,\u00a0<a title=\"Grec\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grec\">grec<\/a>, latin, et italien. La langue italienne a ainsi b\u00e9n\u00e9fici\u00e9 d&rsquo;un dictionnaire avant la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Langue fran\u00e7aise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Langue_fran%C3%A7aise\">langue fran\u00e7aise<\/a>, celle-ci n&rsquo;ayant obtenu son propre dictionnaire fran\u00e7ais-latin qu&rsquo;en\u00a0<a title=\"1539\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1539\">1539<\/a>\u00a0avec\u00a0<a title=\"Robert Estienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robert_Estienne\">Robert Estienne<\/a>. Cela r\u00e9v\u00e8le l&rsquo;avance culturelle qu&rsquo;avait l&rsquo;Italie sur le reste de l&rsquo;Europe au cours de la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Renaissance (p\u00e9riode historique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Renaissance_(p%C3%A9riode_historique)\">Renaissance<\/a><sup id=\"cite_ref-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Histoire_de_la_langue_italienne#cite_note-2\">2<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En 1612, l\u2019<a title=\"Accademia della Crusca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Accademia_della_Crusca\">Accademia della Crusca<\/a>\u00a0publia le\u00a0<i>Vocabolario<\/i>\u00a0qui fut le premier\u00a0dictionnaire\u00a0de la\u00a0langue italienne\u00a0(82 ans avant la premi\u00e8re \u00e9dition du Dictionnaire de l\u2019<a title=\"Acad\u00e9mie fran\u00e7aise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acad%C3%A9mie_fran%C3%A7aise\">Acad\u00e9mie fran\u00e7aise<\/a>) et qui servit d\u2019exemple lexicographique\u00a0pour les langues\u00a0fran\u00e7aise,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Langue espagnole\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Langue_espagnole\">espagnole<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Langue allemande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Langue_allemande\">allemande<\/a>\u00a0et\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Langue anglaise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Langue_anglaise\">anglaise<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans\u00a0son\u00a0<i>Trait\u00e9\u00a0sur la\u00a0langue toscane<\/i>\u00a0(1643),\u00a0<a title=\"Benedetto Buonmattei\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Benedetto_Buonmattei\">Benedetto Buonmattei<\/a>\u00a0posa les bases de la\u00a0<a title=\"Linguistique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Linguistique\">linguistique<\/a>\u00a0italienne, et\u00a0<a title=\"Marcantonio Mambelli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marcantonio_Mambelli\">Marcantonio Mambelli<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Forl\u00ec\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Forl%C3%AC\">Forl\u00ec<\/a>\u00a0(1582-1644), plus connu sous le nom acad\u00e9mique de Cinonio, \u00e9crivit de\u00a0tr\u00e8s estimables\u00a0<i>Observations sur la langue italienne<\/i>\u00a0(1644-1685) o\u00f9 il est trait\u00e9 par ordre alphab\u00e9tique du\u00a0<a title=\"Verbe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Verbe\">verbe<\/a>\u00a0et des\u00a0<a title=\"Particule (grammaire)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Particule_(grammaire)\">particules<\/a><sup id=\"cite_ref-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Histoire_de_la_langue_italienne#cite_note-3\">3<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Pr\u00e9\u00e9minence_de_l'italien_\u00e0_la_Renaissance\"><span id=\"Pr.C3.A9.C3.A9minence_de_l.27italien_.C3.A0_la_Renaissance\"><\/span>Pr\u00e9\u00e9minence de l&rsquo;italien \u00e0 la Renaissance<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Italianisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italianisme\">Italianisme<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">La langue fran\u00e7aise a beaucoup emprunt\u00e9 \u00e0 l&rsquo;italien \u00e0 partir de la Renaissance. On estime que le nombre de mots fran\u00e7ais d&rsquo;origine italienne est de pr\u00e8s de 700, ce qui fait de l&rsquo;italien aujourd&rsquo;hui la seconde langue d&#8217;emprunt apr\u00e8s l&rsquo;anglais (plus de 1000 emprunts). Mais les emprunts ont \u00e9t\u00e9 beaucoup plus nombreux, beaucoup ayant \u00e9t\u00e9 oubli\u00e9s<sup id=\"cite_ref-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Histoire_de_la_langue_italienne#cite_note-4\">4<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les emprunts ont \u00e9t\u00e9 facilit\u00e9s par la pr\u00e9sence \u00e0 la cour de France de personnages comme\u00a0<a title=\"Catherine de M\u00e9dicis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Catherine_de_M%C3%A9dicis\">Catherine de M\u00e9dicis<\/a>,\u00a0<a title=\"Marie de M\u00e9dicis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marie_de_M%C3%A9dicis\">Marie de M\u00e9dicis<\/a>, ou le\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Cardinal de Mazarin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cardinal_de_Mazarin\">cardinal de Mazarin<\/a>, mais aussi par les contacts lors des\u00a0<a title=\"Guerres d'Italie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guerres_d%27Italie\">guerres d&rsquo;Italie<\/a>\u00a0au d\u00e9but du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"R\u00e9f\u00e9rences\"><span id=\"R.C3.A9f.C3.A9rences\"><\/span>R\u00e9f\u00e9rences<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"references-small decimal\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"mw-references-wrap\">\n<ol class=\"references\">\n<li id=\"cite_note-1\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Histoire_de_la_langue_italienne#cite_ref-1\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Le discours scientifique \u00e9tait traditionnellement tenu en latin.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-2\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Histoire_de_la_langue_italienne#cite_ref-2\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.larousse.fr\/encyclopedie\/article\/Calepin\/11014117\" rel=\"nofollow\">Entr\u00e9e calepin sur l&rsquo;encyclop\u00e9die Larousse<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.larousse.fr%2Fencyclopedie%2Farticle%2FCalepin%2F11014117\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-3\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Histoire_de_la_langue_italienne#cite_ref-3\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Finzi1912\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Giuseppe_Finzi1912\" class=\"ouvrage\">Giuseppe Finzi,\u00a0<cite class=\"italique\">Histoire de la litt\u00e9rature italienne<\/cite>, Paris, Perrin,\u00a0<time>1912<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0188<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-4\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Histoire_de_la_langue_italienne#cite_ref-4\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a title=\"Henriette Walter\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henriette_Walter\">Henriette Walter<\/a>,\u00a0<i>L&rsquo;Aventure des mots fran\u00e7ais venus d&rsquo;ailleurs<\/i>, Robert Laffont,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a017, 137 et 150.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Bibliographie\">Bibliographie<\/h2>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0Stefano Lanuzza,\u00a0<i>Storia della lingua italiana<\/i>, Italie, Newton Compton editori 1994<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0Claudio Marazzini,\u00a0<i>Breve storia della lingua italiana<\/i>, Italie, Il Mulino 2004<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">C\u00e9line Frigau,\u00a0<i>La Litt\u00e9rature italienne du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"13\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle \u00e0 nos jours<\/i>, Pocket, coll. \u00ab\u00a0Langues pour tous\u00a0\u00bb, 2006.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L&rsquo;histoire de la langue italienne\u00a0prend naissance au c\u0153ur du\u00a0Moyen \u00c2ge\u00a0et se poursuit jusqu&rsquo;\u00e0 nos jours. L\u2019italien\u00a0fait partie de la famille des\u00a0langues romanes, issues du\u00a0latin, et est apparu comme langue \u00e9crite au d\u00e9but du\u00a0XIVe\u00a0si\u00e8cle. Il est principalement parl\u00e9 en\u00a0Italie, mais il existe une importante communaut\u00e9\u00a0italophone\u00a0expatri\u00e9e \u00e0 travers le monde. L&rsquo;italien poss\u00e8de la particularit\u00e9 de s&rsquo;\u00eatre d\u2019abord [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12013,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-12008","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12008","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12008"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12008\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12012,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12008\/revisions\/12012"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12013"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12008"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}