{"id":11818,"date":"2024-08-29T09:22:27","date_gmt":"2024-08-29T07:22:27","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?page_id=11818"},"modified":"2024-08-29T10:20:00","modified_gmt":"2024-08-29T08:20:00","slug":"albrecht-durer","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/albrecht-durer\/","title":{"rendered":"Albrecht D\u00fcrer"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Image mise en avant :<\/strong> <a title=\"Autoportrait (D\u00fcrer, Munich)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoportrait_(D%C3%BCrer,_Munich)\">Autoportrait \u00e0 la fourrure<\/a>, 1500<\/em><br \/>\n<em><a title=\"Munich\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Munich\">Munich<\/a>,\u00a0<a title=\"Alte Pinakothek\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alte_Pinakothek\">Alte Pinakothek<\/a>.<\/em><\/p>\n<form action=\"https:\/\/www.paypal.com\/donate\" method=\"post\" target=\"_top\"><input name=\"hosted_button_id\" type=\"hidden\" value=\"QSSRVLDUKP2MG\" \/> <input title=\"PayPal - The safer, easier way to pay online!\" alt=\"Bouton Faites un don avec PayPal\" name=\"submit\" src=\"https:\/\/www.paypalobjects.com\/fr_FR\/FR\/i\/btn\/btn_donateCC_LG.gif\" type=\"image\" \/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.paypal.com\/fr_FR\/i\/scr\/pixel.gif\" alt=\"\" width=\"1\" height=\"1\" border=\"0\" \/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.paypal.com\/fr_FR\/i\/scr\/pixel.gif\" alt=\"\" width=\"1\" height=\"1\" border=\"0\" \/><\/form>\n<form action=\"https:\/\/www.paypal.com\/donate\" method=\"post\" target=\"_top\"><input name=\"hosted_button_id\" type=\"hidden\" value=\"KUYGR8EGYTG64\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\">Faire un don par Qr Code<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/xn--vidosechecsenligne-dwb.com\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/QR-code.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-36569\" src=\"http:\/\/xn--vidosechecsenligne-dwb.com\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/QR-code.png\" alt=\"\" width=\"192\" height=\"192\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/www.amazon.fr\/Livres-Orazio-Puglisi\/s?rh=n%3A301061%2Cp_27%3AOrazio+Puglisi\">Achetez mes livres <\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Virement bancaire<\/p>\n<\/form>\n<form action=\"https:\/\/www.paypal.com\/cgi-bin\/webscr\" method=\"post\" target=\"_top\">\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">IBAN FR81 2004 1010 0820 6402 0P02 955<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">BIC PSSTFRPPMAR<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Orazio Puglisi<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">06 14 35 15 52<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"mailto:oraziopuglisi@gmail.com\">oraziopuglisi@gmail.com<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"mailto:puglisiorazio@wanadoo.fr\">puglisiorazio@wanadoo.fr<\/a><\/span><\/p>\n<\/form>\n<form action=\"https:\/\/www.paypal.com\/cgi-bin\/webscr\" method=\"post\" target=\"_top\">\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><input name=\"cmd\" type=\"hidden\" value=\"_s-xclick\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><input name=\"hosted_button_id\" type=\"hidden\" value=\"B9KUAAXX2KE3G\" \/><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/www.instantartistique.com\/de-lart-de-la-gravure-durer\/\">Exposition Chantilly\u00a0<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/www.google.com\/search?sca_esv=512b414220c41cc4&amp;rlz=1C1CHBF_frFR879FR879&amp;sxsrf=ADLYWIKJ-94x6yzbCrakqfTfUiB7wAdTrQ:1724919248542&amp;q=La+gravure+durer&amp;udm=2&amp;fbs=AEQNm0CbCVgAZ5mWEJDg6aoPVcBgTlosgQSuzBMlnAdio07UCId2t1azIRgowYJD0nDbqEIN7XYIyS3uBYzHmWPp2pnWOM711f3zw8s8k2B2M4SwKO29ncF7gPsi0TMCOkJHAQXgr0HYQxa-9B2EGp01Ij7-JcaodPJjV6OvJKzoH4jbjvYwEFs&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjXk8344JmIAxXqVKQEHaSwGVQQtKgLegQIEBAB&amp;biw=1280&amp;bih=551&amp;dpr=1.5#vhid=FJHFoZ6gwuSMdM&amp;vssid=mosaic\">Images Wikip\u00e9dia<\/a><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/www.paypalobjects.com\/fr_FR\/i\/scr\/pixel.gif\" alt=\"\" width=\"1\" height=\"1\" border=\"0\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer\">Albrecht Durer<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Albrecht D\u00fcrer<\/b>, n\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap date-lien\" datetime=\"1471-05-30\" data-sort-value=\"1471-05-30\"><a title=\"21 mai\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/21_mai\">21 mai<\/a>\u00a0<a title=\"1471\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1471\">1471<\/a><\/time>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Nuremberg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nuremberg\">Nuremberg<\/a>\u00a0(<a class=\"mw-redirect\" title=\"Saint-Empire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint-Empire\">Saint-Empire<\/a>), o\u00f9 il est mort le\u00a0<time class=\"nowrap date-lien\" datetime=\"1528-04-16\" data-sort-value=\"1528-04-16\"><a title=\"6 avril\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/6_avril\">6 avril<\/a>\u00a0<a title=\"1528 en arts plastiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1528_en_arts_plastiques\">1528<\/a><\/time>, est un\u00a0<a title=\"Dessinateur\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dessinateur\">dessinateur<\/a>,\u00a0<a title=\"Gravure\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gravure\">graveur<\/a>,\u00a0<a title=\"Artiste peintre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Artiste_peintre\">peintre<\/a>\u00a0<a title=\"Allemands\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Allemands\">allemand<\/a>\u00a0de la\u00a0<a title=\"Renaissance\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Renaissance\">Renaissance<\/a>, \u00e9galement connu comme\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Th\u00e9oricien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9oricien\">th\u00e9oricien<\/a>\u00a0de la\u00a0<a title=\"G\u00e9om\u00e9trie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/G%C3%A9om%C3%A9trie\">g\u00e9om\u00e9trie<\/a>\u00a0et de la\u00a0<a title=\"Perspective lin\u00e9aire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Perspective_lin%C3%A9aire\">perspective lin\u00e9aire<\/a>. N\u00e9 \u00e0 Nuremberg, D\u00fcrer \u00e9tablit sa r\u00e9putation et son influence \u00e0 travers l&rsquo;Europe dans sa vingtaine gr\u00e2ce \u00e0 ses\u00a0<a title=\"Gravure sur bois\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gravure_sur_bois\">gravures sur bois<\/a>\u00a0de haute qualit\u00e9. Il est en contact avec les grands artistes italiens de son temps, dont\u00a0<a title=\"Rapha\u00ebl (peintre)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rapha%C3%ABl_(peintre)\">Rapha\u00ebl<\/a>,\u00a0<a title=\"Giovanni Bellini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Bellini\">Giovanni Bellini<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"L\u00e9onard de Vinci\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%C3%A9onard_de_Vinci\">L\u00e9onard de Vinci<\/a>, et \u00e0 partir de 1512, il est patronn\u00e9 par l&#8217;empereur\u00a0<a title=\"Maximilien Ier (empereur du Saint-Empire)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maximilien_Ier_(empereur_du_Saint-Empire)\">Maximilien\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\"><span class=\"romain\">I<\/span><sup>er<\/sup><\/abbr><\/a>.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-11826\" src=\"http:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Albrecht_Durer_-_1500_self-portrait_High_resolution_and_detail-217x300.jpg\" alt=\"\" width=\"217\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Albrecht_Durer_-_1500_self-portrait_High_resolution_and_detail-217x300.jpg 217w, https:\/\/oraziopuglisi.art\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Albrecht_Durer_-_1500_self-portrait_High_resolution_and_detail.jpg 390w\" sizes=\"auto, (max-width: 217px) 100vw, 217px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le vaste corpus d&rsquo;\u0153uvres de D\u00fcrer comprend des gravures, sa technique pr\u00e9f\u00e9r\u00e9e, des\u00a0<a title=\"Retable\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Retable\">retables<\/a>, des\u00a0<a title=\"Portrait\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait\">portraits<\/a>\u00a0et des\u00a0<a title=\"Autoportrait\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoportrait\">autoportraits<\/a>, des\u00a0<a title=\"Aquarelle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aquarelle\">aquarelles<\/a>\u00a0et des\u00a0<a title=\"Livre (document)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Livre_(document)\">livres<\/a>. La s\u00e9rie de gravures sur bois est plus\u00a0<a title=\"Art gothique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Art_gothique\">gothique<\/a>\u00a0que le reste de son \u0153uvre. Ses gravures bien connues incluent les trois\u00a0<i>Meisterstiche<\/i>\u00a0(estampes ma\u00eetresses)\u00a0<i><a title=\"Le Chevalier, la Mort et le Diable\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Chevalier,_la_Mort_et_le_Diable\">Le Chevalier, la Mort et le Diable<\/a><\/i>\u00a0(1513),\u00a0<i><a title=\"Saint J\u00e9r\u00f4me dans sa cellule\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint_J%C3%A9r%C3%B4me_dans_sa_cellule\">Saint J\u00e9r\u00f4me dans sa cellule<\/a><\/i>\u00a0(1514) et\u00a0<i><a title=\"Melencolia I\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Melencolia_I\">Melencolia I<\/a><\/i>\u00a0(1514). Ses aquarelles font de lui l&rsquo;un des premiers paysagistes europ\u00e9ens, tandis que ses gravures sur bois ont r\u00e9volutionn\u00e9 le potentiel de ce m\u00e9dium.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"ALBRECHT D\u00dcRER (1471-1528) \u2013 Une vie, une \u0153uvre [1998]\" width=\"600\" height=\"338\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/GvKLXxdbthU?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Albrecht D\u00fcrer est un artiste qui a beaucoup voyag\u00e9, connu un grand succ\u00e8s et r\u00e9ellement pens\u00e9 l&rsquo;art. H\u00e9ritier d&rsquo;une tradition nordique, il a pleinement int\u00e9gr\u00e9 les avanc\u00e9es italiennes de son temps pour devenir un artiste r\u00e9put\u00e9 et c\u00e9l\u00e9br\u00e9 de son vivant\u00a0: l&rsquo;introduction par D\u00fcrer de\u00a0<a title=\"Mythologie romaine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mythologie_romaine\">motifs classiques<\/a>\u00a0dans l&rsquo;art du Nord, gr\u00e2ce \u00e0 sa connaissance des artistes de la\u00a0<a title=\"Renaissance italienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Renaissance_italienne\">Renaissance italienne<\/a>\u00a0et des\u00a0<a title=\"Humanisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Humanisme\">humanistes<\/a>\u00a0allemands, lui a valu la r\u00e9putation d&rsquo;\u00eatre l&rsquo;une des figures les plus importantes de la\u00a0<a title=\"Renaissance nordique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Renaissance_nordique\">Renaissance nordique<\/a>, et plus particuli\u00e8rement de la\u00a0<a title=\"Renaissance allemande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Renaissance_allemande\">Renaissance allemande<\/a>. Ceci est renforc\u00e9 par ses trait\u00e9s th\u00e9oriques, qui impliquent des principes de\u00a0<a title=\"Math\u00e9matiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Math%C3%A9matiques\">math\u00e9matiques<\/a>, de\u00a0<a title=\"Perspective (repr\u00e9sentation)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Perspective_(repr%C3%A9sentation)\">perspective<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Proportions corporelles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Proportions_corporelles\">proportions\u00a0<\/a>id\u00e9ales.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Il signe \u00ab\u00a0Albertus D\u00fcrer Noricus\u00a0\u00bb, \u00ab\u00a0D\u00fcrer Alemanus\u00a0\u00bb ou encore le plus souvent de son\u00a0<a title=\"Monogramme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Monogramme\">monogramme<\/a>. Quand il est n\u00e9cessaire de le diff\u00e9rencier de son p\u00e8re\u00a0<a title=\"Albrecht D\u00fcrer l'Ancien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer_l%27Ancien\">Albrecht D\u00fcrer l&rsquo;Ancien<\/a>, beaucoup moins c\u00e9l\u00e8bre, on dit \u00ab\u00a0Albrecht D\u00fcrer le Jeune\u00a0\u00bb (en\u00a0<a title=\"Allemand\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Allemand\">allemand<\/a>\u00a0: \u00ab\u00a0<i><span class=\"lang-de\" lang=\"de\">Albrecht D\u00fcrer der J\u00fcngere<\/span><\/i>\u00a0\u00bb).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Moi, Albrecht D\u00fcrer   ARTE\" width=\"600\" height=\"338\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/OhI-WhKdA0I?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Patronyme\">Patronyme<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le nom\u00a0<i>D\u00fcrer<\/i>\u00a0d\u00e9rive indirectement du\u00a0<a title=\"Hongrois\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hongrois\">hongrois<\/a>\u00a0<i>Ajt\u00f3si<\/i>.\u00a0<a title=\"Albrecht D\u00fcrer l'Ancien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer_l%27Ancien\">Albrecht D\u00fcrer l&rsquo;Ancien<\/a>, originaire du village d&rsquo;\u00a0<a title=\"Ajt\u00f3s\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ajt%C3%B3s\">Ajt\u00f3s<\/a>\u00a0pr\u00e8s de la ville de\u00a0<a title=\"Gyula\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gyula\">Gyula<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"Hongrie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hongrie\">Hongrie<\/a>, est connu sous ce nom\u00a0<i>(Ajt\u00f3si D\u00fcrer Albrecht)<\/i>\u00a0en Hongrie. Le nom allemand \u00ab\u00a0D\u00fcrer\u00a0\u00bb est une traduction du\u00a0<a title=\"Hongrois\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hongrois\">hongrois<\/a>\u00a0\u00ab\u00a0Ajt\u00f3si\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-heaton_1-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-heaton-1\">1<\/a><\/sup>. En Allemagne, il s&rsquo;est d&rsquo;abord appel\u00e9\u00a0<i>Th\u00fcrer<\/i>\u00a0(fabricant de portes),\u00a0<i>ajt\u00f3s<\/i>\u00a0en hongrois, de\u00a0<i>ajt\u00f3<\/i>, signifiant porte. Une porte figure dans les\u00a0<a title=\"Blason (h\u00e9raldique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Blason_(h%C3%A9raldique)\">armoiries<\/a>\u00a0acquises par la famille<sup id=\"cite_ref-:02_2-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:02-2\">2<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Albrecht D\u00fcrer le Jeune change ensuite \u00ab\u00a0T\u00fcrer\u00a0\u00bb en \u00ab\u00a0D\u00fcrer\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-:02_2-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:02-2\">2<\/a><\/sup>, pour s&rsquo;adapter \u00e0 la prononciation\u00a0<a title=\"Francique oriental\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francique_oriental\">franconienne<\/a>\u00a0des\u00a0<a title=\"Consonne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Consonne\">consonnes<\/a>\u00a0dures usuelles \u00e0 Nuremberg et, avec la conversion en\u00a0<i>D\u00fcrer<\/i>, cr\u00e9\u00e9 la condition pr\u00e9alable \u00e0 son\u00a0<a title=\"Monogramme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Monogramme\">monogramme<\/a>, le A majuscule avec le D en dessous.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcrer est le premier artiste important apr\u00e8s\u00a0<a title=\"Martin Schongauer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Martin_Schongauer\">Martin Schongauer<\/a>\u00a0\u00e0 marquer syst\u00e9matiquement ses estampes d&rsquo;un monogramme. Cette attribution devient bient\u00f4t un sceau d&rsquo;approbation qui est \u00e9galement imit\u00e9.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Biographie\">Biographie<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Jeunesse_(1471\u20131490)\"><span id=\"Jeunesse_.281471.E2.80.931490.29\"><\/span>Jeunesse (1471\u20131490)<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9a\/Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg\/220px-Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9a\/Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg\/330px-Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9a\/Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg\/440px-Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"314\" data-file-width=\"1453\" data-file-height=\"2076\" \/><\/a><figcaption><i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Autoportrait \u00e0 l'\u00e2ge de treize ans\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoportrait_%C3%A0_l%27%C3%A2ge_de_treize_ans\">Autoportrait \u00e0 l&rsquo;\u00e2ge de treize ans<\/a><\/i>, 1484, Albertina, Vienne.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Albrecht D\u00fcrer<sup id=\"cite_ref-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-3\">3<\/a><\/sup>\u00a0nait le 21 mai 1471, troisi\u00e8me enfant et deuxi\u00e8me fils d&rsquo;<a title=\"Albrecht D\u00fcrer l'Ancien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer_l%27Ancien\">Albrecht D\u00fcrer l&rsquo;Ancien<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Barbara D\u00fcrer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Barbara_D%C3%BCrer\">Barbara Holper<\/a>, fille de son ma\u00eetre l&rsquo;orf\u00e8vre nurembergeois\u00a0<a title=\"Hieronymus Holper\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hieronymus_Holper\">Hieronymus Holper<\/a>, qui se sont mari\u00e9s en 1467 et ont eu dix-huit enfants ensemble<sup id=\"cite_ref-BPA11_4-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-BPA11-4\">4<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-:02_2-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:02-2\">2<\/a><\/sup>. Il na\u00eet dans une ville \u00e0 l&rsquo;\u00e9conomie prosp\u00e8re, qui est aussi l&rsquo;un des principaux centres europ\u00e9ens de production du livre imprim\u00e9 illustr\u00e9<sup id=\"cite_ref-:1_5-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:1-5\">5<\/a><\/sup>. Sur les dix-huit enfants du couple, il est l&rsquo;un des trois \u00e0 atteindre l&rsquo;\u00e2ge adulte, avec ses fr\u00e8res cadets, l&rsquo;orf\u00e8vre\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Endres D\u00fcrer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Endres_D%C3%BCrer\">Endres D\u00fcrer<\/a>, n\u00e9 en 1484, et le graveur\u00a0<a title=\"Hans D\u00fcrer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hans_D%C3%BCrer\">Hans D\u00fcrer<\/a>, n\u00e9 en 1490, peintre \u00e0 la cour de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Sigismond Ier de Pologne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sigismond_Ier_de_Pologne\"><span class=\"nowrap\">Sigismond\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\"><span class=\"romain\">I<\/span><sup>er<\/sup><\/abbr><\/span><\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Albrecht D\u00fcrer l&rsquo;Ancien (\u00e0 l&rsquo;origine Albrecht Ajt\u00f3si) est un\u00a0<a title=\"Orf\u00e8vre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Orf%C3%A8vre\">orf\u00e8vre<\/a>\u00a0prosp\u00e8re qui, en 1455, a d\u00e9m\u00e9nag\u00e9 \u00e0 Nuremberg depuis\u00a0<a title=\"Ajt\u00f3s\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ajt%C3%B3s\">Ajt\u00f3s<\/a>\u00a0pr\u00e8s de\u00a0<a title=\"Gyula\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gyula\">Gyula<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"Royaume de Hongrie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Royaume_de_Hongrie\">Hongrie<\/a><sup id=\"cite_ref-heaton_1-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-heaton-1\">1<\/a><\/sup>. Il a \u00e9pous\u00e9 la fille de son ma\u00eetre, Barbara Holper, lorsqu&rsquo;il a lui-m\u00eame \u00e9t\u00e9 qualifi\u00e9 de ma\u00eetre<sup id=\"cite_ref-:02_2-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:02-2\">2<\/a><\/sup>. L&rsquo;un des fr\u00e8res d&rsquo;Albrecht, Hans D\u00fcrer, est \u00e9galement peintre et s&rsquo;est form\u00e9 aupr\u00e8s de lui. Un autre des fr\u00e8res d&rsquo;Albrecht, Endres D\u00fcrer, reprend l&rsquo;entreprise de leur p\u00e8re et est un ma\u00eetre orf\u00e8vre<sup id=\"cite_ref-Br16_6-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Br16-6\">6<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c0 partir de 1475, la famille D\u00fcrer vit dans sa propre maison en contrebas du ch\u00e2teau (Burgstrasse 27, dans la maison d&rsquo;angle de la rue en contrebas des Vesten, aujourd&rsquo;hui Obere Schmiedgasse). Albrecht Durer d\u00e9crit sa m\u00e8re comme une pratiquante diligente qui punit \u00ab\u00a0diligemment\u00a0\u00bb et souvent ses enfants et qui, probablement affaiblie par les nombreuses grossesses, \u00e9tait souvent malade.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Coat_of_Arms_of_Albrecht_D%C3%BCrer_MET_DP816462.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c2\/Coat_of_Arms_of_Albrecht_D%C3%BCrer_MET_DP816462.jpg\/220px-Coat_of_Arms_of_Albrecht_D%C3%BCrer_MET_DP816462.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c2\/Coat_of_Arms_of_Albrecht_D%C3%BCrer_MET_DP816462.jpg\/330px-Coat_of_Arms_of_Albrecht_D%C3%BCrer_MET_DP816462.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c2\/Coat_of_Arms_of_Albrecht_D%C3%BCrer_MET_DP816462.jpg\/440px-Coat_of_Arms_of_Albrecht_D%C3%BCrer_MET_DP816462.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"300\" data-file-width=\"2619\" data-file-height=\"3571\" \/><\/a><figcaption>Gravure sur bois par D\u00fcrer de ses armoiries, qui comportent une porte en guise de jeu de mots sur son nom, ainsi que le buste ail\u00e9 d&rsquo;un\u00a0<a title=\"Maures\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maures\">maure<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Son parrain est\u00a0<a title=\"Anton Koberger\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anton_Koberger\">Anton Koberger<\/a>,\u00a0<a title=\"Orf\u00e8vre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Orf%C3%A8vre\">orf\u00e8vre<\/a>\u00a0devenu l&rsquo;<a title=\"Imprimerie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Imprimerie\">imprimeur<\/a>\u00a0le plus influent de la ville<sup id=\"cite_ref-:3_7-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:3-7\">7<\/a><\/sup>\u00a0et l&rsquo;\u00e9diteur le plus prosp\u00e8re d&rsquo;Allemagne, poss\u00e9dant finalement vingt-quatre\u00a0<a title=\"Presse typographique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Presse_typographique\">presses \u00e0 imprimer<\/a>\u00a0et un certain nombre de bureaux en Allemagne et \u00e0 l&rsquo;\u00e9tranger. En 1493, il \u00e9dite\u00a0<i><a title=\"La Chronique de Nuremberg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Chronique_de_Nuremberg\">La Chronique de Nuremberg<\/a><\/i>, \u00e0 laquelle il est possible que D\u00fcrer ait particip\u00e9<sup id=\"cite_ref-8\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-8\">8<\/a><\/sup>\u00a0car le travail sur le projet a commenc\u00e9 alors qu&rsquo;il \u00e9tait avec Wolgemut<sup id=\"cite_ref-Bartrum_9-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Bartrum-9\">9<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Selon la tradition familiale, Albrecht est lui aussi destin\u00e9 au m\u00e9tier d&rsquo;orf\u00e8vre. \u00c0\u00a0<span class=\"nowrap\">13 ans<\/span>, il commence son\u00a0<a title=\"Apprentissage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Apprentissage\">apprentissage<\/a>\u00a0de trois ans et apprend \u00e0 se servir du\u00a0<a title=\"Burin (gravure)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Burin_(gravure)\">burin<\/a>\u00a0et de la pointe avec son p\u00e8re. Ce dernier est un artisan p\u00e9tri du mode de pens\u00e9e\u00a0<a title=\"Moyen \u00c2ge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Moyen_%C3%82ge\">m\u00e9di\u00e9val<\/a>. Dans son travail, il reproduit des \u0153uvres de commande o\u00f9 la principale recherche est l&rsquo;habilet\u00e9 technique, la solution \u00e0 un probl\u00e8me physique<sup id=\"cite_ref-AhrensBerger199412_10-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-AhrensBerger199412-10\">10<\/a><\/sup>. Le jeune D\u00fcrer y d\u00e9veloppe aussi son go\u00fbt pour le\u00a0<a title=\"Dessin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dessin\">dessin<\/a>\u00a0et pour la ligne, comp\u00e9tences requises pour le m\u00e9tier d&rsquo;orf\u00e8vre. Ayant lui-m\u00eame effectu\u00e9 un voyage d&rsquo;apprentissage en Flandres, son p\u00e8re est sans doute le tout premier \u00e0 lui donner l&rsquo;acc\u00e8s \u00e0 la production des peintres flamands\u00a0<a title=\"Jan van Eyck\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jan_van_Eyck\">Jan van Eyck<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Rogier van der Weyden\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rogier_van_der_Weyden\">Rogier van der Weyden<\/a>. Il peut avoir b\u00e9n\u00e9fici\u00e9 des r\u00e9seaux de son p\u00e8re qui travaille aussi bien pour le Conseil de la ville que pour\u00a0<a title=\"Fr\u00e9d\u00e9ric III (empereur du Saint-Empire)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_III_(empereur_du_Saint-Empire)\">Fr\u00e9d\u00e9ric III (empereur du Saint-Empire)<\/a><sup id=\"cite_ref-:3_7-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:3-7\">7<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Un autoportrait, un dessin \u00e0 la\u00a0<a title=\"Pointe d'argent\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pointe_d%27argent\">pointe d&rsquo;argent<\/a>, est dat\u00e9 de 1484 (<a title=\"Albertina (mus\u00e9e)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albertina_(mus%C3%A9e)\">Albertina<\/a>,\u00a0<a title=\"Vienne (Autriche)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vienne_(Autriche)\">Vienne<\/a>) \u00ab\u00a0quand j&rsquo;\u00e9tais enfant\u00a0\u00bb, comme le dit son inscription ult\u00e9rieure. Le dessin est l&rsquo;un des premiers dessins d&rsquo;enfants de toutes sortes et, en tant qu&rsquo;Opus premier de D\u00fcrer, a contribu\u00e9 \u00e0 d\u00e9finir son \u0153uvre comme d\u00e9rivant de lui-m\u00eame et toujours li\u00e9e \u00e0 lui-m\u00eame<sup id=\"cite_ref-Koerner_11-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Koerner-11\">11<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Voyant les dons de son fils pour le dessin, son p\u00e8re lui permet d&rsquo;entrer dans l&rsquo;atelier d&rsquo;un peintre\u00a0: le 30 novembre 1486, il devient l&rsquo;apprenti de\u00a0<a title=\"Michael Wolgemut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michael_Wolgemut\">Michael Wolgemut<\/a>, le peintre le plus en vue de la cit\u00e9, avec un grand atelier produisant une vari\u00e9t\u00e9 d&rsquo;\u0153uvres d&rsquo;art, en particulier des gravures sur bois pour des livres, avec qui il apprend \u00e0 manier la\u00a0<a title=\"Plume\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Plume\">plume<\/a>\u00a0et le\u00a0<a title=\"Pinceau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pinceau\">pinceau<\/a>, \u00e0 copier et dessiner d&rsquo;apr\u00e8s\u00a0<a title=\"Nature\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nature\">nature<\/a>, \u00e0 peindre des\u00a0<a title=\"Paysage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paysage\">paysages<\/a>\u00a0<a title=\"Peinture \u00e0 l'eau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peinture_%C3%A0_l%27eau\">\u00e0 l&rsquo;eau<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Peinture \u00e0 l'huile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peinture_%C3%A0_l%27huile\">\u00e0 l&rsquo;huile<\/a>. Il se familiarise \u00e9galement avec la technique de gravure sur bois. Il y reste trois ans<sup id=\"cite_ref-12\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-12\">12<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nuremberg est alors une ville importante et prosp\u00e8re, un centre d&rsquo;\u00e9dition et de nombreux m\u00e9tiers de luxe. Elle a des liens \u00e9troits avec l&rsquo;<a title=\"Italie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italie\">Italie<\/a>, en particulier\u00a0<a title=\"Venise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Venise\">Venise<\/a>, relativement \u00e0 proximit\u00e9 \u00e0 travers les\u00a0<a title=\"Alpes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alpes\">Alpes<\/a><sup id=\"cite_ref-Bartrum_9-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Bartrum-9\">9<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcrer d\u00e9couvre les mod\u00e8les italiens chez Wolgemut qui travaille \u00e0 partir de 1493 \u00e0 l&rsquo;illustration de l&rsquo;<i>Archetypus Triumphantis Romae<\/i>, un ambitieux projet qui ne voit pas le jour, mais pour lequel 316 bois sont grav\u00e9s, qui documentent la r\u00e9ception pr\u00e9coce des mod\u00e8les italiens \u00e0 Nuremberg, quatre parmi les trente-six\u00a0<a title=\"Xylographie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Xylographie\">xylographies<\/a>\u00a0conserv\u00e9es \u00e9tant des copies d&rsquo;apr\u00e8s\u00a0<i><a title=\"Les Triomphes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Triomphes\">Les Triomphes<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"P\u00e9trarque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/P%C3%A9trarque\">P\u00e9trarque<\/a>\u00a0\u00e9dit\u00e9s \u00e0\u00a0<a title=\"Venise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Venise\">Venise<\/a>\u00a0par Piero de Piasi en 1492. Dix-sept autres sont des copies d&rsquo;apr\u00e8s les\u00a0<i><a title=\"Tarots de Mantegna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tarots_de_Mantegna\">Tarots de Mantegna<\/a><\/i>, qui attestent de la pr\u00e9sence des originaux au sein de l&rsquo;atelier de Wolgemut, auxquels D\u00fcrer a acc\u00e8s, comme les copies qu&rsquo;il dessine en t\u00e9moignent<sup id=\"cite_ref-:3_7-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:3-7\">7<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Premiers_voyages_et_mariage_(1490\u20131494)\"><span id=\"Premiers_voyages_et_mariage_.281490.E2.80.931494.29\"><\/span>Premiers voyages et mariage (1490\u20131494)<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:F5023_Louvre_A_Durer_autoportrait_de_l_artiste_tenant_un_chardon_detail_rwk.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/6f\/F5023_Louvre_A_Durer_autoportrait_de_l_artiste_tenant_un_chardon_detail_rwk.jpg\/220px-F5023_Louvre_A_Durer_autoportrait_de_l_artiste_tenant_un_chardon_detail_rwk.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/6f\/F5023_Louvre_A_Durer_autoportrait_de_l_artiste_tenant_un_chardon_detail_rwk.jpg\/330px-F5023_Louvre_A_Durer_autoportrait_de_l_artiste_tenant_un_chardon_detail_rwk.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/6f\/F5023_Louvre_A_Durer_autoportrait_de_l_artiste_tenant_un_chardon_detail_rwk.jpg\/440px-F5023_Louvre_A_Durer_autoportrait_de_l_artiste_tenant_un_chardon_detail_rwk.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"308\" data-file-width=\"1325\" data-file-height=\"1854\" \/><\/a><figcaption>D\u00fcrer en 1493 (<i>Autoportrait au chardon<\/i>, d\u00e9tail, mus\u00e9e du Louvre).<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Comme le veut la coutume allemande commune de prendre des\u00a0<i>Wanderjahre<\/i>\u00a0&#8211; une\u00a0<a title=\"Parenth\u00e8se utile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Parenth%C3%A8se_utile\">parenth\u00e8se utile<\/a>\u00a0&#8211; au cours desquelles l&rsquo;apprenti acquiert des comp\u00e9tences d&rsquo;artistes dans d&rsquo;autres domaines, \u00e0 l&rsquo;instigation de son p\u00e8re, D\u00fcrer prend la route d\u00e8s qu&rsquo;il a termin\u00e9 son apprentissage, le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1490-04-20\" data-sort-value=\"1490-04-20\">11 avril 1490<\/time>, apr\u00e8s P\u00e2ques. D\u00fcrer devait passer environ quatre ans \u00e0 l&rsquo;ext\u00e9rieur. Il doit, semble-t-il, gagner\u00a0<a title=\"Colmar\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Colmar\">Colmar<\/a>\u00a0pour y travailler aupr\u00e8s de\u00a0<a title=\"Martin Schongauer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Martin_Schongauer\">Martin Schongauer<\/a>, le plus grand graveur de l&rsquo;\u00e9poque. Il ne s&rsquo;y rend pas directement, mais, on n&rsquo;a pu qu&rsquo;\u00e9mettre des hypoth\u00e8ses sur son voyage. D&rsquo;apr\u00e8s certains indices on le suppose en\u00a0<a title=\"Hollande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hollande\">Hollande<\/a>\u00a0et \u00e0\u00a0<a title=\"Francfort-sur-le-Main\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francfort-sur-le-Main\">Francfort<\/a>, d&rsquo;o\u00f9 il aurait remont\u00e9 le cours du\u00a0<a title=\"Rhin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rhin\">Rhin<\/a>\u00a0pour arriver \u00e0\u00a0<a title=\"Colmar\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Colmar\">Colmar<\/a>\u00a0en 1492. Il y arrive trop tard\u00a0: Schongauer est mort le\u00a0<time class=\"nowrap dday\" datetime=\"1491-02-11\" data-sort-value=\"1491-02-11\">2 f\u00e9vrier 1491<\/time>. D\u00fcrer est accueilli par les fr\u00e8res de Schongauer, les orf\u00e8vres Caspar et Paul et le peintre Ludwig. En 1493, D\u00fcrer se rend \u00e0\u00a0<a title=\"Strasbourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Strasbourg\">Strasbourg<\/a>, o\u00f9 il aurait fait l&rsquo;exp\u00e9rience de la sculpture aupr\u00e8s de\u00a0<a title=\"Nicolas Gerhaert de Leyde\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_Gerhaert_de_Leyde\">Nicolas Gerhaert de Leyde<\/a>. Il peint son premier autoportrait (maintenant au\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Louvre\">mus\u00e9e du Louvre<\/a>) \u00e0 cette \u00e9poque, probablement pour \u00eatre envoy\u00e9 \u00e0 sa fianc\u00e9e \u00e0 Nuremberg<sup id=\"cite_ref-Bartrum_9-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Bartrum-9\">9<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Au d\u00e9but de 1492, il se rend \u00e0\u00a0<a title=\"B\u00e2le\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/B%C3%A2le\">B\u00e2le<\/a>, ville de premier plan pour la production du livre imprim\u00e9, chez un autre fr\u00e8re de Martin Schongauer, Georg, riche orf\u00e8vre de la ville, o\u00f9 il arrive \u00e0 la fin du printemps. C&rsquo;est aussi la ville o\u00f9 les c\u00e9l\u00e8bres gravures sur bois de\u00a0<i><a title=\"La Nef des fous (Brant)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Nef_des_fous_(Brant)\">La Nef des fous<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"S\u00e9bastien Brant\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9bastien_Brant\">S\u00e9bastien Brant<\/a>\u00a0(imprim\u00e9e pour la premi\u00e8re fois en 1494) ont \u00e9t\u00e9 cr\u00e9\u00e9es<sup id=\"cite_ref-13\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-13\">13<\/a><\/sup>. Il fait rapidement connaissance avec Nicolaus Kessler, \u00e9diteur, qui publiera de lui une page-titre pour une \u00e9dition des\u00a0<i>Lettres de saint\u00a0<a title=\"J\u00e9r\u00f4me de Stridon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/J%C3%A9r%C3%B4me_de_Stridon\">J\u00e9r\u00f4me<\/a><\/i><sup id=\"cite_ref-Panofsky194521_14-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Panofsky194521-14\">14<\/a><\/sup>. Il rencontre alors trois autres \u00e9diteurs\u00a0:\u00a0<a title=\"Johann Amerbach\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johann_Amerbach\">Johann Amerbach<\/a>\u00a0avec qui il aura une amiti\u00e9 durable,\u00a0<a title=\"Michael Furter\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michael_Furter\">Michael Furter<\/a>\u00a0et Bergmann. \u00c0 l&rsquo;automne 1493, D\u00fcrer quitte B\u00e2le pour\u00a0<a title=\"Strasbourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Strasbourg\">Strasbourg<\/a>. Il y r\u00e9alise au moins deux portraits et y re\u00e7oit l&rsquo;ordre de rentrer \u00e0 Nuremberg o\u00f9 il arrive le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1494-05-27\" data-sort-value=\"1494-05-27\">18 mai 1494<\/time>, pour y \u00e9pouser la jeune\u00a0<a title=\"Agnes D\u00fcrer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Agnes_D%C3%BCrer\">Agnes Frey<\/a>. Ces s\u00e9jours \u00e0 B\u00e2le et \u00e0 Strasbourg restent d\u00e9battus<sup id=\"cite_ref-:3_7-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:3-7\">7<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tr\u00e8s peu de temps apr\u00e8s son retour \u00e0 Nuremberg, le 7 juillet 1494, \u00e0 l&rsquo;\u00e2ge de\u00a0<span class=\"nowrap\">23 ans<\/span>, D\u00fcrer \u00e9pouse Agn\u00e8s Frey \u00e0 la suite d&rsquo;un arrangement conclu pendant son absence. Agn\u00e8s est la fille d&rsquo;un \u00e9minent\u00a0<a title=\"Brasserie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Brasserie\">brasseur<\/a>\u00a0(et\u00a0<a title=\"Harpiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Harpiste\">harpiste<\/a>\u00a0amateur) de la ville. Aucun enfant ne nait du mariage et avec Albrecht, le nom de D\u00fcrer s&rsquo;\u00e9teint. Le mariage entre Agn\u00e8s et Albrecht n&rsquo;est pas heureux, comme l&rsquo;indiquent les lettres de D\u00fcrer dans lesquelles il plaisante avec son ami Willibald Pirckheimer d&rsquo;un ton extr\u00eamement rugueux \u00e0 propos de sa femme. Il la traite de \u00ab\u00a0vieux corbeau\u00a0\u00bb et fait d&rsquo;autres remarques vulgaires. Pirckheimer ne cache pas \u00e9galement son antipathie envers Agn\u00e8s, la d\u00e9crivant comme une\u00a0<a title=\"Musaraigne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musaraigne\">musaraigne<\/a>\u00a0<a title=\"Avarice\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Avarice\">avare<\/a>\u00a0\u00e0 la langue am\u00e8re, qui a contribu\u00e9 \u00e0 la mort de D\u00fcrer \u00e0 un jeune \u00e2ge<sup id=\"cite_ref-Wilmot-BuxtonPoynter1881_15-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Wilmot-BuxtonPoynter1881-15\">15<\/a><\/sup>. Il est ami depuis sa jeunesse avec le patricien et humaniste\u00a0<a title=\"Willibald Pirckheimer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Willibald_Pirckheimer\">Willibald Pirckheimer<\/a>\u00a0; des recherches r\u00e9centes consid\u00e8rent qu&rsquo;il est possible que cette relation ait \u00e9galement eu un c\u00f4t\u00e9\u00a0<a title=\"Homo\u00e9rotisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Homo%C3%A9rotisme\">homo\u00e9rotique<\/a><sup id=\"cite_ref-16\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-16\">16<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-17\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-17\">17<\/a><\/sup>. Albrecht pourrait \u00eatre\u00a0<a title=\"Bisexualit\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bisexualit%C3%A9\">bisexuel<\/a>, sinon\u00a0<a title=\"Homosexualit\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Homosexualit%C3%A9\">homosexuel<\/a>\u00a0: plusieurs de ses \u0153uvres contiennent des th\u00e8mes de d\u00e9sir homosexuel et sa correspondance avec certains amis masculins tr\u00e8s proches sont de nature particuli\u00e8rement intime<sup id=\"cite_ref-Haggerty2013_18-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Haggerty2013-18\">18<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Premier_voyage_en_Italie\">Premier voyage en Italie<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Presque aussit\u00f4t, \u00e0 l&rsquo;automne 1494, il laisse son \u00e9pouse pour faire un voyage en\u00a0<a title=\"Italie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italie\">Italie<\/a>\u00a0du Nord, principalement \u00e0\u00a0<a title=\"Venise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Venise\">Venise<\/a>, peut-\u00eatre pouss\u00e9 par une \u00e9pid\u00e9mie de\u00a0<a title=\"Peste noire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peste_noire\">peste noire<\/a>\u00a0qui s\u00e9vit \u00e0 Nuremberg. Willibald Pirckheimer est alors \u00e9tudiant \u00e0\u00a0<a title=\"Pavie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pavie\">Pavie<\/a>. Sur le chemin du retour, il peint dans les\u00a0<a title=\"Alpes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alpes\">Alpes<\/a>\u00a0une s\u00e9rie d&rsquo;aquarelles de paysage<sup id=\"cite_ref-Panofsky194569_19-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Panofsky194569-19\">19<\/a><\/sup>. Certaines ont surv\u00e9cu et d&rsquo;autres peuvent \u00eatre d\u00e9duites de paysages pr\u00e9cis de lieux r\u00e9els dans ses travaux ult\u00e9rieurs, par exemple sa gravure\u00a0<i>Nemesis<\/i>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Il se rend \u00e0 Venise pour \u00e9tudier son monde artistique plus avanc\u00e9. Gr\u00e2ce \u00e0 la tutelle de Wolgemut, D\u00fcrer a appris \u00e0 faire des gravures \u00e0 la\u00a0<a title=\"Pointe s\u00e8che\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pointe_s%C3%A8che\">pointe s\u00e8che<\/a>\u00a0et \u00e0 concevoir des gravures sur bois dans le style allemand, sur la base des \u0153uvres de Schongauer et du\u00a0<a title=\"Ma\u00eetre du Livre de Raison\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ma%C3%AEtre_du_Livre_de_Raison\">Ma\u00eetre du Livre de Raison<\/a><sup id=\"cite_ref-Lee_20-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Lee-20\">20<\/a><\/sup>. Il aurait \u00e9galement eu acc\u00e8s \u00e0 quelques \u0153uvres italiennes en Allemagne, mais les deux s\u00e9jours qu&rsquo;il fait en Italie ont sur lui une \u00e9norme influence. Il \u00e9crit que\u00a0<a title=\"Giovanni Bellini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Bellini\">Giovanni Bellini<\/a>\u00a0est le plus ancien et toujours le meilleur des artistes de Venise. Ses dessins et gravures montrent l&rsquo;influence d&rsquo;autres, notamment\u00a0<a title=\"Antonio Pollaiuolo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antonio_Pollaiuolo\">Antonio Pollaiuolo<\/a>, avec son int\u00e9r\u00eat pour les proportions du corps,\u00a0<a title=\"Lorenzo di Credi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lorenzo_di_Credi\">Lorenzo di Credi<\/a>, et\u00a0<a title=\"Andrea Mantegna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andrea_Mantegna\">Andrea Mantegna<\/a>, dont il a produit des copies pendant sa formation<sup id=\"cite_ref-21\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-21\">21<\/a><\/sup>\u00a0D\u00fcrer a probablement aussi visit\u00e9\u00a0<a title=\"Padoue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Padoue\">Padoue<\/a>,\u00a0<a title=\"Cr\u00e9mone\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cr%C3%A9mone\">Cr\u00e9mone<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Mantoue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mantoue\">Mantoue<\/a>\u00a0lors de ce voyage.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La preuve de ce voyage n\u2019est pas concluante\u00a0; la suggestion qu\u2019il a eu lieu est soutenue par Panofsky dans son\u00a0<i>Albrecht D\u00fcrer<\/i>\u00a0(1943) et est accept\u00e9e par une majorit\u00e9 de chercheurs, y compris plusieurs commissaires de la grande exposition de 2020-22 \u00ab\u00a0Voyages de D\u00fcrer\u00a0\u00bb, mais est contest\u00e9e par d\u2019autres \u00e9rudits, dont Katherine Crawford Luber<sup id=\"cite_ref-22\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-22\">22<\/a><\/sup>. Des recherches r\u00e9centes mettent en doute que D\u00fcrer ait jamais travers\u00e9 les fronti\u00e8res de l&rsquo;aire germanophone au cours de ce voyage<sup id=\"cite_ref-23\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-23\">23<\/a><\/sup>\u00a0et les indices r\u00e9futant un s\u00e9jour \u00e0 Venise s&rsquo;accumulent\u00a0: D\u00fcrer lui-m\u00eame ne mentionne pas de voyage \u00e0 Venise en 1494-95 dans sa chronique familiale. Certains interpr\u00e8tent les traits italiens de ses \u0153uvres de 1497 comme une influence directe du peintre padouan Andrea Mantegna, qui n&rsquo;est pas \u00e0\u00a0<a title=\"Padoue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Padoue\">Padoue<\/a>\u00a0en 1494-95, mais dont D\u00fcrer aurait pu y voir les \u0153uvres. La seule chose qui puisse \u00eatre prouv\u00e9e est que D\u00fcrer \u00e9tait \u00e0\u00a0<a title=\"Innsbruck\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Innsbruck\">Innsbruck<\/a>,\u00a0<a title=\"Trente (Italie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trente_(Italie)\">Trente<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Arco (Italie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arco_(Italie)\">Arco<\/a>\u00a0pr\u00e8s du\u00a0<a title=\"Lac de Garde\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lac_de_Garde\">lac de Garde<\/a>. Dans ses aquarelles, il n&rsquo;y a aucune trace d&rsquo;un endroit au sud d&rsquo;Arco, ni de Venise. L&rsquo;itin\u00e9raire va \u00e9galement \u00e0 l&rsquo;encontre de la th\u00e9orie de Venise\u00a0: pour D\u00fcrer, il aurait \u00e9t\u00e9 plus logique d&#8217;emprunter l&rsquo;itin\u00e9raire habituel des marchands de Nuremberg \u00e0 Venise, qui passe par\u00a0<a title=\"Cortina d'Ampezzo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cortina_d%27Ampezzo\">Cortina<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Tr\u00e9vise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tr%C3%A9vise\">Tr\u00e9vise<\/a>, la \u00ab\u00a0Via Norimbergi\u00a0\u00bb. Les images de sa p\u00e9riode v\u00e9nitienne ult\u00e9rieure et prouvable, \u00e0 partir de 1505, ont des caract\u00e9ristiques v\u00e9nitiennes beaucoup plus fortes<sup id=\"cite_ref-24\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-24\">24<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-25\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-25\">25<\/a><\/sup><\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Retour_\u00e0_Nuremberg_(1495-1505)\"><span id=\"Retour_.C3.A0_Nuremberg_.281495-1505.29\"><\/span>Retour \u00e0 Nuremberg (1495-1505)<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Oswolt_Krel_-_WGA6934.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d8\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Oswolt_Krel_-_WGA6934.jpg\/220px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Oswolt_Krel_-_WGA6934.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d8\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Oswolt_Krel_-_WGA6934.jpg\/330px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Oswolt_Krel_-_WGA6934.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d8\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Oswolt_Krel_-_WGA6934.jpg\/440px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Oswolt_Krel_-_WGA6934.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"280\" data-file-width=\"836\" data-file-height=\"1064\" \/><\/a><figcaption><i>Portrait d&rsquo;Oswolt Krel<\/i>, marchand de\u00a0<a title=\"Lindau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lindau\">Lindau<\/a>\u00a0(<a title=\"Lac de Constance\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lac_de_Constance\">lac de Constance<\/a>), participant \u00e0 la soci\u00e9t\u00e9 commerciale m\u00e9di\u00e9vale sud-allemande\u00a0<i>Gro\u00dfe\u00a0<a title=\"Ravensbourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ravensbourg\">Ravensburger<\/a>\u00a0Handelsgesellschaft<\/i>, 1499.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">En 1495, il ouvre son propre atelier \u00e0 Nuremberg (\u00eatre mari\u00e9 \u00e9tait requis pour s&rsquo;\u00e9tablir) o\u00f9 la gravure tient une place pr\u00e9pond\u00e9rante dans sa pratique artistique d\u00e8s ses premi\u00e8res ann\u00e9es d&rsquo;activit\u00e9. Probablement \u00e0 partir de 1503, il peut diriger un atelier dans la vieille ville de Nuremberg avec\u00a0<a title=\"Hans Leonhard Sch\u00e4uffelin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hans_Leonhard_Sch%C3%A4uffelin\">Hans Leonhard Sch\u00e4uffelin<\/a>,\u00a0<a title=\"Hans von Kulmbach\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hans_von_Kulmbach\">Hans von Kulmbach<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Hans Baldung\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hans_Baldung\">Hans Baldung<\/a>\u00a0comme employ\u00e9s. De 1495 \u00e0 1500, il grave une soixantaine de burins et de bois<sup id=\"cite_ref-:3_7-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:3-7\">7<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Au cours de ces cinq ann\u00e9es, son style int\u00e8gre de plus en plus les influences italiennes dans les formes nordiques sous-jacentes. Ses meilleures \u0153uvres dans les premi\u00e8res ann\u00e9es de l&rsquo;atelier sont sans doute ses gravures sur bois, principalement religieuses, mais qui comprennent des sc\u00e8nes profanes telles que\u00a0<i><a title=\"Le Bain des hommes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Bain_des_hommes\">Le Bain des hommes<\/a><\/i>\u00a0(vers 1496). Celles-ci sont plus grandes et plus finement d\u00e9coup\u00e9es que la grande majorit\u00e9 des gravures sur bois allemandes jusqu&rsquo;\u00e0 pr\u00e9sent, et beaucoup plus complexes et \u00e9quilibr\u00e9es dans leur composition.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">On pense aujourd&rsquo;hui qu&rsquo;il est peu probable que D\u00fcrer ait lui-m\u00eame coup\u00e9 les blocs de bois\u00a0; cette t\u00e2che aurait \u00e9t\u00e9 effectu\u00e9e par un artisan sp\u00e9cialis\u00e9. Sa formation dans l\u2019atelier de Wolgemut, qui fabriquait de nombreux retables sculpt\u00e9s et peints, et dessinait et taillait des bois pour la gravure sur bois, lui a \u00e9videmment donn\u00e9 une grande compr\u00e9hension de ce que la technique pouvait faire pour produire, et comment travailler avec des coupeurs de blocs. D\u00fcrer soit dessine son dessin directement sur le bloc de bois lui-m\u00eame, soit colle un dessin sur papier sur le bloc. Quoi qu&rsquo;il en soit, ses dessins ont \u00e9t\u00e9 d\u00e9truits lors de la d\u00e9coupe du bloc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sa s\u00e9rie de seize dessins de\u00a0<i><a title=\"L'Apocalypse (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Apocalypse_(D%C3%BCrer)\">L&rsquo;Apocalypse<\/a><\/i><sup id=\"cite_ref-26\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-26\">26<\/a><\/sup>, son premier livre illustr\u00e9, est publi\u00e9e en 1498 \u00e0 compte d&rsquo;auteur<sup id=\"cite_ref-:0_27-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:0-27\">27<\/a><\/sup>; elle obtient un grand succ\u00e8s. Il r\u00e9alise les sept premi\u00e8res sc\u00e8nes de la\u00a0<i><a title=\"Grande Passion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grande_Passion\">Grande Passion<\/a><\/i>\u00a0la m\u00eame ann\u00e9e, et un peu plus tard, une s\u00e9rie de onze sc\u00e8nes sur la\u00a0<a title=\"Sainte Famille\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sainte_Famille\">Sainte Famille<\/a>\u00a0et les saints. Le\u00a0<i><a title=\"Polyptyque des Sept Douleurs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Polyptyque_des_Sept_Douleurs\">Polyptyque des Sept Douleurs<\/a><\/i>, command\u00e9 par\u00a0<a title=\"Fr\u00e9d\u00e9ric III de Saxe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_III_de_Saxe\">Fr\u00e9d\u00e9ric III de Saxe<\/a>\u00a0en 1496, est ex\u00e9cut\u00e9 par D\u00fcrer et ses assistants vers\u00a01500. En 1502, son p\u00e8re meurt. Vers 1503-1505, il produit les dix-sept premi\u00e8res sc\u00e8nes d&rsquo;un ensemble illustrant la\u00a0<i><a title=\"Vie de la Vierge (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vie_de_la_Vierge_(D%C3%BCrer)\">Vie de la Vierge<\/a><\/i>, qu&rsquo;il ne termine pas avant plusieurs ann\u00e9es. Ni celles-ci ni la\u00a0<i>Grande Passion<\/i>\u00a0ne sont publi\u00e9es sous forme d&rsquo;ensembles avant plusieurs ann\u00e9es, mais les tirages sont vendus individuellement en nombre consid\u00e9rable<sup id=\"cite_ref-Bartrum_9-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Bartrum-9\">9<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c0 la m\u00eame \u00e9poque, D\u00fcrer se forme \u00e0 l&rsquo;art difficile d&rsquo;utiliser le\u00a0<a title=\"Burin (gravure)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Burin_(gravure)\">burin<\/a>\u00a0pour faire des gravures. Il est possible qu&rsquo;il ait commenc\u00e9 \u00e0 apprendre cette technique lors de sa premi\u00e8re formation avec son p\u00e8re, car c&rsquo;est aussi une comp\u00e9tence essentielle de l&rsquo;orf\u00e8vre. En 1496, il ex\u00e9cute le\u00a0<i><a title=\"Le Fils prodigue parmi les pourceaux\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Fils_prodigue_parmi_les_pourceaux\">Fils prodigue<\/a><\/i>, que l&rsquo;historien de l&rsquo;art de la Renaissance italienne\u00a0<a title=\"Giorgio Vasari\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giorgio_Vasari\">Giorgio Vasari<\/a>\u00a0distingue pour ses\u00a0<i>\u00e9loges<\/i>\u00a0quelques d\u00e9cennies plus tard, notant sa qualit\u00e9 germanique. Il produit bient\u00f4t des images spectaculaires et originales, notamment\u00a0<i><a title=\"N\u00e9m\u00e9sis (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/N%C3%A9m%C3%A9sis_(D%C3%BCrer)\">N\u00e9m\u00e9sis<\/a><\/i>\u00a0(1502),\u00a0<i><a title=\"Le Monstre marin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Monstre_marin\">Le Monstre marin<\/a><\/i>\u00a0ou\u00a0<i>L&rsquo;Enl\u00e8vement d\u2019Amymon\u00e9<\/i>\u00a0(1498) et\u00a0<i><a title=\"Saint Eustache (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint_Eustache_(D%C3%BCrer)\">Saint Eustache<\/a><\/i>\u00a0(vers 1501), avec un fond de paysage tr\u00e8s d\u00e9taill\u00e9 et des animaux. Ses paysages de cette p\u00e9riode, tels que\u00a0<i>\u00c9tang dans les bois<\/i>\u00a0et\u00a0<i>Moulin au saule<\/i>, sont assez diff\u00e9rents de ses aquarelles ant\u00e9rieures. L&rsquo;accent est beaucoup plus mis sur la capture de l&rsquo;atmosph\u00e8re que sur la repr\u00e9sentation de la\u00a0<a title=\"Topographie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Topographie\">topographie<\/a>. Il r\u00e9alise un certain nombre de\u00a0<a title=\"Vierge \u00e0 l'Enfant\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vierge_%C3%A0_l%27Enfant\">Vierge \u00e0 l&rsquo;Enfant<\/a>, de personnages religieux uniques et de petites sc\u00e8nes avec des personnages de paysans comiques. Les estampes sont tr\u00e8s mobiles et ces \u0153uvres le rendent c\u00e9l\u00e8bre dans les principaux centres artistiques d&rsquo;Europe en quelques ann\u00e9es<sup id=\"cite_ref-Bartrum_9-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Bartrum-9\">9<\/a><\/sup>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_Betende_H%C3%A4nde.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c2\/Albrecht_D%C3%BCrer_Betende_H%C3%A4nde.jpg\/220px-Albrecht_D%C3%BCrer_Betende_H%C3%A4nde.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c2\/Albrecht_D%C3%BCrer_Betende_H%C3%A4nde.jpg\/330px-Albrecht_D%C3%BCrer_Betende_H%C3%A4nde.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c2\/Albrecht_D%C3%BCrer_Betende_H%C3%A4nde.jpg\/440px-Albrecht_D%C3%BCrer_Betende_H%C3%A4nde.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"322\" data-file-width=\"710\" data-file-height=\"1038\" \/><\/a><figcaption><i>Mains en pri\u00e8re<\/i>, dessin \u00e0 la plume (vers 1508).<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">En 1497, il emploie deux\u00a0<a title=\"Colporteur\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Colporteur\">colporteurs<\/a>, Konrad Schweitzer et Georg Coler, pour commercialiser ses gravures<sup id=\"cite_ref-:0_27-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:0-27\">27<\/a><\/sup>\u00a0dans les foires, s&rsquo;inspirant des strat\u00e9gies commerciales mises en place par Anton Koberger pour diffuser ses ouvrages dans toute l&rsquo;Europe<sup id=\"cite_ref-:2_28-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:2-28\">28<\/a><\/sup>. Dans leurs contrats \u00e9tablis pour un an, ils doivent \u00e9couler \u00e0 un prix fix\u00e9 par leur employeur les gravures de celui-ci, y compris \u00e0 l&rsquo;international, avec diligence et sans s&rsquo;attarder dans un lieu o\u00f9 il n&rsquo;y a pas d&rsquo;affaires possibles. Un troisi\u00e8me agent est employ\u00e9 en 1500, Jacob Arnolt, dont le fr\u00e8re se porte garant car D\u00fcrer souhaite se pr\u00e9munir contre toute perte financi\u00e8re. Entre 1505 et 1507, ses employ\u00e9s \u00e9chouent \u00e0 tenir correctement ses comptes et certaines de ses gravures se perdent lorsque l&rsquo;un d&rsquo;eux perd la vie \u00e0 Rome, tu\u00e9 par un voleur<sup id=\"cite_ref-:7_29-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:7-29\">29<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;artiste v\u00e9nitien\u00a0<a title=\"Jacopo de' Barbari\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacopo_de%27_Barbari\">Jacopo de&rsquo; Barbari<\/a>, que D\u00fcrer a rencontr\u00e9 \u00e0 Venise, visite Nuremberg en 1500. D\u00fcrer dit qu&rsquo;il a beaucoup appris de lui sur les nouveaux d\u00e9veloppements de la\u00a0<a title=\"Perspective (repr\u00e9sentation)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Perspective_(repr%C3%A9sentation)\">perspective<\/a>, de l&rsquo;<a title=\"Anatomie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anatomie\">anatomie<\/a>\u00a0et des\u00a0<a title=\"Proportions corporelles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Proportions_corporelles\">proportions<\/a><sup id=\"cite_ref-se_30-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-se-30\">30<\/a><\/sup>. De &lsquo;Barbari n&rsquo;\u00e9tant pas dispos\u00e9 \u00e0 transmettre tout ce qu&rsquo;il sait, D\u00fcrer commence ses propres \u00e9tudes, qui deviendront une pr\u00e9occupation de toute une vie. Une s\u00e9rie de dessins existants montre les exp\u00e9riences de D\u00fcrer sur la proportion humaine, menant \u00e0 la c\u00e9l\u00e8bre gravure d&rsquo;<i><a title=\"Adam et \u00c8ve (D\u00fcrer, 1507)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Adam_et_%C3%88ve_(D%C3%BCrer,_1507)\">Adam et \u00c8ve\u00a0<\/a><\/i>(1504)<sup id=\"cite_ref-:0_27-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:0-27\">27<\/a><\/sup>, qui montre sa subtilit\u00e9 de l&rsquo;utilisation du burin dans la texturation des surfaces de chair<sup id=\"cite_ref-Bartrum_9-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Bartrum-9\">9<\/a><\/sup>. C&rsquo;est la seule gravure existante sign\u00e9e de son nom complet.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcrer cr\u00e9e un grand nombre de dessins pr\u00e9paratoires, en particulier pour ses peintures et gravures\u00a0; beaucoup ont surv\u00e9cu, le plus c\u00e9l\u00e8bre \u00e9tant les\u00a0<i><a title=\"Mains en pri\u00e8re\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mains_en_pri%C3%A8re\">Mains en pri\u00e8re<\/a><\/i>\u00a0(v. 1508), une \u00e9tude pour un\u00a0<a title=\"Ap\u00f4tre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ap%C3%B4tre\">ap\u00f4tre<\/a>\u00a0du\u00a0<i><a title=\"Retable Heller\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Retable_Heller\">Retable Heller<\/a><\/i>. Il continue \u00e0 faire des peintures \u00e0 l&rsquo;aquarelle et \u00e0 la\u00a0<a title=\"Gouache\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gouache\">gouache<\/a>\u00a0(g\u00e9n\u00e9ralement combin\u00e9es), y compris un certain nombre de\u00a0<a title=\"Nature morte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nature_morte\">natures mortes<\/a>\u00a0de prairies ou d&rsquo;animaux, dont son\u00a0<i><a title=\"Le Li\u00e8vre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Li%C3%A8vre\">li\u00e8vre<\/a><\/i>\u00a0(1502) et la\u00a0<i><a title=\"Grande Touffe d'herbes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grande_Touffe_d%27herbes\">Grande Touffe d&rsquo;herbes<\/a><\/i>\u00a0(1503).<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Deuxi\u00e8me_voyage_en_Italie_(1505-1507)\"><span id=\"Deuxi.C3.A8me_voyage_en_Italie_.281505-1507.29\"><\/span>Deuxi\u00e8me voyage en Italie (1505-1507)<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">En \u00e9t\u00e9 ou automne 1505, il entreprend un second voyage \u00e0 Venise, quittant Nuremberg o\u00f9 s\u00e9vit la peste. Il confie la direction de son atelier \u00e0 Baldung Grien et la commercialisation de ses estampes \u00e0 sa m\u00e8re et \u00e0 sa femme<sup id=\"cite_ref-:0_27-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:0-27\">27<\/a><\/sup>. Il s&rsquo;arr\u00eate d&rsquo;abord \u00e0\u00a0<a title=\"Augsbourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Augsbourg\">Augsbourg<\/a>\u00a0; il s\u00e9journe peut-\u00eatre \u00e0\u00a0<a title=\"Florence\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Florence\">Florence<\/a>, certainement \u00e0 Padoue, o\u00f9 l&rsquo;on retrouve son portrait, attribu\u00e9 \u00e0\u00a0<a title=\"Domenico Campagnola\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Domenico_Campagnola\">Domenico Campagnola<\/a>, dans une fresque de l&rsquo;<a title=\"\u00c9glise Santa Maria del Carmine (Florence)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89glise_Santa_Maria_del_Carmine_(Florence)\">\u00e9glise Santa Maria del Carmine<\/a>. En Italie, il revient \u00e0 la peinture, r\u00e9alisant d&rsquo;abord une s\u00e9rie d&rsquo;\u0153uvres ex\u00e9cut\u00e9es \u00e0 la\u00a0<a title=\"Tempera\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tempera\">tempera<\/a>\u00a0sur\u00a0<a title=\"Lin (textile)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lin_(textile)\">lin<\/a>. Il s&rsquo;agit notamment de portraits et de retables, notamment le\u00a0<i><a title=\"Retable Paumgartner\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Retable_Paumgartner\">Retable Paumgartner<\/a><\/i>\u00a0et l&rsquo;<i><a title=\"L'Adoration des mages (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Adoration_des_mages_(D%C3%BCrer)\">Adoration des Mages<\/a><\/i><sup id=\"cite_ref-Mueller_31-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Mueller-31\">31<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Au d\u00e9but de 1506, il retourne \u00e0 Venise et y reste jusqu&rsquo;au printemps 1507<sup id=\"cite_ref-Mueller_31-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Mueller-31\">31<\/a><\/sup>. Les plus grands peintres de la Renaissance de l&rsquo;<a title=\"\u00c9cole v\u00e9nitienne (peinture)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_v%C3%A9nitienne_(peinture)\">\u00e9cole v\u00e9nitienne<\/a>,\u00a0<a title=\"Titien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Titien\">Titien<\/a>,\u00a0<a title=\"Giorgione\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giorgione\">Giorgione<\/a>,\u00a0<a title=\"Palma le Vieux\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palma_le_Vieux\">Palma le Vieux<\/a>, y sont alors actifs. Il est surtout impressionn\u00e9 par\u00a0<a title=\"Giovanni Bellini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Bellini\">Giovanni Bellini<\/a>, qu&rsquo;il salue dans une lettre comme le \u00ab\u00a0<i>pest in gemell<\/i>\u00a0\u00bb (meilleur en peinture). Si ses \u00e9tudes, son assiduit\u00e9 et sa perspicacit\u00e9 lui apprennent \u00e0 appr\u00e9cier la valeur de la justesse du dessin et d&rsquo;une vision fid\u00e8le de la nature plus t\u00f4t que dans son pays natal, il y voit une puissance et une profondeur de\u00a0<a title=\"Colorisme (peinture)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Colorisme_(peinture)\">coloris<\/a>\u00a0inattendues qui le marquent durablement.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c0 cette \u00e9poque, les gravures de D\u00fcrer ont atteint une grande popularit\u00e9 et sont copi\u00e9es. \u00c0 Venise, il ex\u00e9cute la commande, pay\u00e9e par les n\u00e9gociants d&rsquo;Augsbourg et de Venise, d&rsquo;un\u00a0<a title=\"Retable\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Retable\">retable<\/a>\u00a0pour l&rsquo;autel de l&rsquo;<a title=\"\u00c9glise San Bartolomeo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89glise_San_Bartolomeo\">\u00e9glise San Bartolomeo<\/a>\u00a0(pr\u00e8s du\u00a0<i><span class=\"lang-it\" lang=\"it\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Fondaco dei Tedeschi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fondaco_dei_Tedeschi\">Fondaco dei Tedeschi<\/a><\/span><\/i>),\u00a0<i><a title=\"La Vierge de la f\u00eate du rosaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Vierge_de_la_f%C3%AAte_du_rosaire\">La Vierge de la f\u00eate du rosaire<\/a><\/i>, qui lui vaut l&rsquo;admiration de tous les peintres de la ville<sup id=\"cite_ref-:0_27-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:0-27\">27<\/a><\/sup>. Il contient des portraits de membres de la communaut\u00e9 allemande de Venise, mais montre une forte influence italienne. Il a ensuite \u00e9t\u00e9 acquis par\u00a0<a title=\"Rodolphe II (empereur du Saint-Empire)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rodolphe_II_(empereur_du_Saint-Empire)\">Rodolphe II (empereur du Saint-Empire)<\/a>\u00a0et transport\u00e9 \u00e0\u00a0<a title=\"Prague\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Prague\">Prague<\/a><sup id=\"cite_ref-32\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-32\">32<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c0 Venise, D\u00fcrer peint \u00e9galement peint quelques portraits, dont celui de Burkhard von Speyre en 1506<sup id=\"cite_ref-royalcol1506bvs_33-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-royalcol1506bvs-33\">33<\/a><\/sup>. Bien qu&rsquo;il soit tr\u00e8s appr\u00e9ci\u00e9 \u00e0 Venise et que le Conseil de Venise lui offre un salaire annuel de 200\u00a0<a title=\"Ducat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ducat\">ducats<\/a>\u00a0s&rsquo;il s&rsquo;installe d\u00e9finitivement dans la ville, il entreprend de retourner dans sa ville natale. Un exemplaire des\u00a0<i>\u00c9l\u00e9ments de math\u00e9matiques d&rsquo;Euclide<\/i>\u00a0publi\u00e9 \u00e0 Venise en 1505 porte le monogramme de D\u00fcrer avec les mots\u00a0:\u00a0<i>Dz puch hab ich zw Venedich vm ein Dugatn kawft im 1507 jor. Albrecht D\u00fcrer<\/i>\u00a0(J&rsquo;ai achet\u00e9 ce livre \u00e0 Venise pour un ducat en 1507. An. Albrecht D\u00fcrer)<sup id=\"cite_ref-uniheidelberg1876ad1507_34-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-uniheidelberg1876ad1507-34\">34<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Retour_\u00e0_Nuremberg_(1507-1520)\"><span id=\"Retour_.C3.A0_Nuremberg_.281507-1520.29\"><\/span>Retour \u00e0 Nuremberg (1507-1520)<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Nuremberg_Duererhaus_f_n.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b5\/Nuremberg_Duererhaus_f_n.jpg\/220px-Nuremberg_Duererhaus_f_n.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b5\/Nuremberg_Duererhaus_f_n.jpg\/330px-Nuremberg_Duererhaus_f_n.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b5\/Nuremberg_Duererhaus_f_n.jpg\/440px-Nuremberg_Duererhaus_f_n.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"296\" data-file-width=\"590\" data-file-height=\"793\" \/><\/a><figcaption>Maison de D\u00fcrer \u00e0\u00a0<a title=\"Nuremberg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nuremberg\">Nuremberg<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcrer retourne \u00e0 Nuremberg \u00e0 la mi-1507, restant en Allemagne jusqu&rsquo;en 1520. Sa r\u00e9putation s&rsquo;est r\u00e9pandue dans toute l&rsquo;Europe. Il est en bons termes et en communication avec la plupart des grands artistes dont Rapha\u00ebl\u00a0: selon Vasari, D\u00fcrer a envoy\u00e9 \u00e0 Rapha\u00ebl un autoportrait \u00e0 l\u2019aquarelle, et Rapha\u00ebl lui a renvoy\u00e9 plusieurs dessins. L\u2019un est dat\u00e9 1515 et comporte une inscription par D\u00fcrer (ou l\u2019un de ses h\u00e9ritiers) affirmant que Rapha\u00ebl lui a envoy\u00e9<sup id=\"cite_ref-35\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-35\">35<\/a><\/sup>. D\u00fcrer d\u00e9crit Giovanni Bellini comme \u00ab\u00a0tr\u00e8s vieux, mais toujours le meilleur dans la peinture\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-36\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-36\">36<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00e9but f\u00e9vrier 1507, D\u00fcrer rentre \u00e0 Nuremberg et entreprend d&rsquo;\u00e9tudier les langues et la g\u00e9om\u00e9trie. Ce s\u00e9jour l&rsquo;aura marqu\u00e9 profond\u00e9ment<sup id=\"cite_ref-Panofsky1945167-205_37-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Panofsky1945167-205-37\">37<\/a><\/sup>. Il y a approfondi le th\u00e8me du corps humain et sa recherche se d\u00e9double alors entre la r\u00e9flexion sur le \u00ab\u00a0canon de beaut\u00e9\u00a0\u00bb utopique fond\u00e9 sur des rapports g\u00e9om\u00e9triques et sur l&rsquo;harmonie des parties du corps, et son sens artistique capable de saisir les nuances expressives des \u00eatres humains<sup id=\"cite_ref-38\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-38\">38<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Entre 1507 et 1511, D\u00fcrer travaille sur certains de ses tableaux les plus c\u00e9l\u00e8bres\u00a0:\u00a0<i><a title=\"Adam et \u00c8ve (D\u00fcrer, 1507)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Adam_et_%C3%88ve_(D%C3%BCrer,_1507)\">Adam et Eve<\/a><\/i>\u00a0(1507),\u00a0<i><a title=\"Martyre des dix mille chr\u00e9tiens\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Martyre_des_dix_mille_chr%C3%A9tiens\">Martyre des dix mille chr\u00e9tiens<\/a><\/i>\u00a0(1508, pour\u00a0<a title=\"Fr\u00e9d\u00e9ric III de Saxe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_III_de_Saxe\">Fr\u00e9d\u00e9ric III de Saxe<\/a>),\u00a0<i>Vierge \u00e0 l&rsquo;Iris<\/i>\u00a0(1508), le\u00a0<a title=\"Retable Heller\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Retable_Heller\">retable\u00a0<i>Assomption de la Vierge<\/i><\/a>\u00a0(1509, pour\u00a0<a title=\"Jakob Heller\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jakob_Heller\">Jakob Heller<\/a>\u00a0de Francfort), et\u00a0<i><a title=\"L'Adoration de la Sainte Trinit\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Adoration_de_la_Sainte_Trinit%C3%A9\">L&rsquo;Adoration de la Sainte Trinit\u00e9<\/a><\/i>\u00a0(1511, pour Matthaeus Landauer). Au cours de cette p\u00e9riode, il ach\u00e8ve \u00e9galement deux s\u00e9ries de gravures sur bois, la\u00a0<i>Grande Passion<\/i>\u00a0et la\u00a0<i>Vie de la Vierge<\/i>, toutes deux publi\u00e9es en 1511 avec une deuxi\u00e8me \u00e9dition de la s\u00e9rie\u00a0<i>L&rsquo;Apocalypse<\/i><sup id=\"cite_ref-:0_27-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:0-27\">27<\/a><\/sup>. Les gravures sur bois post-v\u00e9nitiennes montrent le d\u00e9veloppement par D\u00fcrer des effets de\u00a0<a title=\"Mod\u00e9lisation\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mod%C3%A9lisation\">mod\u00e9lisation<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Clair-obscur\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Clair-obscur\">clair-obscur<\/a><sup id=\"cite_ref-Panofsky1945135_39-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Panofsky1945135-39\">39<\/a><\/sup>, cr\u00e9ant un ton moyen tout au long de l&rsquo;impression dans lequel les reflets et les ombres peuvent \u00eatre contrast\u00e9s.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En 1509, il devient membre du \u00ab\u00a0Grand Conseil\u00a0\u00bb de Nuremberg<sup id=\"cite_ref-:0_27-6\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:0-27\">27<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les autres \u0153uvres de cette p\u00e9riode comprennent les trente-sept gravures sur bois de la\u00a0<i><a title=\"Petite Passion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Petite_Passion\">Petite Passion<\/a><\/i>, publi\u00e9es pour la premi\u00e8re fois en 1511, et un ensemble de quinze petites gravures sur le m\u00eame th\u00e8me en 1512. Se plaignant que la peinture ne rapporte pas assez d&rsquo;argent pour justifier le temps pass\u00e9 par rapport \u00e0 ses estampes, il ne produit aucune peinture de 1513 \u00e0 1516<sup id=\"cite_ref-:4_40-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:4-40\">40<\/a><\/sup>. En 1513 et 1514, D\u00fcrer cr\u00e9e ses trois gravures les plus c\u00e9l\u00e8bres\u00a0:\u00a0<i>Le Chevalier, la Mort et le Diable<\/i>\u00a0(1513, probablement bas\u00e9 sur l&rsquo;<i><a title=\"Enchiridion militis christiani\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Enchiridion_militis_christiani\">Enchiridion militis christiani<\/a>)<\/i>\u00a0d&rsquo;<a title=\"\u00c9rasme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89rasme\">\u00c9rasme<\/a><sup id=\"cite_ref-41\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-41\">41<\/a><\/sup>,\u00a0<i>Saint J\u00e9r\u00f4me dans sa cellule<\/i>, et la tr\u00e8s controvers\u00e9e\u00a0<i>Melencolia I<\/i>\u00a0(tous deux en 1514, l&rsquo;ann\u00e9e de la mort de la m\u00e8re de D\u00fcrer dont il a peint le portrait en mars, deux mois avant sa mort<sup id=\"cite_ref-42\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-42\">42<\/a><\/sup>, le premier portrait d&rsquo;un malade en\u00a0<span class=\"page_h\"><a class=\"mw-disambig\" title=\"Phase terminale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Phase_terminale\">phase terminale<\/a><\/span>). Des \u00e9bauches pour son ami Pirckheimer constituent d&rsquo;autres dessins remarquables \u00e0 la plume et \u00e0 l&rsquo;encre de 1513. Ces \u00e9bauches ont ensuite \u00e9t\u00e9 utilis\u00e9es pour concevoir des lustres\u00a0<i>Lusterweibchen<\/i>, combinant un\u00a0<a title=\"Bois (cervid\u00e9)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bois_(cervid%C3%A9)\">bois<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Cerf\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cerf\">cerf<\/a>\u00a0avec une sculpture en bois.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En 1515, il cr\u00e9e sa gravure sur bois d&rsquo;un rhinoc\u00e9ros,\u00a0<i><a title=\"Rhinoc\u00e9ros de D\u00fcrer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rhinoc%C3%A9ros_de_D%C3%BCrer\">Rhinoc\u00e9ros<\/a><\/i>, arriv\u00e9 \u00e0\u00a0<a title=\"Lisbonne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lisbonne\">Lisbonne<\/a>\u00a0\u00e0 partir d&rsquo;une description \u00e9crite et d&rsquo;un croquis d&rsquo;un autre artiste, sans jamais voir l&rsquo;animal lui-m\u00eame. Image du\u00a0<a title=\"Rhinoc\u00e9ros indien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rhinoc%C3%A9ros_indien\">rhinoc\u00e9ros indien<\/a>, elle a une telle force qu&rsquo;elle reste l&rsquo;une de ses plus connues et qu&rsquo;elle \u00e9tait encore utilis\u00e9e dans certains manuels scolaires de sciences allemands jusqu&rsquo;au si\u00e8cle dernier<sup id=\"cite_ref-Bartrum_9-6\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Bartrum-9\">9<\/a><\/sup>. Dans les ann\u00e9es qui pr\u00e9c\u00e8dent 1520, il produit un large \u00e9ventail d&rsquo;\u0153uvres, y compris les gravures sur bois pour les premi\u00e8res cartes\u00a0<a title=\"\u00c9toile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89toile\">stellaires<\/a>\u00a0imprim\u00e9es occidentales en 1515<sup id=\"cite_ref-43\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-43\">43<\/a><\/sup>\u00a0et des portraits \u00e0 la\u00a0<a title=\"D\u00e9trempe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9trempe\">d\u00e9trempe<\/a>\u00a0sur lin en 1516. Ses seules exp\u00e9riences d&rsquo;<a title=\"Eau-forte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eau-forte\">eaux-fortes<\/a>\u00a0ont lieu \u00e0 cette p\u00e9riode\u00a0: il en produit cinq entre 1515 et 1516 et une sixi\u00e8me en 1518, le\u00a0<i>Paysage au canon<\/i><sup id=\"cite_ref-:0_27-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:0-27\">27<\/a><\/sup>. Il abandonne peut-\u00eatre cette technique la jugeant inadapt\u00e9e \u00e0 son esth\u00e9tique de forme m\u00e9thodique et classique<sup id=\"cite_ref-44\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-44\">44<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Patronage_de_Maximilien_Ier\">Patronage de Maximilien\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr><\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Maximilian_I_-_Google_Art_Project.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/35\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Maximilian_I_-_Google_Art_Project.jpg\/220px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Maximilian_I_-_Google_Art_Project.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/35\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Maximilian_I_-_Google_Art_Project.jpg\/330px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Maximilian_I_-_Google_Art_Project.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/35\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Maximilian_I_-_Google_Art_Project.jpg\/440px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Maximilian_I_-_Google_Art_Project.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"269\" data-file-width=\"4727\" data-file-height=\"5786\" \/><\/a><figcaption><i>Portrait de Maximilien\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr><\/i>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c0 partir de 1512,\u00a0<a title=\"Maximilien Ier (empereur du Saint-Empire)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maximilien_Ier_(empereur_du_Saint-Empire)\">Maximilien Ier (empereur du Saint-Empire)<\/a>\u00a0devient le grand\u00a0<a title=\"M\u00e9c\u00e9nat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%A9c%C3%A9nat\">m\u00e9c\u00e8ne<\/a>\u00a0de D\u00fcrer. Il commande l&rsquo;<i><a title=\"Arc de triomphe de Maximilien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arc_de_triomphe_de_Maximilien\">Arc de triomphe de Maximilien<\/a><\/i>, un vaste ouvrage imprim\u00e9 \u00e0 partir de 192 blocs distincts, dont le symbolisme est en partie bas\u00e9 sur la traduction de Pirckheimer des\u00a0<i>Hieroglyphica<\/i>\u00a0d&rsquo;<a title=\"Horapollon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Horapollon\">Horapollon<\/a>. Le programme de conception et les explications sont con\u00e7us par\u00a0<a title=\"Johannes Stabius\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johannes_Stabius\">Johannes Stabius<\/a>, la conception architecturale par le\u00a0<a title=\"Ma\u00eetrise d'\u0153uvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ma%C3%AEtrise_d%27%C5%93uvre\">ma\u00eetre d&rsquo;\u0153uvre<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Peintre de cour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peintre_de_cour\">peintre de cour<\/a>\u00a0<a title=\"J\u00f6rg K\u00f6lderer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/J%C3%B6rg_K%C3%B6lderer\">J\u00f6rg K\u00f6lderer<\/a>\u00a0et la gravure sur bois elle-m\u00eame par\u00a0<a title=\"Hieronymus Andreae\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hieronymus_Andreae\">Hieronymus Andreae<\/a>, avec D\u00fcrer comme\u00a0<a class=\"new\" title=\"Concepteur (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Concepteur&amp;action=edit&amp;redlink=1\">concepteur<\/a>\u00a0en chef.\u00a0<i>L&rsquo;Arc<\/i>\u00a0est suivi de\u00a0<i>La Procession triomphale<\/i>, dont le programme est \u00e9labor\u00e9 en 1512 par Marx Treitz-Saurwein et comprend des gravures sur bois d&rsquo;<a title=\"Albrecht Altdorfer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_Altdorfer\">Albrecht Altdorfer<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Hans Springinklee\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hans_Springinklee\">Hans Springinklee<\/a>, ainsi que de D\u00fcrer.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcrer travaille avec un stylet sur les images marginales pour une \u00e9dition du\u00a0<a title=\"Livre de pri\u00e8res de Maximilien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Livre_de_pri%C3%A8res_de_Maximilien\">Livre de pri\u00e8res de Maximilien<\/a>\u00a0; celles-ci \u00e9taient quasi inconnues jusqu&rsquo;\u00e0 ce que des\u00a0<a title=\"Fac-simil\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fac-simil%C3%A9\">fac-simil\u00e9s<\/a>\u00a0soient publi\u00e9s en 1808 dans le cadre du premier livre publi\u00e9 en\u00a0<a title=\"Lithographie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lithographie\">lithographie<\/a>. Le travail de D\u00fcrer sur le livre est interrompu pour une raison inconnue, et la d\u00e9coration est poursuivie par des artistes tels que\u00a0<a title=\"Lucas Cranach l'Ancien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lucas_Cranach_l%27Ancien\">Lucas Cranach l&rsquo;Ancien<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Hans Baldung\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hans_Baldung\">Hans Baldung<\/a>. D\u00fcrer r\u00e9alise \u00e9galement plusieurs portraits de l&#8217;empereur, dont un peu avant la mort de Maximilien en 1519.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Maximilien est un prince particuli\u00e8rement \u00e0 court d&rsquo;argent, qui ne paie parfois pas, mais qui s&rsquo;av\u00e8re \u00eatre le m\u00e9c\u00e8ne le plus important de D\u00fcrer<sup id=\"cite_ref-45\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-45\">45<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-46\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-46\">46<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-47\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-47\">47<\/a><\/sup>. \u00c0 sa cour, les artistes et les\u00a0<a title=\"\u00c9rudition\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89rudition\">\u00e9rudits<\/a>\u00a0sont respect\u00e9s, ce qui n&rsquo;est pas courant \u00e0 cette \u00e9poque (plus tard, D\u00fcrer commente qu&rsquo;en Allemagne, en tant que non-noble, il est trait\u00e9 comme un parasite)<sup id=\"cite_ref-48\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-48\">48<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-49\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-49\">49<\/a><\/sup>. Pirckheimer (qu&rsquo;il rencontra en 1495, avant d&rsquo;entrer au service de Maximilien) est \u00e9galement un personnage important de la cour et un grand m\u00e9c\u00e8ne culturel, qui a une forte influence sur D\u00fcrer en tant que pr\u00e9cepteur de connaissances classiques et de m\u00e9thodologie critique humaniste, ainsi que collaborateur<sup id=\"cite_ref-50\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-50\">50<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-51\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-51\">51<\/a><\/sup>. \u00c0 la cour de Maximilien, D\u00fcrer collabore \u00e9galement avec un grand nombre d&rsquo;autres brillants artistes et \u00e9rudits de l&rsquo;\u00e9poque qui deviennent ses amis, comme\u00a0<a title=\"Johannes Stabius\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johannes_Stabius\">Johannes Stabius<\/a>,\u00a0<a title=\"Konrad Peutinger\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Konrad_Peutinger\">Konrad Peutinger<\/a>,\u00a0<a title=\"Conrad Celtes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Conrad_Celtes\">Conrad Celtes<\/a>\u00a0et Hans Tscherte (un architecte imp\u00e9rial)<sup id=\"cite_ref-52\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-52\">52<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-53\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-53\">53<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-54\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-54\">54<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-55\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-55\">55<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcrer manifeste une forte fiert\u00e9 de sa capacit\u00e9, en tant que \u00ab\u00a0prince\u00a0\u00bb de sa profession<sup id=\"cite_ref-56\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-56\">56<\/a><\/sup>. Un jour, l&#8217;empereur, essayant de lui montrer une id\u00e9e, essaie de dessiner lui-m\u00eame au\u00a0<a title=\"Fusain\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fusain\">fusain<\/a>, mais le brise. D\u00fcrer prend le fusain des mains de Maximilien, termine le dessin et lui dit\u00a0: \u00ab\u00a0Ceci est mon sceptre\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-57\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-57\">57<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-58\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-58\">58<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-59\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-59\">59<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans une autre occasion, Maximilien remarque que l&rsquo;\u00e9chelle utilis\u00e9e par D\u00fcrer est trop courte et instable, et demande donc \u00e0 un noble de la tenir. Le noble refuse, disant qu&rsquo;il est indigne pour lui de servir un non-noble. Maximilien vient alors tenir lui-m\u00eame l&rsquo;\u00e9chelle et dit au noble qu&rsquo;il peut faire d&rsquo;un paysan un noble \u00e0 tout moment, mais qu&rsquo;il ne peut pas faire d&rsquo;un noble un artiste comme D\u00fcrer<sup id=\"cite_ref-60\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-60\">60<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-61\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-61\">61<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-62\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-62\">62<\/a><\/sup>. Cette histoire et une peinture de 1849 la repr\u00e9sentant d&rsquo;<a title=\"August Siegert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/August_Siegert\">August Siegert<\/a>\u00a0sont devenus pertinents r\u00e9cemment. Cette peinture du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle montre D\u00fcrer peignant une peinture murale dans la\u00a0<a title=\"Cath\u00e9drale Saint-\u00c9tienne de Vienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cath%C3%A9drale_Saint-%C3%89tienne_de_Vienne\">cath\u00e9drale Saint-\u00c9tienne de Vienne<\/a>. Apparemment, cela refl\u00e8te une \u00ab\u00a0l\u00e9gende d&rsquo;artistes\u00a0\u00bb du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle sur la rencontre mentionn\u00e9e, cette rencontre correspond \u00e0 la p\u00e9riode pendant laquelle D\u00fcrer travaille sur les peintures murales viennoises. En 2020, lors de travaux de restauration, des connaisseurs d&rsquo;art ont d\u00e9couvert un texte \u00e9crit d\u00e9sormais attribu\u00e9 \u00e0 D\u00fcrer, sugg\u00e9rant que le ma\u00eetre de Nuremberg a de fait particip\u00e9 \u00e0 la cr\u00e9ation des peintures murales de la cath\u00e9drale Saint-\u00c9tienne. Dans l&rsquo;exposition \u00ab\u00a0D\u00fcrer\u00a0\u00bb de 2022 \u00e0 Nuremberg (dans laquelle la technique du dessin est \u00e9galement trac\u00e9e et reli\u00e9e aux autres \u0153uvres de D\u00fcrer), l&rsquo;identit\u00e9 du commanditaire est discut\u00e9e. Aujourd&rsquo;hui, la peinture de Siegert (et la l\u00e9gende qui lui est associ\u00e9e) est utilis\u00e9e comme preuve pour sugg\u00e9rer qu&rsquo;il s&rsquo;agissait de Maximilien. D\u00fcrer est historiquement enregistr\u00e9 comme \u00e9tant entr\u00e9 au service de l&#8217;empereur en 1511, et la date de la peinture murale est estim\u00e9e \u00e0 environ 1505, mais il est possible qu&rsquo;ils se soient connus et aient travaill\u00e9 ensemble avant 1511<sup id=\"cite_ref-63\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-63\">63<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-64\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-64\">64<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-65\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-65\">65<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En 1515, \u00e0 la demande de Maximilien, la ville de Nuremberg lui accorde une pension annuelle<sup id=\"cite_ref-:0_27-8\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:0-27\">27<\/a><\/sup>\u00a0avec titre de noblesse.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Travaux_cartographiques_et_astronomiques\">Travaux cartographiques et astronomiques<\/h4>\n<\/div>\n<figure style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Northern_Hemisphere_of_the_Celestial_Globe_-_WGA7195.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b9\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Northern_Hemisphere_of_the_Celestial_Globe_-_WGA7195.jpg\/200px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Northern_Hemisphere_of_the_Celestial_Globe_-_WGA7195.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b9\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Northern_Hemisphere_of_the_Celestial_Globe_-_WGA7195.jpg\/300px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Northern_Hemisphere_of_the_Celestial_Globe_-_WGA7195.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b9\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Northern_Hemisphere_of_the_Celestial_Globe_-_WGA7195.jpg\/400px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Northern_Hemisphere_of_the_Celestial_Globe_-_WGA7195.jpg 2x\" width=\"200\" height=\"198\" data-file-width=\"800\" data-file-height=\"790\" \/><\/a><figcaption><i>L&rsquo;H\u00e9misph\u00e8re nord du globe c\u00e9leste<\/i>, par D\u00fcrer, sur la direction de Stabius et Konrad Heinfogel.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;exploration de l&rsquo;espace par D\u00fcrer le conduit \u00e0 une relation et \u00e0 une coop\u00e9ration avec l&rsquo;astronome de la cour\u00a0<a title=\"Johannes Stabius\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johannes_Stabius\">Johannes Stabius<\/a><sup id=\"cite_ref-66\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-66\">66<\/a><\/sup>. Stabius agit \u00e9galement souvent comme interm\u00e9diaire entre D\u00fcrer et Maximilien au regard de leurs probl\u00e8mes financiers<sup id=\"cite_ref-67\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-67\">67<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En 1515, D\u00fcrer et Stabius cr\u00e9ent la premi\u00e8re carte du monde projet\u00e9e sur une sph\u00e8re g\u00e9om\u00e9trique solide<sup id=\"cite_ref-Crane201074_68-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Crane201074-68\">68<\/a><\/sup>. Toujours en 1515, Stabius, D\u00fcrer et l&rsquo;astronome Konrad Heinfogel produisent les premiers\u00a0<a title=\"Planisph\u00e8re\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Planisph%C3%A8re\">planisph\u00e8res<\/a>\u00a0des\u00a0<a title=\"H\u00e9misph\u00e8re (g\u00e9ographie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%A9misph%C3%A8re_(g%C3%A9ographie)\">h\u00e9misph\u00e8res<\/a>\u00a0sud et nord, ainsi que les premi\u00e8res cartes c\u00e9lestes imprim\u00e9es, ce qui suscite le regain d&rsquo;int\u00e9r\u00eat pour le domaine de l&rsquo;<a title=\"Uranometria\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Uranometria\">uranometria<\/a>\u00a0dans toute l&rsquo;Europe<sup id=\"cite_ref-69\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-69\">69<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-70\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-70\">70<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-71\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-71\">71<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-72\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-72\">72<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Voyage_aux_Pays-Bas_(1520-1521)\"><span id=\"Voyage_aux_Pays-Bas_.281520-1521.29\"><\/span>Voyage aux Pays-Bas (1520-1521)<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">La mort de Maximilien survient \u00e0 un moment o\u00f9 D\u00fcrer craint de perdre \u00ab\u00a0ma vue et ma libert\u00e9 de main\u00a0\u00bb (peut-\u00eatre caus\u00e9e par l&rsquo;<a title=\"Arthrite\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arthrite\">arthrite<\/a>) et est de plus en plus affect\u00e9 par les \u00e9crits de\u00a0<a title=\"Martin Luther\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Martin_Luther\">Martin Luther<\/a><sup id=\"cite_ref-73\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-73\">73<\/a><\/sup>. En juillet 1520, il effectue son quatri\u00e8me et dernier grand voyage, pour renouveler la pension imp\u00e9riale que Maximilien lui avait donn\u00e9e et pour s&rsquo;assurer le patronage du nouvel empereur,\u00a0<a title=\"Charles Quint\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles_Quint\">Charles Quint<\/a>, qui doit \u00eatre couronn\u00e9 \u00e0\u00a0<a title=\"Aix-la-Chapelle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aix-la-Chapelle\">Aix-la-Chapelle<\/a>. La raison du voyage est avant tout \u00e9conomique<sup id=\"cite_ref-74\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-74\">74<\/a><\/sup>\u00a0: en janvier 1519, le m\u00e9c\u00e8ne le plus important de D\u00fcrer, l&#8217;empereur Maximilien\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr>, meurt\u00a0; en 1515, il avait promis \u00e0 l&rsquo;artiste une rente annuelle de 100 florins, que la ville de Nuremberg \u00e9tait cens\u00e9e d\u00e9duire de l&rsquo;imp\u00f4t imp\u00e9rial. Avec la mort de l&#8217;empereur, le Conseil de Nuremberg refuse de continuer \u00e0 payer ce privil\u00e8ge et demande une nouvelle confirmation au successeur de Maximilien.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-left\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_035.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/02\/Albrecht_D%C3%BCrer_035.jpg\/220px-Albrecht_D%C3%BCrer_035.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/02\/Albrecht_D%C3%BCrer_035.jpg\/330px-Albrecht_D%C3%BCrer_035.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/02\/Albrecht_D%C3%BCrer_035.jpg\/440px-Albrecht_D%C3%BCrer_035.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"278\" data-file-width=\"1422\" data-file-height=\"1800\" \/><\/a><figcaption><i><a title=\"Saint J\u00e9r\u00f4me (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint_J%C3%A9r%C3%B4me_(D%C3%BCrer)\">Saint J\u00e9r\u00f4me<\/a><\/i>\u00a0(1521) est l&rsquo;\u0153uvre la plus importante qu&rsquo;Albrecht D\u00fcrer a peinte lors de son dernier grand voyage.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcrer voyage avec sa femme et sa femme de chambre via le Rhin jusqu&rsquo;\u00e0 Cologne puis\u00a0<a title=\"Anvers\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anvers\">Anvers<\/a>, o\u00f9 il est bien accueilli et r\u00e9alise de nombreux dessins \u00e0 la pointe d&rsquo;argent, \u00e0 la\u00a0<a title=\"Craie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Craie\">craie<\/a>\u00a0et au fusain. Cette derni\u00e8re ville devient sa r\u00e9sidence centrale durant son s\u00e9jour, d&rsquo;o\u00f9 il fait de nombreuses excursions vers d&rsquo;autres villes<sup id=\"cite_ref-75\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-75\">75<\/a><\/sup>. En plus d&rsquo;assister au couronnement, il visite Cologne (o\u00f9 il admire le tableau de\u00a0<a title=\"Stefan Lochner\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Stefan_Lochner\">Stefan Lochner<\/a>),\u00a0<a title=\"Nim\u00e8gue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nim%C3%A8gue\">Nim\u00e8gue<\/a>,\u00a0<a title=\"Bois-le-Duc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bois-le-Duc\">Bois-le-Duc<\/a>,\u00a0<a title=\"Bruges\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bruges\">Bruges<\/a>\u00a0(o\u00f9 il voit la\u00a0<i><a title=\"Madone de Bruges\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Madone_de_Bruges\">Madone de Bruges<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Michel-Ange\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel-Ange\">Michel-Ange<\/a>),\u00a0<a title=\"Gand\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gand\">Gand<\/a>\u00a0(o\u00f9 il admire le retable de\u00a0<a title=\"Jan van Eyck\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jan_van_Eyck\">Jan van Eyck<\/a>\u00a0<i><a title=\"L'Agneau mystique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Agneau_mystique\">L&rsquo;Agneau mystique<\/a><\/i>)<sup id=\"cite_ref-76\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-76\">76<\/a><\/sup>\u00a0et la\u00a0<a title=\"Z\u00e9lande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Z%C3%A9lande\">Z\u00e9lande<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La confirmation de sa pension lui parvient le 12 novembre \u00e0 Cologne, et pourtant D\u00fcrer reste aux\u00a0<a title=\"Pays-Bas (pays constitutif)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pays-Bas_(pays_constitutif)\">Pays-Bas<\/a>\u00a0encore de nombreux mois, certainement du fait aussi du succ\u00e8s qui lui vient pendant le voyage. Ce voyage aux Pays-Bas est un\u00a0<a title=\"Succ\u00e8s (concept)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Succ%C3%A8s_(concept)\">succ\u00e8s<\/a>\u00a0sans pr\u00e9c\u00e9dent\u00a0; partout le ma\u00eetre est couvert de respect et d&rsquo;admiration, qu&rsquo;il re\u00e7oit gracieusement.\u00a0<a title=\"F\u00fcrst\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/F%C3%BCrst\">Princes<\/a>, ambassadeurs \u00e9trangers, marchands, savants comme \u00c9rasme de Rotterdam, et artistes, l&rsquo;accueillent volontiers parmi eux. Le\u00a0<a title=\"Magistrat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Magistrat\">magistrat<\/a>\u00a0anversois lui offre m\u00eame un salaire annuel de 300 Philippsgulden, une exon\u00e9ration fiscale, une belle maison en cadeau, l&rsquo;entretien gratuit et le paiement de tous ses travaux afin de le persuader de rester d\u00e9finitivement dans sa ville<sup id=\"cite_ref-bsb1872schriften_77-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-bsb1872schriften-77\">77<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcrer emporte avec lui un grand stock d&rsquo;estampes et note dans son journal \u00e0 qui il les a donn\u00e9es, \u00e9chang\u00e9es ou vendues, et pour combien. Cela fournit des informations rares sur la valeur mon\u00e9taire accord\u00e9e aux tirages \u00e0 cette \u00e9poque. Contrairement aux peintures, leur vente est tr\u00e8s rarement document\u00e9e<sup id=\"cite_ref-78\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-78\">78<\/a><\/sup>. Son\u00a0<a title=\"Carnet de voyage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Carnet_de_voyage\">carnet de voyage<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Le Voyage aux Pays-Bas\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Voyage_aux_Pays-Bas\">Le Voyage aux Pays-Bas<\/a><\/i>, r\u00e9dig\u00e9 en 1520 et 1521, m\u00eale les notes intimes, les comptes, et de nombreux dessins. Il a notamment l&rsquo;occasion de voir des objets azt\u00e8ques envoy\u00e9s par\u00a0<a title=\"Hern\u00e1n Cort\u00e9s\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hern%C3%A1n_Cort%C3%A9s\">Hern\u00e1n Cort\u00e9s<\/a>\u00a0\u00e0 Charles Quint en 1519<sup id=\"cite_ref-:4_40-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:4-40\">40<\/a><\/sup>. Tout en fournissant des preuves documentaires pr\u00e9cieuses, le journal n\u00e9erlandais de D\u00fcrer r\u00e9v\u00e8le \u00e9galement que le voyage n&rsquo;est pas rentable. Par exemple, D\u00fcrer offre son dernier portrait de Maximilien \u00e0 sa fille,\u00a0<a title=\"Marguerite d'Autriche (1480-1530)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marguerite_d%27Autriche_(1480-1530)\">Marguerite d&rsquo;Autriche<\/a>, mais \u00e9change finalement l&rsquo;image contre du tissu blanc apr\u00e8s que Margaret, qui n&rsquo;aime pas le portrait, refuse de l&rsquo;accepter. Au cours de ce voyage, il rencontre \u00e9galement\u00a0<a title=\"Bernard van Orley\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bernard_van_Orley\">Bernard van Orley<\/a>,\u00a0<a title=\"Jean Provost\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Provost\">Jean Provost<\/a>,\u00a0<a title=\"Gerard Horenbout\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gerard_Horenbout\">Gerard Horenbout<\/a>, Jean Mone,\u00a0<a title=\"Joachim Patinier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joachim_Patinier\">Joachim Patinier<\/a>\u00a0et Tommaso Vincidor, \u00c9rasme et\u00a0<a title=\"Lucas van Leyden\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lucas_van_Leyden\">Lucas van Leyden<\/a>, peintre et graveur dont il fera le portrait<sup id=\"cite_ref-Lille_79-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Lille-79\">79<\/a><\/sup>, mais il ne rencontre pas, semble-t-il,\u00a0<a title=\"Quentin Metsys\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Quentin_Metsys\">Quentin Metsys<\/a><sup id=\"cite_ref-Panofsky1945209_80-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Panofsky1945209-80\">80<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcrer rentre chez lui en juillet 1521, apr\u00e8s avoir attrap\u00e9 une maladie ind\u00e9termin\u00e9e, qui l&rsquo;afflige pour le reste de sa vie et r\u00e9duit consid\u00e9rablement son rythme de travail<sup id=\"cite_ref-Bartrum_9-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Bartrum-9\">9<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Derni\u00e8res_ann\u00e9es_(1521-1528)\"><span id=\"Derni.C3.A8res_ann.C3.A9es_.281521-1528.29\"><\/span>Derni\u00e8res ann\u00e9es (1521-1528)<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:D%C3%BCrer_-_Vier_B%C3%BCcher_von_menschlicher_Proportion_ita.,_1594_-_168613_Illustrazione_3v.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d1\/D%C3%BCrer_-_Vier_B%C3%BCcher_von_menschlicher_Proportion_ita.%2C_1594_-_168613_Illustrazione_3v.jpg\/220px-D%C3%BCrer_-_Vier_B%C3%BCcher_von_menschlicher_Proportion_ita.%2C_1594_-_168613_Illustrazione_3v.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d1\/D%C3%BCrer_-_Vier_B%C3%BCcher_von_menschlicher_Proportion_ita.%2C_1594_-_168613_Illustrazione_3v.jpg\/330px-D%C3%BCrer_-_Vier_B%C3%BCcher_von_menschlicher_Proportion_ita.%2C_1594_-_168613_Illustrazione_3v.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d1\/D%C3%BCrer_-_Vier_B%C3%BCcher_von_menschlicher_Proportion_ita.%2C_1594_-_168613_Illustrazione_3v.jpg\/440px-D%C3%BCrer_-_Vier_B%C3%BCcher_von_menschlicher_Proportion_ita.%2C_1594_-_168613_Illustrazione_3v.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"308\" data-file-width=\"2862\" data-file-height=\"4004\" \/><\/a><figcaption><i>Trait\u00e9 des proportions du corps humain<\/i>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c0 son retour \u00e0 Nuremberg, D\u00fcrer travaille sur un certain nombre de grands projets avec des th\u00e8mes religieux, y compris une sc\u00e8ne de\u00a0<a title=\"Crucifixion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Crucifixion\">crucifixion<\/a>\u00a0et une\u00a0<a title=\"Conversation sacr\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Conversation_sacr%C3%A9e\">Conversation sacr\u00e9e<\/a>, bien qu&rsquo;aucun n&rsquo;ait \u00e9t\u00e9 achev\u00e9<sup id=\"cite_ref-Panofsky1945223_81-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Panofsky1945223-81\">81<\/a><\/sup>. Cela peut \u00eatre d\u00fb en partie \u00e0 sa sant\u00e9 d\u00e9clinante, mais peut-\u00eatre aussi au temps qu&rsquo;il consacre \u00e0 la pr\u00e9paration de ses travaux th\u00e9oriques sur la g\u00e9om\u00e9trie et la perspective, les proportions des hommes et des chevaux, et la\u00a0<a title=\"Fortification\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fortification\">fortification<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans les ann\u00e9es 1520-1521, il est charg\u00e9 de la d\u00e9coration de l&rsquo;<a title=\"H\u00f4tel de ville de Nuremberg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%B4tel_de_ville_de_Nuremberg\">h\u00f4tel de ville de Nuremberg<\/a>, aujourd&rsquo;hui perdu, et dont les dessins ont \u00e9t\u00e9 transmis en 1530 \u00e0 Vienne (Albertina). Pirckheimer con\u00e7oit le programme des peintures de\u00a0<a title=\"Peinture murale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peinture_murale\">fa\u00e7ade<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Une des cons\u00e9quences de ce changement d&rsquo;orientation est qu&rsquo;au cours des derni\u00e8res ann\u00e9es de sa vie, D\u00fcrer produit relativement peu en tant qu&rsquo;artiste. En peinture, il n&rsquo;y a qu&rsquo;un\u00a0<i><a title=\"Portrait de Hieronymus Holzschuher\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_de_Hieronymus_Holzschuher\">Portrait de Hieronymus Holzschuher<\/a><\/i>, une\u00a0<i>Vierge \u00e0 l&rsquo;Enfant<\/i>\u00a0(1526), un\u00a0<i>Salvator Mundi<\/i>\u00a0(1526), et deux panneaux montrant saint\u00a0<a title=\"Jean (ap\u00f4tre)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_(ap%C3%B4tre)\">Jean<\/a>\u00a0avec saint\u00a0<a title=\"Pierre (ap\u00f4tre)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_(ap%C3%B4tre)\">Pierre<\/a>\u00a0en arri\u00e8re-plan et saint\u00a0<a title=\"Paul de Tarse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_de_Tarse\">Paul<\/a>\u00a0avec saint\u00a0<a title=\"Marc (\u00e9vang\u00e9liste)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marc_(%C3%A9vang%C3%A9liste)\">Marc<\/a>\u00a0en arri\u00e8re-plan. Cette derni\u00e8re grande \u0153uvre (1526),\u00a0<i><a title=\"Les Quatre Ap\u00f4tres\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Quatre_Ap%C3%B4tres\">les Quatre Ap\u00f4tres<\/a><\/i>, est donn\u00e9e par D\u00fcrer \u00e0 la ville de Nuremberg (ils y ont \u00e9t\u00e9 expos\u00e9s \u00e0 la mairie), m\u00eame s&rsquo;il re\u00e7oit 100 florins en retour<sup id=\"cite_ref-Panofsky1945_82-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Panofsky1945-82\">82<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Quant aux gravures, l&rsquo;\u0153uvre de D\u00fcrer se limite \u00e0 des portraits et des illustrations pour son trait\u00e9. Les portraits incluent le cardinal-\u00e9lecteur\u00a0<a title=\"Albert de Brandebourg (cardinal)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albert_de_Brandebourg_(cardinal)\">Albert de Mayence<\/a>,\u00a0<a title=\"Portrait de Fr\u00e9d\u00e9ric le Sage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_de_Fr%C3%A9d%C3%A9ric_le_Sage\">Fr\u00e9d\u00e9ric III de Saxe<\/a>, \u00e9lecteur de Saxe, le savant humaniste\u00a0<a title=\"Willibald Pirckheimer (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Willibald_Pirckheimer_(D%C3%BCrer)\">Willibald Pirckheimer<\/a>,\u00a0<a title=\"Philipp Melanchthon (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philipp_Melanchthon_(D%C3%BCrer)\">Philippe M\u00e9lanchthon<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"\u00c9rasme de Rotterdam (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89rasme_de_Rotterdam_(D%C3%BCrer)\">\u00c9rasme de Rotterdam<\/a><sup id=\"cite_ref-:0_27-9\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:0-27\">27<\/a><\/sup>. Pour ceux du cardinal Albert de Brandebourg, Melanchthon et la derni\u00e8re \u0153uvre majeure de D\u00fcrer, un portrait dessin\u00e9 du patricien de Nuremberg Ulrich Starck, D\u00fcrer repr\u00e9sente les protagonistes de profil.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bien que se plaignant de son manque d&rsquo;\u00e9ducation classique formelle, D\u00fcrer est tr\u00e8s int\u00e9ress\u00e9 par les questions intellectuelles et a beaucoup appris de son ami d&rsquo;enfance Willibald Pirckheimer, qu&rsquo;il a sans aucun doute consult\u00e9 sur le contenu de plusieurs de ses images<sup id=\"cite_ref-83\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-83\">83<\/a><\/sup>. Il tire \u00e9galement une grande satisfaction de ses amiti\u00e9s et de sa correspondance avec Erasme et d&rsquo;autres universitaires. D\u00fcrer r\u00e9ussit \u00e0 produire deux livres au cours de sa vie. Le\u00a0<i>Instruction sur la mani\u00e8re de mesurer ou Instruction pour la mesure \u00e0 la r\u00e8gle et au compas<\/i><sup id=\"cite_ref-84\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-84\">84<\/a><\/sup>\u00a0est publi\u00e9 \u00e0 Nuremberg en 1525\u00a0; il est le premier livre pour adultes sur les\u00a0<a title=\"Math\u00e9matiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Math%C3%A9matiques\">math\u00e9matiques<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"Allemand\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Allemand\">allemand<\/a><sup id=\"cite_ref-Bartrum_9-8\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Bartrum-9\">9<\/a><\/sup>, en plus d&rsquo;\u00eatre cit\u00e9 plus tard par\u00a0<a title=\"Galil\u00e9e (savant)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Galil%C3%A9e_(savant)\">Galil\u00e9e<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Johannes Kepler\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johannes_Kepler\">Johannes Kepler<\/a>. Il est traduit par\u00a0<a title=\"Louis Meigret\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Meigret\">Louis Meigret<\/a>\u00a0en 1557. L&rsquo;autre, un ouvrage sur les fortifications de la ville, est publi\u00e9 en 1527. Le\u00a0<i>Trait\u00e9 des proportions du corps humain<\/i>\u00a0est publi\u00e9 \u00e0 titre posthume, peu de temps apr\u00e8s sa mort, en 1528<sup id=\"cite_ref-Mueller_31-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Mueller-31\">31<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Mort_(1528)\"><span id=\"Mort_.281528.29\"><\/span>Mort (1528)<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcrer meurt le 6 avril 1528 \u00e0 Nuremberg \u00e0 l&rsquo;\u00e2ge de\u00a0<span class=\"nowrap\">56 ans<\/span>, laissant un domaine \u00e9valu\u00e9 \u00e0 6\u00a0874\u00a0florins, une somme consid\u00e9rable. Le 7 avril, D\u00fcrer est enterr\u00e9 non loin de la tombe de son ami Willibald Pirckheimer (St. Johannis I\/1414) au\u00a0<a title=\"Johannisfriedhof\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johannisfriedhof\">Johannisfriedhof<\/a>\u00a0\u00e0 Nuremberg. Pendant longtemps, la tombe est recouverte d&rsquo;une simple plaque de m\u00e9tal que son beau-p\u00e8re Frey fait fabriquer pour lui et sa famille, jusqu&rsquo;en 1681, date \u00e0 laquelle\u00a0<a title=\"Joachim von Sandrart\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joachim_von_Sandrart\">Joachim von Sandrart<\/a>\u00a0reconstruit la tombe d\u00e9labr\u00e9e (St. Johannis I\/0649). Le 8 avril, avec l&rsquo;autorisation expresse des\u00a0<i>Genehmigung der \u00c4lteren Herren<\/i>, c&rsquo;est-\u00e0-dire des dirigeants de la ville, l&rsquo;exhumation a lieu afin de r\u00e9aliser un\u00a0<a title=\"Masque fun\u00e9raire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Masque_fun%C3%A9raire\">masque<\/a>\u00a0en pl\u00e2tre de l&rsquo;artiste. Une m\u00e8che de cheveux est \u00e9galement coup\u00e9e \u00e0 cette occasion<sup id=\"cite_ref-:6_85-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:6-85\">85<\/a><\/sup>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_Selbstbildnis,_krank_(1509-1511).jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/e2\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Selbstbildnis%2C_krank_%281509-1511%29.jpg\/220px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Selbstbildnis%2C_krank_%281509-1511%29.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/e2\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Selbstbildnis%2C_krank_%281509-1511%29.jpg\/330px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Selbstbildnis%2C_krank_%281509-1511%29.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/e2\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Selbstbildnis%2C_krank_%281509-1511%29.jpg\/440px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Selbstbildnis%2C_krank_%281509-1511%29.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"242\" data-file-width=\"1852\" data-file-height=\"2040\" \/><\/a><figcaption>Autoportrait adress\u00e9 \u00e0 son m\u00e9decin pour diagnostic,\u00a0<a title=\"Plume (dessin)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Plume_(dessin)\">dessin \u00e0 la plume<\/a>,\u00a0<a title=\"Encre de Chine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Encre_de_Chine\">encre de Chine<\/a>\u00a0marron et\u00a0<a title=\"Aquarelle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aquarelle\">aquarelle<\/a>\u00a0sur\u00a0<a title=\"Papier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Papier\">papier<\/a>, c.1509-1511,\u00a0<bdi><a title=\"Kunsthalle de Br\u00eame\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Kunsthalle_de_Br%C3%AAme\">Kunsthalle de Br\u00eame<\/a>.<\/bdi><\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Son ami, l&rsquo;humaniste Willibald Pirkheimer, r\u00e9digea l&rsquo;<a title=\"\u00c9pitaphe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89pitaphe\">\u00e9pitaphe<\/a>\u00a0qui se trouve toujours sur sa tombe\u00a0: \u00ab\u00a0Tout ce qui fut mortel en Albrecht D\u00fcrer est enferm\u00e9 dans ce tombeau\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-86\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-86\">86<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sa grande\u00a0<a title=\"Maison d'Albrecht D\u00fcrer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maison_d%27Albrecht_D%C3%BCrer\">maison<\/a>\u00a0(achet\u00e9e en 1509 aux h\u00e9ritiers de l&rsquo;<a title=\"Astronome\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Astronome\">astronome<\/a>\u00a0Bernhard Walther), o\u00f9 se trouvait son atelier et o\u00f9 sa veuve v\u00e9cut jusqu&rsquo;\u00e0 sa mort en 1539, reste un monument important de Nuremberg<sup id=\"cite_ref-Bartrum_9-9\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Bartrum-9\">9<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">On a souvent suppos\u00e9 que D\u00fcrer souffrait de\u00a0<a title=\"Paludisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paludisme\">paludisme<\/a>\u00a0depuis son s\u00e9jour aux Pays-Bas (en particulier \u00e0\u00a0<a title=\"Schouwen-Duiveland\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Schouwen-Duiveland\">Schouwen<\/a>\u00a0dans la province de\u00a0<a title=\"Z\u00e9lande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Z%C3%A9lande\">Z\u00e9lande<\/a>)<sup id=\"cite_ref-87\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-87\">87<\/a><\/sup>\u00a0\u00e0 la fin de 1520, qui se manifeste pour la premi\u00e8re fois chez lui en avril 1521 \u00e0 Anvers avec des sympt\u00f4mes prononc\u00e9s, associ\u00e9s \u00e0 une forte fi\u00e8vre<sup id=\"cite_ref-88\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-88\">88<\/a><\/sup>. Dans un dessin non dat\u00e9, qui peut avoir \u00e9t\u00e9 con\u00e7u comme une pi\u00e8ce jointe \u00e0 une lettre \u00e0 son m\u00e9decin, il pointe du doigt la r\u00e9gion de sa\u00a0<a title=\"Rate\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rate\">rate<\/a>\u00a0et \u00e9crit\u00a0: \u00ab\u00a0\u00c7a fait mal l\u00e0 o\u00f9 se trouve la tache jaune et l\u00e0 o\u00f9 je pointe mon doigt.\u00a0\u00bb Cela pourrait indiquer une hypertrophie de la rate (<a title=\"Spl\u00e9nom\u00e9galie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Spl%C3%A9nom%C3%A9galie\">spl\u00e9nom\u00e9galie<\/a>), un sympt\u00f4me typique du paludisme. Cependant, le dessin a probablement \u00e9t\u00e9 r\u00e9alis\u00e9 avant le s\u00e9jour aux Pays-Bas. Les conditions climatiques de son voyage hivernal et ses ant\u00e9c\u00e9dents de maladie (D\u00fcrer avait eu des fi\u00e8vres \u00e0 plusieurs reprises depuis 1507) et l&rsquo;\u00e9volution apr\u00e8s 1520 ne correspondent pas \u00e0 une \u00e9volution typique du paludisme<sup id=\"cite_ref-89\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-89\">89<\/a><\/sup>. L&rsquo;<a title=\"Anthropologie culturelle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anthropologie_culturelle\">anthropologue culturel<\/a>\u00a0Horst H. Figge consid\u00e8re le dessin comme une facture commerciale camoufl\u00e9e qui ne contient aucune indication pr\u00e9cise de la maladie de D\u00fcrer<sup id=\"cite_ref-90\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-90\">90<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Selon d&rsquo;autres sources, D\u00fcrer d\u00e9c\u00e8de apr\u00e8s seulement quatre jours d&rsquo;une maladie aigu\u00eb et grave, qui est prise en charge par son ami et concitoyen\u00a0<a title=\"Christoph von Scheurl\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Christoph_von_Scheurl\">Christoph von Scheurl<\/a>, qui vit \u00e0 proximit\u00e9, comme une \u00ab\u00a0Pleuresis\u00a0\u00bb, une\u00a0<a title=\"Pleur\u00e9sie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pleur%C3%A9sie\">pleur\u00e9sie<\/a>\u00a0(autrefois pr\u00e9sent\u00e9e comme une abc\u00e8s (apost\u00e8me) entre les c\u00f4tes<sup id=\"cite_ref-91\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-91\">91<\/a><\/sup>)qui peut avoir \u00e9t\u00e9 caus\u00e9e par une\u00a0<a title=\"Pneumonie aigu\u00eb\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pneumonie_aigu%C3%AB\">pneumonie aigu\u00eb<\/a>. Une r\u00e9ponse d\u00e9finitive sur la cause de la maladie selon les normes m\u00e9dicales d&rsquo;aujourd&rsquo;hui ne peut \u00eatre donn\u00e9e, mais la th\u00e9orie du paludisme devient encore plus discutable<sup id=\"cite_ref-:6_85-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:6-85\">85<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Vie_publique\">Vie publique<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Membre du \u00ab\u00a0Grand Conseil\u00a0\u00bb de la ville de Nuremberg, il si\u00e8ge en 1518 \u00e0 la\u00a0<a title=\"Di\u00e8te d'Empire \u00e0 Augsbourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Di%C3%A8te_d%27Empire_%C3%A0_Augsbourg\">Di\u00e8te d&rsquo;Empire \u00e0 Augsbourg<\/a>\u00a0avec les repr\u00e9sentants de la ville \u2014 il r\u00e9alise alors les \u00e9tudes pour les portraits de Maximilien\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0\u2014 et accompagne en Suisse Willibald Pirckheimer, charg\u00e9 par le conseil, en 1519, avec Maria\u00a0<a title=\"Famille Tucher von Simmelsdorf\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Famille_Tucher_von_Simmelsdorf\">Tucher<\/a>, d&rsquo;une mission \u00e0\u00a0<a title=\"Zurich\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Zurich\">Zurich<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bourgeois c\u00e9l\u00e8bre de Nuremberg, il est en 1520 convi\u00e9 \u00e0 faire partie de l&rsquo;ambassade charg\u00e9e d&rsquo;apporter \u00e0\u00a0<a title=\"Bruxelles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bruxelles\">Bruxelles<\/a>\u00a0les joyaux du couronnement de Charles Quint et \u00e0 participer ensuite aux c\u00e9r\u00e9monies du sacre \u00e0\u00a0<a title=\"Aix-la-Chapelle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aix-la-Chapelle\">Aix-la-Chapelle<\/a>. Il suit l&rsquo;ambassade \u00e0\u00a0<a title=\"Cologne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cologne\">Cologne<\/a>. La ville de Nuremberg refuse qu&rsquo;il participe aux frais\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0ils n&rsquo;ont rien voulu recevoir de moi en paiement\u00a0\u00bb<\/span>, note-t-il dans son journal<sup id=\"cite_ref-92\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-92\">92<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Une d\u00e9lib\u00e9ration du \u00ab\u00a0Grand Conseil\u00a0\u00bb manifeste l&rsquo;admiration de ses concitoyens\u00a0: une amende lui est r\u00e9clam\u00e9e en raison d&rsquo;une infraction \u00e0 une loi d&rsquo;urbanisme, mais une r\u00e9compense honorifique du m\u00eame montant compense imm\u00e9diatement cette perte. D\u00fcrer semble assez favorable \u00e0 la\u00a0<a title=\"R\u00e9forme protestante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9forme_protestante\">R\u00e9forme protestante<\/a>\u00a0qui s&rsquo;\u00e9tablit \u00e0 Nuremberg en 1525. Il rejette cependant totalement la frange la plus radicale de ce mouvement, qui proc\u00e8de \u00e0 la\u00a0<a title=\"Iconoclasme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Iconoclasme#L'iconoclasme_protestant\">destruction des images<\/a><sup id=\"cite_ref-93\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-93\">93<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"D\u00fcrer_et_la_R\u00e9forme\"><span id=\"D.C3.BCrer_et_la_R.C3.A9forme\"><\/span>D\u00fcrer et la R\u00e9forme<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Salvator_Mundi,_by_Albrecht_D%C3%BCrer,_MET.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/64\/Salvator_Mundi%2C_by_Albrecht_D%C3%BCrer%2C_MET.jpg\/220px-Salvator_Mundi%2C_by_Albrecht_D%C3%BCrer%2C_MET.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/64\/Salvator_Mundi%2C_by_Albrecht_D%C3%BCrer%2C_MET.jpg\/330px-Salvator_Mundi%2C_by_Albrecht_D%C3%BCrer%2C_MET.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/64\/Salvator_Mundi%2C_by_Albrecht_D%C3%BCrer%2C_MET.jpg\/440px-Salvator_Mundi%2C_by_Albrecht_D%C3%BCrer%2C_MET.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"271\" data-file-width=\"3124\" data-file-height=\"3848\" \/><\/a><figcaption><i>Salvator Mundi<\/i>, peinture inachev\u00e9e \u00e0 l&rsquo;huile sur bois.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les \u00e9crits de D\u00fcrer sugg\u00e8rent qu&rsquo;il a peut-\u00eatre \u00e9t\u00e9 favorable aux id\u00e9es de Luther, bien qu&rsquo;il ne soit pas clair s&rsquo;il a jamais quitt\u00e9 l&rsquo;<a title=\"\u00c9glise catholique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89glise_catholique\">\u00c9glise catholique<\/a>. D\u00fcrer \u00e9crit \u00e0 propos de son d\u00e9sir de dessiner Luther dans son journal en 1520\u00a0: \u00ab\u00a0Et Dieu m&rsquo;aide \u00e0 aller voir le\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"Docteur\">D<sup>r<\/sup><\/abbr>\u00a0Martin Luther\u00a0; j&rsquo;ai donc l&rsquo;intention de faire un portrait de lui avec beaucoup de soin et de le graver sur une plaque de cuivre pour cr\u00e9er un souvenir durable de l&rsquo;homme chr\u00e9tien qui m&rsquo;a aid\u00e9 \u00e0 surmonter tant de difficult\u00e9s\u00bb<sup id=\"cite_ref-Price2003225_94-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Price2003225-94\">94<\/a><\/sup>. Dans une lettre \u00e0\u00a0<a title=\"Nicolaus Kratzer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolaus_Kratzer\">Nicolaus Kratzer<\/a>\u00a0en 1524, D\u00fcrer \u00e9crit, \u00ab\u00a0\u00e0 cause de notre foi chr\u00e9tienne, nous devons nous tenir dans le m\u00e9pris et le danger, car nous sommes injuri\u00e9s et appel\u00e9s\u00a0<a title=\"H\u00e9r\u00e9sie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%A9r%C3%A9sie\">h\u00e9r\u00e9tiques<\/a>\u00a0\u00bb. Plus r\u00e9v\u00e9lateur, Pirckheimer \u00e9crit dans une lettre \u00e0 Johann Tscherte en 1530\u00a0: \u00ab\u00a0J&rsquo;avoue qu&rsquo;au d\u00e9but je croyais en Luther, comme notre Albrecht de m\u00e9moire b\u00e9nie&#8230; mais comme tout le monde peut le voir, la situation s&rsquo;est aggrav\u00e9e.\u00a0\u00bb D\u00fcrer contribue peut-\u00eatre m\u00eame aux sermons et services luth\u00e9riens mandat\u00e9s par le conseil municipal de Nuremberg en mars 1525. Il a notamment des contacts avec divers r\u00e9formateurs, tels que\u00a0<a title=\"Ulrich Zwingli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ulrich_Zwingli\">Ulrich Zwingli<\/a>,\u00a0<a title=\"Andreas Bodenstein\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andreas_Bodenstein\">Andreas Bodenstein<\/a>, Melanchthon, Erasme et\u00a0<a title=\"Cornelis De Schrijver\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cornelis_De_Schrijver\">Cornelis De Schrijver<\/a>\u00a0dont il re\u00e7oit\u00a0<i><a title=\"De la captivit\u00e9 babylonienne de l'\u00c9glise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/De_la_captivit%C3%A9_babylonienne_de_l%27%C3%89glise\">De la captivit\u00e9 babylonienne de l&rsquo;\u00c9glise<\/a><\/i>\u00a0de Luther en 1520<sup id=\"cite_ref-Price2003225-248_95-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Price2003225-248-95\">95<\/a><\/sup>. Pourtant, Erasme et Cornelius De Schrijver sont plus consid\u00e9r\u00e9s comme des agents catholiques du changement. Aussi, \u00e0 partir de 1525, l&rsquo;ann\u00e9e qui voit l&rsquo;apog\u00e9e et l&rsquo;effondrement de la\u00a0<a title=\"Guerre des Paysans allemands\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guerre_des_Paysans_allemands\">guerre des Paysans allemands<\/a>, l&rsquo;artiste s&rsquo;\u00e9loigne quelque peu du mouvement luth\u00e9rien<sup id=\"cite_ref-96\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-96\">96<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">On a \u00e9galement affirm\u00e9 que les \u0153uvres ult\u00e9rieures de D\u00fcrer montrent des sympathies\u00a0<a title=\"Protestantisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Protestantisme\">protestantes<\/a>. Sa gravure sur bois de 1523\u00a0<i><a title=\"C\u00e8ne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/C%C3%A8ne\">La C\u00e8ne<\/a><\/i>\u00a0a souvent \u00e9t\u00e9 comprise comme ayant un th\u00e8me\u00a0<a title=\"\u00c9vang\u00e9lisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89vang%C3%A9lisme\">\u00e9vang\u00e9lique<\/a>, se concentrant sur le Christ \u00e9pousant l&rsquo;<a title=\"\u00c9vangile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89vangile\">\u00c9vangile<\/a>, ainsi que sur l&rsquo;inclusion de la coupe\u00a0<a title=\"Eucharistie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eucharistie\">eucharistique<\/a>, une expression de l&rsquo;<a title=\"Utraquisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Utraquisme\">utraquisme<\/a>\u00a0protestant<sup id=\"cite_ref-97\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-97\">97<\/a><\/sup>, bien que cette interpr\u00e9tation ait \u00e9t\u00e9 interrog\u00e9<sup id=\"cite_ref-Price2003254_98-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Price2003254-98\">98<\/a><\/sup>. Le retard dans la diffusion de la gravure de saint\u00a0<a title=\"Philippe (ap\u00f4tre)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philippe_(ap%C3%B4tre)\">Philippe<\/a>, achev\u00e9e en 1523 mais non diffus\u00e9e avant 1526, peut \u00eatre due au malaise de D\u00fcrer face aux images de saints\u00a0; m\u00eame si D\u00fcrer n&rsquo;est pas un\u00a0<a title=\"Iconoclasme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Iconoclasme\">iconoclaste<\/a>, dans ses derni\u00e8res ann\u00e9es, il \u00e9value et questionne le r\u00f4le de l&rsquo;art dans la religion<sup id=\"cite_ref-99\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-99\">99<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Atelier\">Atelier<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aujourd&rsquo;hui, il est presque certain que D\u00fcrer n&rsquo;a en fait ni accept\u00e9 ni form\u00e9 d&rsquo;\u00e9tudiants. Il semble qu\u2019il acceptait des artistes dans son atelier en tant que peintre ou dessinateur ind\u00e9pendant, o\u00f9 ils pouvaient se r\u00e9v\u00e9ler. L&rsquo;atelier d\u00e9signe surtout les apprentis et les compagnons qui assistent D\u00fcrer dans l&rsquo;ex\u00e9cution de ses \u0153uvres. Autour de 1500, recevant les commandes d&rsquo;importants retables, il doit, pour les honorer, s&rsquo;entourer d&rsquo;assistants de talent. Les sources disponibles sont peu explicites sur ce point<sup id=\"cite_ref-:7_29-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:7-29\">29<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les ann\u00e9es 1500-1505, sont celles que les historiens appellent, au sein de l&rsquo;\u0153uvre grav\u00e9e de D\u00fcrer, les \u00ab\u00a0mauvais bois\u00a0\u00bb\u00a0: celui-ci se r\u00e9serve les burins et fournit aux membres de son atelier des dessins destin\u00e9s \u00e0 des gravures plus communes dur bois pour illustrer des images de d\u00e9votion. Ces images de petites dimensions, parfois confuses dans leur lecture, sont toutes sign\u00e9es du monogramme AD qui masque des disparit\u00e9s de qualit\u00e9 et d&rsquo;attribution<sup id=\"cite_ref-:7_29-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:7-29\">29<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Parmi les employ\u00e9s de D\u00fcrer figurent\u00a0<a title=\"Hans Baldung\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hans_Baldung\">Hans Baldung<\/a>, dit \u00ab\u00a0Grien\u00a0\u00bb (\u00e0 partir de 1503, compagnon dans l&rsquo;atelier, jusqu&rsquo;en 1508 au plus tard),\u00a0<a title=\"Barthel Beham\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Barthel_Beham\">Barthel Beham<\/a>,\u00a0<a title=\"Hans Sebald Beham\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hans_Sebald_Beham\">Hans Sebald Beham<\/a>,\u00a0<a title=\"Georg Pencz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georg_Pencz\">Georg Pencz<\/a>,\u00a0<a title=\"Hans Leonhard Sch\u00e4uffelin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hans_Leonhard_Sch%C3%A4uffelin\">Hans Leonhard Sch\u00e4uffelin<\/a>\u00a0(\u00e0 partir de 1503, compagnon),\u00a0<a title=\"Hans Springinklee\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hans_Springinklee\">Hans Springinklee<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Hans von Kulmbach\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hans_von_Kulmbach\">Hans von Kulmbach<\/a>, qui a notamment d\u00e9j\u00e0 travaill\u00e9 avec Jacopo de&rsquo; Barbari et peut-\u00eatre Lucas Cranach l&rsquo;Ancien<sup id=\"cite_ref-:7_29-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:7-29\">29<\/a><\/sup>. Selon des indications,\u00a0<a title=\"Matthias Gr\u00fcnewald\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Matthias_Gr%C3%BCnewald\">Matthias Gr\u00fcnewald<\/a>\u00a0a \u00e9t\u00e9 rejet\u00e9 par D\u00fcrer. Cependant, la collaboration de Gr\u00fcnewald sur le\u00a0<i><a title=\"Retable Heller\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Retable_Heller\">Retable Heller<\/a><\/i>, une \u0153uvre commune avec D\u00fcrer, est document\u00e9e<sup id=\"cite_ref-100\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-100\">100<\/a><\/sup>. Hans D\u00fcrer est probablement actif dans l&rsquo;atelier de son fr\u00e8re Albrecht, avant d&rsquo;\u00eatre envoy\u00e9 aupr\u00e8s de Wolgemut en 1506, \u00e0 l&rsquo;\u00e2ge de seize ans<sup id=\"cite_ref-:7_29-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:7-29\">29<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Avec ses collaborateurs les plus brillants, D\u00fcrer s&rsquo;essaie \u00e0 la r\u00e9partition des t\u00e2ches. Il fournit les dessins pr\u00e9paratoires aux grands retables en commande, ou du moins ceux des parties principales. Il peut aussi leur confier l&rsquo;ex\u00e9cution de certains panneaux peints d&rsquo;apr\u00e8s ses propres feuilles. Les dessins de ces artistes montrent des contacts directs avec ceux de D\u00fcrer, quand ils ne constituent pas des copies d&rsquo;apr\u00e8s les cr\u00e9ations de leur ma\u00eetre<sup id=\"cite_ref-:7_29-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:7-29\">29<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00catre entour\u00e9 d&rsquo;apprentis ou de collaborateurs est avant tout une des vocations d&rsquo;artiste de D\u00fcrer, un jalon essentiel pour \u00e9duquer les g\u00e9n\u00e9rations de peintres et de graveurs \u00e0 venir<sup id=\"cite_ref-:7_29-6\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:7-29\">29<\/a><\/sup><\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"H\u00e9ritage_et_influence\"><span id=\"H.C3.A9ritage_et_influence\"><\/span>H\u00e9ritage et influence<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcrer a exerc\u00e9 une \u00e9norme influence sur les artistes des g\u00e9n\u00e9rations suivantes, en particulier dans la gravure, le m\u00e9dium par lequel ses contemporains ont principalement exp\u00e9riment\u00e9 son art, car ses peintures se trouvaient essentiellement dans des collections priv\u00e9es situ\u00e9es dans quelques villes seulement. Son succ\u00e8s \u00e0 r\u00e9pandre sa r\u00e9putation \u00e0 travers l&rsquo;Europe \u00e0 travers les estampes a sans aucun doute \u00e9t\u00e9 une source d&rsquo;inspiration pour des artistes majeurs tels que Rapha\u00ebl, Titien et\u00a0<a title=\"Parmigianino\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Parmigianino\">Parmigianino<\/a>, qui ont tous collabor\u00e9 avec des graveurs pour promouvoir et diffuser leur travail.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;\u00c9glise\u00a0<a title=\"Luth\u00e9ranisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luth%C3%A9ranisme\">luth\u00e9rienne<\/a>\u00a0comm\u00e9more D\u00fcrer chaque ann\u00e9e le 6 avril<sup id=\"cite_ref-101\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-101\">101<\/a><\/sup>\u00a0avec Michel-Ange<sup id=\"cite_ref-102\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-102\">102<\/a><\/sup>, Lucas Cranach l&rsquo;Ancien et\u00a0<a title=\"Hans Burgkmair\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hans_Burgkmair\">Hans Burgkmair<\/a>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"En_Allemagne\">En Allemagne<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcrer entretient des rapports empreints d&rsquo;admiration et d&rsquo;\u00e9mulation avec, en particulier, Lucas Cranach, Hans Burgkmair et Albrecht Altdorfer. Notamment\u00a0<a title=\"Maximilien Ier (empereur du Saint-Empire)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maximilien_Ier_(empereur_du_Saint-Empire)\"><span class=\"nowrap\">Maximilien\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\"><span class=\"romain\">I<\/span><sup>er<\/sup><\/abbr><\/span><\/a>\u00a0et le prince \u00e9lecteur e Saxe Fr\u00e9d\u00e9ric III, pour qui tous quatre travaillent, contribuent \u00e0 entretenir et stimuler l&rsquo;\u00e9mulation entre eux. Les grandes commandes sont des occasions pour les graveurs de confronter leur art. \u00c0 partir de 1514, ils travaillent tous les quatre, avec\u00a0<a title=\"J\u00f6rg Breu l'Ancien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/J%C3%B6rg_Breu_l%27Ancien\">J\u00f6rg Breu<\/a>, au\u00a0<i><a title=\"Livre de pri\u00e8res de Maximilien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Livre_de_pri%C3%A8res_de_Maximilien\">Livre des pri\u00e8res de Maximilien<\/a><\/i>, un ambitieux projet rest\u00e9 inachev\u00e9. Altdorfer et D\u00fcrer sont aussi tous deux employ\u00e9s par l&#8217;empereur \u00e0 la conception des cent quatre-vingt-quinze bois de l&rsquo;<i><a title=\"Arc de triomphe de Maximilien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arc_de_triomphe_de_Maximilien\">Arc de Triomphe de Maximilien<\/a><\/i>, auquel concourent de jeunes collaborateurs de D\u00fcrer,\u00a0<a title=\"Wolf Traut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wolf_Traut\">Wolf Traut<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Hans Springinklee\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hans_Springinklee\">Hans Springinklee<\/a><sup id=\"cite_ref-:8_103-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:8-103\">103<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;influence de D\u00fcrer aupr\u00e8s de ces ma\u00eetres est particuli\u00e8rement perceptible dans l&rsquo;art du paysage et le rendu des proportions (<i><a title=\"Paysage au canon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paysage_au_canon\">Paysage au canon<\/a><\/i>). L&rsquo;\u0153uvre grav\u00e9e de Cranach rend compte du poids des le\u00e7ons transmises par D\u00fcrer, notamment quand il s&rsquo;\u00e9tablit \u00e0 Wittemberg en tant que peintre officiel de la cour de Fr\u00e9d\u00e9ric le Sage. Il entend se mesurer au ma\u00eetre dans les deux domaines o\u00f9 il excelle, la repr\u00e9sentation de la nature, animale ou v\u00e9g\u00e9tale, ainsi que celle des corps nus. D\u00fcrer contribue de fa\u00e7on d\u00e9cisive \u00e0 \u00e9riger le\u00a0<a title=\"Nu (genre artistique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nu_(genre_artistique)\">nu<\/a>\u00a0comme sujet autonome et Cranach poursuit dans cette voie. Son\u00a0<i><a title=\"Adam et \u00c8ve (Cranach, 1509)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Adam_et_%C3%88ve_(Cranach,_1509)\">Adam et \u00c8ve<\/a><\/i>\u00a0de 1509 renvoie au burin de D\u00fcrer sur le\u00a0<a title=\"Adam et \u00c8ve (D\u00fcrer, 1504)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Adam_et_%C3%88ve_(D%C3%BCrer,_1504)\">m\u00eame sujet<\/a><sup id=\"cite_ref-:8_103-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:8-103\">103<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ses gravures semblent avoir eu un effet intimidant sur ses successeurs allemands, les \u00ab\u00a0<a title=\"Petits Ma\u00eetres allemands\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Petits_Ma%C3%AEtres_allemands\">Petits Ma\u00eetres allemands<\/a>\u00a0\u00bb qui tent\u00e8rent quelques grandes gravures mais poursuivirent ses th\u00e8mes dans de petites compositions plut\u00f4t exigu\u00ebs.\u00a0<a title=\"Lucas van Leyden\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lucas_van_Leyden\">Lucas van Leyden<\/a>\u00a0est le seul graveur d&rsquo;Europe du Nord \u00e0 continuer avec succ\u00e8s \u00e0 produire de grandes gravures dans le premier tiers du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"En_Italie\">En Italie<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les graveurs italiens de la g\u00e9n\u00e9ration form\u00e9e \u00e0 l&rsquo;ombre de D\u00fcrer ont tous copi\u00e9 directement des parties de ses fonds de paysage (<a title=\"Giulio Campagnola\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giulio_Campagnola\">Giulio Campagnola<\/a>,\u00a0<a title=\"Giovanni Battista Palumba\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Battista_Palumba\">Giovanni Battista Palumba<\/a>,\u00a0<a title=\"Benedetto Montagna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Benedetto_Montagna\">Benedetto Montagna<\/a>, Cristofano Robetta), ou des gravures enti\u00e8res (<a title=\"Marcantonio Raimondi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marcantonio_Raimondi\">Marcantonio Raimondi<\/a>,\u00a0<a title=\"Agostino Veneziano\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Agostino_Veneziano\">Agostino Veneziano<\/a>). Cependant, l&rsquo;influence de D\u00fcrer est devenue moins dominante apr\u00e8s 1515, lorsque Marcantonio a perfectionn\u00e9 son nouveau style de gravure, qui \u00e0 son tour a travers\u00e9 les Alpes pour dominer \u00e9galement la gravure du Nord.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Raffaello_-_Two_Studies_of_Male_Nudes_(Nude_Studies),_17575.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/77\/Raffaello_-_Two_Studies_of_Male_Nudes_%28Nude_Studies%29%2C_17575.jpg\/220px-Raffaello_-_Two_Studies_of_Male_Nudes_%28Nude_Studies%29%2C_17575.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/77\/Raffaello_-_Two_Studies_of_Male_Nudes_%28Nude_Studies%29%2C_17575.jpg\/330px-Raffaello_-_Two_Studies_of_Male_Nudes_%28Nude_Studies%29%2C_17575.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/77\/Raffaello_-_Two_Studies_of_Male_Nudes_%28Nude_Studies%29%2C_17575.jpg\/440px-Raffaello_-_Two_Studies_of_Male_Nudes_%28Nude_Studies%29%2C_17575.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"305\" data-file-width=\"850\" data-file-height=\"1177\" \/><\/a><figcaption>Rapha\u00ebl,\u00a0<i>\u00c9tude de nus et de t\u00eate<\/i>, 1515.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Selon Vasari, D\u00fcrer a \u00e9chang\u00e9 des \u0153uvres \u00e0 plusieurs reprises avec Rapha\u00ebl, en t\u00e9moignage de l&rsquo;admiration que chacun portait \u00e0 l&rsquo;autre. Il lui a ainsi adress\u00e9 un autoportrait peint sur toile, aujourd&rsquo;hui disparu, que Vasari dit avoir vu \u00e0 Mantoue. En r\u00e9ponse, Rapha\u00ebl lui a fait parvenir \u00ab\u00a0plusieurs dessins\u00a0\u00bb. Un dessin \u00e0 la\u00a0<a title=\"Sanguine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sanguine\">sanguine<\/a>,\u00a0<i><a title=\"\u00c9tude de nus et de t\u00eate\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tude_de_nus_et_de_t%C3%AAte\">\u00c9tude de nus et de t\u00eate<\/a><\/i>, conserv\u00e9 \u00e0 l&rsquo;Albertina, dat\u00e9 de 1515, constitue l&rsquo;unique trace mat\u00e9rielle de ces \u00e9changes. Le choix de cette\u00a0<a title=\"Esquisse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Esquisse\">esquisse<\/a>\u00a0ne doit rien au hasard\u00a0: l&rsquo;homme au premier plan, vu de dos et tendant son bras droit, rappelle un motif particuli\u00e8rement appr\u00e9ci\u00e9 par D\u00fcrer, que l&rsquo;on retrouve dans sa\u00a0<i>D\u00e9collation de Jean Baptiste<\/i>\u00a0de 1510 et dans l&rsquo;<i>Ecce Homo<\/i>\u00a0de sa\u00a0<i><a title=\"Petite Passion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Petite_Passion\">Petite Passion<\/a><\/i>\u00a0sur bois grav\u00e9 en 1509. En outre, les deux nus masculins de Rapha\u00ebl entrent en r\u00e9sonance avec les recherches de D\u00fcrer sur les proportions id\u00e9ales<sup id=\"cite_ref-104\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-104\">104<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En peinture, D\u00fcrer a relativement peu d&rsquo;influence en Italie, o\u00f9 l&rsquo;on ne connait probablement que son retable \u00e0 Venise, et ses successeurs allemands sont moins habiles pour m\u00e9langer les styles allemand et italien. Ses autoportraits intenses et dramatisants ont continu\u00e9 d&rsquo;avoir une forte influence jusqu&rsquo;\u00e0 nos jours, en particulier sur les peintres des\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0et\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"20\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cles qui souhaitaient un style de portrait plus dramatique. D\u00fcrer n&rsquo;a jamais perdu la faveur de la critique\u00a0; il y a eu d&rsquo;importants regains d&rsquo;int\u00e9r\u00eat pour ses \u0153uvres en Allemagne dans la\u00a0<i>Renaissance de D\u00fcrer<\/i>, d&rsquo;environ 1570 \u00e0 1630, au d\u00e9but du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, et dans le\u00a0<a title=\"Nationalisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nationalisme\">nationalisme<\/a>\u00a0allemand de 1870 \u00e0 1945<sup id=\"cite_ref-Bartrum_9-10\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Bartrum-9\">9<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Th\u00e8mes\"><span id=\"Th.C3.A8mes\"><\/span>Th\u00e8mes<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span class=\"citation\">\u00ab\u00a0L&rsquo;art d&rsquo;Albrecht D\u00fcrer marque l&rsquo;apog\u00e9e de la peinture \u00e0 la sortie du Moyen \u00c2ge. Sa ma\u00eetrise absolue du dessin rigoureux et d&rsquo;une coloration sensuelle fascinent aujourd&rsquo;hui comme de son temps<sup id=\"cite_ref-AhrensBerger19945_105-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-AhrensBerger19945-105\">105<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>. D\u00fcrer travaille sa peinture dans la continuit\u00e9 de\u00a0<a title=\"Jan van Eyck\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jan_van_Eyck\">Van Eyck<\/a>\u00a0en tentant de reproduire le plus fid\u00e8lement possible la nature et les paysages\u00a0; ses nombreuses esquisses indiquent bien tout l&rsquo;int\u00e9r\u00eat que portait l&rsquo;artiste pour ce travail<sup id=\"cite_ref-106\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-106\">106<\/a><\/sup>. Moul\u00e9 dans la tradition m\u00e9di\u00e9vale allemande en vigueur \u00e0 son \u00e9poque, il acquiert gr\u00e2ce \u00e0 ses voyages en Italie une profonde ind\u00e9pendance, plus grande peut-\u00eatre que les artistes italiens eux-m\u00eames, puisqu&rsquo;il ne relevait lui-m\u00eame d&rsquo;aucune tradition moderne, l&rsquo;allemande appartenant d\u00e9j\u00e0 au pass\u00e9. Il a repr\u00e9sent\u00e9 \u00e0 sa mani\u00e8re une avant-garde<sup id=\"cite_ref-AhrensBerger199412_10-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-AhrensBerger199412-10\">10<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Gouaches_et_aquarelles\">Gouaches et aquarelles<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"\u0152uvre gouach\u00e9 et aquarell\u00e9 d'Albrecht D\u00fcrer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C5%92uvre_gouach%C3%A9_et_aquarell%C3%A9_d%27Albrecht_D%C3%BCrer\">\u0152uvre gouach\u00e9 et aquarell\u00e9 d&rsquo;Albrecht D\u00fcrer<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_Der_Weiher_im_Walde_(ca._1497).jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/72\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Der_Weiher_im_Walde_%28ca._1497%29.jpg\/220px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Der_Weiher_im_Walde_%28ca._1497%29.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/72\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Der_Weiher_im_Walde_%28ca._1497%29.jpg\/330px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Der_Weiher_im_Walde_%28ca._1497%29.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/72\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Der_Weiher_im_Walde_%28ca._1497%29.jpg\/440px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Der_Weiher_im_Walde_%28ca._1497%29.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"156\" data-file-width=\"4235\" data-file-height=\"3000\" \/><\/a><figcaption><i>Un \u00e9tang en for\u00eat<\/i>, vers 1496,\u00a0<a title=\"British Museum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/British_Museum\">British Museum<\/a>, Londres.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcrer a peint la premi\u00e8re aquarelle dans l&rsquo;histoire de l&rsquo;art occidental qui soit une\u00a0<a title=\"Peinture de paysage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peinture_de_paysage\">peinture de paysage<\/a>\u00a0repr\u00e9sentant une vue d&rsquo;un lieu pr\u00e9cis<sup id=\"cite_ref-107\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-107\">107<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les aquarelles qu&rsquo;il r\u00e9alisa au cours de son voyage \u00e0 travers les Alpes, appartiennent d&rsquo;apr\u00e8s les chercheurs \u00e0 deux cat\u00e9gories et cela \u00e0 partir de crit\u00e8res botaniques\u00a0: celles qu&rsquo;il r\u00e9alisa en automne 1494 au cours du voyage aller vers Venise, et celles r\u00e9alis\u00e9es au printemps de 1495 lors du retour, lorsqu&rsquo;il eut pris connaissance de la peinture italienne. Dans ces derni\u00e8res, une assez grande diff\u00e9renciation est \u00e0 remarquer. On pourrait m\u00eame expliquer les diff\u00e9rences stylistiques en se basant exclusivement sur l&rsquo;\u00e9volution propre de D\u00fcrer, qui s&rsquo;int\u00e9ressa fr\u00e9quemment aux impressions paysagistes. Une grande partie des aquarelles \u2014\u00a0\u00e0 l&rsquo;exception sans doute de la\u00a0<i>Ville et Ch\u00e2teau d&rsquo;Arco<\/i>\u00a0\u2014 fut ainsi r\u00e9alis\u00e9e au cours du voyage aller. La\u00a0<i>Vue d&rsquo;<a title=\"Innsbruck\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Innsbruck\">Innsbruck<\/a><\/i>\u00a0est consid\u00e9r\u00e9e par les chercheurs<sup id=\"cite_ref-108\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-108\">108<\/a><\/sup>\u00a0comme la premi\u00e8re de la s\u00e9rie.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Portraits\">Portraits<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tr\u00e8s vite D\u00fcrer cherche \u00e0 aller plus loin dans le portrait, en direction d&rsquo;une description du mod\u00e8le certes physique, mais aussi psychologique. Gr\u00e2ce \u00e0 lui, le portrait germanique se teinte progressivement d&rsquo;une caract\u00e9risation in\u00e9dite<sup id=\"cite_ref-:10_109-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:10-109\">109<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pour parvenir \u00e0 ses fins, il se prend r\u00e9guli\u00e8rement comme mod\u00e8le. Ses proches sont \u00e9galement ses premi\u00e8res sources d&rsquo;inspiration, sa femme Agn\u00e8s ou ses parents. Autour de 1500, ses portraits dessin\u00e9s sont tr\u00e8s aboutis et tr\u00e8s recherch\u00e9s, comportant bien souvent des inscriptions. D\u00fcrer est alors l&rsquo;un des plus grands portraitistes de son temps, largement reconnu comme tel. Il d\u00e9veloppe \u00e0 Venise un style propre, pour des effigies relativement petites. Trac\u00e9es devant le mod\u00e8le, les portraits dessin\u00e9s peuvent \u00e9ventuellement servir la peinture, m\u00eame si la plupart d&rsquo;entre eux existent pour eux-m\u00eames. Le voyage aux Pays-Bas est l&rsquo;occasion d&rsquo;en produire un grand nombre, offerts en cadeau ou en \u00e9change d&rsquo;un lit ou d&rsquo;un d\u00eener, ou encore conserv\u00e9s dans son carnet de voyage<sup id=\"cite_ref-:10_109-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:10-109\">109<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le portrait grav\u00e9 arrive tardivement dans sa carri\u00e8re. \u00c0 l&rsquo;occasion de la Di\u00e8te d&#8217;empire d&rsquo;Augsbourg en 1518, alors qu&rsquo;il prend part \u00e0 la d\u00e9l\u00e9gation de la ville de Nuremberg et que toutes les personnalit\u00e9s de l&rsquo;Empire sont pr\u00e9sentes, D\u00fcrer s&rsquo;occupe abondamment de portraits, peints ou dessin\u00e9s, tout le monde voulant \u00eatre repr\u00e9sent\u00e9 par le grand peintre du temps. Il tire de cette s\u00e9rie, son premier portrait grav\u00e9 d&rsquo;un contemporain,\u00a0<i>Le cardinal Albrecht von Brandenburg, dit le \u00ab\u00a0Petit Cardinal\u00a0\u00bb<\/i><sup id=\"cite_ref-:10_109-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:10-109\">109<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S&rsquo;il n&rsquo;est pas le premier \u00e0 graver des portraits, il utilise en revanche le\u00a0<a title=\"Burin (gravure)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Burin_(gravure)\">burin<\/a>\u00a0pour conf\u00e9rer aux siens finesse psychologique et pr\u00e9cision physique. Jusqu&rsquo;en 1526, il ex\u00e9cute cinq grands portraits au burin de personnalit\u00e9s \u00e9minentes de son temps, Albrecht von Brandenburg \u00e0 nouveau, l&rsquo;\u00e9lecteur de Saxe\u00a0<a title=\"Portrait de Fr\u00e9d\u00e9ric le Sage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_de_Fr%C3%A9d%C3%A9ric_le_Sage\">Fr\u00e9d\u00e9ric le Sage<\/a>, l&rsquo;un de ses plus fid\u00e8les m\u00e9c\u00e8nes, son ami de toujours,\u00a0<a title=\"Willibald Pirckheimer (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Willibald_Pirckheimer_(D%C3%BCrer)\">Willibald Pirkheimer<\/a>, le th\u00e9ologien\u00a0<a title=\"Philipp Melanchthon (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philipp_Melanchthon_(D%C3%BCrer)\">Philipp Melanchthon<\/a>, proche de Luther, dont il admire les prises de position, et enfin\u00a0<a title=\"\u00c9rasme de Rotterdam (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89rasme_de_Rotterdam_(D%C3%BCrer)\">\u00c9rasmede Rotterdam<\/a>. Une seule xylographie, celle d&rsquo;<a title=\"Portrait d'Ulrich Varnb\u00fcler\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_d%27Ulrich_Varnb%C3%BCler\">Ulrich Varnb\u00fcler<\/a>, \u00e9tonne par son format imposant et son traitement aussi vigoureux que plastique. Ces portraits grav\u00e9s tardifs de personnages reconnus, relevant \u00e9galement du panth\u00e9on personnel d&rsquo;un peintre alors au sommet de son art, pouvaient \u00eatre diffus\u00e9s de mani\u00e8re large et concurrencer alors les m\u00e9dailles, en \u00e9tant notamment moins co\u00fbteux. Ils placent d\u00e9finitivement D\u00fcrer au centre de l&rsquo;Europe humaniste, celle des \u00e9changes intellectuels, spirituels, politiques et artistiques<sup id=\"cite_ref-:10_109-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:10-109\">109<\/a><\/sup>.<\/p>\n<ul class=\"gallery mw-gallery-packed\" style=\"text-align: justify;\">\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Portrait de sa m\u00e8re \u00e2g\u00e9e, Barbara (1514), fusain, un mois avant sa mort, pendant \u00e0 la beaut\u00e9 qu'il glorifie habituellement dans son \u0153uvre.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_Barbara_D%C3%BCrer,_die_Mutter_des_K%C3%BCnstlers_(1514).jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/fc\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Barbara_D%C3%BCrer%2C_die_Mutter_des_K%C3%BCnstlers_%281514%29.jpg\/219px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Barbara_D%C3%BCrer%2C_die_Mutter_des_K%C3%BCnstlers_%281514%29.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/fc\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Barbara_D%C3%BCrer%2C_die_Mutter_des_K%C3%BCnstlers_%281514%29.jpg\/329px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Barbara_D%C3%BCrer%2C_die_Mutter_des_K%C3%BCnstlers_%281514%29.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/fc\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Barbara_D%C3%BCrer%2C_die_Mutter_des_K%C3%BCnstlers_%281514%29.jpg\/438px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Barbara_D%C3%BCrer%2C_die_Mutter_des_K%C3%BCnstlers_%281514%29.jpg 2x\" alt=\"Portrait de sa m\u00e8re \u00e2g\u00e9e, Barbara (1514), fusain, un mois avant sa mort, pendant \u00e0 la beaut\u00e9 qu'il glorifie habituellement dans son \u0153uvre.\" width=\"146\" height=\"200\" data-file-width=\"4009\" data-file-height=\"5489\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><i>Portrait de sa m\u00e8re \u00e2g\u00e9e, Barbara<\/i>\u00a0(1514), fusain, un mois avant sa mort, pendant \u00e0 la beaut\u00e9 qu&rsquo;il glorifie habituellement dans son \u0153uvre.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Le cardinal Albrecht von Brandenburg, dit le \u00ab Petit Cardinal \u00bb, gravure sur cuivre au burin, 1519.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_Cardinal_Albrecht_of_Brandenburg_-_The_Small_Plate_-_1939.560_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a6\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Cardinal_Albrecht_of_Brandenburg_-_The_Small_Plate_-_1939.560_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg\/202px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Cardinal_Albrecht_of_Brandenburg_-_The_Small_Plate_-_1939.560_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a6\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Cardinal_Albrecht_of_Brandenburg_-_The_Small_Plate_-_1939.560_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg\/303px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Cardinal_Albrecht_of_Brandenburg_-_The_Small_Plate_-_1939.560_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a6\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Cardinal_Albrecht_of_Brandenburg_-_The_Small_Plate_-_1939.560_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg\/404px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Cardinal_Albrecht_of_Brandenburg_-_The_Small_Plate_-_1939.560_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg 2x\" alt=\"Le cardinal Albrecht von Brandenburg, dit le \u00ab Petit Cardinal \u00bb, gravure sur cuivre au burin, 1519.\" width=\"135\" height=\"200\" data-file-width=\"2291\" data-file-height=\"3400\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><i>Le cardinal Albrecht von Brandenburg, dit le \u00ab\u00a0Petit Cardinal\u00a0\u00bb<\/i>, gravure sur cuivre au burin, 1519.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Le cardinal Albrecht von Brandenburg, dit le \u00ab Petit Cardinal \u00bb, 1523.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_Cardinal_Albrecht_of_Brandenburg_-_The_Large_Plate_-_1939.561_-_Cleveland_Museum_of_Art.tif?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d7\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Cardinal_Albrecht_of_Brandenburg_-_The_Large_Plate_-_1939.561_-_Cleveland_Museum_of_Art.tif\/lossy-page1-223px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Cardinal_Albrecht_of_Brandenburg_-_The_Large_Plate_-_1939.561_-_Cleveland_Museum_of_Art.tif.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d7\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Cardinal_Albrecht_of_Brandenburg_-_The_Large_Plate_-_1939.561_-_Cleveland_Museum_of_Art.tif\/lossy-page1-334px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Cardinal_Albrecht_of_Brandenburg_-_The_Large_Plate_-_1939.561_-_Cleveland_Museum_of_Art.tif.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d7\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Cardinal_Albrecht_of_Brandenburg_-_The_Large_Plate_-_1939.561_-_Cleveland_Museum_of_Art.tif\/lossy-page1-445px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Cardinal_Albrecht_of_Brandenburg_-_The_Large_Plate_-_1939.561_-_Cleveland_Museum_of_Art.tif.jpg 2x\" alt=\"Le cardinal Albrecht von Brandenburg, dit le \u00ab Petit Cardinal \u00bb, 1523.\" width=\"149\" height=\"200\" data-file-width=\"3546\" data-file-height=\"4777\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><i>Le cardinal Albrecht von Brandenburg, dit le \u00ab\u00a0Petit Cardinal\u00a0\u00bb<\/i>, 1523.<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Autoportraits\">Autoportraits<\/h4>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fascin\u00e9 par le genre de l&rsquo;autoportrait, Albrecht D\u00fcrer est le premier \u00e0 en r\u00e9aliser une telle quantit\u00e9, que ce soit en peinture ou dessins. Ses autoportraits peints font tous preuve d&rsquo;une grande assurance et fiert\u00e9. Il semble que m\u00eame si D\u00fcrer a voulu laisser une trace glorieuse de sa vie \u00e0 travers ses nombreuses r\u00e9alisations, il y a \u00e9galement laiss\u00e9 transpara\u00eetre ses \u00e9motions et \u00e9tat d&rsquo;esprit du moment<sup id=\"cite_ref-AhrensBerger19947_110-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-AhrensBerger19947-110\">110<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ainsi, la plus ancienne de ses \u0153uvres conserv\u00e9es est son\u00a0<i><a title=\"Autoportrait \u00e0 l'\u00e2ge de 13 ans\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoportrait_%C3%A0_l%27%C3%A2ge_de_13_ans\">Autoportrait \u00e0 l&rsquo;\u00e2ge de 13 ans<\/a><\/i><sup id=\"cite_ref-:10_109-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:10-109\">109<\/a><\/sup>.<\/p>\n<ul class=\"gallery mw-gallery-packed\" style=\"text-align: justify;\">\n<li class=\"gallerycaption\">Liste des autoportraits de D\u00fcrer<\/li>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Autoportrait \u00e0 l'\u00e2ge de treize ans, 1484, Albertina, Vienne.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9a\/Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg\/157px-Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9a\/Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg\/236px-Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9a\/Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg\/315px-Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg 2x\" alt=\"Autoportrait \u00e0 l'\u00e2ge de treize ans, 1484, Albertina, Vienne.\" width=\"117\" height=\"167\" data-file-width=\"1453\" data-file-height=\"2076\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><i>Autoportrait \u00e0 l&rsquo;\u00e2ge de treize ans<\/i>, 1484,\u00a0<a title=\"Albertina (mus\u00e9e)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albertina_(mus%C3%A9e)\">Albertina<\/a>, Vienne.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Autoportrait au bandage, 1491-1492, Universit\u00e4tsbibliothek Erlangen-N\u00fcrnberg, Nuremberg.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Selbstbildnis_mit_Binde_(Duerer).jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f7\/Selbstbildnis_mit_Binde_%28Duerer%29.jpg\/232px-Selbstbildnis_mit_Binde_%28Duerer%29.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f7\/Selbstbildnis_mit_Binde_%28Duerer%29.jpg\/349px-Selbstbildnis_mit_Binde_%28Duerer%29.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f7\/Selbstbildnis_mit_Binde_%28Duerer%29.jpg\/464px-Selbstbildnis_mit_Binde_%28Duerer%29.jpg 2x\" alt=\"Autoportrait au bandage, 1491-1492, Universit\u00e4tsbibliothek Erlangen-N\u00fcrnberg, Nuremberg.\" width=\"172\" height=\"167\" data-file-width=\"1737\" data-file-height=\"1684\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><i>Autoportrait au bandage<\/i>, 1491-1492,\u00a0<a title=\"Biblioth\u00e8que universitaire d'Erlangen-Nuremberg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Biblioth%C3%A8que_universitaire_d%27Erlangen-Nuremberg\">Universit\u00e4tsbibliothek Erlangen-N\u00fcrnberg<\/a>, Nuremberg.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Autoportrait \u00e0 l'oreiller, 1491-1492, Metropolitan Museum of Art, New York.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Self-portrait-with-a-pillow-1103-mid.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/58\/Self-portrait-with-a-pillow-1103-mid.jpg\/170px-Self-portrait-with-a-pillow-1103-mid.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/58\/Self-portrait-with-a-pillow-1103-mid.jpg\/255px-Self-portrait-with-a-pillow-1103-mid.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/58\/Self-portrait-with-a-pillow-1103-mid.jpg\/339px-Self-portrait-with-a-pillow-1103-mid.jpg 2x\" alt=\"Autoportrait \u00e0 l'oreiller, 1491-1492, Metropolitan Museum of Art, New York.\" width=\"127\" height=\"167\" data-file-width=\"519\" data-file-height=\"688\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><i>Autoportrait \u00e0 l&rsquo;oreiller<\/i>, 1491-1492,\u00a0<a title=\"Metropolitan Museum of Art\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Metropolitan_Museum_of_Art\">Metropolitan Museum of Art<\/a>, New York.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Autoportrait, 1493.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c7\/Albrecht_D%C3%BCrer.jpg\/202px-Albrecht_D%C3%BCrer.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c7\/Albrecht_D%C3%BCrer.jpg\/303px-Albrecht_D%C3%BCrer.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c7\/Albrecht_D%C3%BCrer.jpg\/404px-Albrecht_D%C3%BCrer.jpg 2x\" alt=\"Autoportrait, 1493.\" width=\"150\" height=\"167\" data-file-width=\"1041\" data-file-height=\"1160\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><i>Autoportrait<\/i>, 1493.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Portrait de l'artiste tenant un chardon, 1493, mus\u00e9e du Louvre, Paris.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_duerer_selbstportr.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2b\/Albrecht_duerer_selbstportr.jpg\/170px-Albrecht_duerer_selbstportr.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2b\/Albrecht_duerer_selbstportr.jpg\/255px-Albrecht_duerer_selbstportr.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2b\/Albrecht_duerer_selbstportr.jpg\/340px-Albrecht_duerer_selbstportr.jpg 2x\" alt=\"Portrait de l'artiste tenant un chardon, 1493, mus\u00e9e du Louvre, Paris.\" width=\"127\" height=\"167\" data-file-width=\"1586\" data-file-height=\"2098\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><i>Portrait de l&rsquo;artiste tenant un chardon<\/i>, 1493,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Louvre\">mus\u00e9e du Louvre<\/a>, Paris.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Autoportrait aux gants, 1498, Prado, Madrid.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Self-portrait_of_Albert_D%C3%BCrer.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a7\/Self-portrait_of_Albert_D%C3%BCrer.jpg\/179px-Self-portrait_of_Albert_D%C3%BCrer.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a7\/Self-portrait_of_Albert_D%C3%BCrer.jpg\/270px-Self-portrait_of_Albert_D%C3%BCrer.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a7\/Self-portrait_of_Albert_D%C3%BCrer.jpg\/359px-Self-portrait_of_Albert_D%C3%BCrer.jpg 2x\" alt=\"Autoportrait aux gants\" width=\"133\" height=\"167\" data-file-width=\"19200\" data-file-height=\"24064\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><i><a title=\"Autoportrait aux gants\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoportrait_aux_gants\">Autoportrait aux gants<\/a><\/i>, 1498,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e du Prado\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Prado\">Prado<\/a>, Madrid.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Autoportrait, 1500, Alte Pinakothek, Munich.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:D%C3%BCrer_-_Selbstbildnis_im_Pelzrock_-_Alte_Pinakothek.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/68\/D%C3%BCrer_-_Selbstbildnis_im_Pelzrock_-_Alte_Pinakothek.jpg\/160px-D%C3%BCrer_-_Selbstbildnis_im_Pelzrock_-_Alte_Pinakothek.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/68\/D%C3%BCrer_-_Selbstbildnis_im_Pelzrock_-_Alte_Pinakothek.jpg\/240px-D%C3%BCrer_-_Selbstbildnis_im_Pelzrock_-_Alte_Pinakothek.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/68\/D%C3%BCrer_-_Selbstbildnis_im_Pelzrock_-_Alte_Pinakothek.jpg\/320px-D%C3%BCrer_-_Selbstbildnis_im_Pelzrock_-_Alte_Pinakothek.jpg 2x\" alt=\"Autoportrait, 1500, Alte Pinakothek, Munich.\" width=\"119\" height=\"167\" data-file-width=\"1454\" data-file-height=\"2043\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><i><a title=\"Autoportrait (D\u00fcrer, Munich)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoportrait_(D%C3%BCrer,_Munich)\">Autoportrait<\/a><\/i>, 1500,\u00a0<a title=\"Alte Pinakothek\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alte_Pinakothek\">Alte Pinakothek<\/a>, Munich.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Repr\u00e9sentation de D\u00fcrer dans La Vierge de la f\u00eate du Rosaire, 1506, Galerie nationale de Prague, Prague.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Rosenkranzfest_Selbstbildnis_Duerers.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/58\/Rosenkranzfest_Selbstbildnis_Duerers.jpg\/152px-Rosenkranzfest_Selbstbildnis_Duerers.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/58\/Rosenkranzfest_Selbstbildnis_Duerers.jpg\/228px-Rosenkranzfest_Selbstbildnis_Duerers.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/58\/Rosenkranzfest_Selbstbildnis_Duerers.jpg\/303px-Rosenkranzfest_Selbstbildnis_Duerers.jpg 2x\" alt=\"Repr\u00e9sentation de D\u00fcrer dans La Vierge de la f\u00eate du Rosaire, 1506, Galerie nationale de Prague, Prague.\" width=\"113\" height=\"167\" data-file-width=\"2386\" data-file-height=\"3536\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\">Repr\u00e9sentation de D\u00fcrer dans\u00a0<i>La Vierge de la f\u00eate du Rosaire<\/i>, 1506,\u00a0<a title=\"Galerie nationale de Prague\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Galerie_nationale_de_Prague\">Galerie nationale de Prague<\/a>, Prague.<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Autoportrait nu, 1509, Ch\u00e2teau de Weimar, Weimar.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Nude_self-portrait_by_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/99\/Nude_self-portrait_by_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg\/118px-Nude_self-portrait_by_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/99\/Nude_self-portrait_by_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg\/177px-Nude_self-portrait_by_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/99\/Nude_self-portrait_by_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg\/236px-Nude_self-portrait_by_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg 2x\" alt=\"Autoportrait nu, 1509, Ch\u00e2teau de Weimar, Weimar.\" width=\"88\" height=\"167\" data-file-width=\"2361\" data-file-height=\"4499\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\"><i>Autoportrait nu<\/i>, 1509,\u00a0<a title=\"Ch\u00e2teau de Weimar\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ch%C3%A2teau_de_Weimar\">Ch\u00e2teau de Weimar<\/a>, Weimar.<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Son\u00a0<i><a title=\"Autoportrait aux gants\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoportrait_aux_gants\">Autoportrait aux gants<\/a><\/i>\u00a0de 1498 le montre habill\u00e9 comme un noble v\u00e9nitien, conscient de sa valeur et de son rang. Des d\u00e9tails (une tenue vestimentaire trop accentu\u00e9e, un regard qui ne cadre pas avec la nonchalance de la coiffe) font penser que, probablement inconsciemment, D\u00fcrer fait passer le message qu&rsquo;il est, \u00e0 ce stade de sa vie, pr\u00eat \u00e0 jouer un r\u00f4le nouveau. Il peint ce tableau quatre ans apr\u00e8s son premier voyage en Italie, comme un renvoi \u00e0 son exp\u00e9rience v\u00e9nitienne actuelle, alors qu&rsquo;il a rencontr\u00e9\u00a0<a title=\"Giovanni Bellini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Bellini\">Giovanni Bellini<\/a>\u00a0et compris que l&rsquo;\u00e9tat de peintre pouvait conduire \u00e0 la libert\u00e9 spirituelle et une responsabilit\u00e9 sociale.\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0En simplifiant \u00e0 l&rsquo;extr\u00eame, la peinture semble vouloir dire\u00a0: \u00ab\u00a0\u00c0\u00a0<a title=\"Histoire de Venise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Histoire_de_Venise\">Venise<\/a>, j&rsquo;ai pris mesure de ma propre valeur et j&rsquo;attends maintenant que cette valeur soit ici reconnue, en Allemagne<sup id=\"cite_ref-AhrensBerger19948_111-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-AhrensBerger19948-111\">111<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Autoportrait (D\u00fcrer, Munich)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoportrait_(D%C3%BCrer,_Munich)\">Celui<\/a>\u00a0r\u00e9alis\u00e9 deux ans plus tard, en Allemagne, montre un peintre dans une forme plus religieuse, classiquement utilis\u00e9e \u00e0 cette \u00e9poque pour repr\u00e9senter le\u00a0<a title=\"J\u00e9sus-Christ\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/J%C3%A9sus-Christ\">Christ<\/a>. Il exprime ainsi probablement sa volont\u00e9 d&rsquo;indiquer qu&rsquo;il suit la voie du Seigneur. Profond\u00e9ment religieux et certainement frapp\u00e9 par les malheurs de l&rsquo;Allemagne de l&rsquo;\u00e9poque, D\u00fcrer est l\u00e0 bien davantage pr\u00e9occup\u00e9 par la vie apr\u00e8s sa mort. C&rsquo;est \u00e0 cette \u00e9poque qu&rsquo;il r\u00e9alise\u00a0<a title=\"L'Apocalypse (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Apocalypse_(D%C3%BCrer)\">la s\u00e9rie sur l&rsquo;apocalypse<\/a><sup id=\"cite_ref-AhrensBerger19949_112-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-AhrensBerger19949-112\">112<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans ces deux autoportraits, comme dans les autres, D\u00fcrer prend une distance avec la r\u00e9alit\u00e9, organise une mise en sc\u00e8ne th\u00e9\u00e2trale. Il ne parvient pas ou ne veut pas montrer qui il est r\u00e9ellement<sup id=\"cite_ref-AhrensBerger19949_112-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-AhrensBerger19949-112\">112<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Il se glisse aussi r\u00e9guli\u00e8rement dans ses \u0153uvres, pour affirmer son statut d&rsquo;artiste, comme dans\u00a0<i><a title=\"La Vierge de la f\u00eate du rosaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Vierge_de_la_f%C3%AAte_du_rosaire\">La Vierge de la f\u00eate du Rosaire<\/a><\/i>\u00a0ou le\u00a0<i><a title=\"L'Adoration de la Sainte Trinit\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Adoration_de_la_Sainte_Trinit%C3%A9\">Retable Landauer<\/a><\/i><sup id=\"cite_ref-:10_109-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:10-109\">109<\/a><\/sup><i>.<\/i><\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Nature\">Nature<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Durer_Young_Hare.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f4\/Durer_Young_Hare.jpg\/220px-Durer_Young_Hare.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f4\/Durer_Young_Hare.jpg\/330px-Durer_Young_Hare.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f4\/Durer_Young_Hare.jpg\/440px-Durer_Young_Hare.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"244\" data-file-width=\"850\" data-file-height=\"943\" \/><\/a><figcaption><i><a title=\"Le Li\u00e8vre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Li%C3%A8vre\">Le Li\u00e8vre<\/a><\/i>, 1502, Albertina, Vienne.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcrer est un infatigable observateur de la\u00a0<a title=\"Nature\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nature\">nature<\/a>. Il s&rsquo;int\u00e9resse \u00e0 ses prodigues, comme on le constate \u00e0 la lecture de son\u00a0<i>Journal aux Pays-Bas<\/i>, notamment quand il se rend en\u00a0<a title=\"Z\u00e9lande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Z%C3%A9lande\">Z\u00e9lande<\/a>\u00a0pour y voir une \u00e9norme\u00a0<a title=\"Baleine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Baleine\">baleine<\/a>\u00a0\u00e9chou\u00e9e, ou dans\u00a0<i><a title=\"Le Pourceau monstrueux de Landser\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Pourceau_monstrueux_de_Landser\">Le Pourceau monstrueux de Landser<\/a><\/i><sup id=\"cite_ref-DeldicqueVrand2022220_113-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-DeldicqueVrand2022220-113\">113<\/a><\/sup>. Il porte son int\u00e9r\u00eat sur les lions de\u00a0<a title=\"Gand\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gand\">Gand<\/a>, les singes et les perroquets qu&rsquo;il ach\u00e8te, au m\u00eame titre que les merveilles artistiques de la r\u00e9gion<sup id=\"cite_ref-:9_114-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:9-114\">114<\/a><\/sup>, ne se contentant jamais de fournir une description litt\u00e9rale de la nature, mais lui imprimant souvent un sens plus profond<sup id=\"cite_ref-DeldicqueVrand2022221_115-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-DeldicqueVrand2022221-115\">115<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La nature est pour D\u00fcrer \u00e0 la fois une source d&rsquo;inspiration et un exercice pratique. Il capture sur ses dessins de v\u00e9ritables morceaux de nature qui constituent pour lui un r\u00e9pertoire de motifs qu&rsquo;il r\u00e9emploie \u00e0 l&rsquo;occasion dans d&rsquo;autres compositions. Ce qui semble \u00eatre des fragments authentiques sont en v\u00e9rit\u00e9 des reprises, ex\u00e9cut\u00e9es dans l&rsquo;atelier et non sur le vif<sup id=\"cite_ref-:9_114-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:9-114\">114<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Hans Pleydenwurff\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hans_Pleydenwurff\">Hans Pleydenwurff<\/a>, qui domine la sc\u00e8ne artistique de Nuremberg \u00e0 partir du milieu du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"15\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XV<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, y a introduit la sensibilit\u00e9 de la peinture flamande ou celle de Cologne, qui portent un int\u00e9r\u00eat marqu\u00e9 \u00e0 la repr\u00e9sentation du vivant et du r\u00e9el. Schongauer y d\u00e9ploie des tr\u00e9sors de pr\u00e9cision\u00a0<a title=\"Botanique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Botanique\">botanique<\/a>\u00a0dans ses dessins \u00e0 la gouache ou \u00e0 l&rsquo;aquarelle. D\u00fcrer fait de la nature le protagoniste omnipr\u00e9sent dans ses images<sup id=\"cite_ref-:9_114-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:9-114\">114<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Il est tr\u00e8s t\u00f4t marqu\u00e9 par les paysages qu&rsquo;il rencontre lors de ses voyages dans les Alpes, sur le chemin de Venise, dans les villes d&rsquo;<a title=\"Innsbruck\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Innsbruck\">Innsbruck<\/a>, de\u00a0<a title=\"Trente (Italie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trente_(Italie)\">Trente<\/a>\u00a0, ou encore dans les environs de Nuremberg<sup id=\"cite_ref-:9_114-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:9-114\">114<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;<a title=\"Aquarelle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aquarelle\">aquarelle<\/a>\u00a0est le m\u00e9dium privil\u00e9gi\u00e9 avec lequel il figure la lumi\u00e8re changeante de ses paysages panoramiques. Ce sont des paysages inspir\u00e9s par le r\u00e9el mais totalement recompos\u00e9s qu&rsquo;il utilise comme arri\u00e8re-plan de ses gravures les plus c\u00e9l\u00e8bres, comme\u00a0<i><a title=\"N\u00e9m\u00e9sis (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/N%C3%A9m%C3%A9sis_(D%C3%BCrer)\">N\u00e9m\u00e9sis<\/a><\/i>\u00a0o\u00f9 est \u00e9voqu\u00e9e la silhouette de la ville de Klausen, dans la vall\u00e9e de l&rsquo;<a title=\"Isarco\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Isarco\">Eisack<\/a>, ou le\u00a0<a title=\"Ch\u00e2teau de Nuremberg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ch%C3%A2teau_de_Nuremberg\">ch\u00e2teau de Nuremberg<\/a>\u00a0face au\u00a0<i><a title=\"Le Monstre marin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Monstre_marin\">Monstre marin<\/a><\/i>, ou encore les fermes typiques de la campagne\u00a0<a title=\"Duch\u00e9 de Bavi\u00e8re-Munich\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Duch%C3%A9_de_Bavi%C3%A8re-Munich\">bavaroise<\/a>\u00a0dans\u00a0<i><a title=\"Le Fils prodigue parmi les pourceaux\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Fils_prodigue_parmi_les_pourceaux\">Le Fils prodigue parmi les pourceaux<\/a><\/i>. Dans tous ces paysages, le d\u00e9tail insuffle pittoresque et po\u00e9sie, tandis que l&rsquo;horizon permet de mesurer l&rsquo;\u00e9tendue de la cr\u00e9ation divine. L&rsquo;usage de la\u00a0<a title=\"Perspective lin\u00e9aire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Perspective_lin%C3%A9aire\">perspective<\/a>\u00a0math\u00e9matique ajoute un rendu cr\u00e9dible d&rsquo;une nature en r\u00e9alit\u00e9 compl\u00e8tement recompos\u00e9e par la gravure<sup id=\"cite_ref-:9_114-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:9-114\">114<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcrer s&rsquo;int\u00e9resse \u00e0 des sujets in\u00e9dits en mati\u00e8re d&rsquo;animaux, jadis consid\u00e9r\u00e9s comme n\u00e9gligeables. Certaines de ses aquarelles montrent une fascination pour les animaux morts, \u00e0 l&rsquo;instar de certains de ses contemporains comme Jacopo de&rsquo; Barbari ou Lucas Cranach l&rsquo;Ancien. Le dessin \u00e0 la plume lui permet de saisir une silhouette, un comportement qui intrigue. Sa gravure du\u00a0<i><a title=\"Rhinoc\u00e9ros de D\u00fcrer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rhinoc%C3%A9ros_de_D%C3%BCrer\">Rhinoc\u00e9ros<\/a><\/i>, une des plus populaires d\u00e8s sa cr\u00e9ation, pr\u00e9sente la puissance et la monumentalit\u00e9 de l&rsquo;animal occupant toute la feuille, accrues par le cadrage soigneusement choisi par l&rsquo;artiste<sup id=\"cite_ref-:9_114-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:9-114\">114<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Gravure\">Gravure<\/h2>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:D%C3%BCrer_Melancholia_I.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/18\/D%C3%BCrer_Melancholia_I.jpg\/170px-D%C3%BCrer_Melancholia_I.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/18\/D%C3%BCrer_Melancholia_I.jpg\/255px-D%C3%BCrer_Melancholia_I.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/18\/D%C3%BCrer_Melancholia_I.jpg\/340px-D%C3%BCrer_Melancholia_I.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"216\" data-file-width=\"3146\" data-file-height=\"4000\" \/><\/a><figcaption><i><a title=\"Melencolia I\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Melencolia_I\">Melencolia I<\/a><\/i>, gravure d&rsquo;Albrecht D\u00fcrer (1514)<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Son ma\u00eetre Michael Wolgemut est\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0responsable de la publication\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0de deux ouvrages xylographiques\u00a0: le\u00a0<i>Schatzbehalter<\/i>\u00a0(ou Tr\u00e9sor religieux) de\u00a0<a title=\"Stephan Fridolin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Stephan_Fridolin\">Stephan Fridolin<\/a>\u00a0en 1491 et\u00a0<i>La Chronique de Nuremberg<\/i>, une sorte de pr\u00e9cis historique publi\u00e9 en 1493 avec six cent cinquante-deux bois grav\u00e9s comprenant trois cents personnages diff\u00e9rents (d&rsquo;innombrables rois et papes, philosophes et scientifiques, et une riche s\u00e9rie de vues de villes, de paysages et de monast\u00e8res)<sup id=\"cite_ref-116\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-116\">116<\/a><\/sup>. Lorsqu&rsquo;il se consacre \u00e0 son tour, \u00e0 la publication de livres illustr\u00e9s o\u00f9 l&rsquo;image grav\u00e9e tient une place pr\u00e9dominante, D\u00fcrer s&rsquo;inscrit dans une sorte de tradition nurembergeoise d\u00e9j\u00e0 bien \u00e9tablie<sup id=\"cite_ref-:3_7-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:3-7\">7<\/a><\/sup>. En 1494, il d\u00e9couvre\u00a0<a title=\"Vitruve\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vitruve\">Vitruve<\/a>\u00a0et inclut le canon des proportions dans ses \u0153uvres grav\u00e9es.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00e8s ses premi\u00e8res ann\u00e9es d&rsquo;activit\u00e9, il se d\u00e9marque radicalement de la tradition nurembergeoise, qui ignore la\u00a0<a title=\"Chalcographie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chalcographie\">gravure sur cuivre<\/a>\u00a0au burin et limite celle sur bois au r\u00f4le d&rsquo;illustration du livre imprim\u00e9. L&rsquo;estampe, art la plupart du temps sans\u00a0<a title=\"Commanditaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Commanditaire\">commanditaire<\/a>, permet une innovation plus grande et une certaine \u00e9mancipation, d&rsquo;o\u00f9 de nombreux burins rel\u00e8vant d&rsquo;une\u00a0<a title=\"Iconographie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Iconographie\">iconographie<\/a>\u00a0complexe, parfois m\u00eame difficilement identifiable. Son ambition est aussi manifeste dans le soin qu&rsquo;il prend d&rsquo;apposer son monogramme de fa\u00e7on syst\u00e9matique, la pratique \u00e9tant nouvelle pour la xylographie. D\u00fcrer revendique l&rsquo;originalit\u00e9 de la cr\u00e9ation et promeut la notion de\u00a0<a title=\"Propri\u00e9t\u00e9 intellectuelle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Propri%C3%A9t%C3%A9_intellectuelle\">propri\u00e9t\u00e9 artistique<\/a>, notion formul\u00e9e explicitement dans l&rsquo;avertissement aux imitateurs qu&rsquo;il ins\u00e8re \u00e0 la fin des \u00e9ditions de 1511 de ses livres illustr\u00e9s<sup id=\"cite_ref-:3_7-6\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:3-7\">7<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le burin et le bois sont ses techniques de pr\u00e9dilection. Il affirme aussi sa volont\u00e9 de hisser la gravure au rang de la peinture lorsqu&rsquo;il signe son\u00a0<i>Apocalypse<\/i>\u00a0en tant que \u00ab\u00a0peintre\u00a0\u00bb (<i>pictor<\/i>). Il grave lui-m\u00eame ses burins, avec une virtuosit\u00e9 qui lui permet d&rsquo;obtenir de subtiles variations tonales offrant une palette vari\u00e9e de\u00a0<a title=\"D\u00e9grad\u00e9 de couleurs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9grad%C3%A9_de_couleurs\">d\u00e9grad\u00e9s<\/a>\u00a0de noir. En revanche, il d\u00e9l\u00e8gue certainement rapidement l&rsquo;\u00e9tape de la gravure de ses bois<sup id=\"cite_ref-:3_7-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:3-7\">7<\/a><\/sup>. D\u00fcrer ne participe pas aux exp\u00e9rimentations visant \u00e0 mettre au point un proc\u00e9d\u00e9 d&rsquo;impression en couleur men\u00e9es par Lucas Cranach et Hans Burgkmair alors qu&rsquo;il se montre particuli\u00e8rement curieux d&rsquo;autres innovations de son temps relatives \u00e0 l&rsquo;art de la gravure<sup id=\"cite_ref-:8_103-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:8-103\">103<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcrer s&rsquo;impose comme l&rsquo;un des premiers graveurs germaniques \u00e0 s&rsquo;approprier le proc\u00e9d\u00e9 de l&rsquo;<a title=\"Eau-forte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eau-forte\">eau-forte<\/a>\u00a0invent\u00e9 par\u00a0<a title=\"Daniel Hopfer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Daniel_Hopfer\">Daniel Hopfer<\/a>\u00a0vers 1500 \u00e0\u00a0<a title=\"Augsbourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Augsbourg\">Augsbourg<\/a>, avec les six eaux-fortes qu&rsquo;il publie entre 1515 et 1518. Il grave trois compositions int\u00e9gralement \u00e0 la\u00a0<a title=\"Pointe s\u00e8che\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pointe_s%C3%A8che\">pointe s\u00e8che<\/a>\u00a0en 1512, premier artiste \u00e0 travailler sa plaque exclusivement \u00e0 la pointe apr\u00e8s le\u00a0<a title=\"Ma\u00eetre du Livre de Raison\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ma%C3%AEtre_du_Livre_de_Raison\">Ma\u00eetre du Livre de Raison<\/a>\u00a0(ou Ma\u00eetre du Cabinet d&rsquo;Amsterdam), et \u00e0 donner de l&rsquo;ampleur \u00e0 cette technique en l&rsquo;appliquant \u00e0 des \u0153uvres de relativement grand format<sup id=\"cite_ref-:3_7-8\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:3-7\">7<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Martin Schongauer, le plus grand buriniste de son \u00e9poque, constitue sans doute l&rsquo;une des premi\u00e8res sources d&rsquo;inspiration pour le jeune graveur. L&rsquo;\u0153uvre de D\u00fcrer t\u00e9moigne aussi d&rsquo;une connaissance approfondie des burins du\u00a0<a title=\"Ma\u00eetre E. S.\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ma%C3%AEtre_E._S.\">Ma\u00eetre E. S.<\/a>, du\u00a0<a title=\"Ma\u00eetre de la Vie de saint Jean-Baptiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ma%C3%AEtre_de_la_Vie_de_saint_Jean-Baptiste\">Ma\u00eetre de la Vie de saint Jean-Baptiste<\/a>\u00a0et du\u00a0<a title=\"Ma\u00eetre L. Cz.\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ma%C3%AEtre_L._Cz.\">Ma\u00eetre L. Cz.<\/a>. L&rsquo;influence du Ma\u00eetre du Livre de Raison est perceptible dans ses \u0153uvres de jeunesse, notamment l&rsquo;<i>Oriental et sa femme<\/i>\u00a0et la\u00a0<i>Sainte Famille au papillon<\/i>\u00a0largement inspir\u00e9e de la\u00a0<i>Sainte Famille au rosier<\/i>\u00a0du ma\u00eetre anonyme<sup id=\"cite_ref-:3_7-9\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:3-7\">7<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Il tire aussi la le\u00e7on des grands graveurs du\u00a0<a title=\"Quattrocento\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Quattrocento\">Quattrocento<\/a>, le Ma\u00eetre de la s\u00e9rie E des\u00a0<i>Tarots dits de Mantegna<\/i>, Andrea Mantegna et\u00a0<a title=\"Antonio Pollaiuolo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antonio_Pollaiuolo\">Antonio Pollaiuolo<\/a>, dont la monumentale estampe grav\u00e9e, le\u00a0<i><a title=\"Combat d'hommes nus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Combat_d%27hommes_nus\">Combat d&rsquo;hommes nus<\/a><\/i>, est pour lui une r\u00e9f\u00e9rence majeure\u00a0: son\u00a0<i>Enl\u00e8vement des Sabines<\/i>, dessin\u00e9 en 1495, ne peut se comprendre sans les recherches du Florentin sur la repr\u00e9sentation de la nudit\u00e9 masculine\u00a0; plusieurs burins traduisent la connaissance que D\u00fcrer a de son \u0153uvre. D\u00fcrer reste toute sa carri\u00e8re profond\u00e9ment influenc\u00e9 par l&rsquo;art d&rsquo;Andrea Mantegna, dont il cite \u00e0 l&rsquo;envi les motifs dans plusieurs de ses bois ou de ses cuivres. Sa connaissance de l&rsquo;\u0153uvre de Mantegna est extr\u00eamement pr\u00e9cise, ainsi sa\u00a0<i>Vue du Val d&rsquo;Arco<\/i>\u00a0(vers 1495) s&rsquo;inspire des paysages rocheux de Mantegna, que l&rsquo;on trouve aussi bien dans ses peintures que dans ses gravures<sup id=\"cite_ref-:3_7-10\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:3-7\">7<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Deux s\u00e9ries de gravures sur bois font sa renomm\u00e9e, une\u00a0<i><a title=\"Petite Passion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Petite_Passion\">Petite Passion<\/a><\/i>\u00a0compos\u00e9e de 37 gravures et une\u00a0<i><a title=\"Grande Passion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grande_Passion\">Grande Passion<\/a><\/i>\u00a0de 15 gravures plus une feuille de titre. \u00c0 cela s&rsquo;ajoutent une\u00a0<i>Passion<\/i>\u00a0grav\u00e9e sur cuivre de seize feuilles, une\u00a0<i>Vie de Marie<\/i><sup id=\"cite_ref-117\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-117\">117<\/a><\/sup>\u00a0de 19 gravures sur bois et une feuille de titre, et surtout\u00a0<i>L&rsquo; Apocalypse<\/i>\u00a0rassemblant 15 gravures sur bois plus une feuille de titre.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Il sert de r\u00e9f\u00e9rence pour les graveurs italiens et nordiques qui lui succ\u00e8dent:\u00a0<a title=\"Jacopo de' Barbari\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacopo_de%27_Barbari\">Jacopo de&rsquo; Barbari<\/a>,\u00a0<a title=\"Giulio Campagnola\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giulio_Campagnola\">Giulio Campagnola<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Marcantonio Raimondi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marcantonio_Raimondi\">Marc-Antoine Raimondi<\/a>\u00a0ou les petits ma\u00eetres de\u00a0<a title=\"Nuremberg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nuremberg\">Nuremberg<\/a>\u00a0comme\u00a0<a title=\"Georg Pencz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georg_Pencz\">Georg Pencz<\/a>\u00a0et les fr\u00e8res\u00a0<a title=\"Barthel Beham\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Barthel_Beham\">Barthel Beham<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Hans Sebald Beham\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hans_Sebald_Beham\">Hans Sebald Beham<\/a><sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Aide:R\u00e9f\u00e9rence n\u00e9cessaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:R%C3%A9f%C3%A9rence_n%C3%A9cessaire\">[<abbr class=\"abbr\" title=\"r\u00e9f\u00e9rence\">r\u00e9f.<\/abbr>\u00a0souhait\u00e9e]<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Diffusion_de_l'humanisme_de_Nuremberg\"><span id=\"Diffusion_de_l.27humanisme_de_Nuremberg\"><\/span>Diffusion de l&rsquo;humanisme de Nuremberg<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">En 1496, Hans Johann Pickheimer, le p\u00e8re de l&rsquo;<a title=\"Hell\u00e9nisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hell%C3%A9nisme\">hell\u00e9niste<\/a>\u00a0et ami de D\u00fcrer Willibad Pickheimer, cr\u00e9e \u00e0\u00a0<a title=\"Nuremberg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nuremberg\">Nuremberg<\/a>, la\u00a0<i>Poetenschule<\/i>, un cercle\u00a0<a title=\"Humanisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Humanisme\">humaniste<\/a>\u00a0plut\u00f4t qu&rsquo;une \u00e9cole \u00e0 proprement parler, largement inspir\u00e9e de l&rsquo;<a title=\"Acad\u00e9mie platonicienne de Florence\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acad%C3%A9mie_platonicienne_de_Florence\">Acad\u00e9mie platonicienne de Florence<\/a>\u00a0dont les membres se r\u00e9unissaient autour de\u00a0<a title=\"Marsile Ficin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marsile_Ficin\">Marsile Ficin<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Cristoforo Landino\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cristoforo_Landino\">Cristoforo Landino<\/a>\u00a0dans les environs de\u00a0<a title=\"Florence\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Florence\">Florence<\/a>, \u00e0 la villa Careggi. D\u00e8s les ann\u00e9es 1490, les\u00a0<a title=\"Humanisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Humanisme\">humanistes<\/a>\u00a0de la\u00a0<i>Poetenschule<\/i>\u00a0ont pour ambition commune de transf\u00e9rer l&rsquo;h\u00e9g\u00e9monie culturelle du sud au nord des\u00a0<a title=\"Alpes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alpes\">Alpes<\/a>. Ce processus de transfert, la\u00a0<i>translatio artium<\/i>, implique de renouveler la po\u00e9sie et les arts en y int\u00e9grant l&rsquo;h\u00e9ritage antique afin de mieux rivaliser avec l&rsquo;<a title=\"Italie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italie\">Italie<\/a>, voire de la surpasser. D\u00fcrer nomme ce programme de \u00ab\u00a0renaissance\u00a0\u00bb culturelle port\u00e9 par\u00a0<a title=\"Conrad Celtes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Conrad_Celtes\">Conrad Celtes<\/a>,\u00a0<i>Widererwaxsung<\/i>. Pleinement int\u00e9gr\u00e9 au projet, il se charge, dans son r\u00f4le d&rsquo;artiste, de traduire en images cette r\u00e9novation culturelle germanique n\u00e9e dans l&rsquo;effervescence intellectuelle de Nuremberg, pour mieux la diffuser en Europe<sup id=\"cite_ref-:2_28-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:2-28\">28<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les gravures qu&rsquo;il ex\u00e9cute peu avant 1500, des estampes mythologiques peupl\u00e9es de\u00a0<a title=\"Nymphe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nymphe\">nymphes<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Satyre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Satyre\">satyres<\/a>, le cycle de\u00a0<i>L&rsquo;Apocalypse<\/i>\u00a0ou les gravures traitant de la vision extatique comme le\u00a0<i>Saint J\u00e9rome p\u00e9nitent<\/i>\u00a0(vers 1495),\u00a0<i>Le Fils prodigue<\/i>\u00a0et le Saint\u00a0<i>Eustache<\/i>, sont indissociables de cette ferveur po\u00e9tique et philosophique d&rsquo;inspiration n\u00e9oplatonicienne qui galvanise alors les \u00e9rudits de la\u00a0<i>Poetenschule<\/i>. Le succ\u00e8s imm\u00e9diat rencontr\u00e9 par ces gravures en\u00a0<a title=\"Italie du Nord\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italie_du_Nord\">Italie du Nord<\/a>\u00a0ainsi que leur r\u00e9interpr\u00e9tation par des graveurs comme\u00a0<a title=\"Giulio Campagnola\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giulio_Campagnola\">Giulio Campagnola<\/a>, Giovanni Battista Palumba,\u00a0<a title=\"Nicoletto de Mod\u00e8ne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicoletto_de_Mod%C3%A8ne\">Nicoletto de Mod\u00e8ne<\/a>\u00a0ou\u00a0<a title=\"Giovanni Antonio da Brescia\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Antonio_da_Brescia\">Giovanni Antonio da Brescia<\/a>\u00a0montrent \u00e0 quel point la circulation des images a permis d&rsquo;exporter l&rsquo;humanisme de Nuremberg au-del\u00e0 des fronti\u00e8res du monde germanique pour l&rsquo;inscrire dans un contexte europ\u00e9en<sup id=\"cite_ref-:2_28-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:2-28\">28<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans leurs \u00e9crits, les humanistes attribuent en partie \u00e0 la gravure, et en particulier \u00e0 Albrecht D\u00fcrer, un r\u00f4le d\u00e9cisif dans l&rsquo;accomplissement et le rayonnement, en Europe, de la renaissance culturelle germanique. En 1502, dans son\u00a0<i>Epithoma rerum Germanicarum usque ad nostra tempora<\/i>,\u00a0<a title=\"Jacques Wimpfeling\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Wimpfeling\">Jacques Wimpfeling<\/a>\u00a0s&rsquo;\u00e9tend sur l&rsquo;admiration dont font l&rsquo;objet les gravures de D\u00fcrer en Italie, de sorte qu&rsquo;elles sont compar\u00e9es aux \u0153uvres d&rsquo;<a title=\"Apelle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Apelle\">Apelle<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Parrhasios\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Parrhasios\">Parrhasios<\/a><sup id=\"cite_ref-:2_28-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:2-28\">28<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Commercialisation_et_protection_de_l'autorit\u00e9_artistique\"><span id=\"Commercialisation_et_protection_de_l.27autorit.C3.A9_artistique\"><\/span>Commercialisation et protection de l&rsquo;autorit\u00e9 artistique<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00e8s 1497, D\u00fcrer a recours \u00e0 des colporteurs charg\u00e9s de vendre ses gravures jusqu&rsquo;en Italie, reprenant une pratique venue du march\u00e9 du livre. Un contrat le lie \u00e0 ses trois colporteurs, qui fixe les montants de la vente minimum de chaque estampe et pr\u00e9voit l&rsquo;envoi de comptes rendus r\u00e9guliers, traduisant l&rsquo;implication de l&rsquo;artiste dans ces questions. Il se plaint \u00e0 plusieurs reprises des risques financiers qu&rsquo;il a \u00e0 recourir \u00e0 de tels interm\u00e9diaires. \u00c0 partir de 1505, il demande \u00e0 sa m\u00e8re, Barbara Holper, de s&rsquo;occuper du commerce \u00e0 Nuremberg et \u00e0 sa femme, Agn\u00e8s, des foires internationales. L&rsquo;organisation se r\u00e9v\u00e8le efficace et D\u00fcrer ne cache pas le profit que lui garantit ses estampes<sup id=\"cite_ref-:3_7-11\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:3-7\">7<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La revendication d&rsquo;un privil\u00e8ge de vente et de commercialisation \u00e9tait une pratique r\u00e9pandue sur le march\u00e9 du livre imprim\u00e9, que D\u00fcrer connait fort bien ayant particip\u00e9 en 1501 \u00e0 l&rsquo;illustration du premier livre ayant obtenu, \u00e0 Nuremberg, un privil\u00e8ge d&rsquo;impression. Il \u00e9largit consid\u00e9rablement le p\u00e9rim\u00e8tre de protection\u00a0: en tant qu&rsquo;\u00e9diteur, il interdit la vente des planches imprim\u00e9es, car cela constituerait un vol de son travail\u00a0; en tant que peintre, il en interdit toute copie, et non pas seulement celles qui reprennent son monogramme, car cela constituerait un vol de son talent personnel. Il \u00e9tablit ainsi la notion d&rsquo;autorit\u00e9 artistique et le besoin de la prot\u00e9ger<sup id=\"cite_ref-118\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-118\">118<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Copies\">Copies<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcrer est l&rsquo;artiste le plus copi\u00e9 de son temps. Christian Vogt recense pr\u00e8s de deux cent soixante copies ex\u00e9cut\u00e9es de son vivant, d&rsquo;apr\u00e8s estampes<sup id=\"cite_ref-:8_103-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:8-103\">103<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Alors que D\u00fcrer ne commence \u00e0 graver ses premiers burins et grands bois qu&rsquo;\u00e0 partir de 1496, les plus anciennes copies datent d&rsquo;avant la fin du si\u00e8cle, exceptionnellement pr\u00e9coces. Parmi elles figurent les \u0153uvres d&rsquo;<a title=\"Israhel van Meckenem\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Israhel_van_Meckenem\">Israhel van Meckenem<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Wenzel von Olm\u00fctz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wenzel_von_Olm%C3%BCtz\">Wenzel von Olm\u00fctz<\/a>, deux graveurs sp\u00e9cialis\u00e9s dans la copie des ma\u00eetres. Hieronymus Greff reprend sept de ses grandes xylographies de format folio. En revanche, les grands livres illustr\u00e9s sont presque int\u00e9gralement exclus de ce ph\u00e9nom\u00e8ne de copie, \u00e0 l&rsquo;exception d&rsquo;une copie de\u00a0<i>L&rsquo;Apocalypse<\/i>\u00a0publi\u00e9e en 1502 \u00e0 Strasbourg par Greff. Il semble bien que le privil\u00e8ge imp\u00e9rial revendiqu\u00e9 par D\u00fcrer pour ses livres illustr\u00e9s lui ait bel et bien garanti une certaine protection dans les limites de l&rsquo;Empire<sup id=\"cite_ref-:8_103-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:8-103\">103<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">De nombreux copistes affichent leur propre signature, les feuilles copi\u00e9es portent rarement le monogramme de D\u00fcrer. Il s&rsquo;agit donc pour le copiste, non de tromper l&rsquo;acheteur, mais de se confronter \u00e0 un mod\u00e8le particuli\u00e8rement inspirant ou constituant un d\u00e9fi sur le plan technique. Le choix des sujets \u00e0 copier se porte, sans doute pour des raisons commerciales, sur les sujets iconographiques susceptibles de se vendre ais\u00e9ment sur le march\u00e9 naissant de l&rsquo;estampe en feuille, comme\u00a0<i><a title=\"Les Amants et la Mort\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Amants_et_la_Mort\">Les Amants et la Mort<\/a><\/i>\u00a0ou\u00a0<i><a title=\"Les Quatre Sorci\u00e8res\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Quatre_Sorci%C3%A8res\">Les Quatre Sorci\u00e8res<\/a><\/i><sup id=\"cite_ref-:8_103-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:8-103\">103<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Travaux_th\u00e9oriques\"><span id=\"Travaux_th.C3.A9oriques\"><\/span>Travaux th\u00e9oriques<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans tous ses travaux th\u00e9oriques, afin de communiquer ses th\u00e9ories en langue allemande plut\u00f4t qu&rsquo;en\u00a0<a title=\"Latin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Latin\">latin<\/a>, D\u00fcrer utilise des expressions graphiques bas\u00e9es sur une\u00a0<a title=\"Langue vernaculaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Langue_vernaculaire\">langue vernaculaire<\/a>\u00a0et artisanale. Par exemple,\u00a0<i>Schneckenlinie<\/i>\u00a0(\u00ab\u00a0ligne d&rsquo;escargot\u00a0\u00bb) est son terme pour une forme en spirale. Ainsi, il contribue \u00e0 l&rsquo;expansion de la prose allemande que Luther a commenc\u00e9e avec sa traduction de la\u00a0<a title=\"Bible de Luther\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bible_de_Luther\">Bible<\/a><sup id=\"cite_ref-Panofsky1945_82-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Panofsky1945-82\">82<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00e9j\u00e0 artiste accompli, D\u00fcrer se rend en Italie en 1494 et rencontre Jacopo de&rsquo; Barbari qui l&rsquo;initie au r\u00f4le des math\u00e9matiques dans la\u00a0<a title=\"Perspective (repr\u00e9sentation)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Perspective_(repr%C3%A9sentation)\">perspective<\/a>\u00a0et \u00e0 l&rsquo;\u00e9tude des proportions du corps humain. D\u00fcrer se plonge alors dans les\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"\u00c9l\u00e9ments d'Euclide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89l%C3%A9ments_d%27Euclide\">\u00c9l\u00e9ments d&rsquo;Euclide<\/a><\/i>, dans le\u00a0<a title=\"Th\u00e9or\u00e8me de Pythagore\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9or%C3%A8me_de_Pythagore\">th\u00e9or\u00e8me de Pythagore<\/a>\u00a0et dans le trait\u00e9\u00a0<i><a title=\"De architectura\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/De_architectura\">De architectura<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Vitruve\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vitruve\">Vitruve<\/a>. Il s&rsquo;instruit aussi dans les travaux d&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Leone Battista Alberti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Leone_Battista_Alberti\">Leone Battista Alberti<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Luca Pacioli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luca_Pacioli\">Luca Pacioli<\/a>. Il met en pratique ses nouvelles connaissances dans ses \u0153uvres artistiques. Pour construire sa gravure\u00a0<i>Adam et \u00c8ve<\/i>, il pr\u00e9pare son \u0153uvre par un faisceau de droites et de cercles. Il analyse et d\u00e9veloppe la nouvelle th\u00e9orie de la perspective notamment dans ses illustrations pour\u00a0<i>La Vie de la vierge<\/i>. Le go\u00fbt d&rsquo;Albrecht D\u00fcrer pour les math\u00e9matiques se retrouve dans la gravure\u00a0<i>Melencolia<\/i>, image dans lequel il glisse un\u00a0<a title=\"Carr\u00e9 magique (math\u00e9matiques)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Carr%C3%A9_magique_(math%C3%A9matiques)\">carr\u00e9 magique<\/a>, un\u00a0<a title=\"Poly\u00e8dre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Poly%C3%A8dre\">poly\u00e8dre<\/a>\u00a0constitu\u00e9 de deux triangles \u00e9quilat\u00e9raux et six\u00a0<a title=\"Pentagone\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pentagone\">pentagones<\/a>\u00a0irr\u00e9guliers. Il s&rsquo;int\u00e9resse aussi aux\u00a0<a title=\"Notion de module\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Notion_de_module\">proportions<\/a>\u00a0(proportions du cheval et proportions du corps humain).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Il commence \u00e0 rassembler de la documentation pour r\u00e9diger un grand ouvrage sur les math\u00e9matiques et ses applications dans l&rsquo;art. Ce m\u00e9moire ne para\u00eetra jamais, mais les mat\u00e9riaux rassembl\u00e9s lui serviront pour ses autres trait\u00e9s.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Instructions_pour_la_mesure_\u00e0_la_r\u00e8gle_et_au_compas\"><span id=\"Instructions_pour_la_mesure_.C3.A0_la_r.C3.A8gle_et_au_compas\"><\/span><i>Instructions pour la mesure \u00e0 la r\u00e8gle et au compas<\/i><\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Duerer_Underweysung_der_Messung_018.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/07\/Duerer_Underweysung_der_Messung_018.jpg\/220px-Duerer_Underweysung_der_Messung_018.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/07\/Duerer_Underweysung_der_Messung_018.jpg\/330px-Duerer_Underweysung_der_Messung_018.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/07\/Duerer_Underweysung_der_Messung_018.jpg\/440px-Duerer_Underweysung_der_Messung_018.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"341\" data-file-width=\"2000\" data-file-height=\"3100\" \/><\/a><figcaption><i>Underweysung der Messung<\/i>, Instructions sur la mesure, 1525.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Son \u00e9crit majeur reste les\u00a0<i>Instructions pour la mesure \u00e0 la r\u00e8gle et au compas<\/i>\u00a0(1538)<sup id=\"cite_ref-119\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-119\">119<\/a><\/sup>, ou les\u00a0<i>Quatre livres sur la mesure<\/i>\u00a0(<i>Underweysung der Messung mit dem Zirckel und Richtscheyt<\/i>), o\u00f9 il d\u00e9veloppe en quatre livres les principales constructions g\u00e9om\u00e9triques comme la\u00a0<a title=\"Spirale d'Archim\u00e8de\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Spirale_d%27Archim%C3%A8de\">spirale d&rsquo;Archim\u00e8de<\/a>, la\u00a0<a title=\"Spirale logarithmique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Spirale_logarithmique\">spirale logarithmique<\/a>, la\u00a0<a title=\"Concho\u00efde\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Concho%C3%AFde\">concho\u00efde<\/a>, l&rsquo;<a title=\"\u00c9picyclo\u00efde\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89picyclo%C3%AFde\">\u00e9picyclo\u00efde<\/a>, le\u00a0<a title=\"Lima\u00e7on de Pascal\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lima%C3%A7on_de_Pascal\">lima\u00e7on de Pascal<\/a>, des\u00a0<a title=\"Construction \u00e0 la r\u00e8gle et au compas\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Construction_%C3%A0_la_r%C3%A8gle_et_au_compas\">constructions \u00e0 la r\u00e8gle et au compas<\/a>\u00a0approch\u00e9es des polygones r\u00e9guliers \u00e0 5, 7, 9, 11 ou 13 c\u00f4t\u00e9s et de la\u00a0<a title=\"Trisection de l'angle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trisection_de_l%27angle\">trisection de l&rsquo;angle<\/a>\u00a0et de la\u00a0<a title=\"Quadrature du cercle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Quadrature_du_cercle\">quadrature du cercle<\/a>, des constructions de solides g\u00e9om\u00e9triques (cylindre,\u00a0<a title=\"Poly\u00e8dre r\u00e9gulier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Poly%C3%A8dre_r%C3%A9gulier\">poly\u00e8dre r\u00e9gulier<\/a>), une th\u00e9orie de l&rsquo;ombre et de la perspective. Il laissera son nom sur un\u00a0<a title=\"Perspectographe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Perspectographe\">perspectographe<\/a>\u00a0simple \u00e0 \u0153illeton.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le premier livre se concentre sur la g\u00e9om\u00e9trie lin\u00e9aire. Les constructions g\u00e9om\u00e9triques de D\u00fcrer incluent les\u00a0<a title=\"H\u00e9lice (g\u00e9om\u00e9trie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%A9lice_(g%C3%A9om%C3%A9trie)\">h\u00e9lices<\/a>, les concho\u00efdes et les \u00e9picyclo\u00efdes. Il s&rsquo;inspire \u00e9galement d&rsquo;<a title=\"Apollonios de Perga\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Apollonios_de_Perga\">Apollonios de Perga<\/a>\u00a0et de\u00a0<i>Libellus super viginti duobus elementis conicis<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Johannes Werner\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johannes_Werner\">Johannes Werner<\/a>\u00a0(1522).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le deuxi\u00e8me livre aborde la g\u00e9om\u00e9trie bidimensionnelle, c&rsquo;est-\u00e0-dire la construction de\u00a0<a title=\"Polygone\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Polygone\">polygones<\/a>\u00a0r\u00e9guliers<sup id=\"cite_ref-Panofsky1945255_120-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Panofsky1945255-120\">120<\/a><\/sup>. D\u00fcrer pr\u00e9f\u00e8re les m\u00e9thodes de\u00a0<a title=\"Claude Ptol\u00e9m\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claude_Ptol%C3%A9m%C3%A9e\">Ptol\u00e9m\u00e9e<\/a>\u00a0\u00e0 celles d&rsquo;<a title=\"Euclide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Euclide\">Euclide<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le troisi\u00e8me livre applique ces principes de g\u00e9om\u00e9trie \u00e0 l&rsquo;<a title=\"Architecture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Architecture\">architecture<\/a>, \u00e0 l&rsquo;<a title=\"Ing\u00e9nierie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ing%C3%A9nierie\">ing\u00e9nierie<\/a>\u00a0et \u00e0 la\u00a0<a title=\"Typographie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Typographie\">typographie<\/a>. En architecture, D\u00fcrer cite Vitruve mais \u00e9labore ses propres conceptions et un\u00a0<a title=\"Ordre architectural\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ordre_architectural\">ordre architectural<\/a>\u00a0classique. En typographie, il d\u00e9peint la construction g\u00e9om\u00e9trique de l&rsquo;<a title=\"Alphabet latin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alphabet_latin\">alphabet latin<\/a>, en s&rsquo;appuyant sur l&rsquo;histoire de la typographie occidentale. Cependant, sa construction de l&rsquo;<a title=\"Alphabet gotique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alphabet_gotique\">alphabet gotique<\/a>\u00a0est bas\u00e9e sur un\u00a0<a title=\"Syst\u00e8me modulaire de repr\u00e9sentation\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syst%C3%A8me_modulaire_de_repr%C3%A9sentation\">syst\u00e8me modulaire de repr\u00e9sentation<\/a>\u00a0enti\u00e8rement diff\u00e9rent.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le quatri\u00e8me livre compl\u00e8te la progression du premier et du second en passant aux formes\u00a0<a title=\"Trois dimensions\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trois_dimensions\">tridimensionnelles<\/a>\u00a0et \u00e0 la construction des poly\u00e8dres. D\u00fcrer discute des cinq\u00a0<a title=\"Solide de Platon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Solide_de_Platon\">solides de Platon<\/a>, ainsi que des sept solides semi-r\u00e9guliers d&rsquo;<a title=\"Solide d'Archim\u00e8de\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Solide_d%27Archim%C3%A8de\">Archim\u00e8de<\/a>, ainsi que de plusieurs de sa propre invention.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcrer montre les objets comme des\u00a0<a title=\"Patron (g\u00e9om\u00e9trie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Patron_(g%C3%A9om%C3%A9trie)\">patrons<\/a>. Il discute de la\u00a0<a title=\"Duplication du cube\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Duplication_du_cube\">duplication du cube<\/a>\u00a0et passe \u00e0 la \u00ab\u00a0<i>construzione legittima<\/i>\u00a0\u00bb, une m\u00e9thode de repr\u00e9sentation d&rsquo;un cube en deux dimensions \u00e0 travers la\u00a0<a title=\"Perspective lin\u00e9aire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Perspective_lin%C3%A9aire\">perspective lin\u00e9aire<\/a>. On pense qu&rsquo;il est le premier \u00e0 avoir d\u00e9crit une technique de visualisation utilis\u00e9e dans les ordinateurs modernes, le\u00a0<a title=\"Ray tracing\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ray_tracing\">ray tracing<\/a>. C&rsquo;est \u00e0\u00a0<a title=\"Bologne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bologne\">Bologne<\/a>\u00a0que D\u00fcrer a appris (peut-\u00eatre par\u00a0<a title=\"Luca Pacioli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luca_Pacioli\">Luca Pacioli<\/a>\u00a0ou\u00a0<a title=\"Bramante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bramante\">Bramante<\/a>) les principes de la perspective lin\u00e9aire, et s&rsquo;est familiaris\u00e9 avec la \u00ab\u00a0<i>costruzione legittima<\/i>\u00a0\u00bb dans une description \u00e9crite de ces principes trouv\u00e9e uniquement, \u00e0 cette \u00e9poque, dans le trait\u00e9 non publi\u00e9 de\u00a0<a title=\"Piero della Francesca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Piero_della_Francesca\">Piero della Francesca<\/a>. Il connait \u00e9galement la \u00ab\u00a0construction abr\u00e9g\u00e9e\u00a0\u00bb telle que d\u00e9crite par Leon Battista Alberti et la construction g\u00e9om\u00e9trique des ombres, une technique de\u00a0<a title=\"L\u00e9onard de Vinci\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%C3%A9onard_de_Vinci\">L\u00e9onard de Vinci<\/a>. Bien que D\u00fcrer n&rsquo;ait fait aucune innovation dans ces domaines, il est remarquable en tant que premier Europ\u00e9en du Nord \u00e0 traiter les questions de repr\u00e9sentation visuelle de mani\u00e8re scientifique et avec une compr\u00e9hension des principes euclidiens. En plus de ces constructions g\u00e9om\u00e9triques, D\u00fcrer discute dans le dernier livre d&rsquo;<i>Underweysung der Messung<\/i>, un assortiment de m\u00e9canismes pour dessiner en perspective \u00e0 partir de mod\u00e8les, et fournit des illustrations sur bois de ces m\u00e9thodes qui sont souvent reproduites dans les discussions sur la perspective.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La\u00a0<a title=\"G\u00e9om\u00e9trie descriptive\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/G%C3%A9om%C3%A9trie_descriptive\">g\u00e9om\u00e9trie descriptive<\/a>\u00a0(\u00e0 l&rsquo;origine de la\u00a0<a title=\"Morphom\u00e9trie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Morphom%C3%A9trie\">morphom\u00e9trie<\/a>) n\u00e9cessaire \u00e0 la repr\u00e9sentation des corps dans l&rsquo;espace, initi\u00e9e par D\u00fcrer sera reprise, deux si\u00e8cles plus tard, par\u00a0<a title=\"Gaspard Monge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gaspard_Monge\">Gaspard Monge<\/a>, qui en fera un d\u00e9veloppement complet et artistique<sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Aide:R\u00e9f\u00e9rence n\u00e9cessaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:R%C3%A9f%C3%A9rence_n%C3%A9cessaire\">[<abbr class=\"abbr\" title=\"r\u00e9f\u00e9rence\">r\u00e9f.<\/abbr>\u00a0souhait\u00e9e]<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Quatre_livres_sur_les_proportions\"><i>Quatre livres sur les proportions<\/i><\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Quatre livres sur les proportions\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Quatre_livres_sur_les_proportions\">Quatre livres sur les proportions<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les\u00a0<i>Quatre livres sur les proportions<\/i>\u00a0(<i>Vier B\u00fccher von Menschlicher Proportion<\/i>), datant de 1528, regroupent le travail de D\u00fcrer sur les proportions humaines<sup id=\"cite_ref-121\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-121\">121<\/a><\/sup>. Ils contribu\u00e8rent \u00e0 importer dans l&rsquo;espace germanique la th\u00e9orie des proportions du corps humain d\u00e9velopp\u00e9 dans les travaux des artistes de l&rsquo;Antiquit\u00e9 et de la\u00a0<a title=\"Renaissance italienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Renaissance_italienne\">Renaissance italienne<\/a><sup id=\"cite_ref-DeldicqueVrand2022124_122-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-DeldicqueVrand2022124-122\">122<\/a><\/sup>.<\/p>\n<ul class=\"gallery mw-gallery-traditional\" style=\"text-align: justify;\">\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Page du titre de Vier B\u00fccher von menschlicher Proportion avec la signature du monogramme de l\u2019artiste\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:AlbrechtD%C3%BCrer01.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c1\/AlbrechtD%C3%BCrer01.jpg\/114px-AlbrechtD%C3%BCrer01.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c1\/AlbrechtD%C3%BCrer01.jpg\/171px-AlbrechtD%C3%BCrer01.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c1\/AlbrechtD%C3%BCrer01.jpg\/228px-AlbrechtD%C3%BCrer01.jpg 2x\" alt=\"Page du titre de Vier B\u00fccher von menschlicher Proportion avec la signature du monogramme de l\u2019artiste\" width=\"114\" height=\"140\" data-file-width=\"1158\" data-file-height=\"1422\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\">Page du titre de\u00a0<i>Vier B\u00fccher von menschlicher Proportion<\/i>\u00a0avec la signature du monogramme de l\u2019artiste<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"D\u00fcrer utilise souvent des projections orthographiques multivues\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Durer_foot.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0f\/Durer_foot.jpg\/140px-Durer_foot.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0f\/Durer_foot.jpg\/210px-Durer_foot.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0f\/Durer_foot.jpg\/280px-Durer_foot.jpg 2x\" alt=\"D\u00fcrer utilise souvent des projections orthographiques multivues\" width=\"140\" height=\"84\" data-file-width=\"1656\" data-file-height=\"999\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\">D\u00fcrer utilise souvent des projections orthographiques multivues<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"\u00c9tude de D\u00fcrer sur les proportions humaines\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Durer_face_transforms.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/eb\/Durer_face_transforms.jpg\/135px-Durer_face_transforms.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/eb\/Durer_face_transforms.jpg\/203px-Durer_face_transforms.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/eb\/Durer_face_transforms.jpg\/270px-Durer_face_transforms.jpg 2x\" alt=\"\u00c9tude de D\u00fcrer sur les proportions humaines\" width=\"135\" height=\"140\" data-file-width=\"1596\" data-file-height=\"1652\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\">\u00c9tude de D\u00fcrer sur les proportions humaines<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Livre_sur_la_fortification\"><i>Livre sur la fortification<\/i><\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">En 1527, D\u00fcrer publie \u00e9galement\u00a0<i>Diverses le\u00e7ons sur la fortification des villes, des ch\u00e2teaux et des localit\u00e9s<\/i>\u00a0(<i>Etliche Underricht zu Befestigung der Stett, Schloss und Flecken<\/i>). Il est imprim\u00e9 \u00e0 Nuremberg, probablement par\u00a0<a title=\"Hieronymus Andreae\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hieronymus_Andreae\">Hieronymus Andreae<\/a>\u00a0et r\u00e9imprim\u00e9 en 1603 par Johan Janssenn \u00e0\u00a0<a title=\"Arnhem\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arnhem\">Arnhem<\/a>. En 1535, il est \u00e9galement \u00e9t\u00e9 traduit en latin comme\u00a0<i>Sur les villes, les forts et les ch\u00e2teaux, con\u00e7u et renforc\u00e9 par plusieurs mani\u00e8res\u00a0: pr\u00e9sent\u00e9 pour l&rsquo;h\u00e9bergement le plus n\u00e9cessaire de la guerre<\/i>\u00a0(<i>De vrbibus, arcibus, castellisque condendis, ac muniendis rationes aliquot\u00a0: praesenti bellorum necessitati accommodatissimae<\/i>), publi\u00e9 par\u00a0<a title=\"Chr\u00e9tien Wechel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chr%C3%A9tien_Wechel\">Chr\u00e9tien Wechel<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paris\">Paris<\/a><sup id=\"cite_ref-123\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-123\">123<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le travail est moins th\u00e9orique que ses autres travaux, et est rapidement \u00e9clips\u00e9 par la th\u00e9orie italienne de la\u00a0<a title=\"Syst\u00e8me S\u00e9r\u00e9 de Rivi\u00e8res\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syst%C3%A8me_S%C3%A9r%C3%A9_de_Rivi%C3%A8res\">fortification polygonale<\/a>\u00a0(la\u00a0<i>trace italienne<\/i>, voir\u00a0<a title=\"Fortification bastionn\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fortification_bastionn%C3%A9e\">fortification bastionn\u00e9e<\/a>), bien que ses conceptions semblent avoir eu une certaine influence dans les terres allemandes orientales et jusque dans le Pays\u00a0<a title=\"Baltes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Baltes\">Baltes<\/a>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Fechtbuch\"><i>Fechtbuch<\/i><\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcrer cr\u00e9e de nombreux croquis et gravures sur bois de soldats et de\u00a0<a title=\"Chevalerie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chevalerie\">chevaliers<\/a>\u00a0au cours de sa vie. Le manuscrit d&rsquo;un\u00a0<i><a title=\"Fechtbuch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fechtbuch\">Fechtbuch<\/a><\/i>\u00a0(Cod. HS 26-232) de 1512, dont la couverture porte l&rsquo;inscription OPUS ALBERTI DURERI\u00a0<i>(\u0153uvre d&rsquo;Albrecht D\u00fcrer)<\/i>, contient 200 feuilles de parchemin grand format de dessins color\u00e9s \u00e0 la plume et \u00e0 l&rsquo;encre avec des sc\u00e8nes de\u00a0<a title=\"Lutte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lutte\">lutteurs<\/a>\u00a0et d&rsquo;escrimeurs. Il est difficile de savoir si les dessins \u00e9taient destin\u00e9s \u00e0 \u00eatre une \u0153uvre ind\u00e9pendante ou \u00e0 servir de mod\u00e8le pour un livre d&rsquo;<a title=\"Escrime\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Escrime\">escrime<\/a>\u00a0imprim\u00e9 avec des gravures sur bois qui n&rsquo;a jamais \u00e9t\u00e9 r\u00e9alis\u00e9. Il n&rsquo;est pas possible de prouver que l&#8217;empereur Maximilien en est le m\u00e9c\u00e8ne, mais cela semble probable<sup id=\"cite_ref-124\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-124\">124<\/a><\/sup>. Dans le cadre de ses efforts pour obtenir le patronage de Maximilien, en utilisant des manuscrits existants du groupe de Nuremberg comme r\u00e9f\u00e9rence, son atelier produit le volumineux\u00a0<i>\u039f\u03c0\u03bb\u03bf\u03b4\u03b9\u03b4\u03b1\u03c3\u03ba\u03b1\u03bb\u03b9\u03b1 sive Armorvm Tractandorvm Meditatio Alberti Dvreri<\/i>\u00a0(<i>Entra\u00eenement aux armes ou M\u00e9ditation d&rsquo;Albrecht D\u00fcrer sur le maniement des armes<\/i>)<sup id=\"cite_ref-:5_125-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:5-125\">125<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Il est \u00e9galement envisag\u00e9 qu&rsquo;un autre manuscrit bas\u00e9 sur les textes de Nuremberg ainsi que sur l&rsquo;une des \u0153uvres de\u00a0<a title=\"Hans Talhoffer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hans_Talhoffer\">Hans Talhoffer<\/a>, le\u00a0<i>Livre d&rsquo;Images Berlin<\/i>\u00a0sans titre (Libr. Pict. A.83), aient pris naissance dans son atelier \u00e0 cette \u00e9poque. Ces croquis et aquarelles montrent la m\u00eame attention aux d\u00e9tails et aux proportions humaines que les autres travaux de D\u00fcrer, et ses illustrations de\u00a0<a title=\"Grappin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grappin\">grappin<\/a>, d&rsquo;\u00e9p\u00e9e longue, de\u00a0<a title=\"Poignard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Poignard\">poignard<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Messer (arme)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messer_(arme)\">messer<\/a>\u00a0sont celles pr\u00e9sentant le plus de qualit\u00e9 parmi tous les manuels d&rsquo;<a title=\"Escrime\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Escrime\">escrime<\/a><sup id=\"cite_ref-:5_125-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:5-125\">125<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Fortune_critique\">Fortune critique<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00e9l\u00e8bre de son vivant, D\u00fcrer a \u00e9t\u00e9 d&rsquo;autant plus encens\u00e9, apr\u00e8s sa mort, que les \u00e9coles italienne et hollandaise dominaient la peinture.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, il repr\u00e9sente, pour les romantiques et les nationalistes, le g\u00e9nie allemand dans les beaux-arts. Vers le milieu du si\u00e8cle,\u00a0<a title=\"Gustav Friedrich Waagen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustav_Friedrich_Waagen\">Gustav Friedrich Waagen<\/a>\u00a0\u00e9crit\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0les \u0153uvres de D\u00fcrer attirent en tant que reflets d&rsquo;un esprit noble, pur, vrai, authentiquement germanique<sup id=\"cite_ref-Waagen_126-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Waagen-126\">126<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans le travail critique qui succ\u00e8de \u00e0 cette ferveur se d\u00e9tachent les observations stylistiques de\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#W%C3%B6lfflin1905\">Heinrich W\u00f6lfflin (1905)<\/a>, qui replace l&rsquo;artiste dans l&rsquo;<a title=\"Zeitgeist\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Zeitgeist\">esprit de son temps<\/a>, o\u00f9 les pr\u00e9c\u00e9dents ne voyaient que l&rsquo;intemporel\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Volkgeist\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Volkgeist\">esprit d&rsquo;un peuple<\/a>. W\u00f6lfflin note en particulier la transformation du style de D\u00fcrer lors de ses voyages en Italie, o\u00f9 il interpr\u00e8te \u00e0 sa mani\u00e8re les principes de l&rsquo;art de la Renaissance. D\u00fcrer r\u00e9pond par une r\u00e9flexion originale \u00e0 la question de la beaut\u00e9 id\u00e9ale et des proportions, pos\u00e9e en Italie plus qu&rsquo;en Europe du Nord. Panofsky<sup id=\"cite_ref-127\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-127\">127<\/a><\/sup>\u00a0applique ses m\u00e9thodes\u00a0<a title=\"Iconologie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Iconologie\">iconologiques<\/a>\u00a0et met \u00e0 son profit ses recherches sur la vie et la pens\u00e9e de D\u00fcrer, ainsi que ses rapports avec l&rsquo;Italie pour mettre en relief diff\u00e9rentes \u00e9tapes du d\u00e9veloppement stylistique de D\u00fcrer, \u00e9tudi\u00e9 \u00e0 la fois dans son ensemble et dans la multiplicit\u00e9 de ses manifestations.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Des_humanistes_aux_romantiques\">Des humanistes aux romantiques<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">De l&rsquo;<i><a title=\"Apelle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Apelle\">Apelle<\/a><\/i>\u00a0des humanistes au \u00ab\u00a0gothique\u00a0\u00bb des baroques, du brave homme de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Goethe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Goethe\">Goethe<\/a>\u00a0au g\u00e9nie romantique, du serviteur du\u00a0<a title=\"Mouvement nazar\u00e9en\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mouvement_nazar%C3%A9en\">mouvement nazar\u00e9en<\/a>\u00a0aux protestants des historiens du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, au\u00a0<i><a title=\"Faust\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Faust\">Faust<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Friedrich Nietzsche\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Friedrich_Nietzsche\">Nietzsche<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Thomas Mann\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Thomas_Mann\">Thomas Mann<\/a>, quatre si\u00e8cles de culture allemande vont se refl\u00e9ter\u00a0: le d\u00e9sir d&rsquo;universalit\u00e9, la tendance \u00e0 l&rsquo;abstraction, le besoin de normes et de lois morales, et en m\u00eame temps l&rsquo;individualisme, le r\u00e9alisme, l&rsquo;inqui\u00e9tude et la r\u00e9bellion. Une figure embl\u00e9matique en somme\u00a0: ce n&rsquo;est pas pour rien que\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Goethe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Goethe\">Goethe<\/a>, dans un moment d&rsquo;abandon, avoue se reconna\u00eetre dans la destin\u00e9e du peintre\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0avec la diff\u00e9rence que je sais me tirer d&rsquo;affaire un peu mieux que lui<sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Aide:R\u00e9f\u00e9rence n\u00e9cessaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:R%C3%A9f%C3%A9rence_n%C3%A9cessaire\">[<abbr class=\"abbr\" title=\"r\u00e9f\u00e9rence\">r\u00e9f.<\/abbr>\u00a0souhait\u00e9e]<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>, dit-il avec une esp\u00e8ce de m\u00e9lancolie.<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u00ab\u00a0L&rsquo;admiration se change bient\u00f4t en une profonde \u00e9motion quand on songe au lieu de quelles navrantes vicissitudes une si \u00e9tonnante quantit\u00e9 de sublimes conceptions virent le jour. Je comparerais volontiers ce grand artiste \u00e0 un arbre, qui, poussant sur un sol aride, plus battu qu&rsquo;il n&rsquo;est f\u00e9cond\u00e9 par le soleil et par la pluie, ne laisse pas de triompher des \u00e9l\u00e9ments, gr\u00e2ce \u00e0 sa robuste nature\u00a0: sa rude \u00e9corce est h\u00e9riss\u00e9e de n\u0153uds et de rugosit\u00e9s, mais une s\u00e8ve vigoureuse l&#8217;emporte et sa cime se couronne d&rsquo;un riche et \u00e9pais feuillage.\u00a0\u00bb<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2014\u00a0Gustav Friedrich Waagen<sup id=\"cite_ref-128\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-128\">128<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Il y a dans la litt\u00e9rature consacr\u00e9e \u00e0 D\u00fcrer des m\u00e9taphores plus g\u00e9niales, des formules plus brillantes, mais le jugement de Waagen m\u00e9rite d&rsquo;\u00eatre retenu parce qu&rsquo;il permet de rep\u00e9rer certains des th\u00e8mes fondamentaux repris par la critique depuis trois si\u00e8cles\u00a0: l&rsquo;importance de l&rsquo;homme, de l&rsquo;\u00e9l\u00e9ment biographique\u00a0; les difficult\u00e9s dues au milieu\u00a0; la r\u00e9f\u00e9rence \u00e0 l&rsquo;Italie, les d\u00e9fauts (s\u00e9cheresse, duret\u00e9 du trait \u2014 prise pour un manque de sensibilit\u00e9 \u00e0 la beaut\u00e9 formelle \u2014 couleurs maigres, m\u00e9talliques, compositions incertaines) et les qualit\u00e9s (invention, culture scientifique, vari\u00e9t\u00e9 de techniques), th\u00e8mes aux variations innombrables et toujours reconnaissables m\u00eame sous des formulations les plus diverses.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;homme a toujours int\u00e9ress\u00e9. Doux, aimable, pieux, honn\u00eate, fid\u00e8le, loyal, ces \u00e9pith\u00e8tes sont fix\u00e9es dans les d\u00e9cennies qui suivirent son d\u00e9c\u00e8s par des \u00e9loges dont l&rsquo;\u00e9poque offre peu d&rsquo;autres exemples. Plus tard, la publication des lettres, journaux et autres \u00e9crits biographiques aurait pu, sinon alt\u00e9rer, du moins estomper ce portrait de convention\u00a0: des \u00e9l\u00e9ments de bizarreries, d&rsquo;excentricit\u00e9s, \u00e0 c\u00f4t\u00e9 de faiblesses inexplicables, d&rsquo;infantilismes, pouvaient venir compl\u00e9ter les images trop aust\u00e8res ou trop suaves que proposent les c\u00e9l\u00e8bres autoportraits.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00ab\u00a0Pauvre D\u00fcrer\u00a0\u00bb, note\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Goethe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Goethe\">Goethe<\/a>\u00a0\u00e0 Bologne le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1786-10-18\" data-sort-value=\"1786-10-18\">18 octobre 1786<\/time>, \u00ab\u00a0penser qu&rsquo;\u00e0 Venise il se trompa dans ses comptes et signa avec ces pr\u00eatres un contrat tel qu&rsquo;il lui fit perdre des semaines et des mois\u00a0! Et durant son voyage en Hollande, il \u00e9changea contre des perroquets, des \u0153uvres superbes, avec lesquels il esp\u00e9rait faire fortune\u00a0; et pour \u00e9conomiser les pourboires, il fit le portrait des domestiques qui lui avaient apport\u00e9 un plat de fruits. Ce pauvre diable d&rsquo;artiste me fait une peine infinie parce que, au fond, sa destin\u00e9e est aussi la mienne\u00a0; \u00e0 la diff\u00e9rence que je sais me tirer d&rsquo;affaire un peu mieux que lui\u00a0\u00bb. Ces paroles, o\u00f9 la commis\u00e9ration le dispute \u00e0 la provocation, n&rsquo;eurent pas d&rsquo;\u00e9cho.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pour\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"August Wilhelm Schlegel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/August_Wilhelm_Schlegel\">August Wilhelm Schlegel<\/a>, D\u00fcrer est le\u00a0<a title=\"William Shakespeare\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/William_Shakespeare\">William Shakespeare<\/a>, le\u00a0<a title=\"Jakob B\u00f6hme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jakob_B%C3%B6hme\">Jakob B\u00f6hme<\/a>, le\u00a0<a title=\"Martin Luther\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Martin_Luther\">Luther<\/a>\u00a0de la peinture.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le\u00a0<a title=\"Mouvement nazar\u00e9en\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mouvement_nazar%C3%A9en\">mouvement nazar\u00e9en<\/a>\u00a0commen\u00e7a aussit\u00f4t apr\u00e8s\u00a0:\u00a0<a title=\"Franz Pforr\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Franz_Pforr\">Franz Pforr<\/a>, chef de la confr\u00e9rie, le consid\u00e9rait comme un mod\u00e8le unique, indispensable \u00e0 un art original et moderne.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Peter_von_Cornelius_2.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/69\/Peter_von_Cornelius_2.jpg\/170px-Peter_von_Cornelius_2.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/69\/Peter_von_Cornelius_2.jpg\/255px-Peter_von_Cornelius_2.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/69\/Peter_von_Cornelius_2.jpg\/340px-Peter_von_Cornelius_2.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"212\" data-file-width=\"2092\" data-file-height=\"2606\" \/><\/a><figcaption>Cornelius vers 1850.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Peter von Cornelius\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peter_von_Cornelius\">Peter von Cornelius<\/a>, p\u00e8re de la formule \u00ab\u00a0ardent et aust\u00e8re\u00a0\u00bb qui caract\u00e9risa longtemps l&rsquo;art de la peinture de Nuremberg, organisa chez lui, en 1815<sup id=\"cite_ref-129\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-129\">129<\/a><\/sup>, une f\u00eate pour c\u00e9l\u00e9brer l&rsquo;anniversaire du g\u00e9nie. Une couronne de ch\u00eane, charg\u00e9e de palettes, pinceaux, compas et burins aur\u00e9ole le portrait du ma\u00eetre\u00a0; sur une table, des estampes et des gravures, comme sur un autel. On donne lecture d&rsquo;un fragment autobiographique et un toast solennel scelle la d\u00e9cision de comm\u00e9morer dor\u00e9navant cette date. La c\u00e9r\u00e9monie est relat\u00e9e par\u00a0<a title=\"Johann Friedrich Overbeck\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johann_Friedrich_Overbeck\">Johann Friedrich Overbeck<\/a>\u00a0qui, vers 1840, devait peindre un grand\u00a0<i>Triomphe de la Religion dans les Arts<\/i>\u00a0ou\u00a0<i>L&rsquo;Alliance de l&rsquo;\u00c9glise et des Arts<\/i>, o\u00f9 D\u00fcrer figure \u00e0 la place d&rsquo;honneur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;illustrateur de l\u2019<i>Apocalypse<\/i>\u00a0est non seulement le gardien de la vertu et de la d\u00e9cence, l&rsquo;auteur d&rsquo;\u0153uvres tr\u00e8s chastes, mais aussi un champion de l&rsquo;\u00c9glise catholique. L&rsquo;<i>Autoportrait<\/i>\u00a0dit \u00ab\u00a0\u00e0 la fourrure\u00a0\u00bb (1500), aujourd&rsquo;hui \u00e0 Munich, qui le repr\u00e9sente dans l&rsquo;attitude du R\u00e9dempteur, la coiffure compos\u00e9e d&rsquo;innombrables tresses fris\u00e9es, la barbe courte, les moustaches longues, souples, encadrant la bouche humide, est le manifeste de la nouvelle \u00e9cole. L&rsquo;image mi\u00e8vre du Teuton d\u00e9vot se superpose \u00e0 celle du ma\u00eetre propre, infatigable, ing\u00e9nieux, aux talents multiples, de bonne trempe allemande.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Avec les festivit\u00e9s organis\u00e9es en 1828 \u00e0 Nuremberg, Berlin et Munich pour le troisi\u00e8me centenaire de sa mort, se fixent les traits d&rsquo;un D\u00fcrer styl\u00e9\u00a0<a title=\"Biedermeier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Biedermeier\">Biedermeier<\/a>, tel que le repr\u00e9sente le monument de\u00a0<a title=\"Christian Daniel Rauch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Christian_Daniel_Rauch\">Christian Daniel Rauch<\/a>, inaugur\u00e9 la m\u00eame ann\u00e9e \u00e0 Nuremberg. On entrevoit le visage derri\u00e8re les volutes, des tourbillons, des spirales de cheveux\u00a0; la grande robe sort de chez le costumier, le mod\u00e8le pose comme un s\u00e9nateur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La description que fait\u00a0<a title=\"Gottfried Keller\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gottfried_Keller\">Gottfried Keller<\/a>, dans\u00a0<i>Henri le Vert<\/i>, du Carnaval des Artistes de Munich en 1840, avec D\u00fcrer qui ferme le cort\u00e8ge au milieu des symboles et des personnifications d\u00e9montre l&rsquo;\u00e9poque o\u00f9 l&rsquo;on arrive aux simplifications et aux r\u00e9ductions les plus arbitraires de l&rsquo;homme et de l&rsquo;\u0153uvre.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Apr\u00e8s avoir balanc\u00e9 des ann\u00e9es entre admiration et r\u00e9probation,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Goethe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Goethe\">Goethe<\/a>\u00a0s&rsquo;extasie devant les dessins \u00e0 la plume qui ornent les feuillets conserv\u00e9s \u00e0 Munich du\u00a0<i>Livre d&rsquo;Heures<\/i>\u00a0de Maximilien\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cet engouement laisse des traces durables dans l&rsquo;art allemand du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle et contribue bien plus que les manifestations de c\u00e9nacle \u00e0 la popularit\u00e9 de D\u00fcrer.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En 1808,\u00a0<a title=\"Aloys Senefelder\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aloys_Senefelder\">Aloys Senefelder<\/a>, l&rsquo;inventeur de la lithographie, publie en fac-simil\u00e9 les dessins ex\u00e9cut\u00e9s par le livre de d\u00e9votion\u00a0; les cons\u00e9quences sont imm\u00e9diates, et en 1810, le frontispice du\u00a0<i>G\u00f6tz von Berlichingen<\/i>, de\u00a0<a title=\"Franz Pforr\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Franz_Pforr\">Franz Pforr<\/a>, s&rsquo;inspire du style d\u00e9coratif de D\u00fcrer, tandis que\u00a0<a title=\"Peter von Cornelius\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peter_von_Cornelius\">Peter von Cornelius<\/a>, \u00e0 la m\u00eame \u00e9poque, illustre\u00a0<i><a title=\"Faust\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Faust\">Faust<\/a><\/i>\u00a0sur le m\u00eame mod\u00e8le. Un de ses \u00e9l\u00e8ves, Eugen Napoleon Neureuther, pousse plus loin encore cette mani\u00e8re en illustrant une \u00e9dition de ballades et roman de Goethe avec l&rsquo;approbation et les louanges de ce dernier. La mode se prolonge jusqu&rsquo;\u00e0\u00a0<a title=\"Adolph von Menzel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Adolph_von_Menzel\">Adolph von Menzel<\/a>\u00a0chez qui elle se transforme dans l&rsquo;exub\u00e9rance v\u00e9g\u00e9tale et la faune monstrueuse du\u00a0<i><a title=\"Jugendstil\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jugendstil\">Jugendstil<\/a><\/i>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;exigence se fit alors sentir de red\u00e9couvrir l&rsquo;artiste, de proc\u00e9der \u00e0 des v\u00e9rifications sur le plan historique, de pr\u00e9ciser ses rapports avec les diff\u00e9rents milieux et les autres personnalit\u00e9s de son temps. C&rsquo;est le d\u00e9but d&rsquo;un travail que la multiplicit\u00e9 des habitudes intellectuelles, des id\u00e9es re\u00e7ues et des lieux communs rendent long et difficile\u00a0: la figure semble \u00eatre devenue si \u00e9vidente qu&rsquo;elle n&rsquo;a plus besoin d&rsquo;\u00eatre d\u00e9finie. Les interpr\u00e9tations anti-historiques se poursuivent, m\u00eame sur un plan diff\u00e9rent. Dans la\u00a0<i>naissance de la Trag\u00e9die<\/i>,\u00a0<a title=\"Friedrich Nietzsche\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Friedrich_Nietzsche\">Nietzsche<\/a>\u00a0identifie avec\u00a0<a title=\"Arthur Schopenhauer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arthur_Schopenhauer\">Schopenhauer<\/a>\u00a0le Cavalier de la gravure fameuse\u00a0<i>Seul, avec son chien et son cheval, impavide face aux compagnons horribles et cependant sans esp\u00e9rance<\/i>. Exactement le contraire<sup id=\"cite_ref-130\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-130\">130<\/a><\/sup>\u00a0de ce que le peintre avait voulu repr\u00e9senter\u00a0: l&rsquo;image du\u00a0<i>miles christianus<\/i>, inspir\u00e9 de l\u2019<i>Enchiridion Militis Christiani<\/i>\u00a0d&rsquo;<a title=\"\u00c9rasme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89rasme\">\u00c9rasme<\/a>,ferme dans son propos de parcourir le chemin qui m\u00e8ne au salut \u00e9ternel\u00a0<i>en fixant fermement et intens\u00e9ment ses yeux sur la chose elle-m\u00eame<\/i>, m\u00eame en pr\u00e9sence de la Mort et du Diable.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En ce qui concerne l&rsquo;influence de D\u00fcrer sur ses successeurs imm\u00e9diats, il faut souligner tout particuli\u00e8rement l&rsquo;importance de son \u0153uvre grav\u00e9. C&rsquo;est par son interm\u00e9diaire que des traits caract\u00e9ristiques de l&rsquo;artiste passent dans presque toute la peinture nordique du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, qu&rsquo;il joue un r\u00f4le d\u00e9cisif dans le mani\u00e9risme italien, et que des inventions \u00ab\u00a0\u00e0 la D\u00fcrer\u00a0\u00bb en viennent \u00e0 \u00eatre appliqu\u00e9es dans toute une production artistique ou artisanale qui va de la Pologne \u00e0 la France.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Apr\u00e8s avoir connu aux\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle un renouveau ardent, mais fugace dans l&rsquo;entourage \u00e9rudit de l&#8217;empereur\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Rodolphe II (empereur des Romains)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rodolphe_II_(empereur_des_Romains)\"><span class=\"nowrap\">Rodolphe\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"2\"><span class=\"romain\">II<\/span><\/abbr><\/span><\/a>, la vogue de D\u00fcrer devient chez les romantiques, le culte dont on a parl\u00e9.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Discours_et_points_de_vue_sur_D\u00fcrer_et_son_\u0153uvre\"><span id=\"Discours_et_points_de_vue_sur_D.C3.BCrer_et_son_.C5.93uvre\"><\/span>Discours et points de vue sur D\u00fcrer et son \u0153uvre<\/h3>\n<\/div>\n<dl>\n<dt>Ses contemporains<\/dt>\n<\/dl>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>L&rsquo;humaniste rh\u00e9nan,\u00a0<a title=\"Jacques Wimpfeling\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Wimpfeling\">Jacques Wimpfeling<\/a>, \u00e9crit en\u00a0<b>1502<\/b>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Albrecht D\u00fcrer, un Allemand du Nord aussi, domine tout particuli\u00e8rement notre \u00e9poque et peint \u00e0 Nuremberg les tableaux les plus accomplis, que les marchands apportent en Italie o\u00f9 les peintres les plus c\u00e9l\u00e8bres les tiennent en m\u00eame estime que ceux de Parrhasius et d&rsquo;Apelle<sup id=\"cite_ref-131\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-131\">131<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_Wappen_der_Scheurl_und_Tucher.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/4a\/Albrecht_D%C3%BCrer_Wappen_der_Scheurl_und_Tucher.jpg\/170px-Albrecht_D%C3%BCrer_Wappen_der_Scheurl_und_Tucher.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/4a\/Albrecht_D%C3%BCrer_Wappen_der_Scheurl_und_Tucher.jpg\/255px-Albrecht_D%C3%BCrer_Wappen_der_Scheurl_und_Tucher.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/4a\/Albrecht_D%C3%BCrer_Wappen_der_Scheurl_und_Tucher.jpg\/340px-Albrecht_D%C3%BCrer_Wappen_der_Scheurl_und_Tucher.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"243\" data-file-width=\"1000\" data-file-height=\"1429\" \/><\/a><figcaption>Albrecht D\u00fcrer\u00a0: Armoiries des Scheurl et des Tucher, c. 1512.<\/figcaption><\/figure>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>L. Beheim en\u00a0<b>1507<\/b>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0J&rsquo;ai pr\u00e9par\u00e9 aussi l&rsquo;horoscope de notre D\u00fcrer et le lui ai envoy\u00e9 [\u2026] il y a la roue de la fortune, ce qui veut dire qu&rsquo;il gagne beaucoup d&rsquo;argent, comme l&rsquo;indique la pr\u00e9sence de Mercure due \u00e0 son g\u00e9nie de peintre. Avec Mercure [\u2026] il y a aussi V\u00e9nus, et cela veut dire qu&rsquo;il est un bon peintre<sup id=\"cite_ref-132\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-132\">132<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/li>\n<li><a title=\"Christoph von Scheurl\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Christoph_von_Scheurl\">Christoph von Scheurl<\/a>\u00a0en\u00a0<b>1508<\/b>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Que dois-je dire au demeurant du Nurembergeois Albrecht D\u00fcrer qui de l&rsquo;avis g\u00e9n\u00e9ral occupe en notre si\u00e8cle le plus haut rang tant en peinture qu&rsquo;en sculpture\u00a0? Alors qu&rsquo;il \u00e9tait r\u00e9cemment en Italie o\u00f9 j&rsquo;ai souvent servi d&rsquo;interpr\u00e8te, il a \u00e9t\u00e9 salu\u00e9 par les artistes de Venise et de Bologne comme un deuxi\u00e8me Apelle. Les Allemands qui r\u00e9sident \u00e0 Venise font remarquer que le tableau le plus r\u00e9ussi de la ville a \u00e9t\u00e9 ex\u00e9cut\u00e9 par lui, celui o\u00f9 il a repr\u00e9sent\u00e9 l&#8217;empereur si pr\u00e9cis\u00e9ment que seul le souffle semble lui manquer. Trois tableaux d\u00e9corent aussi la tr\u00e8s sainte \u00e9glise de Wittenberg pr\u00e8s de l&rsquo;autel. Avec ces trois peintures, il pensait pouvoir rivaliser avec Apelle. Comme chez nous, ces anciens peintres habit\u00e9s par une nature joyeuse \u2014\u00a0comme d&rsquo;ailleurs tous les gens instruits\u00a0\u2014 notre Albrecht est aussi social amical, aimable et tr\u00e8s droit, ce qui explique qu&rsquo;il soit tr\u00e8s appr\u00e9ci\u00e9 par les hommes les plus remarquables et aim\u00e9 par-dessus tout comme un fr\u00e8re par\u00a0<a title=\"Willibald Pirckheimer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Willibald_Pirckheimer\">Willibald Pirckheimer<\/a>, un homme hautement instruit en grec et en latin, un orateur remarquable membre du conseil de la ville et chef militaire<sup id=\"cite_ref-133\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-133\">133<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Maximilian_I_-_Google_Art_Project.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/35\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Maximilian_I_-_Google_Art_Project.jpg\/170px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Maximilian_I_-_Google_Art_Project.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/35\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Maximilian_I_-_Google_Art_Project.jpg\/255px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Maximilian_I_-_Google_Art_Project.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/35\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Maximilian_I_-_Google_Art_Project.jpg\/340px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_Maximilian_I_-_Google_Art_Project.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"208\" data-file-width=\"4727\" data-file-height=\"5786\" \/><\/a><figcaption>Portrait de l&#8217;empereur Maximilien\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0par D\u00fcrer, 1519, Vienne.<\/figcaption><\/figure>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Maximilien Ier (empereur des Romains)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maximilien_Ier_(empereur_des_Romains)\"><span class=\"nowrap\">Maximilien\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\"><span class=\"romain\">I<\/span><sup>er<\/sup><\/abbr><\/span><\/a>\u00a0en\u00a0<b>1512<\/b>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Comme Albrecht D\u00fcrer, notre loyal sujet, a montr\u00e9 une extr\u00eame diligence dans l&rsquo;ex\u00e9cution des dessins que nous lui avions command\u00e9s, [\u2026] et comme ce m\u00eame D\u00fcrer, \u00e0 ce que l&rsquo;on nous a rapport\u00e9, a une r\u00e9putation bien plus grande que beaucoup d&rsquo;autres peintres, nous d\u00e9sirons vous demander [\u2026] de bien vouloir exempter ledit D\u00fcrer de toutes les taxes communales ordinaires [\u2026] et ce en consid\u00e9ration de notre intervention et de son illustre talent<sup id=\"cite_ref-134\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-134\">134<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/li>\n<li><a title=\"Ulrich von Hutten\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ulrich_von_Hutten\">Ulrich von Hutten<\/a>\u00a0en\u00a0<b>1518<\/b>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Un proverbe v\u00e9nitien dit que toutes les villes allemandes sont aveugles, mais que Nuremberg y voit d&rsquo;un \u0153il. Le fait est, \u00e0 mon avis, que votre ville s&rsquo;est impos\u00e9e autant par l&rsquo;acuit\u00e9 de son esprit que par sa grande t\u00e9nacit\u00e9 au travail. Et ceci vaut aussi bien dans le domaine des \u0153uvres d&rsquo;art [\u2026] Cette r\u00e9putation s&rsquo;est r\u00e9pandue m\u00eame en Italie gr\u00e2ce aux \u0153uvres de l&rsquo;<a title=\"Apelle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Apelle\">Apelle<\/a>\u00a0de notre temps, Albrecht D\u00fcrer, que les Italiens, pourtant r\u00e9ticents \u00e0 louer les Allemands [\u2026] admirent au plus haut point. Non seulement en effet ils s&rsquo;effacent devant lui, mais ils font parfois passer leurs \u0153uvres pour les siennes afin de les vendre plus facilement<sup id=\"cite_ref-135\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-135\">135<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/li>\n<li><a title=\"\u00c9rasme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89rasme\">\u00c9rasme<\/a>\u00a0de Rotterdam et\u00a0<b>1523<\/b>\u00a0:\u00a0<i>Dignus est artifex qui nunquam moriatur<\/i>\u00a0: Il est un artiste digne de ne jamais mourir<sup id=\"cite_ref-136\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-136\">136<\/a><\/sup>\u00a0et en\u00a0<b>1525<\/b>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Je voudrais que D\u00fcrer fasse mon portrait\u00a0: et pourquoi ne devrais-je pas d\u00e9sirer cela d&rsquo;un tel artiste<sup id=\"cite_ref-137\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-137\">137<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>\u00a0?<\/li>\n<\/ul>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Willibald_Pirckheimer_MET_53528.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/25\/Willibald_Pirckheimer_MET_53528.jpg\/170px-Willibald_Pirckheimer_MET_53528.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/25\/Willibald_Pirckheimer_MET_53528.jpg\/255px-Willibald_Pirckheimer_MET_53528.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/25\/Willibald_Pirckheimer_MET_53528.jpg\/340px-Willibald_Pirckheimer_MET_53528.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"271\" data-file-width=\"2340\" data-file-height=\"3730\" \/><\/a><figcaption>Willibald Pirckheimer \u2014 Gravure de D\u00fcrer, 1524.<\/figcaption><\/figure>\n<dl>\n<dt>Lors de sa mort<\/dt>\n<\/dl>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"Willibald Pirckheimer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Willibald_Pirckheimer\">Willibald Pirckheimer<\/a>\u00a0en\u00a0<b>1528<\/b>\u00a0: Trois \u00e9pitaphes pour D\u00fcrer\n<ul>\n<li>Albrecht D\u00fcrer a d&rsquo;abord orn\u00e9 le monde de ses peintures, il a r\u00e9pandu partout son art excellent. Maintenant il ne lui reste qu&rsquo;\u00e0 d\u00e9corer le ciel avec son pinceau. Abandonnant la terre il monte vers les \u00e9toiles.<\/li>\n<li>Tout le talent, tout ce qui est honn\u00eate et sinc\u00e8re, tout ce qui est sage et louable, l&rsquo;amiti\u00e9 et l&rsquo;art gisent dans cette tombe.<\/li>\n<li>Albrecht, que nos larmes te rendent la vie\u00a0! Que la terre ne recouvre que ce qui est mortel en toi\u00a0! Et si les larmes ne peuvent changer le destin, puisses-tu trouver dans notre deuil le tribut qui t&rsquo;est d\u00fb.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><a title=\"Hans Sachs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hans_Sachs\">Hans Sachs<\/a>\u00a0en\u00a0<b>1528<\/b>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Ce portrait est celui du c\u00e9l\u00e8bre Albrecht D\u00fcrer, peintre de Nuremberg tr\u00e8s lou\u00e9, dont l&rsquo;art fut de loin sup\u00e9rieur \u00e0 celui de tous les grands ma\u00eetres de son temps [\u2026] Les grands princes, les seigneurs et les artistes le tinrent en grande estime. Ils le c\u00e9l\u00e8brent encore et appr\u00e9cient ses \u0153uvres en les prenant pour exemple<sup id=\"cite_ref-138\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-138\">138<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Joachim_Camerarius.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/6d\/Joachim_Camerarius.jpg\/170px-Joachim_Camerarius.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/6d\/Joachim_Camerarius.jpg\/255px-Joachim_Camerarius.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/6d\/Joachim_Camerarius.jpg\/340px-Joachim_Camerarius.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"252\" data-file-width=\"1012\" data-file-height=\"1501\" \/><\/a><figcaption>Portrait de Joachim Camerarius l&rsquo;Ancien par\u00a0<a title=\"Johann Jacob Haid\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johann_Jacob_Haid\">Haid<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"Joachim Camerarius l'Ancien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joachim_Camerarius_l%27Ancien\">Joachim Camerarius l&rsquo;Ancien<\/a>\u00a0en\u00a0<b>1532<\/b>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Nous savons que notre Albrecht est originaire de Hongrie, mais que ses anc\u00eatres ont \u00e9migr\u00e9 en Allemagne. Il n&rsquo;est pas n\u00e9cessaire de s&rsquo;\u00e9tendre davantage sur ses origines et sa famille. Aussi dignes de respect qu&rsquo;aient \u00e9t\u00e9 ses anc\u00eatres il est s\u00fbr qu&rsquo;il leur a prodigu\u00e9 plus d&rsquo;\u00e9loges qu&rsquo;ils ne lui ont rendus. La nature l&rsquo;a dot\u00e9 d&rsquo;un corps d&rsquo;une stature imposante qui, comme de droit, convient \u00e0 l&rsquo;immense esprit qui l&rsquo;habite. Il a une t\u00eate expressive, des yeux per\u00e7ants, un nez de belle prestance que les Grecs appellent parfait, un cou assez allong\u00e9, une large poitrine, un corps bien charpent\u00e9, des cuisses muscl\u00e9es et des jambes solides. On n&rsquo;a sans doute jamais vu de doigts aussi fin que les siens. Le ton de sa voix \u00e9tait si agr\u00e9able et si plein de charme que les auditeurs \u00e9taient s\u00e9duits avant qu&rsquo;il n&rsquo;ait cess\u00e9 de parler. Il n&rsquo;avait poursuivi d&rsquo;\u00e9tudes \u00ab\u00a0litt\u00e9raires\u00a0\u00bb, mais il en avait acquis le savoir, particuli\u00e8rement dans les sciences de la nature et les math\u00e9matiques. De m\u00eame qu&rsquo;il avait saisi et appris comment faire passer le plus important en pratique, il avait de m\u00eame compris comment l&rsquo;exposer clairement. Preuves en sont ses \u00e9crits de g\u00e9om\u00e9trie\u00a0; je ne vois pas bien comment on pourrait encore progresser dans cette science, tant il a pu la ma\u00eetriser. Son esprit vif l&rsquo;a amen\u00e9 \u00e0 se comporter conform\u00e9ment aux bonnes m\u0153urs et \u00e0 une vie morale o\u00f9 il s&rsquo;est si bien illustr\u00e9 qu&rsquo;on l&rsquo;a fort justement consid\u00e9r\u00e9 comme un homme d&rsquo;honneur. Mais il n&rsquo;\u00e9tait pas d&rsquo;une rigidit\u00e9 bougonne ou d&rsquo;une duret\u00e9 repoussante; il n&rsquo;est pas rest\u00e9 indiff\u00e9rent aux agr\u00e9ments et aux plaisirs de l&rsquo;existence li\u00e9s \u00e0 la noblesse et \u00e0 la droiture et vieillard, il s&rsquo;adonnait encore aux sports et \u00e0 la musique que nous a l\u00e9gu\u00e9e l&rsquo;Antiquit\u00e9<sup id=\"cite_ref-139\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-139\">139<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-right\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:PhilippMelanchthon.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/47\/PhilippMelanchthon.jpg\/170px-PhilippMelanchthon.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/47\/PhilippMelanchthon.jpg\/255px-PhilippMelanchthon.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/47\/PhilippMelanchthon.jpg\/340px-PhilippMelanchthon.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"242\" data-file-width=\"1228\" data-file-height=\"1750\" \/><\/a><figcaption>Portrait de Philippe M\u00e9lanchthon par\u00a0<a title=\"Lucas Cranach l'Ancien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lucas_Cranach_l%27Ancien\">Lucas Cranach l&rsquo;Ancien<\/a>\u00a0(1543).<\/figcaption><\/figure>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Philippe Melanchthon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philippe_Melanchthon\">Philippe M\u00e9lanchthon<\/a>\u00a0en\u00a0<b>1546\u00a0<\/b>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Je me souviens que le peintre Albrecht D\u00fcrer, un homme de grand talent et de grande capacit\u00e9, m&rsquo;avait dit que dans sa jeunesse il aimait les peintres aux couleurs vives et qu&rsquo;il avait procur\u00e9 une grande joie \u00e0 un de ses admirateurs par l&rsquo;harmonie de ses couleurs. Ce n&rsquo;est que plus tard, d\u00e9j\u00e0 \u00e2g\u00e9, qu&rsquo;il avait commenc\u00e9 \u00e0 observer la nature et \u00e0 tenir compte de ses manifestations propres; il avait compris que c&rsquo;est pr\u00e9cis\u00e9ment dans cette simplicit\u00e9 que r\u00e9sidait l&rsquo;honneur de l&rsquo;art. Comme il n&rsquo;avait pas pu tout \u00e0 fait l&rsquo;atteindre, il n&rsquo;avait plus, disait-il, admir\u00e9 ses \u0153uvres comme auparavant, mais il \u00e9tait souvent d\u00e9\u00e7u lorsqu&rsquo;il regardait ses tableaux et pensait \u00e0 leurs faiblesses<sup id=\"cite_ref-140\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-140\">140<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Joachim-Sandrart-1.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d2\/Joachim-Sandrart-1.jpg\/170px-Joachim-Sandrart-1.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d2\/Joachim-Sandrart-1.jpg\/255px-Joachim-Sandrart-1.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d2\/Joachim-Sandrart-1.jpg\/340px-Joachim-Sandrart-1.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"205\" data-file-width=\"531\" data-file-height=\"640\" \/><\/a><figcaption>Portrait de Joachim von Sandrart par\u00a0<a class=\"new\" title=\"Hugo B\u00fcrkner (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Hugo_B%C3%BCrkner&amp;action=edit&amp;redlink=1\">B\u00fcrkner<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"de:Hugo B\u00fcrkner\" href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Hugo_B%C3%BCrkner\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en allemand\u00a0: \u00ab\u00a0Hugo B\u00fcrkner\u00a0\u00bb\">(de)<\/span><\/a><sup id=\"cite_ref-141\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-141\">141<\/a><\/sup>.<\/figcaption><\/figure>\n<dl>\n<dt>Au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/dt>\n<\/dl>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"Joachim von Sandrart\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joachim_von_Sandrart\">Joachim von Sandrart<\/a>\u00a0en\u00a0<b>1671<\/b>\u00a0sur son tombeau\u00a0:\n<ul>\n<li><span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Repose donc en paix, prince des artistes\u00a0! Toi qui es plus qu&rsquo;un grand homme\u00a0! En art personne ne t&rsquo;as \u00e9gal\u00e9\u00a0!, Tu as enlumin\u00e9 la terre, aujourd&rsquo;hui, c&rsquo;est le ciel qui te poss\u00e8de. Tu peins d\u00e9sormais au royaume de Dieu. Les architectes, les sculpteurs, les peintres t&rsquo;appellent leur patron et te ceignent dans la mort d&rsquo;une couronne de laurier<sup id=\"cite_ref-142\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-142\">142<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/li>\n<li><i>Vixit Germaniae suae Decus ALBERTUS DURERUS Artium Lumen, Sol Artificum, Urbis Patr. Nor. Ornamentum, Pictor, Chalcographus, Suculptor sine Exemplo, Quia Omniscius, Dignus Inventus Exteris, Quem Imitandum Censerent. Magnes Magnatum, Cos ingeniorum, Post Sesqui Seculi Requiem, Qui Parem non Habuit. Solus Heic Cubare Jubetur, Tu Flore Sparge Viator. A.R.S. MDCLXXXI. J. De. S.<\/i>\u00a0(traduction\u00a0: Albrecht D\u00fcrer, le fleuron de l&rsquo;Allemagne, est mort. Le rayonnement de l&rsquo;art, le soleil des artistes. Noricus, Honneur de sa ville natale, un peintre un graveur, un sculpteur qui n&rsquo;avait pas son pareil, Parce qu&rsquo;il \u00e9tait instruit de toutes les sciences, les \u00e9trangers l&rsquo;ont honor\u00e9 et l&rsquo;ont pris pour mod\u00e8le. Il \u00e9tait un aimant qui a attir\u00e9 \u00e0 lui tous les hommes distingu\u00e9s, une pierre o\u00f9 les autres ont aiguis\u00e9 leur compr\u00e9hension encore un si\u00e8cle et demi apr\u00e8s. Parce qu&rsquo;il n&rsquo;avait pas son pareil, il doit reposer seul ici. Passant, d\u00e9pose des fleurs sur sa tombe. En l&rsquo;an 1671, J von Sandrart a fait inscrire ceci pour cet homme hautement m\u00e9ritant.)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<dl>\n<dt>Au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<\/dl>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"Johann Joachim Winckelmann\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johann_Joachim_Winckelmann\">Johann Joachim Winckelmann<\/a>\u00a0en\u00a0<b>1764<\/b>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Car Holbein et D\u00fcrer, les p\u00e8res de l&rsquo;art en Allemagne ont fait preuve d&rsquo;un talent \u00e9tonnant en ce domaine-ci\u00a0; et si comme Rapha\u00ebl, le Corr\u00e8ge ou le Titien, ils avaient pu admirer et reproduire les \u0153uvres des Anciens, ils auraient \u00e9t\u00e9 aussi grands que ces derniers, oui, il les auraient peut-\u00eatre m\u00eame surpass\u00e9s<sup id=\"cite_ref-143\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-143\">143<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/li>\n<li><a title=\"Johann Gottfried von Herder\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johann_Gottfried_von_Herder\">Johann Gottfried von Herder<\/a>\u00a0en\u00a0<b>1788<\/b>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Parmi toutes les peintures qui se trouvent ici, celles de D\u00fcrer m&rsquo;int\u00e9ressent le plus; j&rsquo;aurais aim\u00e9 \u00eatre un tel peintre. Il an\u00e9antit tout ce qui se trouve autour. Son Paul entre les ap\u00f4tres, son autoportrait au-dessus de la porte ainsi que son Adam et \u00c8ve sont des figures qui demeurent grav\u00e9es dans l&rsquo;\u00e2me. \u00c0 part cela, j&rsquo;ai vu aussi d&rsquo;autres belles, tr\u00e8s belles choses\u00a0\u00bb<\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Goethe_(Stieler_1828).jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0e\/Goethe_%28Stieler_1828%29.jpg\/170px-Goethe_%28Stieler_1828%29.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0e\/Goethe_%28Stieler_1828%29.jpg\/255px-Goethe_%28Stieler_1828%29.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0e\/Goethe_%28Stieler_1828%29.jpg\/340px-Goethe_%28Stieler_1828%29.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"210\" data-file-width=\"1972\" data-file-height=\"2432\" \/><\/a><figcaption>Goethe \u00e0\u00a0<span class=\"nowrap\">70 ans<\/span>, peint par\u00a0<a title=\"Joseph Karl Stieler\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_Karl_Stieler\">Stieler<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"Johann Wolfgang von Goethe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johann_Wolfgang_von_Goethe\">Johann Wolfgang von Goethe<\/a>,\u00a0<b>1772, 1776, 1786<\/b>\u00a0:\n<ul>\n<li><span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Je ne puis dire \u00e0 quel point je hais nos artistes poudr\u00e9s peintres de marionnettes\u00a0: ils ont s\u00e9duit les femmes avec leurs poses th\u00e9\u00e2trales leurs visages aux couleurs fausses et leurs v\u00eatements bariol\u00e9s. \u00d4 viril Albrecht D\u00fcrer, bafou\u00e9 par les ignorants, combien autrement j&rsquo;admire tes traits burin\u00e9s<sup id=\"cite_ref-144\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-144\">144<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/li>\n<li><span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Ne rien sous-estimer, ne rien tourner en ridicule, ne rien embellir, ne rien enlaidir, que le monde soit pour toi comme l&rsquo;a vu Albrecht D\u00fcrer, avec sa vitalit\u00e9 et sa virilit\u00e9, sa force int\u00e9rieure, sa fermet\u00e9<sup id=\"cite_ref-145\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-145\">145<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/li>\n<li><span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Ah si la chance avait pouss\u00e9 Albrecht D\u00fcrer un peu plus loin en Italie\u00a0! \u00c0 Munich, j&rsquo;ai vu quelques pi\u00e8ces \u00e9minentes de lui. Le pauvre homme, comme il s&rsquo;est fourvoy\u00e9 \u00e0 Venise en passant un contrat avec les cur\u00e9s, perdant ainsi des semaines et des mois\u00a0! Comme aux Pays-Bas o\u00f9 il croit saisir sa chance en \u00e9changeant des \u0153uvres d&rsquo;art merveilleuses contre des perroquets et o\u00f9, pour s&rsquo;\u00e9pargner un pourboire, il fait le portrait des domestiques qui lui apportent une coupe de fruits. Un pauvre fou d&rsquo;artiste comme lui me touche profond\u00e9ment, car au fond, c&rsquo;est aussi mon destin sauf que je sais un peu mieux me venir en aide<sup id=\"cite_ref-146\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-146\">146<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><a title=\"Johann Kaspar Lavater\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johann_Kaspar_Lavater\">Johann Kaspar Lavater<\/a>,\u00a0<b>1791<\/b>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0D\u00fcrer \u00e9tait in\u00e9puisable, infatigable, achevant tout\u00a0: il ne savait pas faire \u00e0 moiti\u00e9 ce qu&rsquo;il avait la possibilit\u00e9 de mener \u00e0 terme. Ce qu&rsquo;il ne faisait pas bien<sup id=\"cite_ref-147\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-147\">147<\/a><\/sup>.\u00a0\u00bb<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<dl>\n<dt>Au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<\/dl>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"Ernst Theodor Amadeus Hoffmann\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ernst_Theodor_Amadeus_Hoffmann\">Ernst Theodor Amadeus Hoffmann<\/a>\u00a0en\u00a0<b>1822<\/b><\/li>\n<li>Friedrich Campe en\u00a0<b>1840<\/b><sup id=\"cite_ref-148\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-148\">148<\/a><\/sup><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Louis Ier de Bavi\u00e8re\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Ier_de_Bavi%C3%A8re\">Louis\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0de Bavi\u00e8re<\/a>\u00a0en\u00a0<b>1842<\/b><sup id=\"cite_ref-149\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-149\">149<\/a><\/sup><\/li>\n<li><a title=\"Eug\u00e8ne Delacroix\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eug%C3%A8ne_Delacroix\">Eug\u00e8ne Delacroix<\/a>\u00a0en\u00a0<b>1849<\/b><sup id=\"cite_ref-150\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-150\">150<\/a><\/sup><\/li>\n<li><a title=\"Julius H\u00fcbner\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Julius_H%C3%BCbner\">Julius H\u00fcbner<\/a>\u00a0en\u00a0<b>1871<\/b><sup id=\"cite_ref-151\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-151\">151<\/a><\/sup><\/li>\n<li><a class=\"new\" title=\"Moritz Thausing (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Moritz_Thausing&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Moritz Thausing<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"en:Moritz Thausing\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Moritz_Thausing\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en anglais\u00a0: \u00ab\u00a0Moritz Thausing\u00a0\u00bb\">(en)<\/span><\/a>\u00a0publie en 1876 une\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#Thausing1876\"><i>Histoire de sa vie et de son \u0153uvre<\/i><\/a>.<\/li>\n<li>Friederich Leitschuh en 1884<sup id=\"cite_ref-152\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-152\">152<\/a><\/sup><\/li>\n<\/ul>\n<dl>\n<dt>Au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"20\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/dt>\n<\/dl>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"Auguste Rodin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Auguste_Rodin\">Auguste Rodin<\/a>\u00a0en\u00a0<b>1912<\/b>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Albert D\u00fcrer, dit-on parfois, a une couleur dure et s\u00e8che. Non point. Mais c&rsquo;est un Allemand\u00a0; c&rsquo;est un g\u00e9n\u00e9ralisateur\u00a0: ses compositions sont pr\u00e9cises comme des constructions logiques\u00a0; ses personnages sont solides comme des types essentiels. Voil\u00e0 pourquoi son dessin est si appuy\u00e9 et sa couleur si volontaire [\u2026]. En g\u00e9n\u00e9ral, on peut dire que, chez les artistes tr\u00e8s r\u00e9fl\u00e9chis comme ceux-l\u00e0 [Holbein et D\u00fcrer], le dessin est particuli\u00e8rement serr\u00e9 et la couleur est d&rsquo;une rigueur qui s&rsquo;impose comme la v\u00e9rit\u00e9 des math\u00e9matiques<sup id=\"cite_ref-153\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-153\">153<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>.<\/li>\n<li><a title=\"Wilhelm Hausenstein\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wilhelm_Hausenstein\">Wilhelm Hausenstein<\/a>\u00a0en\u00a0<b>1928<\/b><sup id=\"cite_ref-154\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-154\">154<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><a class=\"new\" title=\"Eduard Flechsig (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Eduard_Flechsig&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Eduard Flechsig<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"de:Eduard Flechsig\" href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Eduard_Flechsig\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en allemand\u00a0: \u00ab\u00a0Eduard Flechsig\u00a0\u00bb\">(de)<\/span><\/a>\u00a0publie un\u00a0<i>Albrecht D\u00fcrer<\/i>\u00a0en 1928.<\/li>\n<li>La m\u00eame ann\u00e9e les Tietze (<a class=\"new\" title=\"Hans Tietze (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Hans_Tietze&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Hans<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"de:Hans Tietze\" href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Hans_Tietze\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en allemand\u00a0: \u00ab\u00a0Hans Tietze\u00a0\u00bb\">(de)<\/span><\/a>\u00a0et\u00a0<a class=\"new\" title=\"Erica Tietze-Conrat (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Erica_Tietze-Conrat&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Erica<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"de:Erica Tietze-Conrat\" href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Erica_Tietze-Conrat\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en allemand\u00a0: \u00ab\u00a0Erica Tietze-Conrat\u00a0\u00bb\">(de)<\/span><\/a>) produisent un\u00a0<i>Inventaire critique<\/i><sup id=\"cite_ref-155\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-155\">155<\/a><\/sup><\/li>\n<li><a title=\"Thomas Mann\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Thomas_Mann\">Thomas Mann<\/a>\u00a0en\u00a0<b>1928<\/b>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Penser \u00e0 D\u00fcrer veut dire aimer, sourire et se souvenir de soi. Cela veut dire comprendre ce qu&rsquo;il y a de plus profond et en m\u00eame temps de moins personnel en nous\u00a0: ce qui se trouve en dehors et au-dessous des limites charnelles de notre moi, mais qui d\u00e9termine ce moi et qui le nourrit. C&rsquo;est de l&rsquo;histoire comme mythe, de l&rsquo;histoire qui est toujours chair et toujours temps pr\u00e9sent, car nous sommes beaucoup moins des individus que nous l&rsquo;esp\u00e9rons ou le craignons<sup id=\"cite_ref-156\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-156\">156<\/a><\/sup>.\u00a0\u00bb<\/span><\/li>\n<li><a title=\"Henri Focillon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_Focillon\">Henri Focillon<\/a>,\u00a0<b>1930<\/b>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0C&rsquo;est un po\u00e8te et c&rsquo;est un g\u00e9om\u00e8tre, un th\u00e9oricien et un inspir\u00e9<sup id=\"cite_ref-157\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-157\">157<\/a><\/sup>\u00a0\u00bb<\/span>\u2026<\/li>\n<li>Louis Dunand,\u00a0<b>1951<\/b>\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Toutes les explications bienveillantes, que ses admirateurs proposent \u00e0 cette absence de beaut\u00e9 f\u00e9minine dans son \u0153uvre, ne peuvent suffire qu&rsquo;\u00e0 ceux qui suivent, les yeux ferm\u00e9s, le chemin si pi\u00e9tin\u00e9 par des porteurs de couronnes\u00a0: passag\u00e8res erreurs de go\u00fbt ou de dessin, absence de beaux mod\u00e8les, aust\u00e9rit\u00e9 des m\u0153urs, s\u00e9v\u00e9rit\u00e9 de sa femme<sup id=\"cite_ref-158\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-158\">158<\/a><\/sup>.\u00a0\u00bb<\/span><\/li>\n<li>Friedrich Winkler reprend en 1958 le catalogue et de l&rsquo;\u0153uvre de D\u00fcrer et examine la question des attributions<sup id=\"cite_ref-159\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-159\">159<\/a><\/sup>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"\u0152uvres\"><span id=\".C5.92uvres\"><\/span>\u0152uvres<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Plus de soixante-dix tableaux, plus d&rsquo;une centaine de gravures sur cuivre et environ deux cent cinquante gravures sur bois, plus d&rsquo;un millier de dessins et trois livres imprim\u00e9s nous sont parvenus.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Peinture\">Peinture<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Liste des peintures d'Albrecht D\u00fcrer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Liste_des_peintures_d%27Albrecht_D%C3%BCrer\">Liste des peintures d&rsquo;Albrecht D\u00fcrer<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"1490-1499\">1490-1499<\/h4>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_Christ_as_the_Man_of_Sorrows_-_WGA06911.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/21\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Christ_as_the_Man_of_Sorrows_-_WGA06911.jpg\/180px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Christ_as_the_Man_of_Sorrows_-_WGA06911.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/21\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Christ_as_the_Man_of_Sorrows_-_WGA06911.jpg\/270px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Christ_as_the_Man_of_Sorrows_-_WGA06911.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/21\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Christ_as_the_Man_of_Sorrows_-_WGA06911.jpg\/360px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Christ_as_the_Man_of_Sorrows_-_WGA06911.jpg 2x\" width=\"180\" height=\"285\" data-file-width=\"750\" data-file-height=\"1188\" \/><\/a><figcaption>\n<div class=\"center\"><i><a title=\"L'Homme de douleurs (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Homme_de_douleurs_(D%C3%BCrer)\">L&rsquo;Homme de douleurs<\/a><\/i><br \/>\n<i><abbr class=\"abbr\" lang=\"la\" title=\"circa (environ \/ aux environs de)\">c.<\/abbr><\/i>\u00a01493, Karlsruhe.<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><i>Albrecht D\u00fcrer l&rsquo;Ancien<\/i>, 1490, huile sur bois, 47\u00a0\u00d7\u00a039\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e des Offices\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_des_Offices\">mus\u00e9e des Offices<\/a>, Florence. Portrait du p\u00e8re de l&rsquo;artiste. Au revers, les armoiries des D\u00fcrer et des Holper. Hypoth\u00e8se d&rsquo;<a class=\"new\" title=\"Portrait diptique des parents de D\u00fcrer (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Portrait_diptique_des_parents_de_D%C3%BCrer&amp;action=edit&amp;redlink=1\">un diptyque repr\u00e9sentant le couple<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"en:Portrait Diptych of D\u00fcrer's Parents\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_Diptych_of_D%C3%BCrer%27s_Parents\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en anglais\u00a0: \u00ab\u00a0Portrait Diptych of D\u00fcrer's Parents\u00a0\u00bb\">(en)<\/span><\/a>, compos\u00e9 de ce tableau et du suivant.<\/li>\n<li><i><a title=\"Portrait de Barbara Holper\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_de_Barbara_Holper\">Barbara D\u00fcrer, n\u00e9e Holper<\/a><\/i>, 1490-1493,\u00a0<a title=\"Germanisches Nationalmuseum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Germanisches_Nationalmuseum\">Germanisches Nationalmuseum<\/a>, Nuremberg<\/li>\n<li><i><a title=\"Portrait de l'artiste tenant un chardon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_de_l%27artiste_tenant_un_chardon\">Portrait de l&rsquo;artiste tenant un chardon<\/a><\/i>\u00a0ou\u00a0<i>Autoportrait \u00e0 l&rsquo;\u00e2ge de\u00a0<span class=\"nowrap\">22 ans<\/span><\/i>\u00a0ou\u00a0<i>Autoportrait au chardon<\/i>, 1493,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e du Louvre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Louvre\">mus\u00e9e du Louvre<\/a>,\u00a0<a title=\"Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paris\">Paris<\/a><\/li>\n<li><i><a title=\"L'Homme de douleurs (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Homme_de_douleurs_(D%C3%BCrer)\">L&rsquo;Homme de douleurs<\/a><\/i>,\u00a0<i><abbr class=\"abbr\" lang=\"la\" title=\"circa (environ \/ aux environs de)\">c.<\/abbr><\/i>1493,\u00a0<a title=\"Staatliche Kunsthalle Karlsruhe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Staatliche_Kunsthalle_Karlsruhe\">Staatliche Kunsthalle<\/a>,\u00a0<a title=\"Karlsruhe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Karlsruhe\">Karlsruhe<\/a><\/li>\n<li><i><a title=\"Saint J\u00e9r\u00f4me p\u00e9nitent (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint_J%C3%A9r%C3%B4me_p%C3%A9nitent_(D%C3%BCrer)\">Saint J\u00e9r\u00f4me p\u00e9nitent<\/a><\/i>,\u00a0<i><abbr class=\"abbr\" lang=\"la\" title=\"circa (environ \/ aux environs de)\">c.<\/abbr><\/i>1495, National Gallery, Londres. Au revers, un \u00e9trange \u00ab\u00a0corps c\u00e9leste\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-160\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-160\">160<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i><a title=\"Portrait de Fr\u00e9d\u00e9ric III de Saxe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_de_Fr%C3%A9d%C3%A9ric_III_de_Saxe\">Fr\u00e9d\u00e9ric le Sage<\/a><\/i>, 1496,\u00a0<a title=\"Gem\u00e4ldegalerie (Berlin)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gem%C3%A4ldegalerie_(Berlin)\">Gem\u00e4ldegalerie<\/a>,\u00a0<a title=\"Berlin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berlin\">Berlin<\/a><\/li>\n<li><i><a class=\"new\" title=\"Madone de Bagnacavallo (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Madone_de_Bagnacavallo&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Madone de Bagnacavallo<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Madonna di Bagnacavallo\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Madonna_di_Bagnacavallo\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0Madonna di Bagnacavallo\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a><\/i>,\u00a0<i><abbr class=\"abbr\" lang=\"la\" title=\"circa (environ \/ aux environs de)\">c.<\/abbr><\/i>1495,\u00a0<a class=\"new\" title=\"Fondation Magnani-Rocca (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Fondation_Magnani-Rocca&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Fondation Magnani-Rocca<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Fondazione Magnani-Rocca\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Fondazione_Magnani-Rocca\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0Fondazione Magnani-Rocca\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a>,\u00a0<a title=\"Traversetolo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Traversetolo\">Traversetolo<\/a><\/li>\n<li><i>La Vierge \u00e0 l&rsquo;Enfant<\/i>, peinture \u00e0 huile sur panneau de bois, 1496-1499\u00a0<a title=\"National Gallery\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/National_Gallery\">National Gallery<\/a>,\u00a0<a title=\"Londres\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Londres\">Londres<\/a><sup id=\"cite_ref-161\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-161\">161<\/a><\/sup><\/li>\n<li><i><a class=\"new\" title=\"Retable de Dresde (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Retable_de_Dresde&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Retable de Dresde<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Altare di Dresda\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Altare_di_Dresda\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0Altare di Dresda\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a><\/i>, 1496-1504,\u00a0<a title=\"Gem\u00e4ldegalerie Alte Meister\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gem%C3%A4ldegalerie_Alte_Meister\">Gem\u00e4ldegalerie Alte Meister<\/a>,\u00a0<a title=\"Dresde\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dresde\">Dresde<\/a><\/li>\n<li><i>Portrait d&rsquo;un homme sur fond vert<\/i>,\u00a0<i><abbr class=\"abbr\" lang=\"la\" title=\"circa (environ \/ aux environs de)\">c.<\/abbr><\/i>1497, Collection\u00a0<a class=\"new\" title=\"Heinz Kisters (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Heinz_Kisters&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Heinz Kisters<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"de:Heinz Kisters\" href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Heinz_Kisters\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en allemand\u00a0: \u00ab\u00a0Heinz Kisters\u00a0\u00bb\">(de)<\/span><\/a>,\u00a0<a title=\"Kreuzlingen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Kreuzlingen\">Kreuzlingen<\/a><\/li>\n<li><i><a class=\"new\" title=\"Portrait d'Albrecht D\u00fcrer l'Ancien (1497) (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Portrait_d%27Albrecht_D%C3%BCrer_l%27Ancien_(1497)&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Le P\u00e8re de l&rsquo;artiste<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"en:Portrait of D\u00fcrer's Father at 70\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_of_D%C3%BCrer%27s_Father_at_70\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en anglais\u00a0: \u00ab\u00a0Portrait of D\u00fcrer's Father at 70\u00a0\u00bb\">(en)<\/span><\/a><\/i>, 1497, National Gallery, Londres<\/li>\n<li><i><a class=\"new\" title=\"Portrait d'une jeune F\u00fcrleger aux cheveux l\u00e2ch\u00e9s (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Portrait_d%27une_jeune_F%C3%BCrleger_aux_cheveux_l%C3%A2ch%C3%A9s&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Portrait d&rsquo;une jeune F\u00fcrleger aux cheveux l\u00e2ch\u00e9s<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:F\u00fcrlegerin con i capelli sciolti\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/F%C3%BCrlegerin_con_i_capelli_sciolti\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0F\u00fcrlegerin con i capelli sciolti\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a><\/i>, 1497,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e St\u00e4del\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_St%C3%A4del\">Mus\u00e9e St\u00e4del<\/a>,\u00a0<a title=\"Francfort-sur-le-Main\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francfort-sur-le-Main\">Francfort<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Oswolt_Krel_by_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/dd\/Oswolt_Krel_by_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg\/310px-Oswolt_Krel_by_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/dd\/Oswolt_Krel_by_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg\/465px-Oswolt_Krel_by_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/dd\/Oswolt_Krel_by_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg\/620px-Oswolt_Krel_by_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg 2x\" width=\"310\" height=\"191\" data-file-width=\"4396\" data-file-height=\"2710\" \/><\/a><figcaption><i>Portrait d&rsquo;Oswald Krell<\/i>, encadr\u00e9 de deux\u00a0<a title=\"Homme sauvage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Homme_sauvage\">hommes sauvages<\/a>\u00a0ou\u00a0<i>wodewose<\/i>.\u00a0<a title=\"Alte Pinakothek\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alte_Pinakothek\">Alte Pinakothek<\/a>\u00a0(1499)<\/figcaption><\/figure>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><i><a class=\"new\" title=\"Portrait d'une jeune F\u00fcrleger aux cheveux relev\u00e9s (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Portrait_d%27une_jeune_F%C3%BCrleger_aux_cheveux_relev%C3%A9s&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Portrait d&rsquo;une jeune F\u00fcrleger aux cheveux relev\u00e9s<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:F\u00fcrlegerin con i capelli raccolti\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/F%C3%BCrlegerin_con_i_capelli_raccolti\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0F\u00fcrlegerin con i capelli raccolti\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a><\/i>, 1497, Gem\u00e4ldegalerie, Berlin<\/li>\n<li><i><a title=\"Autoportrait aux gants\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoportrait_aux_gants\">Autoportrait \u00e0 l&rsquo;\u00e2ge de\u00a0<span class=\"nowrap\">26 ans<\/span><\/a><\/i>, 1498,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e du Prado\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_du_Prado\">mus\u00e9e du Prado<\/a>,\u00a0<a title=\"Madrid\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Madrid\">Madrid<\/a><\/li>\n<li><i><a class=\"new\" title=\"Madone Haller (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Madone_Haller&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Madone Haller<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Madonna Haller\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Madonna_Haller\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0Madonna Haller\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a><\/i>,\u00a0<i><abbr class=\"abbr\" lang=\"la\" title=\"circa (environ \/ aux environs de)\">c.<\/abbr><\/i>\u00a01498,\u00a0<a title=\"National Gallery of Art\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/National_Gallery_of_Art\">National Gallery of Art<\/a>,\u00a0<a title=\"Washington (district de Columbia)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Washington_(district_de_Columbia)\">Washington<\/a>. Au revers, la fuite de\u00a0<a title=\"Loth\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Loth\">Loth<\/a>\u00a0et ses filles.<\/li>\n<li><i><a title=\"D\u00e9ploration du Christ (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9ploration_du_Christ_(D%C3%BCrer)\">D\u00e9ploration du Christ<\/a><\/i>, c. 1498, Germanisches Nationalmuseum, Nuremberg<\/li>\n<li><i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Portrait d'Oswolt Krel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_d%27Oswolt_Krel\">Portrait d&rsquo;Oswolt Krel<\/a><\/i>, 1499,\u00a0<a title=\"Alte Pinakothek\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alte_Pinakothek\">Alte Pinakothek<\/a>,\u00a0<a title=\"Munich\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Munich\">Munich<\/a><\/li>\n<li><i><a title=\"Portrait de Hans Tucher\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_de_Hans_Tucher\">Portrait de Hans Tucher<\/a><\/i>\u00a0et\u00a0<i><a class=\"new\" title=\"Portrait de Felicitas Tucher (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Portrait_de_Felicitas_Tucher&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Portrait de Felicitas Tucher<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Ritratto di Felicitas Tucher\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Ritratto_di_Felicitas_Tucher\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0Ritratto di Felicitas Tucher\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a><\/i>, 1499, huile sur panneaux, 27\u00a0\u00d7\u00a033\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>\u00a0chaque,\u00a0<a title=\"Ch\u00e2teau de Weimar\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ch%C3%A2teau_de_Weimar\">Mus\u00e9e du ch\u00e2teau<\/a>,\u00a0<a title=\"Weimar\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Weimar\">Weimar<\/a><sup id=\"cite_ref-162\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-162\">162<\/a><\/sup><\/li>\n<li><i><a class=\"new\" title=\"Portrait d'Elsbeth Tucher (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Portrait_d%27Elsbeth_Tucher&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Portrait d&rsquo;Elsbeth Tucher<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Ritratto di Elspeth Tucher\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Ritratto_di_Elspeth_Tucher\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0Ritratto di Elspeth Tucher\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a><\/i>, 1499,\u00a0<a title=\"Gem\u00e4ldegalerie Alte Meister (Cassel)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gem%C3%A4ldegalerie_Alte_Meister_(Cassel)\">Gem\u00e4ldegalerie Alte Meister<\/a>,\u00a0<a title=\"Cassel (Hesse)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cassel_(Hesse)\">Cassel<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"1500-1509\">1500-1509<\/h4>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><i><a class=\"new\" title=\"Portrait d'un jeune homme (D\u00fcrer) (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Portrait_d%27un_jeune_homme_(D%C3%BCrer)&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Portrait d&rsquo;un jeune homme<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Ritratto di giovane (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Ritratto_di_giovane_(D%C3%BCrer)\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0Ritratto di giovane (D\u00fcrer)\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a><\/i>, 1500, National Gallery of Art, Washington<\/li>\n<li><i><a title=\"Polyptyque des Sept Douleurs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Polyptyque_des_Sept_Douleurs\">Polyptyque des Sept Douleurs<\/a><\/i>,\u00a0<i><abbr class=\"abbr\" lang=\"la\" title=\"circa (environ \/ aux environs de)\">c.<\/abbr><\/i>\u00a01500, Alte Pinakothek, Munich et Gem\u00e4ldegalerie Alte Meister, Dresde<\/li>\n<li><i><a title=\"D\u00e9ploration du Christ (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9ploration_du_Christ_(D%C3%BCrer)\">D\u00e9ploration du Christ<\/a><\/i>, 1500-1503, Alte Pinakothek, Munich<\/li>\n<li><i><a title=\"Autoportrait (D\u00fcrer, Munich)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoportrait_(D%C3%BCrer,_Munich)\">Autoportrait \u00e0 l&rsquo;\u00e2ge de\u00a0<span class=\"nowrap\">28 ans<\/span><\/a><\/i>\u00a0ou\u00a0<i>Autoportrait \u00e0 la fourrure<\/i>, 1500, Alte Pinakothek, Munich<sup id=\"cite_ref-163\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-163\">163<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-164\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-164\">164<\/a><\/sup>. Son dernier autoportrait.<\/li>\n<li><i><a title=\"Hercule tuant les oiseaux du lac Stymphale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hercule_tuant_les_oiseaux_du_lac_Stymphale\">Hercule tuant les oiseaux du lac Stymphale<\/a><\/i>, 1500, Germanisches Nationalmuseum, Nuremberg<\/li>\n<li><i>Vierge \u00e0 l&rsquo;Enfant<\/i>, 1503, Kunsthistorisches Museum, Vienne<\/li>\n<li><i><a title=\"Retable Paumgartner\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Retable_Paumgartner\">Retable Paumgartner<\/a><\/i>, 1503, Alte Pinakothek, Munich. Command\u00e9 par les enfants de Martin et Barbara Paumgartner en m\u00e9moire de leurs parents<\/li>\n<li><i><a title=\"Retable Jabach\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Retable_Jabach\">Retable Jabach<\/a><\/i>, deux volets de 94\u00a0\u00d7\u00a051\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, repr\u00e9sentant\u00a0<i>Job et sa femme<\/i>\u00a0et\u00a0<i>Deux musiciens<\/i>, 1503-1504,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e Wallraf-Richartz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_Wallraf-Richartz\">mus\u00e9e Wallraf-Richartz<\/a>, Cologne. Command\u00e9 par l&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"\u00c9lecteur de Saxe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89lecteur_de_Saxe\">\u00e9lecteur de Saxe<\/a>\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Fr\u00e9d\u00e9ric le Sage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_le_Sage\">Fr\u00e9d\u00e9ric le Sage<\/a><\/li>\n<li><i><a title=\"L'Adoration des mages (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Adoration_des_mages_(D%C3%BCrer)\">Adoration des mages<\/a><\/i>, 1504, huile sur bois, 99\u00a0\u00d7\u00a0113,5\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e des Offices\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_des_Offices\">mus\u00e9e des Offices<\/a>, Florence<\/li>\n<li><i><a title=\"Portrait d'une jeune femme v\u00e9nitienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_d%27une_jeune_femme_v%C3%A9nitienne\">Portrait d&rsquo;une jeune femme v\u00e9nitienne<\/a><\/i>, 1505, 32\u00a0\u00d7\u00a024\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Kunsthistorisches Museum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Kunsthistorisches_Museum\">Kunsthistorisches Museum<\/a>,\u00a0<a title=\"Vienne (Autriche)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vienne_(Autriche)\">Vienne<\/a><sup id=\"cite_ref-Vienne_165-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Vienne-165\">165<\/a><\/sup><\/li>\n<\/ul>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:%C3%89tude_de_draperie,_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/45\/%C3%89tude_de_draperie%2C_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg\/180px-%C3%89tude_de_draperie%2C_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/45\/%C3%89tude_de_draperie%2C_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg\/270px-%C3%89tude_de_draperie%2C_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/45\/%C3%89tude_de_draperie%2C_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg\/360px-%C3%89tude_de_draperie%2C_Albrecht_D%C3%BCrer.jpg 2x\" width=\"180\" height=\"288\" data-file-width=\"749\" data-file-height=\"1200\" \/><\/a><figcaption>\u00c9tude de draperie, 1508, pinceau et encre de Chine,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e des Beaux-Arts de Lyon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_des_Beaux-Arts_de_Lyon\">mus\u00e9e des Beaux-Arts de Lyon<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_Emperor_Charlemagne_and_Emperor_Sigismund_-_WGA06997.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/96\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Emperor_Charlemagne_and_Emperor_Sigismund_-_WGA06997.jpg\/220px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Emperor_Charlemagne_and_Emperor_Sigismund_-_WGA06997.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/96\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Emperor_Charlemagne_and_Emperor_Sigismund_-_WGA06997.jpg\/330px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Emperor_Charlemagne_and_Emperor_Sigismund_-_WGA06997.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/96\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Emperor_Charlemagne_and_Emperor_Sigismund_-_WGA06997.jpg\/440px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Emperor_Charlemagne_and_Emperor_Sigismund_-_WGA06997.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"202\" data-file-width=\"1000\" data-file-height=\"920\" \/><\/a><figcaption>\n<div class=\"center\"><i>Charlemagne et Sigismond<\/i><br \/>\n1513, Nuremberg.<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><i><a class=\"new\" title=\"Portrait d'une V\u00e9nitienne (D\u00fcrer) (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Portrait_d%27une_V%C3%A9nitienne_(D%C3%BCrer)&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Portrait d&rsquo;une V\u00e9nitienne<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Ritratto di veneziana\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Ritratto_di_veneziana\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0Ritratto di veneziana\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a><\/i>,\u00a0<i><abbr class=\"abbr\" lang=\"la\" title=\"circa (environ \/ aux environs de)\">c.<\/abbr><\/i>\u00a01506, Gem\u00e4ldegalerie, Berlin<\/li>\n<li><i><a class=\"new\" title=\"Portrait de Burkard von Speyer (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Portrait_de_Burkard_von_Speyer&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Portrait de Burkard von Speyer<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Ritratto di Burkard von Speyer\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Ritratto_di_Burkard_von_Speyer\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0Ritratto di Burkard von Speyer\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a><\/i>, 1506, huile sur panneau, 32\u00a0\u00d7\u00a026\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a title=\"Royal Collection\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Royal_Collection\">Royal Collection<\/a>,\u00a0<a title=\"Ch\u00e2teau de Windsor\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ch%C3%A2teau_de_Windsor\">ch\u00e2teau de Windsor<\/a><\/li>\n<li><i><a title=\"J\u00e9sus parmi les docteurs (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/J%C3%A9sus_parmi_les_docteurs_(D%C3%BCrer)\">J\u00e9sus parmi les docteurs<\/a><\/i>, 1506, huile sur panneau, 64\u00a0\u00d7\u00a080\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e Thyssen-Bornemisza\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_Thyssen-Bornemisza\">mus\u00e9e Thyssen-Bornemisza<\/a>, Madrid<\/li>\n<li><i><a title=\"La Vierge de la f\u00eate du rosaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Vierge_de_la_f%C3%AAte_du_rosaire\">La Vierge de la f\u00eate du rosaire<\/a><\/i>, 1506, 162\u00a0\u00d7\u00a0192\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Galerie nationale \u00e0 Prague\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Galerie_nationale_%C3%A0_Prague\">Galerie nationale \u00e0 Prague<\/a><\/li>\n<li><i><a class=\"new\" title=\"La Vierge au serin (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=La_Vierge_au_serin&amp;action=edit&amp;redlink=1\">La Vierge au serin<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Madonna del Lucherino\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Madonna_del_Lucherino\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0Madonna del Lucherino\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a><\/i>, 1506, Gem\u00e4ldegalerie, Berlin<\/li>\n<li><i><a class=\"new\" title=\"Jeune fille au b\u00e9ret rouge (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Jeune_fille_au_b%C3%A9ret_rouge&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Jeune fille au b\u00e9ret rouge<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Ritratto di ragazza con berretto rosso\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Ritratto_di_ragazza_con_berretto_rosso\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0Ritratto di ragazza con berretto rosso\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a><\/i>, 1507, Gem\u00e4ldegalerie, Berlin<\/li>\n<li><i><a title=\"Adam et \u00c8ve (D\u00fcrer, 1507)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Adam_et_%C3%88ve_(D%C3%BCrer,_1507)\">Adam et \u00c8ve<\/a><\/i>, 1507, mus\u00e9e du Prado, Madrid<\/li>\n<li><i><a title=\"L'Avarice (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Avarice_(D%C3%BCrer)\">L&rsquo;Avarice<\/a><\/i>, 1507, Kunsthistorisches Museum, Vienne. Au revers, le portrait d&rsquo;un jeune homme<sup id=\"cite_ref-166\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-166\">166<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i><a title=\"Retable Heller\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Retable_Heller\">Retable Heller<\/a><\/i>\u00a0(1507-1509)<\/li>\n<li><i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Martyre des dix mille chr\u00e9tiens (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Martyre_des_dix_mille_chr%C3%A9tiens_(D%C3%BCrer)\">Martyre des dix mille chr\u00e9tiens<\/a><\/i>, 1508, panneau transf\u00e9r\u00e9 sur toile, 99\u00a0\u00d7\u00a087\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e d'Histoire de l'art de Vienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_d%27Histoire_de_l%27art_de_Vienne\">mus\u00e9e d&rsquo;Histoire de l&rsquo;art de Vienne<\/a><sup id=\"cite_ref-Vienne_165-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Vienne-165\">165<\/a><\/sup><\/li>\n<li><i>\u00c9tude de draperie<\/i>, 1508, pinceau et encre de Chine, rehauts de blanc sur papier pr\u00e9par\u00e9 vert fonc\u00e9, 23\u00a0\u00d7\u00a014\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e des Beaux-Arts de Lyon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_des_Beaux-Arts_de_Lyon\">mus\u00e9e des Beaux-Arts de Lyon<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"1510-1519\">1510-1519<\/h4>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><i><a title=\"L'Adoration de la Sainte Trinit\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Adoration_de_la_Sainte_Trinit%C3%A9\">L&rsquo;Adoration de la Sainte Trinit\u00e9<\/a><\/i>, 1511, panneau de tilleul, 135\u00a0\u00d7\u00a0123\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, Kunsthistorisches Museum, Vienne<\/li>\n<li><i><a title=\"Vierge \u00e0 l'Enfant avec une poire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vierge_%C3%A0_l%27Enfant_avec_une_poire\">Vierge \u00e0 l&rsquo;Enfant avec une poire<\/a><\/i>, 1512, panneau de tilleul, 49\u00a0\u00d7\u00a037\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, Kunsthistorisches Museum, Vienne<sup id=\"cite_ref-Vienne_165-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Vienne-165\">165<\/a><\/sup><\/li>\n<li><i>Portrait d&rsquo;un homme<\/i>,\u00a0<i><abbr class=\"abbr\" lang=\"la\" title=\"circa (environ \/ aux environs de)\">c.<\/abbr><\/i>1504-1514 (?)<sup id=\"cite_ref-167\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-167\">167<\/a><\/sup>,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e des Beaux-Arts de Budapest\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_des_Beaux-Arts_de_Budapest\">mus\u00e9e des Beaux-Arts de Budapest<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"thumb tright\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<table cellspacing=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td class=\"thumbimage\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Les Quatre Ap\u00f4tres. 1526, Munich. Panneau droit : Saint Marc et Saint Paul; panneau gauche : Saint Jean et Saint Pierre.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Four_Apostles,_Saints_John_and_Peter.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/46\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Four_Apostles%2C_Saints_John_and_Peter.jpg\/125px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Four_Apostles%2C_Saints_John_and_Peter.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/46\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Four_Apostles%2C_Saints_John_and_Peter.jpg\/188px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Four_Apostles%2C_Saints_John_and_Peter.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/46\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Four_Apostles%2C_Saints_John_and_Peter.jpg\/250px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Four_Apostles%2C_Saints_John_and_Peter.jpg 2x\" alt=\"\" width=\"125\" height=\"357\" data-file-width=\"1311\" data-file-height=\"3749\" \/><\/a><\/td>\n<td>&nbsp;<\/td>\n<td class=\"thumbimage\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Les Quatre Ap\u00f4tres. 1526, Munich. Panneau droit : Saint Marc et Saint Paul; panneau gauche : Saint Jean et Saint Pierre.\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Four_Apostles,_Saints_Mark_and_Paul.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d5\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Four_Apostles%2C_Saints_Mark_and_Paul.jpg\/125px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Four_Apostles%2C_Saints_Mark_and_Paul.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d5\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Four_Apostles%2C_Saints_Mark_and_Paul.jpg\/188px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Four_Apostles%2C_Saints_Mark_and_Paul.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d5\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Four_Apostles%2C_Saints_Mark_and_Paul.jpg\/250px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_The_Four_Apostles%2C_Saints_Mark_and_Paul.jpg 2x\" alt=\"\" width=\"125\" height=\"359\" data-file-width=\"1306\" data-file-height=\"3749\" \/><\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"3\">\n<div class=\"thumbcaption\"><i>Les Quatre Ap\u00f4tres<\/i>. 1526, Munich.<br \/>\nPanneau droit\u00a0:\u00a0<i>Saint Marc et Saint Paul<\/i>; panneau gauche\u00a0:\u00a0<i>Saint Jean et Saint Pierre<\/i>.<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><i>Sainte Anne avec l&rsquo;Enfant, la Vierge et saint Jean-Baptiste<\/i>, 1511\u00a0<a title=\"National Gallery\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/National_Gallery\">National Gallery<\/a>,\u00a0<a title=\"Londres\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Londres\">Londres<\/a><sup id=\"cite_ref-168\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-168\">168<\/a><\/sup><\/li>\n<li><i>L&rsquo;Empereur Charlemagne et l&#8217;empereur Sigismond<\/i>, 1513, Germanisches Nationalmuseum, Nuremberg<\/li>\n<li><i><a title=\"Portrait de Michael Wolgemut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_de_Michael_Wolgemut\">Portrait de Michael Wolgemut<\/a><\/i>, 1516, Germanisches Nationalmuseum, Nuremberg<\/li>\n<li><i><a title=\"La Madone \u00e0 l'\u0153illet (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Madone_%C3%A0_l%27%C5%93illet_(D%C3%BCrer)\">La Madone \u00e0 l&rsquo;\u0153illet<\/a><\/i>, 1516, parchemin maroufl\u00e9 mont\u00e9 sur bois, 36\u00a0\u00d7\u00a025\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, Alte Pinakothek, Munich<sup id=\"cite_ref-169\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-169\">169<\/a><\/sup><\/li>\n<li><i>Portrait d&rsquo;un eccl\u00e9siastique (Johann Dorsch?)<\/i>, peinture \u00e0 huile sur parchemin, 1516<sup id=\"cite_ref-170\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-170\">170<\/a><\/sup><\/li>\n<li><i><a class=\"new\" title=\"L'ap\u00f4tre Saint Jacques (D\u00fcrer) (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=L%27ap%C3%B4tre_Saint_Jacques_(D%C3%BCrer)&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Les ap\u00f4tres Saint Jacques<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:San Giacomo apostolo (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/San_Giacomo_apostolo_(D%C3%BCrer)\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0San Giacomo apostolo (D\u00fcrer)\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a>\u00a0et\u00a0<a class=\"new\" title=\"L'ap\u00f4tre Saint Philippe (D\u00fcrer) (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=L%27ap%C3%B4tre_Saint_Philippe_(D%C3%BCrer)&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Saint Philippe<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:San Filippo apostolo (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/San_Filippo_apostolo_(D%C3%BCrer)\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0San Filippo apostolo (D\u00fcrer)\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a><\/i>, 1516, temperas sur toile, 46\u00a0\u00d7\u00a037\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>\u00a0et 45\u00a0\u00d7\u00a038\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, mus\u00e9e des Offices, Florence<sup id=\"cite_ref-Offices_171-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Offices-171\">171<\/a><\/sup><\/li>\n<li><a class=\"new\" title=\"Le Suicide de Lucr\u00e8ce (D\u00fcrer) (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Le_Suicide_de_Lucr%C3%A8ce_(D%C3%BCrer)&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><i>Le Suicide de Lucr\u00e8ce<\/i><\/a>, 1518, Alte Pinakothek, Munich<\/li>\n<li><i><a class=\"new\" title=\"Madone en pri\u00e8re (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Madone_en_pri%C3%A8re&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Madone en pri\u00e8re<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Madonna in preghiera\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Madonna_in_preghiera\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en italien\u00a0: \u00ab\u00a0Madonna in preghiera\u00a0\u00bb\">(it)<\/span><\/a><\/i>, 1518, Gem\u00e4ldegalerie, Berlin<\/li>\n<li><i><a title=\"Jacob Fugger dit le Riche (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacob_Fugger_dit_le_Riche_(D%C3%BCrer)\">Jacob Fugger<\/a><\/i>,\u00a0<i><abbr class=\"abbr\" lang=\"la\" title=\"circa (environ \/ aux environs de)\">c.<\/abbr><\/i>\u00a01518, Staatsgalerie,\u00a0<a title=\"Augsbourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Augsbourg\">Augsbourg<\/a><\/li>\n<li><i><a title=\"Vierge \u00e0 l'Enfant avec sainte Anne (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vierge_%C3%A0_l%27Enfant_avec_sainte_Anne_(D%C3%BCrer)\">Vierge \u00e0 l&rsquo;Enfant avec sainte Anne<\/a><\/i>, 1519, huile sur panneau, 60\u00a0\u00d7\u00a050\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a title=\"Metropolitan Museum of Art\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Metropolitan_Museum_of_Art\">Metropolitan Museum of Art<\/a>,\u00a0<a title=\"New York\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/New_York\">New York<\/a><\/li>\n<li><i><a title=\"Portrait de l'empereur Maximilien Ier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_de_l%27empereur_Maximilien_Ier\">Portrait de l&#8217;empereur Maximilien\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr><\/a><\/i>, 1519, panneau, 74\u00a0\u00d7\u00a061\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, Kunsthistorisches Museum, Vienne<sup id=\"cite_ref-Vienne_165-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Vienne-165\">165<\/a><\/sup><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"1520-1526\">1520-1526<\/h4>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><i>Portrait d&rsquo;un homme \u00e0 barbe blanche et bonnet rouge<\/i>, 1520, tempera sur toile coll\u00e9e sur bois, 40\u00a0\u00d7\u00a030\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, mus\u00e9e du Louvre, Paris<sup id=\"cite_ref-172\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-172\">172<\/a><\/sup><\/li>\n<li><i>Portrait de Rodrigo de Almada<\/i>, 1521<sup id=\"cite_ref-173\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-173\">173<\/a><\/sup><\/li>\n<li><i><a title=\"Portrait de Bernhart von Reesen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_de_Bernhart_von_Reesen\">Portrait de Bernhart von Reesen<\/a><\/i>, 1521, huile sur panneau de ch\u00eane, 45\u00a0\u00d7\u00a031\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, Gem\u00e4ldegalerie Alte Meister, Dresde<\/li>\n<li><i><a title=\"Saint J\u00e9r\u00f4me (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint_J%C3%A9r%C3%B4me_(D%C3%BCrer)\">Saint J\u00e9r\u00f4me<\/a><\/i>, 1521,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Museu Nacional de Arte Antiga\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Museu_Nacional_de_Arte_Antiga\">Museu Nacional de Arte Antiga<\/a>,\u00a0<a title=\"Lisbonne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lisbonne\">Lisbonne<\/a><\/li>\n<li><i>Portrait d&rsquo;un homme avec b\u00e9ret et rouleau<\/i>, 1524, huile sur panneau de ch\u00eane, 50\u00a0\u00d7\u00a036\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, mus\u00e9e du Prado, Madrid<\/li>\n<li><i><a title=\"Portrait de Hieronymus Holzschuher\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_de_Hieronymus_Holzschuher\">Portrait de Hieronymus Holzschuher<\/a><\/i>, 1526, Gem\u00e4ldegalerie, Berlin<\/li>\n<li><i><a title=\"Vierge \u00e0 la poire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vierge_%C3%A0_la_poire\">Vierge \u00e0 la poire<\/a><\/i>, 1526, huile sur bois, 43\u00a0\u00d7\u00a031\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, mus\u00e9e des Offices, Florence<sup id=\"cite_ref-Offices_171-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Offices-171\">171<\/a><\/sup><\/li>\n<li><i><a title=\"Portrait de Jakob Muffel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_de_Jakob_Muffel\">Portrait de Jakob Muffel<\/a><\/i>, 1526, Kunsthistorisches Museum, Vienne<\/li>\n<li><i><a title=\"Portrait de Johann Kleberger\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_de_Johann_Kleberger\">Portrait de Johann Kleberger<\/a><\/i>, 1526, panneau de tilleul, 37\u00a0\u00d7\u00a0336,6\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, Kunsthistorisches Museum, Vienne<\/li>\n<li><i><a title=\"Les Quatre Ap\u00f4tres\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Quatre_Ap%C3%B4tres\">Les Quatre Ap\u00f4tres<\/a><\/i>, 1526, Alte Pinakothek, Munich<\/li>\n<\/ul>\n<ul class=\"gallery mw-gallery-traditional\" style=\"text-align: justify;\">\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Homme sur fond vert c.1497, Kreuzlingen\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_057.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bd\/Albrecht_D%C3%BCrer_057.jpg\/144px-Albrecht_D%C3%BCrer_057.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bd\/Albrecht_D%C3%BCrer_057.jpg\/216px-Albrecht_D%C3%BCrer_057.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bd\/Albrecht_D%C3%BCrer_057.jpg\/288px-Albrecht_D%C3%BCrer_057.jpg 2x\" alt=\"Homme sur fond vert c.1497, Kreuzlingen\" width=\"144\" height=\"174\" data-file-width=\"1576\" data-file-height=\"1908\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\">\n<div class=\"center\"><i>Homme sur fond vert<\/i><br \/>\n<i><abbr class=\"abbr\" lang=\"la\" title=\"circa (environ \/ aux environs de)\">c.<\/abbr><\/i>1497, Kreuzlingen<\/div>\n<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Vierge \u00e0 l'Enfant 1503, Vienne\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_059.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3d\/Albrecht_D%C3%BCrer_059.jpg\/127px-Albrecht_D%C3%BCrer_059.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3d\/Albrecht_D%C3%BCrer_059.jpg\/190px-Albrecht_D%C3%BCrer_059.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/3d\/Albrecht_D%C3%BCrer_059.jpg\/254px-Albrecht_D%C3%BCrer_059.jpg 2x\" alt=\"Vierge \u00e0 l'Enfant 1503, Vienne\" width=\"127\" height=\"200\" data-file-width=\"1256\" data-file-height=\"1977\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\">\n<div class=\"center\"><i>Vierge \u00e0 l&rsquo;Enfant<\/i><br \/>\n1503, Vienne<\/div>\n<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Homme d'\u00c9glise 1516, Washington\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_Bildnis_eines_Geistlichen_(National_Gallery_of_Art).jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/07\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Bildnis_eines_Geistlichen_%28National_Gallery_of_Art%29.jpg\/144px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Bildnis_eines_Geistlichen_%28National_Gallery_of_Art%29.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/07\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Bildnis_eines_Geistlichen_%28National_Gallery_of_Art%29.jpg\/216px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Bildnis_eines_Geistlichen_%28National_Gallery_of_Art%29.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/07\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Bildnis_eines_Geistlichen_%28National_Gallery_of_Art%29.jpg\/288px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Bildnis_eines_Geistlichen_%28National_Gallery_of_Art%29.jpg 2x\" alt=\"Homme d'\u00c9glise 1516, Washington\" width=\"144\" height=\"186\" data-file-width=\"9227\" data-file-height=\"11917\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\">\n<div class=\"center\"><i>Homme d&rsquo;\u00c9glise<\/i><br \/>\n1516, Washington<\/div>\n<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Vieillard 1520, Paris\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_090.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8c\/Albrecht_D%C3%BCrer_090.jpg\/144px-Albrecht_D%C3%BCrer_090.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8c\/Albrecht_D%C3%BCrer_090.jpg\/216px-Albrecht_D%C3%BCrer_090.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8c\/Albrecht_D%C3%BCrer_090.jpg\/288px-Albrecht_D%C3%BCrer_090.jpg 2x\" alt=\"Vieillard 1520, Paris\" width=\"144\" height=\"195\" data-file-width=\"1571\" data-file-height=\"2128\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\">\n<div class=\"center\"><i>Vieillard<\/i><br \/>\n1520, Paris<\/div>\n<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Homme avec b\u00e9ret et rouleau 1524, Madrid\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_Bildnis_eines_unbekannten_Mannes.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/db\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Bildnis_eines_unbekannten_Mannes.jpg\/143px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Bildnis_eines_unbekannten_Mannes.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/db\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Bildnis_eines_unbekannten_Mannes.jpg\/215px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Bildnis_eines_unbekannten_Mannes.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/db\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Bildnis_eines_unbekannten_Mannes.jpg\/286px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Bildnis_eines_unbekannten_Mannes.jpg 2x\" alt=\"Homme avec b\u00e9ret et rouleau 1524, Madrid\" width=\"143\" height=\"200\" data-file-width=\"1749\" data-file-height=\"2441\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\">\n<div class=\"center\"><i>Homme avec b\u00e9ret et rouleau<\/i><br \/>\n1524, Madrid<\/div>\n<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Gravures\">Gravures<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">On conna\u00eet, au total, un peu plus de 300 gravures de D\u00fcrer, dont environ deux cents bois et un peu plus d&rsquo;une centaine de cuivres. Mais si la technique du bois grav\u00e9 ne lui \u00e9tait pas \u00e9trang\u00e8re, ce n&rsquo;est pas lui-m\u00eame qui le plus souvent gravait ses planches\u00a0: il se contentait de fournir un dessin pr\u00e9cis, admirablement appropri\u00e9 \u00e0 cet usage, aux artisans qui travaillent pour lui. Ses voyages contribu\u00e8rent \u00e0 la fortune de son \u0153uvre\u00a0: il ne manquait pas de distribuer largement ses estampes partout o\u00f9 il se rendait. Mais il sut aussi d&rsquo;appuyer sur un r\u00e9seau de colporteurs afin de diffuser ses \u0153uvres. Ses cuivres et ses bois servirent ainsi rapidement de mod\u00e8les aux artistes actifs au nord et au sud des Alpes<sup id=\"cite_ref-:1_5-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-:1-5\">5<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ceci explique, d&rsquo;une part le plus grand nombre de bois grav\u00e9s que comporte son \u0153uvre graphique, et d&rsquo;autre part les in\u00e9galit\u00e9s que l&rsquo;on peut observer entre les diff\u00e9rentes r\u00e9alisations<sup id=\"cite_ref-174\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-174\">174<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Gravures_isol\u00e9es\"><span id=\"Gravures_isol.C3.A9es\"><\/span>Gravures isol\u00e9es<\/h4>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:D%C3%BCrer_rhino.png?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/be\/D%C3%BCrer_rhino.png\/220px-D%C3%BCrer_rhino.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/be\/D%C3%BCrer_rhino.png\/330px-D%C3%BCrer_rhino.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/be\/D%C3%BCrer_rhino.png\/440px-D%C3%BCrer_rhino.png 2x\" width=\"220\" height=\"183\" data-file-width=\"879\" data-file-height=\"730\" \/><\/a><figcaption><i><a title=\"Rhinoc\u00e9ros de D\u00fcrer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rhinoc%C3%A9ros_de_D%C3%BCrer\">Le Rhinoc\u00e9ros<\/a><\/i>\u00a0(1515),\u00a0<a title=\"British Museum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/British_Museum\">British Museum<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Classement fid\u00e8le au catalogue de Meder suivant l&rsquo;ordre chronologique\u00a0:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><b>1493-1495<\/b>\u00a0:\u00a0<i>Marie sur le tr\u00f4ne<\/i>, c. 1493\u00a0;\u00a0<i>Le Martyre de saint S\u00e9bastien<\/i>, c. 1495\u00a0;\u00a0<i>Saint Christophe<\/i>, c. 1495\u00a0;\u00a0<i>la Grande Crucifixion du Christ<\/i>, c. 1495\u00a0;\u00a0<i>La Grande Lamentation<\/i>, c. 1495\u00a0;\u00a0<i><a title=\"La Sainte Famille au papillon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Sainte_Famille_au_papillon\">La Sainte Famille au papillon<\/a><\/i>, c. 1495.<\/li>\n<li><b>1496-1498<\/b>\u00a0:\u00a0<i><a title=\"Hercule vainqueur de Cacus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hercule_vainqueur_de_Cacus\">Hercule vainqueur de Cacus<\/a>\u00a0(Hercule tuant les Molionides)<\/i>, v.1496\u00a0;\u00a0<i>La Siphilis<\/i>, c. 1496\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Le Bain des hommes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Bain_des_hommes\">Le Bain des hommes<\/a><\/i>, c. 1496\u00a0;\u00a0<i>Chevaliers et lansquenets<\/i>, c. 1496-1497\u00a0;\u00a0<i>La Sainte Famille<\/i>, c. 1496-1497\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Samson et le lion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Samson_et_le_lion\">Samson et le lion<\/a><\/i>, c. 1496-1497\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Le Martyre de sainte Catherine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Martyre_de_sainte_Catherine\">Le Martyre de sainte Catherine<\/a><\/i>, c. 1497-1498\u00a0;\u00a0<i><a title=\"La Sainte Famille aux trois li\u00e8vres\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Sainte_Famille_aux_trois_li%C3%A8vres\">La Sainte Famille aux trois li\u00e8vres<\/a><\/i>, c. 1497\u00a0;\u00a0<i>Le Martyre de saint Jean l&rsquo;\u00c9vang\u00e9liste<\/i>, c. 1497-1498\u00a0;\u00a0<i>La Vision des sept chandeliers<\/i>, c. 1497-1498\u00a0;\u00a0<i>Saint Jean appel\u00e9 aux cieux<\/i>, c. 1497-1498\u00a0;\u00a0<i>Les Quatre Cavaliers<\/i>, c. 1497-1498\u00a0;\u00a0<i>La Chute des \u00e9toiles<\/i>, c. 1497-1498\u00a0;\u00a0<i>Les Quatre Anges d\u00e9tenteurs des vents et l&rsquo;onction des \u00e9lus<\/i>, c. 1497-1498\u00a0;\u00a0<i>Les Sept Sonneries de trompettes des anges<\/i>, c. 1497-1498\u00a0;\u00a0<i>Les Quatre Anges de l&rsquo;Euphrate<\/i>, c. 1497-1498\u00a0;\u00a0<i>Saint Jean d\u00e9vorant le livre<\/i>, c. 1497-1498\u00a0;\u00a0<i>La Femme v\u00eatue de soleil et le dragon \u00e0 sept t\u00eates<\/i>, c. 1497-1498\u00a0;\u00a0<i>Le Combat de saint Michel contre le dragon<\/i>, c. 1497-1498\u00a0;\u00a0<i>Le Dragon \u00e0 sept t\u00eates et la b\u00eate aux cornes d&rsquo;agneau<\/i>, c. 1497-1498\u00a0;\u00a0<i>L&rsquo;Adoration de l&rsquo;agneau &#8211; Le Cantique des \u00e9lus<\/i>, c. 1497-1498\u00a0;\u00a0<i>La Grande Prostitu\u00e9e de Babylone<\/i>, c. 1497-1498\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Les Amants et la Mort\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Amants_et_la_Mort\">Les Amants et la Mort<\/a><\/i>\u00a0ou\u00a0<i>La Promenade<\/i>, c. 1497-1498\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Le Monstre marin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Monstre_marin\">Le Monstre marin<\/a><\/i>\u00a0ou\u00a0<i>L&rsquo;Enl\u00e8vement d\u2019Amymon\u00e9<\/i>, c. 1498\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Le Martyre des dix mille\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Martyre_des_dix_mille\">Le Martyre des dix mille<\/a><\/i>, c. 1497-98.<\/li>\n<li><b>1500-1502<\/b>\u00a0:\u00a0<i>Saint Sibaud sur une colonne<\/i>, c.1500\u00a0;\u00a0<i>la Sainte Famille sous le portique<\/i>, c. 1500-1501\u00a0;\u00a0<i>N\u00e9m\u00e9sis, c. 1501-1502. Saint Christophe et le vol d&rsquo;oiseaux<\/i>, c. 1500-1502\u00a0;\u00a0<i>Saint Fran\u00e7ois recevant les stigmates<\/i>, c. 1500-1502\u00a0;\u00a0<i>Ex-libris de Willibald Pirckheimer<\/i>, c. 1500-1503\u00a0;\u00a0<i><a title=\"N\u00e9m\u00e9sis (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/N%C3%A9m%C3%A9sis_(D%C3%BCrer)\">N\u00e9m\u00e9sis<\/a><\/i>\u00a0ou\u00a0<i>La grande fortune<\/i>, c. 1501\u00a0;\u00a0<i>Saint Jean-Baptiste et Onuphrius avec la couronne de houblon<\/i>, c. 1502\u00a0;\u00a0<i>Saint Antoine et saint Paul<\/i>, c.1502\u00a0;\u00a0<i>Saint Georges \u00e0 cheval<\/i>, c. 1502-1503\u00a0;\u00a0<i>Calvaire (la petite crucifixion du Christ)<\/i>, c. 1502-1503.<\/li>\n<li><b>1503-1508<\/b>\u00a0:\u00a0<i>La Sainte Famille et les cinq anges<\/i>, c. 1503\u00a0;\u00a0<i>Saint Nicolas, saint \u00c9rasme et saint Ulrich<\/i>, c. 1503-1505\u00a0;\u00a0<i>Saint \u00c9tienne, saint Sixte et saint Laurent<\/i>, c. 1503-1505\u00a0;\u00a0<i>Saint J\u00e9r\u00f4me faisant p\u00e9nitence<\/i>, c. 1506\u00a0;\u00a0<i>La Communion journali\u00e8re de Marie-Madeleine<\/i>, c. 1503-1508.<\/li>\n<li><b>1510-1511<\/b>\u00a0:\u00a0<i>La Mort et le lansquenet<\/i>, 1510\u00a0;\u00a0<i>Le Ma\u00eetre d&rsquo;\u00e9cole<\/i>, 1510\u00a0;\u00a0<i>Le Christ en croix&rsquo; avec Marie et Jean<\/i>\u00a01510\u00a0;\u00a0<i>Le P\u00e9nitent (le roi David faisant p\u00e9nitence)<\/i>, c. 1510\u00a0;\u00a0<i>Saint Jean-Baptiste d\u00e9capit\u00e9<\/i>, 1510\u00a0;\u00a0<i>Saint J\u00e9r\u00f4me dans sa cellule<\/i>, 1511\u00a0;\u00a0<i>Saint Jean devant la Vierge<\/i>, c. 1511\u00a0;\u00a0<i>la Messe de saint Gr\u00e9goire\u00a0<\/i>, 1511\u00a0;\u00a0<i>Saint Christophe\u00a0<\/i>, 1511\u00a0;\u00a0<i>L&rsquo;Adoration des mages\u00a0<\/i>, 1511\u00a0;\u00a0<i>La Sainte Famille et deux anges musiciens<\/i>, 1511\u00a0;\u00a0<i>La Sainte famille sous l&rsquo;arbre<\/i>, 1511\u00a0;\u00a0<i>Ca\u00efn tuant Abel<\/i>, 1511\u00a0;\u00a0<i>Salom\u00e9 apportant \u00e0 H\u00e9rode la t\u00eate de Jean<\/i>, 1511\u00a0;\u00a0<i>La Sainte Trinit\u00e9 (Le Saint-Si\u00e8ge)<\/i>, 1511.<\/li>\n<li><b>1512-1518<\/b>\u00a0:\u00a0<i>Saint J\u00e9r\u00f4me dans la grotte<\/i>, 1512\u00a0;\u00a0<i>Armoiries pour Christoph Scheurl<\/i>, c. 1512-1514\u00a0;\u00a0<i>Armoiries de l&rsquo;astronome de la cour Johannes Stabius<\/i>, c. 1512-1517\u00a0;\u00a0<i>Saint Keloman\u00a0<\/i>, 1513\u00a0;\u00a0<i>Jardinier avec un pied de vigne<\/i>, c. 1515\u00a0;\u00a0<i>Les Saints protecteurs de l&rsquo;Autriche\u00a0<\/i>, 1515\u00a0;\u00a0<i>Marie avec Saint Jean-Baptiste, Saint Bruno et des Chartreux<\/i>, 1515\u00a0;\u00a0<a title=\"Rhinoc\u00e9ros de D\u00fcrer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rhinoc%C3%A9ros_de_D%C3%BCrer\"><i>Le Rhinoc\u00e9ros<\/i><\/a>, 1515\u00a0;\u00a0<i>Chouette se battant avec des oiseaux<\/i>, c. 1515-1516\u00a0;\u00a0<i>Ex-libris de Hieronymus Ebner membre du conseil \u00e0 Nuremberg<\/i>, 1516\u00a0;\u00a0<i>Le Christ en croix avec une bordure d&rsquo;anges\u00a0<\/i>, 1516\u00a0;\u00a0<i>Le Christ en croix avec trois anges<\/i>, c. 1516\u00a0;\u00a0<i>Le Christ en croix<\/i>, c. 1516-1520\u00a0;\u00a0<i>Marie reine des anges<\/i>, 1518\u00a0;\u00a0<i>Saint Sibaud\u00a0<\/i>, 1518\u00a0;\u00a0<i><a title=\"L'Empereur Maximilien Ier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Empereur_Maximilien_Ier\">L&rsquo;Empereur Maximilien Ier<\/a><\/i>\u00a0c. 1519.<\/li>\n<li><b>1520-1526<\/b>\u00a0:\u00a0<i>Une presse d&rsquo;imprimerie<\/i>, 1520\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Portrait d'Ulrich Varnb\u00fcler\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_d%27Ulrich_Varnb%C3%BCler\">Portrait d&rsquo;Ulrich Varnb\u00fcler<\/a><\/i>, 1522\u00a0;\u00a0<i><a title=\"La C\u00e8ne (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_C%C3%A8ne_(D%C3%BCrer)\">La C\u00e8ne<\/a><\/i>, 1523\u00a0;\u00a0<i>La Sainte Famille sur le banc d&rsquo;herbe<\/i>, 1526\u00a0;\u00a0<i>le Po\u00e8te latin Eobanus Hessus<\/i>, 1526.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Les_suites\">Les suites<\/h4>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Durer_Revelation_Four_Riders.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/29\/Durer_Revelation_Four_Riders.jpg\/220px-Durer_Revelation_Four_Riders.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/29\/Durer_Revelation_Four_Riders.jpg\/330px-Durer_Revelation_Four_Riders.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/29\/Durer_Revelation_Four_Riders.jpg\/440px-Durer_Revelation_Four_Riders.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"312\" data-file-width=\"1855\" data-file-height=\"2631\" \/><\/a><figcaption><i>Les Quatre Cavaliers de l&rsquo;Apocalypse<\/i>, extrait de\u00a0<i><a title=\"L'Apocalypse (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Apocalypse_(D%C3%BCrer)\">L&rsquo;Apocalypse<\/a><\/i>.<\/figcaption><\/figure>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><i><b>La Passion Albertina<\/b><\/i>, c. 1495\u00a0; suite de quatre pages. \u00ab\u00a0Bien avant d&rsquo;avoir trouv\u00e9 son style grandiose de l&rsquo;Apocalypse, D\u00fcrer avait dessin\u00e9 sur les blocs ce qu&rsquo;on appelle la passion d&rsquo;Albertina [\u2026]. L&rsquo;influence italienne se m\u00eale ici \u00e0 celle de Schongauer.\u00a0\u00bb Musper.<br \/>\n<i>Flagellation du Christ<\/i>,\u00a0<i>Le couronnement d&rsquo;\u00e9pines<\/i>,\u00a0<i>Le Christ portant sa croix<\/i>,\u00a0<i>Le Christ en croix<\/i>.<\/li>\n<li><i><b><a title=\"L'Apocalypse (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Apocalypse_(D%C3%BCrer)\">L&rsquo;Apocalypse<\/a><\/b><\/i>, 1496-1498\u00a0: seule suite que D\u00fcrer ait r\u00e9alis\u00e9e d&rsquo;un jet.\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Il s&rsquo;agit du premier livre exclusivement cr\u00e9\u00e9 et publi\u00e9 par un artiste<sup id=\"cite_ref-Panofsky194553_175-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Panofsky194553-175\">175<\/a><\/sup>.\u00a0\u00bb<\/span><br \/>\n<i>Saint Jean devant la Madone<\/i>,\u00a0<i>Le martyre de Saint-Jean<\/i>,\u00a0<i>Saint jean vit sept chandeliers<\/i>,\u00a0<i>Jean devant Dieu et les anciens<\/i>,\u00a0<i>Les quatre cavaliers de l&rsquo;Apocalypse<\/i>,\u00a0<i>Le sixi\u00e8me sceau<\/i>,\u00a0<i>Quatre anges retenant les quatre vents de la terre<\/i>,\u00a0<i>Les sept anges joueurs de trompette<\/i>,\u00a0<i>Les quatre anges de l&rsquo;Euphrate<\/i>,\u00a0<i>Jean d\u00e9vorant le livre de la Vie<\/i>,\u00a0<i>Une femme rev\u00eatue du Soleil et le dragon \u00e0 sept t\u00eates<\/i>,\u00a0<i>Saint Michel terrassant le dragon<\/i>,\u00a0<i>le dragon \u00e0 sept t\u00eates et la b\u00eate aux cornes de b\u00e9lier<\/i>,\u00a0<i>L&rsquo;hymne des \u00e9lus<\/i>,\u00a0<i>La prostitu\u00e9e de Babylone<\/i>,\u00a0<i>L&rsquo;ange et la clef de l&rsquo;ab\u00eeme<\/i>.<\/li>\n<li><i><b>La\u00a0<a title=\"Grande Passion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grande_Passion\">Grande Passion<\/a><\/b><\/i>, 1511\u00a0: \u00ab\u00a0Lors de son voyage aux Pays-Bas, D\u00fcrer exigea pour cette \u0153uvre consid\u00e9rable et qui allait \u00eatre copi\u00e9e partout, des sommes relativement importantes\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-176\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-176\">176<\/a><\/sup>.<br \/>\n<i>La C\u00e8ne<\/i>,\u00a0<i>Le Christ au Mont des Oliviers<\/i>,\u00a0<i>L&rsquo;Arrestation du Christ<\/i>,\u00a0<i>La Flagellation du Christ<\/i>,\u00a0<i>Le Christ devant le peuple, Ecce homo<\/i>,\u00a0<i>Le Christ portant sa croix<\/i>,\u00a0<i>Le Christ en croix<\/i>,\u00a0<i>La Lamentation<\/i>,\u00a0<i>La Mise au tombeau<\/i>,\u00a0<i>Le Christ descendant aux enfers<\/i>,\u00a0<i>La R\u00e9surrection<\/i>.<\/li>\n<li><i><b>La\u00a0<a title=\"Vie de la Vierge (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vie_de_la_Vierge_(D%C3%BCrer)\">Vie de la Vierge<\/a><\/b><\/i>, 1511\u00a0: suite de vingt feuilles. C&rsquo;est sur cet ensemble que Vasari s&rsquo;exclamera\u00a0: \u00ab\u00a0La\u00a0<i>Vie de la Vierge<\/i>\u00a0est tellement g\u00e9niale qu&rsquo;il est impossible de faire mieux, sur le plan de la composition, de la perspective et de l&rsquo;architecture, dans les costumes et les visages des plus \u00e2g\u00e9s comme des plus jeunes\u00a0\u00bb.<br \/>\n<i>La victime de Joachim<\/i>,\u00a0<i>L&rsquo;annonce \u00e0 Joachim<\/i>,\u00a0<i><a title=\"Joachim et Anne \u00e0 la Porte dor\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joachim_et_Anne_%C3%A0_la_Porte_dor%C3%A9e\">Joachim et Anne \u00e0 la Porte dor\u00e9e<\/a><\/i>,\u00a0<i>La naissance de la Vierge<\/i>,\u00a0<i>Pr\u00e9sentation de la Vierge au temple<\/i>,\u00a0<i>Le Mariage de la Vierge<\/i>,\u00a0<i>L&rsquo;Annonciation<\/i>,\u00a0<i><a title=\"La Visitation (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Visitation_(D%C3%BCrer)\">la Visitation<\/a><\/i>,\u00a0<i>Nativit\u00e9<\/i>,\u00a0<i>La Circoncision du Christ<\/i>,\u00a0<i>L&rsquo;Adoration des rois mages<\/i>,\u00a0<i>La Pr\u00e9sentation au temple<\/i>,\u00a0<i>la fuite en \u00c9gypte<\/i>,\u00a0<i>Le repos pendant la fuite en \u00c9gypte (la Sainte Famille dans une cour)<\/i>,\u00a0<i>Le Christ et les docteurs<\/i>,\u00a0<i>Le Christ prenant cong\u00e9 de sa m\u00e8re<\/i>,\u00a0<i>la mort de la Vierge<\/i>,\u00a0<i>Assomption<\/i>,\u00a0<i>La v\u00e9n\u00e9ration de la Vierge<\/i>.<\/li>\n<\/ul>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Durer,_la_grande_passione_09.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9b\/Durer%2C_la_grande_passione_09.jpg\/220px-Durer%2C_la_grande_passione_09.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9b\/Durer%2C_la_grande_passione_09.jpg\/330px-Durer%2C_la_grande_passione_09.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9b\/Durer%2C_la_grande_passione_09.jpg\/440px-Durer%2C_la_grande_passione_09.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"302\" data-file-width=\"650\" data-file-height=\"892\" \/><\/a><figcaption><i>La C\u00e8ne<\/i>, extrait de la\u00a0<i><a title=\"Grande Passion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grande_Passion\">Grande Passion<\/a><\/i><\/figcaption><\/figure>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><i><b>La Petite Passion sur bois<\/b><\/i>, 1509-1511\u00a0: trente-sept gravures accompagn\u00e9es des vers latins de\u00a0<a title=\"Benedictus Chelidonius\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Benedictus_Chelidonius\">Benedictus Chelidonius<\/a>. Les bois sont visibles au British Museum de Londres.<br \/>\n<i>Adam et \u00c8ve au paradis<\/i>,\u00a0<i>L&rsquo;expulsion du paradis<\/i>,\u00a0<i>l&rsquo;annonciation<\/i>,\u00a0<i>Nativit\u00e9<\/i>,\u00a0<i>L&rsquo;entr\u00e9e du Christ \u00e0 J\u00e9rusalem<\/i>,\u00a0<i>L&rsquo;expulsion des marchands hors du temple<\/i>,\u00a0<i>Le Christ prenant cong\u00e9 de sa m\u00e8re<\/i>,\u00a0<i>La C\u00e8ne<\/i>,\u00a0<i>le lavement des pieds<\/i>,\u00a0<i>Le Christ au Mont des Oliviers<\/i>,\u00a0<i>L&rsquo;arrestation du Christ<\/i>,\u00a0<i>Le Christ devant Anne<\/i>,\u00a0<i>Le Christ devant Ca\u00efphe<\/i>,\u00a0<i>Le Christ insult\u00e9<\/i>,\u00a0<i>Le Christ devant Pilate<\/i>,\u00a0<i>Le Christ devant H\u00e9rode<\/i>,\u00a0<i>La flagellation<\/i>,\u00a0<i>Le couronnement d&rsquo;\u00e9pines<\/i>,\u00a0<i>Ecce Homo<\/i>,\u00a0<i>Pilate se lavant les mains<\/i>,\u00a0<i>Le Christ portant sa croix<\/i>,\u00a0<i>Sainte V\u00e9ronique entre Pierre et Paul<\/i>,\u00a0<i>la crucifixion<\/i>,\u00a0<i>Le Christ en croix<\/i>,\u00a0<i>Le Christ dans les limbes<\/i>,\u00a0<i>la descente de croix<\/i>,\u00a0<i>La lamentation<\/i>,\u00a0<i>la mise au tombeau<\/i>,\u00a0<i>La r\u00e9surrection<\/i>,\u00a0<i>Le Christ apparaissant \u00e0 sa m\u00e8re<\/i>,\u00a0<i>Le Christ en jardinier<\/i>,\u00a0<i>Le Christ et les p\u00e8lerins d&rsquo;Emma\u00fcs<\/i>,\u00a0<i>Thomas l&rsquo;incr\u00e9dule<\/i>,\u00a0<i>l&rsquo;ascension<\/i>,\u00a0<i>La Pentec\u00f4te<\/i>,\u00a0<i>le jugement dernier<\/i>.<\/li>\n<li><i><b>L&rsquo;<a title=\"Arc de triomphe de Maximilien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arc_de_triomphe_de_Maximilien\">Arc de triomphe de l&#8217;empereur Maximilien\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr><\/a><\/b><\/i>, 1515\u00a0: c&rsquo;est une gravure sur bois g\u00e9ante, compos\u00e9e de 192 blocs de bois. Stabius cr\u00e9a le sch\u00e9ma, K\u00f6lderer fournit le dessin du cadre architectural, Andreae s&rsquo;occupa de la gravure et D\u00fcrer fut le ma\u00eetre d&rsquo;\u0153uvre.<br \/>\n<i>L&rsquo;arc de triomphe<\/i>,\u00a0<i>les fian\u00e7ailles de l&rsquo;Empereur Maximilien et de Marie de Bourgogne<\/i>,\u00a0<i>Congr\u00e8s et doubles fian\u00e7ailles \u00e0 Vienne<\/i>,\u00a0<i>L&rsquo;entrevue de Maximilien\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0et d&rsquo;Henri VIII d&rsquo;Angleterre<\/i>,\u00a0<i>Saint Roch de Tr\u00e8ves<\/i>,\u00a0<i>Fian\u00e7ailles de Philippe le Beau et Jeanne de Castille<\/i>,\u00a0<i>Les empereurs Th\u00e9odose, Arcade et Honor\u00e9<\/i>.<\/li>\n<li><b><i>Le Petit Char triomphal<\/i>\u00a0<\/b>ou<b>\u00a0<i>Les Noces bourguignonnes<\/i><\/b>, 1516-1518.<\/li>\n<li><i><b><a class=\"mw-redirect\" title=\"Le Grand Char Triomphal de l'Empereur Maximilien Ier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Grand_Char_Triomphal_de_l%27Empereur_Maximilien_Ier\">Le Grand Char Triomphal de l&rsquo;Empereur Maximilien Ier<\/a><\/b><\/i>, 1518.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Burins,_pointes_s\u00e8ches,_eaux-fortes\"><span id=\"Burins.2C_pointes_s.C3.A8ches.2C_eaux-fortes\"><\/span>Burins, pointes s\u00e8ches, eaux-fortes<\/h4>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Duerer_-_Ritter,_Tod_und_Teufel_(Der_Reuther).jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8e\/Duerer_-_Ritter%2C_Tod_und_Teufel_%28Der_Reuther%29.jpg\/220px-Duerer_-_Ritter%2C_Tod_und_Teufel_%28Der_Reuther%29.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8e\/Duerer_-_Ritter%2C_Tod_und_Teufel_%28Der_Reuther%29.jpg\/330px-Duerer_-_Ritter%2C_Tod_und_Teufel_%28Der_Reuther%29.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8e\/Duerer_-_Ritter%2C_Tod_und_Teufel_%28Der_Reuther%29.jpg\/440px-Duerer_-_Ritter%2C_Tod_und_Teufel_%28Der_Reuther%29.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"281\" data-file-width=\"1566\" data-file-height=\"2000\" \/><\/a><figcaption><i><a title=\"Le Chevalier, la Mort et le Diable\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Chevalier,_la_Mort_et_le_Diable\">Le Chevalier, la Mort et le Diable<\/a><\/i><\/figcaption><\/figure>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><b>1494-1500<\/b>\u00a0:\u00a0<i>Le violent<\/i>, c. 1494\u00a0;\u00a0<i>La conversion de Saint Paul<\/i>, c. 1494\u00a0;\u00a0<i>Le grand courrier<\/i>, c. 1494-1495<i>\u00a0La Sainte famille et la sauterelle<\/i>, c. 1495\u00a0;\u00a0<i>La d\u00e9claration d&rsquo;amour<\/i>, c. 1495\u00a0;\u00a0<i>Le chevalier turc et les lansquenets<\/i>, c. 1495\u00a0;\u00a0<i>Saint J\u00e9r\u00f4me dans le d\u00e9sert<\/i>, c.1496\u00a0;\u00a0<i>Le cuisinier et sa femme<\/i>, c. 1496\u00a0;\u00a0<i><a title=\"La Petite Fortune\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Petite_Fortune\">La Petite Fortune<\/a><\/i>, v. 1495-1496\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Le Pourceau monstrueux de Landser\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Pourceau_monstrueux_de_Landser\">Le pourceau monstrueux de Landster<\/a><\/i>, c. 1496\u00a0;\u00a0<i><a title=\"La P\u00e9nitence de saint Chrysostome\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_P%C3%A9nitence_de_saint_Chrysostome\">La P\u00e9nitence de saint Chrysostome<\/a><\/i>, c.1496\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Le Fils prodigue parmi les pourceaux\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Fils_prodigue_parmi_les_pourceaux\">Le Fils prodigue parmi les pourceaux<\/a><\/i>, 1496\u00a0;\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Le Petit courrier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Petit_courrier\">Le Petit courrier<\/a><\/i>, v. 1496 (mus\u00e9e Cond\u00e9, Chantilly)\u00a0;\u00a0<i>les trois paysans<\/i>, c. 1496-1497\u00a0;\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"La Dame \u00e0 cheval et le lansquenet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Dame_%C3%A0_cheval_et_le_lansquenet\">La Dame \u00e0 cheval et le lansquenet<\/a><\/i>, v.1496-1497\u00a0;\u00a0<i><a title=\"L'Oriental et sa femme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Oriental_et_sa_femme\">L&rsquo;Oriental et sa femme<\/a><\/i>, c. 1496-1497\u00a0;\u00a0<i>Le paysan et sa femme<\/i>, c. 1496-1497\u00a0;\u00a0<i>la promenade<\/i>, c. 1496-1498\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Vierge \u00e0 l'Enfant au singe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vierge_%C3%A0_l%27Enfant_au_singe\">Vierge \u00e0 l&rsquo;Enfant au singe<\/a><\/i>, c. 1497-1498\u00a0;\u00a0<i>Quatre femmes nues<\/i>\u00a0(<i><a title=\"Les Quatre Sorci\u00e8res\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Quatre_Sorci%C3%A8res\">Les quatre sorci\u00e8res<\/a><\/i>), 1497\u00a0;\u00a0<i><a title=\"La Tentation du paresseux\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Tentation_du_paresseux\">La Tentation du paresseux<\/a>\u00a0(Le Songe du docteur)<\/i>, c. 1497-1498\u00a0;\u00a0<i>L&rsquo;Enl\u00e8vement d&rsquo;Amymone<\/i>, 1498, (Chantilly)<sup id=\"cite_ref-Connaissances_177-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Connaissances-177\">177<\/a><\/sup>\u00a0;\u00a0<i>Leviathan<\/i>, c. 1498\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Saint S\u00e9bastien appuy\u00e9 contre la colonne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint_S%C3%A9bastien_appuy%C3%A9_contre_la_colonne\">Saint S\u00e9bastien appuy\u00e9 contre la colonne<\/a><\/i>, c. 1498-1499\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Hercule \u00e0 la crois\u00e9e des chemins\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hercule_%C3%A0_la_crois%C3%A9e_des_chemins\">Hercule \u00e0 la crois\u00e9e des chemins<\/a><\/i>, v. 1498-1499\u00a0;\u00a0<i>Le Soleil de la justice (Sol Justitiae)<\/i>, c.1498-1499\u00a0;\u00a0<i>Vierge aur\u00e9ol\u00e9e de gloire<\/i>, c. 1498-1500,\u00a0<i><a title=\"Vierge \u00e0 l'Enfant sur un croissant de lune\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vierge_%C3%A0_l%27Enfant_sur_un_croissant_de_lune\">Vierge \u00e0 l&rsquo;Enfant sur un croissant de lune<\/a><\/i>, v. 1499.<\/li>\n<li><b>1500-1510<\/b>\u00a0:\u00a0<i>Christ ouvrant les bras<\/i>, c. 1500\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Saint Eustache (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint_Eustache_(D%C3%BCrer)\">Saint Eustache<\/a><\/i>, c. 1501 (Chantilly)<sup id=\"cite_ref-Connaissances_177-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Connaissances-177\">177<\/a><\/sup>\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Saint S\u00e9bastien attach\u00e9 \u00e0 un arbre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint_S%C3%A9bastien_attach%C3%A9_%C3%A0_un_arbre\">Saint S\u00e9bastien attach\u00e9 \u00e0 un arbre<\/a><\/i>, c. 1500-1502\u00a0;\u00a0<i>Sainte Anne, Marie et l&rsquo;enfant J\u00e9sus<\/i>, c. 1500-1502\u00a0;\u00a0<i>G\u00e9nies au bouclier et au casque (La gloire)<\/i>, c. 1501-1502\u00a0;\u00a0<i><a title=\"La Sorci\u00e8re (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Sorci%C3%A8re_(D%C3%BCrer)\">La sorci\u00e8re<\/a><\/i>, c.1501-1502\u00a0;\u00a0<i><a title=\"N\u00e9m\u00e9sis (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/N%C3%A9m%C3%A9sis_(D%C3%BCrer)\">N\u00e9m\u00e9sis (La grande fortune)<\/a><\/i>, c. 1501-1502\u00a0;\u00a0<i>Saint Georges \u00e0 pied<\/i>, c. 1502-1503\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Apollon et Diane (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Apollon_et_Diane_(D%C3%BCrer)\">Apollon et Diane<\/a><\/i>, c. 1502-1503\u00a0;\u00a0<i><a title=\"L'Enseigne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Enseigne\">L&rsquo;Enseigne<\/a><\/i>, c. 1502-1503\u00a0;\u00a0<i>La Vierge sur le banc d&rsquo;herbe<\/i>, 1503\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Adam et \u00c8ve (D\u00fcrer, 1504)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Adam_et_%C3%88ve_(D%C3%BCrer,_1504)\">Adam et \u00c8ve<\/a><\/i>, 1504\u00a0;\u00a0<i>Nativit\u00e9<\/i>, 1504\u00a0;\u00a0<i>La Famille de satyres<\/i>, 1505\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Le Petit cheval\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Petit_cheval\">Le Petit cheval<\/a><\/i>, 1505\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Le Grand cheval\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Grand_cheval\">Le Grand cheval<\/a><\/i>, 1505\u00a0;\u00a0<a title=\"Entrelacs (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Entrelacs_(D%C3%BCrer)\"><i>Entrelacs<\/i><\/a>, v. 1507\u00a0;\u00a0<i>Saint Georges \u00e0 cheval<\/i>, 1508\u00a0;\u00a0<i>Vierge aur\u00e9ol\u00e9e de gloire<\/i>, 1508\u00a0;\u00a0<i>L&rsquo;arrestation du Christ<\/i>, 1508\u00a0;\u00a0<i>Le Christ en croix<\/i>, 1508\u00a0; l<i>e Christ de douleur devant Marie et Jean<\/i>, 1509\u00a0;\u00a0<i>Le Christ au mont des Oliviers\u00a0<\/i>, 1509.<\/li>\n<li><b>1511-1515<\/b>\u00a0:\u00a0<i>Vierge \u00e0 la poire<\/i>, 1511\u00a0;\u00a0<i>Le Christ sur la croix<\/i>, 1511\u00a0;\u00a0<i>Christ aux mains li\u00e9es<\/i>, 1512\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Saint J\u00e9r\u00f4me pr\u00e8s d'un saule\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint_J%C3%A9r%C3%B4me_pr%C3%A8s_d%27un_saule\">Saint J\u00e9r\u00f4me pr\u00e8s d&rsquo;un saule<\/a><\/i>, 1512\u00a0;\u00a0<i>Le Christ devant Ca\u00efphe<\/i>, 1512\u00a0;\u00a0<i>Le Christ devant Pilate<\/i>, 1512\u00a0;\u00a0<i>La flagellation du Christ<\/i>, 1512\u00a0;\u00a0<i>Le couronnement d&rsquo;\u00e9pines<\/i>, 1512\u00a0;<i>Le Christ face au peuple (Ecce Homo)<\/i>, 1512\u00a0;\u00a0<i>Pilate se lavant les mains<\/i>, 1512\u00a0;\u00a0<i>Le Christ portant sa croix<\/i>, 1512\u00a0;\u00a0<i>La lamentation<\/i>, 1512\u00a0;\u00a0<i>La mise au tombeau<\/i>, 1512\u00a0;\u00a0<i>Le Christ descendant aux limbes\u00a0<\/i>, 1512\u00a0;\u00a0<i>La r\u00e9surrection<\/i>, 1512\u00a0;\u00a0<i>Pierre et Jean gu\u00e9rissant les paralys\u00e9s<\/i>, 1513\u00a0;\u00a0<i>Le linge de V\u00e9ronique d\u00e9ploy\u00e9 par deux anges<\/i>, 1513\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Le Chevalier, la Mort et le Diable\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Chevalier,_la_Mort_et_le_Diable\">Le Chevalier, la Mort et le Diable<\/a><\/i>, 1513\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Melencolia I\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Melencolia_I\">Melencolia I<\/a><\/i>, 1514\u00a0;\u00a0<i>Le joueur de cornemuse<\/i>, 1514\u00a0;\u00a0<i>Couple de paysans dansant<\/i>, 1514\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Saint J\u00e9r\u00f4me dans sa cellule\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint_J%C3%A9r%C3%B4me_dans_sa_cellule\">Saint J\u00e9r\u00f4me dans sa cellule<\/a><\/i>, 1514\u00a0;\u00a0<i>Vierge \u00e0 l&rsquo;enfant contre la muraille<\/i>, 1514\u00a0;\u00a0<i>Vierge aur\u00e9ol\u00e9e de gloire sur un croissant de lune<\/i>, 1514\u00a0;\u00a0<i>l&rsquo;ap\u00f4tre Paul<\/i>, 1514\u00a0;\u00a0<i>L&rsquo;ap\u00f4tre Thomas<\/i>, 1514.<\/li>\n<li><b>1515-1525<\/b>\u00a0:\u00a0<i>Christ assis<\/i>, 1515\u00a0;\u00a0<i>le d\u00e9sespoir<\/i>, 1515\u00a0;\u00a0<i>Le Christ au Mont des Oliviers<\/i>, 1515\u00a0;\u00a0<i>Le linge de V\u00e9ronique d\u00e9ploy\u00e9 par un ange<\/i>, 1516\u00a0;\u00a0<i><a title=\"L'Enl\u00e8vement sur la licorne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Enl%C3%A8vement_sur_la_licorne\">L&rsquo;Enl\u00e8vement sur la licorne<\/a><\/i>, 1516\u00a0;<i>Vierge aur\u00e9ol\u00e9e de gloire<\/i>, 1516\u00a0;\u00a0<i>Vierge couronn\u00e9e par deux anges<\/i>, 1518\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Paysage au canon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paysage_au_canon\">Paysage au canon<\/a><\/i>, 1518\u00a0;\u00a0<i>Saint Antoine devant la cit\u00e9<\/i>, 1519\u00a0;\u00a0<i>Albrecht von Brandenburg<\/i>, 1519\u00a0;\u00a0<i>Paysan au march\u00e9 avec sa femme<\/i>, 1519\u00a0;\u00a0<i>Vierge couronn\u00e9e par un ange<\/i>, 1520\u00a0;\u00a0<i>Vierge \u00e0 l&rsquo;enfant dans ses langes<\/i>, 1520\u00a0;\u00a0<i>Saint Christophe et l&rsquo;ermite<\/i>, 1521\u00a0;\u00a0<i>Saint Christophe<\/i>, 1521\u00a0;\u00a0<i>Lucas de Leyde<\/i>\u00a0(Lille)<sup id=\"cite_ref-Lille_79-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Lille-79\">79<\/a><\/sup>\u00a0;\u00a0<i>La crucifixion<\/i>, c. 1523\u00a0;\u00a0<i>Albrecht von Brandenburg<\/i>, 1523\u00a0;\u00a0<i>L&rsquo;ap\u00f4tre Simon<\/i>, 1523\u00a0;\u00a0<i>Saint Barth\u00e9l\u00e9my<\/i>, 1523\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Portrait de Fr\u00e9d\u00e9ric le Sage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_de_Fr%C3%A9d%C3%A9ric_le_Sage\">Portrait de Fr\u00e9d\u00e9ric le Sage<\/a><\/i>, 1524\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Willibald Pirckheimer (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Willibald_Pirckheimer_(D%C3%BCrer)\">Willibald Pirckheimer<\/a><\/i>, 1524\u00a0;\u00a0<i><a title=\"Philipp Melanchthon (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philipp_Melanchthon_(D%C3%BCrer)\">Philipp Melanchthon<\/a><\/i>, 1526\u00a0;\u00a0<i><a title=\"\u00c9rasme de Rotterdam (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89rasme_de_Rotterdam_(D%C3%BCrer)\">\u00c9rasme de Rotterdam<\/a><\/i>, 1526<sup id=\"cite_ref-178\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-178\">178<\/a><\/sup>\u00a0;\u00a0<i>L&rsquo;ap\u00f4tre Philippe<\/i>, 1526.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Dessins\">Dessins<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Selbstbildnis_mit_Binde_(Duerer).jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f7\/Selbstbildnis_mit_Binde_%28Duerer%29.jpg\/220px-Selbstbildnis_mit_Binde_%28Duerer%29.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f7\/Selbstbildnis_mit_Binde_%28Duerer%29.jpg\/330px-Selbstbildnis_mit_Binde_%28Duerer%29.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f7\/Selbstbildnis_mit_Binde_%28Duerer%29.jpg\/440px-Selbstbildnis_mit_Binde_%28Duerer%29.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"213\" data-file-width=\"1737\" data-file-height=\"1684\" \/><\/a><figcaption>Autoportrait vers\u00a0<span class=\"nowrap\">20 ans<\/span>,\u00a0<a title=\"Universit\u00e9 Friedrich-Alexander d'Erlangen-Nuremberg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Universit%C3%A9_Friedrich-Alexander_d%27Erlangen-Nuremberg\">Universit\u00e9 Friedrich-Alexander d&rsquo;Erlangen-Nuremberg<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les sp\u00e9cialistes en recensent un bon millier<sup id=\"cite_ref-179\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-179\">179<\/a><\/sup>. Certaines de ses \u00e9tudes sont aquarell\u00e9es.<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><i><a title=\"Autoportrait \u00e0 l'\u00e2ge de 13 ans\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoportrait_%C3%A0_l%27%C3%A2ge_de_13_ans\">Autoportrait \u00e0 l&rsquo;\u00e2ge de\u00a0<span class=\"nowrap\">13 ans<\/span><\/a><\/i>, 1484<sup id=\"cite_ref-180\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-180\">180<\/a><\/sup>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Albertina Museum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albertina_Museum\">Albertina Museum<\/a>, Vienne<\/li>\n<li><i>Autoportrait \u00e0 l&rsquo;\u00e2ge de\u00a0<span class=\"nowrap\">20 ans<\/span><\/i>, 1491, 20,4\u00a0\u00d7\u00a020,8\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, universit\u00e9 d&rsquo;Erlangen, Nuremberg.<\/li>\n<li><i><a class=\"extiw\" title=\"commons:File:Albrecht D\u00fcrer - View of Nuremberg - WGA07360.jpg\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_View_of_Nuremberg_-_WGA07360.jpg\">\u00c9glise et cimeti\u00e8re Saint-Jean, pr\u00e8s de Nuremberg<\/a><\/i>, 1494, 29\u00a0\u00d7\u00a042,3\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>. Disparue depuis 1945, anciennement \u00e0\u00a0<a title=\"Kunsthalle de Br\u00eame\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Kunsthalle_de_Br%C3%AAme\">Kunsthalle Bremen<\/a>, Br\u00eame. Ce paysage pr\u00e9sente la chapelle du cimeti\u00e8re Saint-Jean, D\u00fcrer y sera enterr\u00e9<sup id=\"cite_ref-AhrensBerger199415_181-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-AhrensBerger199415-181\">181<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i><a class=\"extiw\" title=\"commons:File:DURER-val-de -Cembra.jpg\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:DURER-val-de_-Cembra.jpg\">Vue de Segonzano dans la vall\u00e9e du Cembra<\/a><\/i>, vers 1494, 21\u00a0\u00d7\u00a031,2\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, Ashmolean Museum, Oxford<sup id=\"cite_ref-AhrensBerger199422_182-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-AhrensBerger199422-182\">182<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i><a class=\"extiw\" title=\"commons:File:Albrecht D\u00fcrer - Der Weiher im Walde (ca. 1497).jpg\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_Der_Weiher_im_Walde_(ca._1497).jpg\">Un \u00e9tang en for\u00eat<\/a><\/i>, vers 1496, 26,2\u00a0\u00d7\u00a036,5\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a title=\"British Museum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/British_Museum\">British Museum<\/a>, Londres<sup id=\"cite_ref-AhrensBerger199420_183-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-AhrensBerger199420-183\">183<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i><a class=\"extiw\" title=\"commons:File:DURER-moulins.jpg\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:DURER-moulins.jpg\">Les moulins des prairies des bords de la Pegnitz<\/a><\/i>, 1498, 25,1\u00a0\u00d7\u00a036,7\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, Biblioth\u00e8que nationale, Cabinet des estampes, Paris. Dans ce tableau, D\u00fcrer a repr\u00e9sent\u00e9 des moulins proche de la porte nomm\u00e9e Hallertor. Cette aquarelle est consid\u00e9r\u00e9e comme sa plus importante<sup id=\"cite_ref-AhrensBerger199414_184-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-AhrensBerger199414-184\">184<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i><a class=\"extiw\" title=\"commons:File:Une fille de Nuremberg habill\u00e9e pour aller \u00e0 l'\u00e9glise.jpg\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Une_fille_de_Nuremberg_habill%C3%A9e_pour_aller_%C3%A0_l%27%C3%A9glise.jpg\">Une fille de Nuremberg habill\u00e9e pour aller \u00e0 l&rsquo;\u00e9glise<\/a><\/i>, 1500, 31,7\u00a0\u00d7\u00a017,2\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, British museum, Londres. Inscription en haut\u00a0: \u00ab\u00a0En souvenir de moi dans votre empire 1500 \/ c&rsquo;est ainsi que l&rsquo;on va \u00e0 l&rsquo;\u00e9glise \u00e0 Normeck\u00a0\u00bb. La femme repr\u00e9sent\u00e9e est l&rsquo;\u00e9pouse de D\u00fcrer<sup id=\"cite_ref-AhrensBerger199418_185-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-AhrensBerger199418-185\">185<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i>Une femme de Nuremberg habill\u00e9e pour la danse<\/i>, 1500, 32,5\u00a0\u00d7\u00a021,8\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, Graphische Sammlung Albertina, Vienne<sup id=\"cite_ref-AhrensBerger199419_186-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-AhrensBerger199419-186\">186<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i>Esculape<\/i>, v. 1500, plume et pinceau,\u00a0<a title=\"Kupferstichkabinett Berlin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Kupferstichkabinett_Berlin\">Kupferstichkabinett Berlin<\/a><sup id=\"cite_ref-187\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-187\">187<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i><a title=\"La Cigogne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Cigogne\">La Cigogne<\/a><\/i>, v. 1500-1505, plume et encre,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e d'Ixelles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_d%27Ixelles\">mus\u00e9e d&rsquo;Ixelles<\/a><sup id=\"cite_ref-DeldicqueVrand2022221_115-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-DeldicqueVrand2022221-115\">115<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i>La Passion verte<\/i>, 1504, Albertina Museum, Vienne (s\u00e9rie des douze dessins, appel\u00e9e ainsi \u00e0 cause de la couleur du papier)<i><a title=\"Mains en pri\u00e8re\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mains_en_pri%C3%A8re\">Mains en pri\u00e8re<\/a><\/i>, 1508, encre noire noire et rehauts blancs sur papier bleut\u00e9, Albertina Museum, Vienne<sup id=\"cite_ref-Connaissances_177-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Connaissances-177\">177<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i><a title=\"T\u00eate de cerf perc\u00e9e d'une fl\u00e8che\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/T%C3%AAte_de_cerf_perc%C3%A9e_d%27une_fl%C3%A8che\">T\u00eate de cerf perc\u00e9e d&rsquo;une fl\u00e8che<\/a><\/i>, v. 1504 (?), 25,2\u00a0\u00d7\u00a039,2\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a title=\"Lavis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lavis\">lavis<\/a>\u00a0brun, lavis gris,\u00a0<a title=\"Aquarelle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aquarelle\">aquarelle<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Gouache\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gouache\">gouache<\/a>\u00a0appliqu\u00e9s au\u00a0<a title=\"Pinceau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pinceau\">pinceau<\/a>\u00a0et \u00e0 la\u00a0<a title=\"Plume (\u00e9criture)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Plume_(%C3%A9criture)\">plume<\/a>\u00a0sur\u00a0<a title=\"Papier verg\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Papier_verg%C3%A9\">papier verg\u00e9<\/a>,\u00a0<a title=\"Biblioth\u00e8que nationale de France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Biblioth%C3%A8que_nationale_de_France\">BnF<\/a><sup id=\"cite_ref-DeldicqueVrand2022222-223_188-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-DeldicqueVrand2022222-223-188\">188<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i><a title=\"Enfant tenant une couronne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Enfant_tenant_une_couronne\">Enfant tenant une couronne<\/a><\/i>, 1506, 27,3\u00a0\u00d7\u00a038,3\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, pinceau,\u00a0<a title=\"Encre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Encre\">encre<\/a>\u00a0brune et gouache blanche sur papier bleu italien (<i>carta azzurra<\/i>),\u00a0<a title=\"Lavis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lavis\">lavis<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Bistre (couleur)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bistre_(couleur)\">bistre<\/a>, BnF<sup id=\"cite_ref-DeldicqueVrand2022153_189-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-DeldicqueVrand2022153-189\">189<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i>T\u00eate d&rsquo;ap\u00f4tre<\/i>, 1508, encre noire noire, lavis gris, rehauts de blanc sur papier gris, 31,6\u00a0\u00d7\u00a022,9\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, Albertina Museum, Vienne<sup id=\"cite_ref-Connaissances_177-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Connaissances-177\">177<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i>Portrait coup\u00e9 aux \u00e9paules d&rsquo;un africain<\/i>, 1508, fusain, 31,8\u00a0\u00d7\u00a021,7\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, Albertina Museum, Vienne<sup id=\"cite_ref-Connaissances_177-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Connaissances-177\">177<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i><a title=\"H\u00f4tel de ville d'Aix-la-Chapelle (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%B4tel_de_ville_d%27Aix-la-Chapelle_(D%C3%BCrer)\">H\u00f4tel de ville d&rsquo;Aix-la-Chapelle<\/a><\/i>,\u00a0<i><a title=\"Caspar Sturm devant un paysage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Caspar_Sturm_devant_un_paysage\">Caspar Sturm devant un paysage<\/a><\/i>,\u00a0<i><a title=\"Portrait devant l'abbaye Saint-Michel d'Anvers\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_devant_l%27abbaye_Saint-Michel_d%27Anvers\">Portrait devant l&rsquo;abbaye Saint-Michel d&rsquo;Anvers<\/a>, Vue de Berg-op-Zoom,\u00a0<a title=\"Une jeune et une vieille femme de Berg-op-Zoom\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Une_jeune_et_une_vieille_femme_de_Berg-op-Zoom\">Une jeune et une vieille femme de Berg-op-Zoom<\/a>,\u00a0<a title=\"Une jeune femme de Berg-op-Zoom et une fille de Goes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Une_jeune_femme_de_Berg-op-Zoom_et_une_fille_de_Goes\">Une jeune femme de Berg-op-Zoom et une fille de Goes<\/a><\/i>, dessins \u00e0 la\u00a0<a title=\"Pointe d'argent\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pointe_d%27argent\">pointe d&rsquo;argent<\/a>\u00a0sur papier pr\u00e9par\u00e9, feuille de l&rsquo;album de voyage aux Pays-Bas, 1520, 13\u00a0\u00d7\u00a019\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e Cond\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_Cond%C3%A9\">mus\u00e9e Cond\u00e9<\/a>,\u00a0<a title=\"Chantilly\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chantilly\">Chantilly<\/a><sup id=\"cite_ref-190\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-190\">190<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i>Fechtbuch<\/i>\u00a0&#8211; c. 1520\u00a0: D\u00fcrer n&rsquo;\u00e9tait pas un Ma\u00eetre d&rsquo;Armes<sup id=\"cite_ref-191\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-191\">191<\/a><\/sup>\u00a0et ce livre n&rsquo;a jamais \u00e9t\u00e9 publi\u00e9 (il s&rsquo;agissait peut-\u00eatre d\u2019une commission). Ses dessins comptent toutefois parmi les meilleurs sur les techniques de combat historiques. Cet artiste de talent au sens affin\u00e9 du d\u00e9tail montre des exemples r\u00e9alistes et dynamiques des techniques de son \u00e9poque. Cette \u0153uvre compte des illustrations de combat \u00e0 la grande \u00e9p\u00e9e<sup id=\"cite_ref-192\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-192\">192<\/a><\/sup>, d&rsquo;escrime<sup id=\"cite_ref-193\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-193\">193<\/a><\/sup>, \u00e0 la dague et \u00e0 main nue.<\/li>\n<li><i><a title=\"Vierge \u00e0 l'Enfant entour\u00e9e d'anges et de saints\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vierge_%C3%A0_l%27Enfant_entour%C3%A9e_d%27anges_et_de_saints\">Vierge \u00e0 l&rsquo;Enfant entour\u00e9e d&rsquo;anges et de saints<\/a><\/i>, 1521, plume et encre brune, 25\u00a0\u00d7\u00a039\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, mus\u00e9e Cond\u00e9, Chantilly<sup id=\"cite_ref-194\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-194\">194<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i>\u00c9tude de t\u00eate d&rsquo;un homme \u00e2g\u00e9<\/i>, 1521, encre noire et rehauts de blanc, sur papier gris violac\u00e9, 47\u00a0\u00d7\u00a041\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, Albertina Museum, Vienne. \u00c9tude pr\u00e9paratoire au St J\u00e9r\u00f4me de Lisbonne<sup id=\"cite_ref-Connaissances_177-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-Connaissances-177\">177<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i><a class=\"mw-redirect\" title=\"T\u00eate de morse (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/T%C3%AAte_de_morse_(D%C3%BCrer)\">T\u00eate de morse<\/a><\/i>, 1521.<\/li>\n<li><i><a title=\"Portrait de Fr\u00e9d\u00e9ric le Sage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_de_Fr%C3%A9d%C3%A9ric_le_Sage\">Portrait de Fr\u00e9d\u00e9ric le Sage<\/a><\/i>, 1523-1524, mine d&rsquo;argent,\u00a0<a title=\"Pierre noire (dessin)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_noire_(dessin)\">pierre noire<\/a>\u00a0sur papier pr\u00e9par\u00e9 l\u00e9g\u00e8rement ros\u00e9, 17,8\u00a0\u00d7\u00a014\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a title=\"Beaux-Arts de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Beaux-Arts_de_Paris\">Beaux-Arts de Paris<\/a><sup id=\"cite_ref-195\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-195\">195<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i><a title=\"L'Annonciation (D\u00fcrer)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Annonciation_(D%C3%BCrer)\">L&rsquo;Annonciation<\/a><\/i>, 1526, plume et encre brune, l\u00e9g\u00e8rement aquarell\u00e9, mus\u00e9e Cond\u00e9, Chantilly<sup id=\"cite_ref-DeldicqueVrand2022242_196-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-DeldicqueVrand2022242-196\">196<\/a><\/sup>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Sans_date\">Sans date<\/h4>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_Pine_-_WGA07359.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/ff\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Pine_-_WGA07359.jpg\/220px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Pine_-_WGA07359.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/ff\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Pine_-_WGA07359.jpg\/330px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Pine_-_WGA07359.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/ff\/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Pine_-_WGA07359.jpg\/440px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Pine_-_WGA07359.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"333\" data-file-width=\"750\" data-file-height=\"1135\" \/><\/a><figcaption>\u00c9tude d&rsquo;un \u00e9pic\u00e9a, sans date, British Museum, Londres.<\/figcaption><\/figure>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><i>L&rsquo;ouest de Nuremberg<\/i>, sans date, 16,3\u00a0\u00d7\u00a034,4\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>. Disparue depuis 1945, anciennement \u00e0\u00a0<a title=\"Kunsthalle de Br\u00eame\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Kunsthalle_de_Br%C3%AAme\">Kunsthalle Bremen<\/a>, Br\u00eame. Cette aquarelle comme les autres repr\u00e9sentant Nuremberg n&rsquo;en montre que la p\u00e9riph\u00e9rie, pr\u00e8s du Spittlertorgraben<sup id=\"cite_ref-AhrensBerger199414_184-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-AhrensBerger199414-184\">184<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i><a class=\"extiw\" title=\"commons:File:Albrecht D\u00fcrer - View of Nuremberg - WGA07360.jpg\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_View_of_Nuremberg_-_WGA07360.jpg\">Le Moulin de la tr\u00e9filerie<\/a><\/i>, sans date, 28,6\u00a0\u00d7\u00a042,2\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>.\u00a0<a title=\"Mus\u00e9es d'\u00c9tat de Berlin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9es_d%27%C3%89tat_de_Berlin\">Mus\u00e9es d&rsquo;\u00c9tat de Berlin<\/a>, Berlin. Inscription en haut\u00a0: \u00ab\u00a0Moulin de la tr\u00e9filerie\u00a0\u00bb. D\u00fcrer utilise ici la technique du\u00a0<a title=\"Lavis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lavis\">lavis<\/a>. Les experts h\u00e9sitent entre une datation en 1489-1490 ou 1494<sup id=\"cite_ref-AhrensBerger199416_197-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-AhrensBerger199416-197\">197<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i><a class=\"extiw\" title=\"commons:File:D\u00fcrer - Une fille de Nuremberg en v\u00eatement d'int\u00e9rieur.jpg\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:D%C3%BCrer_-_Une_fille_de_Nuremberg_en_v%C3%AAtement_d%27int%C3%A9rieur.jpg\">Une fille de Nuremberg en v\u00eatement d&rsquo;int\u00e9rieur<\/a><\/i>, sans date, 28,4\u00a0\u00d7\u00a013\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a title=\"Biblioth\u00e8que Ambrosienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Biblioth%C3%A8que_Ambrosienne\">Biblioth\u00e8que Ambrosienne<\/a>, Milan<sup id=\"cite_ref-AhrensBerger199418_185-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-AhrensBerger199418-185\">185<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i><a class=\"extiw\" title=\"commons:File:Albrecht D\u00fcrer - Pine - WGA07359.jpg\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_Pine_-_WGA07359.jpg\">\u00c9tude d&rsquo;un \u00e9pic\u00e9a<\/a><\/i>, sans date, 29,5\u00a0\u00d7\u00a019,6\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>,\u00a0<a title=\"British Museum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/British_Museum\">British Museum<\/a>, Londres<sup id=\"cite_ref-AhrensBerger199418_185-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-AhrensBerger199418-185\">185<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i><a class=\"extiw\" title=\"commons:File:Insbruck.jpg\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Insbruck.jpg\">Innsbruck, vu du nord au-dessus de l&rsquo;Inn<\/a><\/i>, sans date, 12,7\u00a0\u00d7\u00a018,7\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"centim\u00e8tre\">cm<\/abbr>, Albertina, Vienne. Dans cette \u0153uvre, on voit plusieurs maladresses de D\u00fcrer, qui ne parvient pas \u00e0 ma\u00eetriser ce sujet.\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Plusieurs fois, la perspective a \u00e9chapp\u00e9 \u00e0 l&rsquo;artiste et il change de couleurs et de style\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-AhrensBerger199423_198-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-AhrensBerger199423-198\">198<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><i>Portrait d&rsquo;une jeune fille<\/i>,\u00a0<a title=\"Kunstmuseum (B\u00e2le)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Kunstmuseum_(B%C3%A2le)\">Kunstmuseum (B\u00e2le)<\/a><sup id=\"cite_ref-199\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-199\">199<\/a><\/sup>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"\u00c9crits\"><span id=\".C3.89crits\"><\/span>\u00c9crits<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span id=\"1525\" class=\"ouvrage\"><cite class=\"italique\"><a class=\"extiw\" title=\"s:de:Underweysung der Messung, mit dem Zirckel und Richtscheyt, in Linien, Ebenen unnd gantzen corporen\" href=\"https:\/\/fr.wikisource.org\/wiki\/de:Underweysung_der_Messung,_mit_dem_Zirckel_und_Richtscheyt,_in_Linien,_Ebenen_unnd_gantzen_corporen\">Underweysung der Messung, mit dem Zirckel und Richtscheyt<\/a><\/cite>,\u00a0<time>1525<\/time><\/span>\u00a0<small>(<a title=\"Wikisource\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wikisource\">Wikisource<\/a>)<\/small>\u00a0et\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/fermi.imss.fi.it\/rd\/bdv?\/bdviewer\/bid=000000921065\" rel=\"nofollow\">1538<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Ffermi.imss.fi.it%2Frd%2Fbdv%3F%2Fbdviewer%2Fbid%3D000000921065\">archive<\/a>]<\/small>\n<ul>\n<li><i>Instruction sur la mani\u00e8re de mesurer<\/i>\u00a0ou\u00a0<i>Instruction pour la mesure \u00e0 la r\u00e8gle et au compas<\/i>.<\/li>\n<li><span id=\"D\u00fcrer1995\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Albrecht_D\u00fcrer1995\" class=\"ouvrage\">Albrecht\u00a0<span class=\"nom_auteur\">D\u00fcrer<\/span>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0de l&rsquo;allemand par\u00a0<a title=\"Jeanne Peiffer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jeanne_Peiffer\">Jeanne Peiffer<\/a>),\u00a0<cite class=\"italique\">G\u00e9om\u00e9trie<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0<span class=\"lang-de\" lang=\"de\">Underweysung der Messung<\/span>\u00a0\u00bb], Paris,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions du Seuil\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_du_Seuil\">\u00e9ditions du Seuil<\/a>,\u00a0<time>1995<\/time>, 410\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-02-012427-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-02-012427-0\"><span class=\"nowrap\">2-02-012427-0<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>, r\u00e9\u00e9dit\u00e9 en 2016,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-02-135702-8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-02-135702-8\"><span class=\"nowrap\">978-2-02-135702-8<\/span><\/a>)<\/small><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><i>Etliche vnderricht, zu befestigung der Stett, Schlo\u00df vnd Flecken<\/i>, 1527 [\u00e0 v\u00e9rifier].\n<ul>\n<li><i>Arcibus castellisque condendis ac muniendis rationes aliquot<\/i>, publi\u00e9 en 1527 \u00e0 Nuremberg.<\/li>\n<li><i>Instruction sur la fortification des villes bourgs et ch\u00e2teaux<sup id=\"cite_ref-200\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-200\">200<\/a><\/sup><\/i>.<\/li>\n<li>D\u00e9dicac\u00e9 \u00e0 Ferdinand, fr\u00e8re de Charles Quint.<\/li>\n<li>Sa veuve,\u00a0<a title=\"Agnes D\u00fcrer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Agnes_D%C3%BCrer\">Agnes D\u00fcrer<\/a>, publie une version en latin chez l&rsquo;\u00e9diteur Chr\u00e9tien Wachelus en 1535<sup id=\"cite_ref-201\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-201\">201<\/a><\/sup>.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><i>Hierinn sind begriffen vier b\u00fccher von menschlicher Proportion<\/i>, 1528\n<ul>\n<li>version en latin\u00a0<i><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/fermi.imss.fi.it\/rd\/bdv?\/bdviewer\/bid=000000923837\" rel=\"nofollow\">De Symetria partium in rectis formis humanorum corporum<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Ffermi.imss.fi.it%2Frd%2Fbdv%3F%2Fbdviewer%2Fbid%3D000000923837\">archive<\/a>]<\/small><\/i>, 1532<\/li>\n<li><i>Trait\u00e9 des proportions du corps humain<\/i>, publi\u00e9 apr\u00e8s sa mort.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<dl>\n<dt>Traduction en fran\u00e7ais<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<\/dl>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><i><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/bibliotheque-numerique.inha.fr\/collection\/item\/7281-les-quatre-livres-d-albert-durer?offset=1\" rel=\"nofollow\">Les Quatre Livres d&rsquo;Albert Durer<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fbibliotheque-numerique.inha.fr%2Fcollection%2Fitem%2F7281-les-quatre-livres-d-albert-durer%3Foffset%3D1\">archive<\/a>]<\/small><\/i>, \u00e9d. en 1557.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Une deuxi\u00e8me \u00e9dition des ouvrages de D\u00fcrer fut publi\u00e9e par Johan Jansen<sup id=\"cite_ref-202\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-202\">202<\/a><\/sup>, en 1603. Elle fut \u00e9galement publi\u00e9e en 1823, l&rsquo;\u00e9diteur n&rsquo;est pas connu.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Honneurs\">Honneurs<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Monuments\">Monuments<\/h3>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:DUERER.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/75\/DUERER.jpg\/220px-DUERER.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/75\/DUERER.jpg\/330px-DUERER.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/75\/DUERER.jpg\/440px-DUERER.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"329\" data-file-width=\"1898\" data-file-height=\"2835\" \/><\/a><figcaption>Buste de D\u00fcrer au Valhalla.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Des monuments du si\u00e8cle ont \u00e9t\u00e9 \u00e9rig\u00e9s en l&rsquo;honneur de D\u00fcrer, surtout au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle et son\u00a0<a title=\"Buste (sculpture)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Buste_(sculpture)\">buste<\/a>\u00a0a \u00e9t\u00e9 ajout\u00e9 au\u00a0<a title=\"Walhalla (b\u00e2timent)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Walhalla_(b%C3%A2timent)\">Walhalla<\/a>\u00a0en 1842.<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Fontaine D\u00fcrer-Pirckheimer (1821) sur la Maxplatz \u00e0 Nuremberg d&rsquo;apr\u00e8s un dessin de Carl Alexander Heideloff avec des formes classiques<\/li>\n<li>Statue en bronze (1840) sur la Albrecht-D\u00fcrer-Platz \u00e0 Nuremberg, d&rsquo;apr\u00e8s un mod\u00e8le de\u00a0<a title=\"Christian Daniel Rauch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Christian_Daniel_Rauch\">Christian Daniel Rauch<\/a>, ex\u00e9cut\u00e9e par\u00a0<a title=\"Jacob Daniel Burgschmiet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacob_Daniel_Burgschmiet\">Jacob Daniel Burgschmiet<\/a><\/li>\n<li>Statue en bronze (1840) \u00e0 la\u00a0<a title=\"Staatliche Kunsthalle Karlsruhe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Staatliche_Kunsthalle_Karlsruhe\">Staatliche Kunsthalle Karlsruhe<\/a>, con\u00e7ue par Christian Lotsch<\/li>\n<li>Plaque comm\u00e9morative sur la Hochzeitshaus (1845) \u00e0\u00a0<a title=\"Bamberg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bamberg\">Bamberg<\/a>, o\u00f9 D\u00fcrer a s\u00e9journ\u00e9 lors de son voyage aux Pays-Bas<\/li>\n<li>Statuette (1853) \u00e0 la\u00a0<a title=\"Gem\u00e4ldegalerie Alte Meister\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gem%C3%A4ldegalerie_Alte_Meister\">Gem\u00e4ldegalerie Alte Meister<\/a>\u00a0(c\u00f4t\u00e9 Zwingerhof) \u00e0\u00a0<a title=\"Dresde\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dresde\">Dresde<\/a>, con\u00e7ue par\u00a0<a title=\"Ernst Rietschel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ernst_Rietschel\">Ernst Rietschel<\/a><\/li>\n<li>Buste en marbre (1855) au\u00a0<a title=\"Neues Museum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Neues_Museum\">Neues Museum<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Berlin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berlin\">Berlin<\/a>, con\u00e7u par\u00a0<a title=\"Christian Daniel Rauch\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Christian_Daniel_Rauch\">Christian Daniel Rauch<\/a><\/li>\n<li>Statuette (1855) au K\u00fcnstlerhaus\u00a0<a title=\"Hanovre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hanovre\">Hanovre<\/a>, con\u00e7ue par Carl Dopmeyer<\/li>\n<li>Statue en bronze (1880) dans le vestibule du Mus\u00e9e des Beaux-Arts de\u00a0<a title=\"Wroc\u0142aw\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wroc%C5%82aw\">Wroc\u0142aw<\/a>, aujourd&rsquo;hui devant le\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e national de Wroc\u0142aw\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_national_de_Wroc%C5%82aw\">Mus\u00e9e national de Breslau<\/a>\u00a0(Wroc\u0142aw), con\u00e7ue par Robert H\u00e4rtel<\/li>\n<li>Statue (1882) sur le\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e d'Histoire de l'art de Vienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_d%27Histoire_de_l%27art_de_Vienne\">mus\u00e9e d&rsquo;Histoire de l&rsquo;art de Vienne<\/a>, con\u00e7ue par Anton Schmidgruber<\/li>\n<li>Buste en bronze (1963) dans le parc Szent Mikl\u00f3s \u00e0\u00a0<a title=\"Gyula\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gyula\">Gyula<\/a>\u00a0(Hongrie), con\u00e7u par Andr\u00e1s Kocsis<\/li>\n<li>Plaque comm\u00e9morative (1971) \u00e0\u00a0<a title=\"Anvers\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anvers\">Anvers<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<ul class=\"gallery mw-gallery-traditional\" style=\"text-align: justify;\">\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Fontaine D\u00fcrer-Pirckheimer sur la Maxplatz \u00e0 Nuremberg\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Nuernberg-Duerer-Pirckheimer-Brunnen.JPG?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/03\/Nuernberg-Duerer-Pirckheimer-Brunnen.JPG\/90px-Nuernberg-Duerer-Pirckheimer-Brunnen.JPG\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/03\/Nuernberg-Duerer-Pirckheimer-Brunnen.JPG\/135px-Nuernberg-Duerer-Pirckheimer-Brunnen.JPG 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/03\/Nuernberg-Duerer-Pirckheimer-Brunnen.JPG\/180px-Nuernberg-Duerer-Pirckheimer-Brunnen.JPG 2x\" alt=\"Fontaine D\u00fcrer-Pirckheimer sur la Maxplatz \u00e0 Nuremberg\" width=\"90\" height=\"120\" data-file-width=\"1400\" data-file-height=\"1864\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\">Fontaine D\u00fcrer-Pirckheimer sur la Maxplatz \u00e0 Nuremberg<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Statue sur la Albrecht-D\u00fcrer-Platz \u00e0 Nuremberg\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Nuernberg-duererstadtbild-v-sso.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/7a\/Nuernberg-duererstadtbild-v-sso.jpg\/86px-Nuernberg-duererstadtbild-v-sso.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/7a\/Nuernberg-duererstadtbild-v-sso.jpg\/130px-Nuernberg-duererstadtbild-v-sso.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/7a\/Nuernberg-duererstadtbild-v-sso.jpg\/173px-Nuernberg-duererstadtbild-v-sso.jpg 2x\" alt=\"Statue sur la Albrecht-D\u00fcrer-Platz \u00e0 Nuremberg\" width=\"86\" height=\"120\" data-file-width=\"500\" data-file-height=\"694\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\">Statue sur la Albrecht-D\u00fcrer-Platz \u00e0 Nuremberg<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Statue sur la fa\u00e7ade de la Gem\u00e4ldegalerie Alte Meister \u00e0 Dresde\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Dresden-Duerer.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/46\/Dresden-Duerer.jpg\/90px-Dresden-Duerer.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/46\/Dresden-Duerer.jpg\/135px-Dresden-Duerer.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/46\/Dresden-Duerer.jpg\/180px-Dresden-Duerer.jpg 2x\" alt=\"Statue sur la fa\u00e7ade de la Gem\u00e4ldegalerie Alte Meister \u00e0 Dresde\" width=\"90\" height=\"120\" data-file-width=\"1881\" data-file-height=\"2507\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\">Statue sur la fa\u00e7ade de la Gem\u00e4ldegalerie Alte Meister \u00e0 Dresde<\/div>\n<\/li>\n<p>\u00a0<\/p>\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Repr\u00e9sentaion de l'artiste sur une maison \u00e0 Hanovre\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Hannover_Duerer.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f5\/Hannover_Duerer.jpg\/90px-Hannover_Duerer.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f5\/Hannover_Duerer.jpg\/135px-Hannover_Duerer.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f5\/Hannover_Duerer.jpg\/180px-Hannover_Duerer.jpg 2x\" alt=\"Repr\u00e9sentaion de l'artiste sur une maison \u00e0 Hanovre\" width=\"90\" height=\"120\" data-file-width=\"1089\" data-file-height=\"1452\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\">Repr\u00e9sentaion de l&rsquo;artiste sur une maison \u00e0 Hanovre<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">En outre, il existe divers monuments li\u00e9s aux \u0153uvres de D\u00fcrer\u00a0:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Statue de l&#8217;empereur\u00a0<a title=\"Charlemagne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charlemagne\">Charlemagne<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Francfort-sur-le-Main\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francfort-sur-le-Main\">Francfort-sur-le-Main<\/a>. Cette statue est bas\u00e9e sur la peinture de D\u00fcrer\u00a0<i>Charlemagne<\/i>\u00a0(1513). Le 23 ao\u00fbt 1843, pour le\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"Milli\u00e8me\">1000<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0anniversaire du\u00a0<a title=\"Trait\u00e9 de Verdun\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trait%C3%A9_de_Verdun\">trait\u00e9 de Verdun<\/a>, le\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e St\u00e4del\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_St%C3%A4del\">mus\u00e9e St\u00e4del<\/a>\u00a0a fait don \u00e0 la ville de Francfort-sur-le-Main de la sculpture en\u00a0<a title=\"Gr\u00e8s (g\u00e9ologie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gr%C3%A8s_(g%C3%A9ologie)\">gr\u00e8s<\/a>\u00a0rouge du Main, \u0153uvre du sculpteur\u00a0<a title=\"Johann Nepomuk Zwerger\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Johann_Nepomuk_Zwerger\">Johann Nepomuk Zwerger<\/a>. Elle a \u00e9t\u00e9 \u00e9rig\u00e9e sur le pilier central oriental du\u00a0<a title=\"Alte Br\u00fccke (Francfort-sur-le-Main)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alte_Br%C3%BCcke_(Francfort-sur-le-Main)\">Alte Br\u00fccke<\/a>, face \u00e0 la ville. Lors de la d\u00e9molition du Alte Br\u00fccke en 1914, la statue est entr\u00e9e au\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e historique de Francfort\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_historique_de_Francfort\">mus\u00e9e historique de Francfort<\/a>, dont elle garde aujourd&rsquo;hui l&rsquo;entr\u00e9e.<\/li>\n<li>D\u00fcrerstein (pierre de D\u00fcrer) pr\u00e8s de\u00a0<a title=\"Chiusa\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chiusa\">Klausen<\/a>\u00a0au point d&rsquo;o\u00f9 D\u00fcrer a dessin\u00e9 le panorama de Klausen en 1494. Le dessin a servi de mod\u00e8le pour l&rsquo;arri\u00e8re-plan de sa gravure\u00a0<i>N\u00e9m\u00e9sis (Le grand bonheur)<\/i>\u00a0(vers 1501).<\/li>\n<li>Sculpture en bronze du\u00a0<i>Fermier triste<\/i>\u00a0(2002) \u00e0\u00a0<a title=\"Nu\u00dfdorf am Inn\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nu%C3%9Fdorf_am_Inn\">Landau-Nu\u00dfdorf<\/a>, monument de la guerre des paysans comm\u00e9morant la\u00a0<a title=\"Pf\u00e4lzischer Bauernkrieg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pf%C3%A4lzischer_Bauernkrieg\">Pf\u00e4lzischer Bauernkrieg<\/a>\u00a0de 1525, con\u00e7u par Peter Brauchle. Le motif cite le dessin de conception de\u00a0<i>La colonne paysanne<\/i>\u00a0(vers 1528) de D\u00fcrer.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;<a title=\"Ast\u00e9ro\u00efde\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ast%C3%A9ro%C3%AFde\">ast\u00e9ro\u00efde<\/a>\u00a0de la ceinture principale int\u00e9rieure\u00a0<a title=\"(3104) D\u00fcrer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/(3104)_D%C3%BCrer\">(3104) D\u00fcrer<\/a>\u00a0porte son nom<sup id=\"cite_ref-203\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-203\">203<\/a><\/sup><\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Billets_et_pi\u00e8ces_comm\u00e9moratives\"><span id=\"Billets_et_pi.C3.A8ces_comm.C3.A9moratives\"><\/span>Billets et pi\u00e8ces comm\u00e9moratives<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Certaines peintures d&rsquo;Albrecht D\u00fcrer sont repr\u00e9sent\u00e9es sur des billets de banque en\u00a0<a title=\"Deutsche Mark\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Deutsche_Mark\">Deutsche Mark<\/a>. \u00c0 l&rsquo;occasion de son\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"Cinq centi\u00e8me\">500<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0anniversaire en 1971, la Deutsche Bundesbank a \u00e9mis une pi\u00e8ce comm\u00e9morative en l&rsquo;honneur d&rsquo;Albrecht D\u00fcrer.<\/p>\n<ul class=\"gallery mw-gallery-packed\" style=\"text-align: justify;\">\n<li class=\"gallerybox\">\n<div class=\"thumb\"><a class=\"mw-file-description\" title=\"Portrait de Jacob Muffel (1526) sur le billet de 100 DM, 1948\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:100_DM_Serie2_Vorderseite.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5d\/100_DM_Serie2_Vorderseite.jpg\/399px-100_DM_Serie2_Vorderseite.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5d\/100_DM_Serie2_Vorderseite.jpg\/599px-100_DM_Serie2_Vorderseite.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5d\/100_DM_Serie2_Vorderseite.jpg\/797px-100_DM_Serie2_Vorderseite.jpg 2x\" alt=\"Portrait de Jacob Muffel (1526) sur le billet de 100 DM, 1948\" width=\"266\" height=\"130\" data-file-width=\"1881\" data-file-height=\"921\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"gallerytext\">Portrait de Jacob Muffel<i>\u00a0(1526) sur le billet de 100 DM, 1948<\/i><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Litt\u00e9rature_et_cin\u00e9ma\"><span id=\"Litt.C3.A9rature_et_cin.C3.A9ma\"><\/span>Litt\u00e9rature et cin\u00e9ma<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Albrecht et Agnes D\u00fcrer sont les personnages principaux de la nouvelle de\u00a0<a title=\"Leopold Schefer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Leopold_Schefer\">Leopold Schefer<\/a>\u00a0<i>Le Mariage des artistes<\/i>\u00a0(1828).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La nouvelle historique\u00a0<i>Der Wiesenzaun<\/i>\u00a0(1913) de\u00a0<a title=\"Franz Karl Ginzkey\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Franz_Karl_Ginzkey\">Franz Karl Ginzkey<\/a>\u00a0traite d&rsquo;un \u00e9pisode de la vie de D\u00fcrer.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i><a title=\"Luther \u2013 Ein Film der deutschen Reformation\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luther_%E2%80%93_Ein_Film_der_deutschen_Reformation\">Luther \u2013 Ein Film der deutschen Reformation<\/a><\/i>, film muet de 1928 de Hans Kyser, est jou\u00e9 par\u00a0<a title=\"Eugen Kl\u00f6pfer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eugen_Kl%C3%B6pfer\">Eugen Kl\u00f6pfer<\/a>\u00a0dans le r\u00f4le de Martin Luther et l&rsquo;acteur Max Gr\u00fcnberg dans le r\u00f4le d&rsquo;Albrecht D\u00fcrer.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Albrecht D\u00fcrer 1471-1528<\/i>\u00a0est un documentaire de 1971.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans\u00a0<i>J\u00f6rg Ratgeb &#8211; Peintre<\/i>,\u00a0<a title=\"Long m\u00e9trage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Long_m%C3%A9trage\">long m\u00e9trage<\/a>\u00a0DEFA sur le contemporain de D\u00fcrer,\u00a0<a title=\"J\u00f6rg Ratgeb\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/J%C3%B6rg_Ratgeb\">J\u00f6rg Ratgeb<\/a>\u00a0(1978), Albrecht D\u00fcrer est interpr\u00e9t\u00e9 par Martin Trettau.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>D\u00fcrer<\/i>\u00a0est un\u00a0<a title=\"Docudrame\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Docudrame\">docudrame<\/a>\u00a0de\u00a0<span class=\"nowrap\">90 minutes<\/span>\u00a0de 2021 de\u00a0<a title=\"Marie No\u00eblle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marie_No%C3%ABlle\">Marie No\u00eblle<\/a>\u00a0avec\u00a0<a title=\"Wanja Mues\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wanja_Mues\">Wanja Mues<\/a>\u00a0dans le r\u00f4le d&rsquo;Albrecht D\u00fcrer,\u00a0<a title=\"Hannah Herzsprung\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hannah_Herzsprung\">Hannah Herzsprung<\/a>, Sascha Ger\u0161ak, Anika Mauer,\u00a0<a title=\"Gedeon Burkhard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gedeon_Burkhard\">Gedeon Burkhard<\/a>,\u00a0<a title=\"Felix Kammerer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Felix_Kammerer\">Felix Kammerer<\/a>\u00a0et\u00a0<a class=\"new\" title=\"Nellie Thalbach (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Nellie_Thalbach&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Nellie Thalbach<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"de:Nellie Thalbach\" href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Nellie_Thalbach\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en allemand\u00a0: \u00ab\u00a0Nellie Thalbach\u00a0\u00bb\">(de)<\/span><\/a>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Bibliographie_et_documentation_num\u00e9rique\"><span id=\"Bibliographie_et_documentation_num.C3.A9rique\"><\/span>Bibliographie et documentation num\u00e9rique<\/h2>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span id=\"O'ConnorRobertson\" class=\"ouvrage\"><span id=\"John_J._O'ConnorEdmund_F._Robertson\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<a title=\"John J. O'Connor\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/John_J._O%27Connor\">John J. O&rsquo;Connor<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Edmund Robertson\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Edmund_Robertson\">Edmund F. Robertson<\/a>, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/mathshistory.st-andrews.ac.uk\/Biographies\/Durer\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Albrecht D\u00fcrer<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fmathshistory.st-andrews.ac.uk%2FBiographies%2FDurer\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\"><a title=\"MacTutor History of Mathematics archive\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/MacTutor_History_of_Mathematics_archive\">MacTutor<\/a><\/span>,\u00a0<a title=\"Universit\u00e9 de St Andrews\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Universit%C3%A9_de_St_Andrews\">universit\u00e9 de St Andrews<\/a><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><a title=\"Marie-Nicolas Bouillet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marie-Nicolas_Bouillet\">Marie-Nicolas Bouillet<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Alexis Chassang\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexis_Chassang\">Alexis Chassang<\/a>\u00a0(dir.), \u00ab\u00a0Albrecht D\u00fcrer\u00a0\u00bb dans\u00a0<span id=\"1878\" class=\"ouvrage\"><cite class=\"italique\">Dictionnaire universel d\u2019histoire et de g\u00e9ographie<\/cite>,\u00a0<time>1878<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"extiw\" title=\"s:Dictionnaire universel d\u2019histoire et de g\u00e9ographie Bouillet Chassang\" href=\"https:\/\/fr.wikisource.org\/wiki\/Dictionnaire_universel_d%E2%80%99histoire_et_de_g%C3%A9ographie_Bouillet_Chassang\">lire sur Wikisource<\/a>)<\/small><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Bibliographie_s\u00e9lective_:_en_fran\u00e7ais\"><span id=\"Bibliographie_s.C3.A9lective_:_en_fran.C3.A7ais\"><\/span>Bibliographie s\u00e9lective\u00a0: en fran\u00e7ais<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span id=\"AhrensBerger1994\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Klaus_AhrensJohn_Berger1994\" class=\"ouvrage\">Klaus Ahrens et John Berger (<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0de l&rsquo;allemand),\u00a0<cite class=\"italique\">Albrecht D\u00fcrer\u00a0: Aquarelles et dessins<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"Taschen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Taschen\">Taschen<\/a>,\u00a0<time>1994<\/time>, 95\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/3-8228-9685-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/3-8228-9685-3\"><span class=\"nowrap\">3-8228-9685-3<\/span><\/a>,\u00a0<a title=\"Biblioth\u00e8que nationale de France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Biblioth%C3%A8que_nationale_de_France\">BNF<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive nowrap\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/catalogue.bnf.fr\/ark:\/12148\/cb357737382.public\" rel=\"nofollow\">35773738<\/a><\/span>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Anzelewsky1980\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Fedja_Anzelewsky1980\" class=\"ouvrage\">Fedja Anzelewsky (<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0de l&rsquo;allemand),\u00a0<cite class=\"italique\">D\u00fcrer\u00a0: vie et \u0153uvre<\/cite>, Fribourg\/Paris, Office du livre\u00a0: Vilo,\u00a0<time>1980<\/time>, 275\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-7191-0115-X\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-7191-0115-X\"><span class=\"nowrap\">2-7191-0115-X<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"B\u00f6hme1990\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Hartmut_B\u00f6hme1990\" class=\"ouvrage\">Hartmut B\u00f6hme (<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0de l&rsquo;allemand),\u00a0<cite class=\"italique\">D\u00fcrer, \u00ab\u00a0Melencolia I\u00a0\u00bb\u00a0: dans le d\u00e9dale des interpr\u00e9tations<\/cite>, Paris, Adam Biro,\u00a0<time>1990<\/time>, 63\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-87660-072-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-87660-072-2\"><span class=\"nowrap\">2-87660-072-2<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Borer1994\" class=\"ouvrage\"><span id=\"A._Borer1994\" class=\"ouvrage\">A. Borer,\u00a0<cite class=\"italique\">L&rsquo;\u0153uvre grav\u00e9 d&rsquo;Albrecht D\u00fcrer<\/cite>, Paris, Booking International,\u00a0<time>1994<\/time><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Brion1960\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Marcel_Brion1960\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Marcel Brion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marcel_Brion\">Marcel Brion<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">D\u00fcrer, l&rsquo;homme et son \u0153uvre<\/cite>, Paris, Aimery Somogy,\u00a0<time>1960<\/time><\/span><\/span><\/li>\n<li><a title=\"Pierre Descargues\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_Descargues\">Pierre Descargues<\/a>, D\u00fcrer, Paris, Aimery Somogy, 1954<\/li>\n<li><span id=\"D\u00fcrer1995\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Albrecht_D\u00fcrer1995\" class=\"ouvrage\">Albrecht D\u00fcrer (<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0de l&rsquo;allemand par Jeannine Bardy et Michel Van Peene),\u00a0<cite class=\"italique\">Instruction sur la mani\u00e8re de mesurer<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"Groupe Flammarion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Groupe_Flammarion\">Flammarion<\/a>,\u00a0<time>1995<\/time>, 237\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-08-010188-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-08-010188-9\"><span class=\"nowrap\">2-08-010188-9<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Chesneau1881\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Ernest_Chesneau1881\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Ernest Chesneau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ernest_Chesneau\">Ernest Chesneau<\/a>, \u00ab\u00a0<cite>Albert D\u00fcrer<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Revue des deux Mondes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Revue_des_deux_Mondes\">Revue des deux Mondes<\/a><\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a048,\u200e\u00a0<time>1881<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0878-902\u00a0<small>(<a class=\"extiw\" title=\"s:Albert D\u00fcrer (E. Chesneau)\" href=\"https:\/\/fr.wikisource.org\/wiki\/Albert_D%C3%BCrer_(E._Chesneau)\">lire sur Wikisource<\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"D\u00fcrer,_pr\u00e9sentation:_Pierre_Vaisse1964\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Albrecht_D\u00fcrer,_pr\u00e9sentation:_Pierre_Vaisse1964\" class=\"ouvrage\">Albrecht D\u00fcrer, pr\u00e9sentation: Pierre Vaisse,\u00a0<cite class=\"italique\">Lettres, \u00e9crits th\u00e9oriques et trait\u00e9 des proportions<\/cite>, Paris,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Hermann (\u00e9ditions)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hermann_(%C3%A9ditions)\">Hermann<\/a>,\u00a0<time>1964<\/time>, 210\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Eichler2007\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Anja_Eichler2007\" class=\"ouvrage\">Anja Eichler (<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0de l&rsquo;allemand),\u00a0<cite class=\"italique\">Albrecht D\u00fcrer\u00a0: 1471-1528<\/cite>, Cologne (Allemagne)\/Paris, Ullmann,\u00a0<time>2007<\/time>, 140\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-3-8331-3722-8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-3-8331-3722-8\"><span class=\"nowrap\">978-3-8331-3722-8<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"KlibanskyPanofskySaxl1994\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Raymond_KlibanskyErwin_PanofskyFritz_Saxl1994\" class=\"ouvrage\">Raymond Klibansky, Erwin Panofsky et Fritz Saxl (<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0de l&rsquo;anglais),\u00a0<cite class=\"italique\">Saturne et la m\u00e9lancolie\u00a0: \u00e9tudes historiques et philosophiques<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Gallimard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Gallimard\">Gallimard<\/a>,\u00a0<time>1994<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a01964), 738\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-07-071566-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-07-071566-3\"><span class=\"nowrap\">2-07-071566-3<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Knappe1964\" class=\"ouvrage\"><span id=\"K.-A._Knappe1964\" class=\"ouvrage\">K.-A. Knappe (<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0Jacques Chavy),\u00a0<cite class=\"italique\">D\u00fcrer\u00a0: gravures\u00a0: \u0153uvre complet<\/cite>, Paris, Arts et m\u00e9tiers graphiques,\u00a0<time>1964<\/time>, 385\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Makowski1999\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Claude_Makowski1999\" class=\"ouvrage\">Claude Makowski,\u00a0<cite class=\"italique\">Albrecht D\u00fcrer, le Songe du docteur et La Sorci\u00e8re\u00a0: Nouvelle approche iconographique<\/cite>, N\u00eemes, Jacqueline Chambon,\u00a0<time>1999<\/time>, 130\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-87711-246-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-87711-246-2\"><span class=\"nowrap\">2-87711-246-2<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Panofsky2012\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Erwin_Panofsky2012\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Erwin Panofsky\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Erwin_Panofsky\">Erwin\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Panofsky<\/span><\/a>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0de l&rsquo;anglais par Dominique Le Bourg),\u00a0<cite class=\"italique\">La vie et l&rsquo;\u0153uvre d&rsquo;Albrecht D\u00fcrer<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0<span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Life and Art of Albrecht D\u00fcrer<\/span>\u00a0\u00bb], Vanves, Hazan,\u00a0<time>2012<\/time>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"premi\u00e8re\">1<sup>re<\/sup><\/abbr>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"\u00e9dition\">\u00e9d.<\/abbr>\u00a01943), 410\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-7541-0629-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-7541-0629-0\"><span class=\"nowrap\">978-2-7541-0629-0<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Panofsky2006\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Erwin_Panofsky2006\" class=\"ouvrage\">Erwin Panofsky,\u00a0<cite class=\"italique\">La perspective comme forme symbolique et autres essais<\/cite>, Paris,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Les \u00c9ditions de Minuit\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_%C3%89ditions_de_Minuit\">\u00c9ditions de Minuit<\/a>,\u00a0<time>2006<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-7073-0091-1\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-7073-0091-1\"><span class=\"nowrap\">978-2-7073-0091-1<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0(1975, 2006 r\u00e9impr.)<\/li>\n<li><span id=\"Panofsky1997\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Erwin_Panofsky1997\" class=\"ouvrage\">Erwin Panofsky (<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0de l&rsquo;anglais),\u00a0<cite class=\"italique\">Peinture et d\u00e9votion en Europe du Nord<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"Groupe Flammarion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Groupe_Flammarion\">Flammarion<\/a>,\u00a0<time>1997<\/time>, 190\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-08-012630-X\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-08-012630-X\"><span class=\"nowrap\">2-08-012630-X<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li>Francis Russell, Horst Woldemar Janson, Ruth Saunders Magurn (trad. Serge Ouvaroff),\u00a0<i>D\u00fcrer et son temps\u00a0: 1471-1528<\/i>, Time-Life, Amsterdam, 1983\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-7344-02270\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-7344-02270\"><span class=\"nowrap\">2-7344-02270<\/span><\/a>)<\/small><\/li>\n<li><span id=\"Vaisse1995\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Pierre_Vaisse1995\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Pierre Vaisse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_Vaisse\">Pierre Vaisse<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">Albrecht D\u00fcrer<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"Librairie Arth\u00e8me Fayard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Librairie_Arth%C3%A8me_Fayard\">Fayard<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Histoire de l&rsquo;art\u00a0\u00bb,\u00a0<time>1995<\/time>, 268\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-213-59402-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-213-59402-3\"><span class=\"nowrap\">2-213-59402-3<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Vaisse2006\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Pierre_Vaisse2006\" class=\"ouvrage\">Pierre Vaisse,\u00a0<cite class=\"italique\">Re\u00eetre ou chevalier\u00a0?\u00a0: D\u00fcrer et l&rsquo;id\u00e9ologie allemande<\/cite>, Paris, MSH, coll. Passerelles,\u00a0<time>2006<\/time>, 92\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-7351-1126-1\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-7351-1126-1\"><span class=\"nowrap\">2-7351-1126-1<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=La8T3Yq8V8cC&amp;printsec=frontcover\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DLa8T3Yq8V8cC%26printsec%3Dfrontcover\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Zuffi2000\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Stefano_Zuffi2000\" class=\"ouvrage\">Stefano Zuffi (<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0Odile M\u00e9n\u00e9gaux),\u00a0<cite class=\"italique\">D\u00fcrer<\/cite>,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Gallimard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Gallimard\">Gallimard<\/a>,\u00a0<time>2000<\/time>, 140\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-07-011677-8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-07-011677-8\"><span class=\"nowrap\">2-07-011677-8<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Catalogues_d'exposition\"><span id=\"Catalogues_d.27exposition\"><\/span>Catalogues d&rsquo;exposition<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span id=\"DeldicqueVrand2022\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Mathieu_DeldicqueCaroline_Vrand2022\" class=\"ouvrage\">Mathieu\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Deldicque<\/span>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"directeur de publication\">dir.<\/abbr>) et Caroline\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Vrand<\/span>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"directeur de publication\">dir.<\/abbr>),\u00a0<cite class=\"italique\">Albrecht D\u00fcrer. Gravure et Renaissance<\/cite>, In Fine \u00e9ditions d&rsquo;art et mus\u00e9e Cond\u00e9, Chantilly,\u00a0<time>2022<\/time>, 288\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-38203-025-7\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-38203-025-7\"><span class=\"nowrap\">978-2-38203-025-7<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Brugerolles2012\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Emmanuelle_Brugerolles2012\" class=\"ouvrage\">Emmanuelle Brugerolles (<abbr class=\"abbr\" title=\"directeur de publication\">dir.<\/abbr>),\u00a0<cite class=\"italique\">Albrecht D\u00fcrer et son temps\u00a0: De la R\u00e9forme \u00e0 la guerre de trente ans<\/cite>, Paris, \u00c9cole nationale des beaux-arts de Paris,\u00a0<time>2012<\/time>, 576\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-84056-377-8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-84056-377-8\"><span class=\"nowrap\">978-2-84056-377-8<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><i>Albrecht D\u00fcrer et la Gravure allemande\u00a0: Chefs-d&rsquo;\u0153uvre graphiques du mus\u00e9e Cond\u00e9 \u00e0 Chantilly<\/i>, Paris, Somogy, 2003.<\/li>\n<li><i>Albrecht D\u00fcrer. \u0152uvre grav\u00e9<\/i>, catalogue: S.R. de Bussierre. Mus\u00e9e du Petit Palais, Paris, Paris Mus\u00e9es, 1996.<\/li>\n<li><i>Adam et \u00c8ve, de D\u00fcrer \u00e0 Chagall\u00a0: gravures de la Biblioth\u00e8que nationale<\/i>, Paris, R\u00e9union des Mus\u00e9es nationaux, 1992<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Sites\">Sites<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Exposition d&rsquo;Albrecht D\u00fcrer \u00e0 l&rsquo;<a title=\"Albertina (mus\u00e9e)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albertina_(mus%C3%A9e)\">Albertina (mus\u00e9e)<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Vienne (Autriche)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vienne_(Autriche)\">Vienne (Autriche)<\/a>\u00a0du\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2019-09-20\" data-sort-value=\"2019-09-20\">20 septembre 2019<\/time>\u00a0au\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2020-01-06\" data-sort-value=\"2020-01-06\">6 janvier 2020<\/time>. L&rsquo;<a title=\"Albertina (mus\u00e9e)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albertina_(mus%C3%A9e)\">Albertina (mus\u00e9e)<\/a>\u00a0poss\u00e8de la plus grande collection au monde de l&rsquo;artiste avec plus de\u00a0<span class=\"nowrap\">140 \u0153uvres<\/span><sup id=\"cite_ref-204\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-204\">204<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-205\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_note-205\">205<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li>Exposition Paris automne-hiver 2012-2013 \u00ab\u00a0<i>Albrecht D\u00fcrer et son temps\u00a0: De la R\u00e9forme \u00e0 la guerre de Trente Ans\u00a0: Les tr\u00e9sors de la collection des Beaux-arts de Paris se d\u00e9voilent<\/i>\u00a0\u00bb. Exposition du\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2012-10-24\" data-sort-value=\"2012-10-24\">24 octobre 2012<\/time>\u00a0au\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2013-01-13\" data-sort-value=\"2013-01-13\">13 janvier 2013<\/time>. Galeries d\u2019exposition,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"ENSBA\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/ENSBA\">ENSBA<\/a>\u00a013 quai Malaquais Paris\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"Sixi\u00e8me\">6<sup>e<\/sup><\/abbr>.\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.ensba.fr\/expositions\/DurerEtSonTemps\/index.php?inclusion=presentation.html\" rel=\"nofollow\">Accueil<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.ensba.fr%2Fexpositions%2FDurerEtSonTemps%2Findex.php%3Finclusion%3Dpresentation.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0(<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/archive.md\/20130701163518\/http:\/\/www.ensba.fr\/expositions\/DurerEtSonTemps\/index.php?inclusion=presentation.html\" rel=\"nofollow\">Archive<\/a>)<\/li>\n<li>Exposition au\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e Wittert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_Wittert\">Mus\u00e9e Wittert<\/a>\u00a0\u00e0 Li\u00e8ge (<time class=\"nowrap\" datetime=\"03-25\" data-sort-value=\"03-25\">25 mars<\/time>\u00a0&#8211;\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2011-05-21\" data-sort-value=\"2011-05-21\">21 mai 2011<\/time>)<a class=\"external autonumber\" href=\"http:\/\/www.wittert.ulg.ac.be\/fr\/expo\/2011\/durer.html\" rel=\"nofollow\">[1]<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.wittert.ulg.ac.be%2Ffr%2Fexpo%2F2011%2Fdurer.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00a0\u00bb Les Collections artistiques de l\u2019<a title=\"Universit\u00e9 de Li\u00e8ge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Universit%C3%A9_de_Li%C3%A8ge\">universit\u00e9 de Li\u00e8ge<\/a>, qui conservent une part importante de l\u2019\u0153uvre grav\u00e9 de D\u00fcrer &#8211; legs Adrien Wittert, 1903 -, d\u00e9voilent les chefs-d\u2019\u0153uvre du ma\u00eetre allemand &#8211; dont\u00a0<i>La M\u00e9lancolie<\/i>\u00a0ou la\u00a0<i>S\u00e9rie de L\u2019Apocalypse<\/i>. La question des copies est \u00e9galement \u00e9voqu\u00e9e \u00e0 travers une s\u00e9lection de gravures r\u00e9alis\u00e9es par des artistes anonymes ou par des \u00ab\u00a0faussaires\u00a0\u00bb reconnus tels\u00a0<a title=\"Marcantonio Raimondi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marcantonio_Raimondi\">Marcantonio Raimondi<\/a>\u00a0(1480-1534) et\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.wittert.ulg.ac.be\/fr\/expo\/2011\/durer.html\" rel=\"nofollow\">D\u00fcrer, graveur<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.wittert.ulg.ac.be%2Ffr%2Fexpo%2F2011%2Fdurer.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00ab\u00a0.<\/li>\n<li>Expo \u00e9t\u00e9 2007 au mus\u00e9e Guggenheim Bilbao\u00a0: Les gravures de D\u00fcrer, 165 gravures, les plus importantes\u00a0:<a class=\"external autonumber\" href=\"http:\/\/www.undo.net\/cgi-bin\/undo\/pressrelease\/pressrelease.pl?id=1182442170&amp;day=1182808800\" rel=\"nofollow\">[2]<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.undo.net%2Fcgi-bin%2Fundo%2Fpressrelease%2Fpressrelease.pl%3Fid%3D1182442170%26day%3D1182808800\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li>Expo 2007\u00a0:\u00a0<i>D\u00fcrer et l&rsquo;Italie<\/i>\u00a0<a class=\"external autonumber\" href=\"http:\/\/english.scuderiequirinale.it\/canale.asp?id=740\" rel=\"nofollow\">[3]<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fenglish.scuderiequirinale.it%2Fcanale.asp%3Fid%3D740\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li>Expo 2005\u00a0<i>D\u00fcrer ma\u00eetre de la Renaissance<\/i>\u00a0<a class=\"external autonumber\" href=\"http:\/\/www.ngv.vic.gov.au\/durer\/\" rel=\"nofollow\">[4]<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.ngv.vic.gov.au%2Fdurer%2F\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li>Expo Lille en 2005\u00a0<i>Le Ma\u00eetre au Feuillage Brod\u00e9<\/i>\u00a0(secrets d&rsquo;ateliers, un contemporain de D\u00fcrer \u00e9tudi\u00e9 \u00e0 la loupe)\u00a0<a class=\"external autonumber\" href=\"http:\/\/users.skynet.be\/pierre.bachy\/maitre_feuillagedore.html\" rel=\"nofollow\">[5]<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fusers.skynet.be%2Fpierre.bachy%2Fmaitre_feuillagedore.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0<a class=\"external autonumber\" href=\"http:\/\/www.framemuseums.org\/jsp\/fiche_exposition.jsp?STNAV=&amp;RUBNAV=&amp;CODE=E11431327670007&amp;LANGUE=0&amp;RH=expoarchive\" rel=\"nofollow\">[6]<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.framemuseums.org%2Fjsp%2Ffiche_exposition.jsp%3FSTNAV%3D%26RUBNAV%3D%26CODE%3DE11431327670007%26LANGUE%3D0%26RH%3Dexpoarchive\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li>Expo 2004 La Vierge dans le jardin\u00a0<a class=\"external autonumber\" href=\"http:\/\/www.nationalgallery.org.uk\/about\/press\/2004\/durer.htm\" rel=\"nofollow\">[7]<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.nationalgallery.org.uk%2Fabout%2Fpress%2F2004%2Fdurer.htm\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li>Expo 2002 sur la question du trait dans ses gravures et dessins\u00a0<a class=\"external autonumber\" href=\"http:\/\/www.lrb.co.uk\/v25\/n01\/camp01_.html\" rel=\"nofollow\">[8]<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.lrb.co.uk%2Fv25%2Fn01%2Fcamp01_.html\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li>Site de portraits de D\u00fcrer\u00a0:\u00a0<a class=\"external autonumber\" href=\"https:\/\/www.europeana.eu\/portal\/brief-doc.html?query=portrait+durer&amp;start=1&amp;view=table\" rel=\"nofollow\">[9]<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.europeana.eu%2Fportal%2Fbrief-doc.html%3Fquery%3Dportrait%2Bdurer%26start%3D1%26view%3Dtable\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Allemand\">Allemand<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a class=\"new\" title=\"Fedja Anzelewski (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Fedja_Anzelewski&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Fedja Anzelewski<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"de:Fedja Anzelewski\" href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Fedja_Anzelewski\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en allemand\u00a0: \u00ab\u00a0Fedja Anzelewski\u00a0\u00bb\">(de)<\/span><\/a>,\u00a0<i>Die deutsche Zeichnung der D\u00fcrerzeit<\/i>, Berlin<\/li>\n<li>Christine Demele,\u00a0<i>D\u00fcrers Nacktheit \u2013 Das Weimarer Selbstbildnis<\/i>\u00a0Rhema Verlag, M\u00fcnster, 2012\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-3-86887-008-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-3-86887-008-4\"><span class=\"nowrap\">978-3-86887-008-4<\/span><\/a>)<\/small><\/li>\n<li><a title=\"Max Jakob Friedl\u00e4nder\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Max_Jakob_Friedl%C3%A4nder\">Max Jakob Friedl\u00e4nder<\/a>,\u00a0<i>Albrecht D\u00fcrer, der Kupferstecher und Holzsnittzeicnner<\/i>, Berlin, 1923<\/li>\n<li>Karl Adolf Knappe,\u00a0<i>D\u00fcrer. Das graphische Werk<\/i>, Vienne et Munich<\/li>\n<li>Erwin Panofsky,\u00a0<i>D\u00fcrers Stellung zur Antike<\/i>, Vienne<\/li>\n<li>Franz Stadler,\u00a0<i>D\u00fcrers Apokalypse und ihr Umkreis<\/i>, Munich, 1929<\/li>\n<li><span id=\"Thausing1876\" class=\"ouvrage\"><span id=\"M._Thausing1876\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>\u00a0M. Thausing,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"de\">Albrecht D\u00fcrer. Geschichte seines Lebens und seiner Kunst<\/cite>, Leipzig,\u00a0<time>1876<\/time><\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"W\u00f6lfflin1905\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Heinrich_W\u00f6lfflin1905\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Heinrich W\u00f6lfflin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Heinrich_W%C3%B6lfflin\">Heinrich W\u00f6lfflin<\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"de\">Die Kunst Albrecht D\u00fcrer in Nachbildungen<\/cite>, Berlin, Lippmann,\u00a0<time>1905<\/time><\/span><\/span><\/li>\n<li><a title=\"Emil Waldmann\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emil_Waldmann\">Emil Waldmann<\/a>,\u00a0<i>Albrecht D\u00fcrer<\/i>, Leipzig, 1941.<\/li>\n<li>Georg Kaufmann, Extrait de la le\u00e7on inaugurale prononc\u00e9e \u00e0 Munster, Westphalie, le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1965-12-18\" data-sort-value=\"1965-12-18\">18 d\u00e9cembre 1965<\/time>.<\/li>\n<li>Rainer Hoffmann\u00a0<i>Im Paradies &#8211; Adam und Eva und der S\u00fcndenfall &#8211; Albrecht D\u00fcrers Darstellungen<\/i>, B\u00f6hlau-Verlag, 2021,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-3412523855\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-3412523855\"><span class=\"nowrap\">978-3412523855<\/span><\/a>)<\/small>.<\/li>\n<li><span id=\"Woltmann1877\" class=\"ouvrage\"><span id=\":Alfred_Woltmann1877\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>\u00a0<a class=\"new\" title=\"Alfred Woltmann (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Alfred_Woltmann&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Alfred Woltmann<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"de:Alfred Woltmann\" href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Alfred_Woltmann\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"Article en allemand\u00a0: \u00ab\u00a0Alfred Woltmann\u00a0\u00bb\">(de)<\/span><\/a>,\u00a0<cite lang=\"de\">\u00ab\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"de:s:ADB:D\u00fcrer, Albrecht\" href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/s:ADB:D%C3%BCrer,_Albrecht\">Albrecht D\u00fcrer<\/a>\u00a0\u00bb<\/cite>, dans\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"de\"><a title=\"Allgemeine Deutsche Biographie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Allgemeine_Deutsche_Biographie\">Allgemeine Deutsche Biographie<\/a>\u00a0(ADB)<\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a05, Leipzig,\u00a0<a title=\"Duncker &amp; Humblot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Duncker_%26_Humblot\">Duncker &amp; Humblot<\/a>,\u00a0<time>1877<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0475-485<\/span><\/span><\/li>\n<li><span id=\"Friedl\u00e4nderThieme1914\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Max_J._Friedl\u00e4nderUlrich_Thieme1914\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Max J. Friedl\u00e4nder\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Max_J._Friedl%C3%A4nder\">Max J. Friedl\u00e4nder<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Ulrich Thieme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ulrich_Thieme\">Ulrich Thieme<\/a>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"directeur de publication\">dir.<\/abbr>),\u00a0<cite lang=\"de\">\u00ab\u00a0D\u00fcrer, Albrecht\u00a0\u00bb<\/cite>, dans\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"de\"><a title=\"Thieme-Becker\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Thieme-Becker\">Allgemeines Lexikon der Bildenden K\u00fcnstler von der Antike bis zur Gegenwart<\/a>.<\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a010\u00a0:\u00a0<span class=\"lang-de italique\" lang=\"de\">Dubolon\u2013Erlwein<\/span>, Leipzig, E. A. Seemann,\u00a0<time>1914<\/time><\/span><\/span>.\n<div>Mit Werkverzeichnis<\/div>\n<\/li>\n<li><span id=\"Jantzen1959\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Hans_Jantzen1959\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Hans Jantzen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hans_Jantzen\">Hans Jantzen<\/a>,\u00a0<cite lang=\"de\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.deutsche-biographie.de\/gnd11852786X.html#ndbcontent\" rel=\"nofollow\">Albrecht D\u00fcrer<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.deutsche-biographie.de%2Fgnd11852786X.html%23ndbcontent\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb<\/cite>, dans\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"de\"><a title=\"Neue Deutsche Biographie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Neue_Deutsche_Biographie\">Neue Deutsche Biographie<\/a>\u00a0(NDB)<\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a04, Berlin,\u00a0<a title=\"Duncker &amp; Humblot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Duncker_%26_Humblot\">Duncker &amp; Humblot<\/a>,\u00a0<time>1959<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0164\u2013169<\/span><\/span>\u00a0(<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/daten.digitale-sammlungen.de\/0001\/bsb00016320\/images\/index.html?seite=178\" rel=\"nofollow\">original num\u00e9ris\u00e9<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fdaten.digitale-sammlungen.de%2F0001%2Fbsb00016320%2Fimages%2Findex.html%3Fseite%3D178\">archive<\/a>]<\/small>).<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Anglais\">Anglais<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>A. Braham,\u00a0<i>D\u00fcrer<\/i>, Londres.<\/li>\n<li>C. Dodgson,\u00a0<i>Albrecht D\u00fcrer. The Masters of Engraving and Etching<\/i>, Londres et Boston.<\/li>\n<li>A. M. Hind,\u00a0<i>Albrecht D\u00fcrer. His Engravings and Woodcuts<\/i>, New York.<\/li>\n<li>Walter Strauss,\u00a0<i>The Complete Drawings of Albrecht D\u00fcrer<\/i>, New York, 1974, 6 vol..<\/li>\n<\/ul>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Giulia Bartrum,\u00a0<i>Albrecht D\u00fcrer and his Legacy<\/i>, London: British Museum Press, 2002,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-7141-2633-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-7141-2633-0\"><span class=\"nowrap\">0-7141-2633-0<\/span><\/a>)<\/small>.<\/li>\n<li>Lotte Brand Philip, Anzelewsky, Fedja,\u00a0<i>The Portrait Diptych of D\u00fcrer&rsquo;s parents<\/i>.\u00a0<i>Simiolus: Netherlands Quarterly for the History of Art<\/i>, Volume 10, No. 1, 1978\u201379.\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a05\u201318.<\/li>\n<li>Marcel Brion,\u00a0<i>D\u00fcrer<\/i>, London, Thames and Hudson, 1960.<\/li>\n<li>Craig Harbison,\u00a0<i>D\u00fcrer and the Reformation: The Problem of the Re-dating of the St. Philip Engraving<\/i>,\u00a0<i>The Art Bulletin<\/i>, Vol. 58, No. 3,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0368\u2013373. September 1976.<\/li>\n<li>Joseph Leo Koerner,\u00a0<i>The Moment of Self-Portraiture in German Renaissance Art<\/i>, Chicago\/London, University of Chicago Press, 1993.\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0226449999\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0226449999\"><span class=\"nowrap\">978-0226449999<\/span><\/a>)<\/small>.<\/li>\n<li>David Landau, Peter Parshall,\u00a0<i>The Renaissance Print<\/i>, Yale, 1996,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-300-06883-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-300-06883-2\"><span class=\"nowrap\">0-300-06883-2<\/span><\/a>)<\/small>.<\/li>\n<li><span id=\"Panofsky1945\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Erwin_Panofsky1945\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Erwin\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Panofsky<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The Life and Art of Albrecht D\u00fcrer<\/cite>, Princeton,\u00a0<time>1945<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-691-00303-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-691-00303-3\"><span class=\"nowrap\">0-691-00303-3<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li><span id=\"Price2003\" class=\"ouvrage\"><span id=\"David_Hotchkiss_Price2003\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0David Hotchkiss\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Price<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Albrecht D\u00fcrer&rsquo;s Renaissance: Humanism, Reformation and the Art of Faith<\/cite>, Michigan,\u00a0<time>2003<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-4721-1343-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-4721-1343-9\"><span class=\"nowrap\">978-0-4721-1343-9<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<\/li>\n<li>Walter L. Strauss (dir.),\u00a0<i>The Complete Engravings, Etchings and Drypoints of Albrecht Durer<\/i>, Mineola NY: Dover Publications, 1973,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-486-22851-7\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-486-22851-7\"><span class=\"nowrap\">0-486-22851-7<\/span><\/a>)<\/small>.<\/li>\n<li>Till-Holger Borchert,\u00a0<i>Van Eyck to D\u00fcrer: The Influence of Early Netherlandish painting on European Art, 1430\u20131530<\/i>, London: Thames &amp; Hudson, 2011,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-500-23883-7\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-500-23883-7\"><span class=\"nowrap\">978-0-500-23883-7<\/span><\/a>)<\/small>.<\/li>\n<li>Norbert Wolf,\u00a0<i>Albrecht D\u00fcrer<\/i>, Taschen, 2010,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-3-8365-1348-7\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-3-8365-1348-7\"><span class=\"nowrap\">978-3-8365-1348-7<\/span><\/a>)<\/small>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Notes_et_r\u00e9f\u00e9rences\"><span id=\"Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences\"><\/span>Notes et r\u00e9f\u00e9rences<\/h2>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\/<abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>\u00a0Cet article est partiellement ou en totalit\u00e9 issu des articles intitul\u00e9s en anglais\u00a0<span class=\"plainlinks\">\u00ab\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"en:Albrecht D\u00fcrer\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer\">Albrecht D\u00fcrer<\/a>\u00a0\u00bb\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer?action=history\">voir la liste des auteurs<\/a>)<\/small><\/span>\u00a0et en allemand\u00a0<span class=\"plainlinks\">\u00ab\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"de:Albrecht D\u00fcrer\" href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer\">Albrecht D\u00fcrer<\/a>\u00a0\u00bb\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer?action=history\">voir la liste des auteurs<\/a>)<\/small><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"references-small decimal\" style=\"text-align: justify;\">\n<ol class=\"references\">\n<li id=\"cite_note-heaton-1\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-heaton_1-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-heaton_1-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Heaton1881\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Mrs._Charles_Heaton1881\" class=\"ouvrage\"><a class=\"new\" title=\"Mary Margaret Heaton (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Mary_Margaret_Heaton&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Mrs. Charles\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Heaton<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">The Life of Albrecht D\u00fcrer of N\u00fcrnberg: With a Translation of His Letters and Journal and an Account of His Works<\/cite>, London, Seeley, Jackson and Halliday,\u00a0<time>1881<\/time>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/archive.org\/details\/lifeofalbrechtdu00heat\/page\/29\" rel=\"nofollow\">29<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Farchive.org%2Fdetails%2Flifeofalbrechtdu00heat%2Fpage%2F29\">archive<\/a>]<\/small>, 31\u201332\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/archive.org\/details\/lifeofalbrechtdu00heat\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Farchive.org%2Fdetails%2Flifeofalbrechtdu00heat\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:02-2\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:02_2-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:02_2-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:02_2-2\">c<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:02_2-3\">d<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Bartrum, 93, note 1<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-3\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-3\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Des auteurs francophones traduisent, rarement, son pr\u00e9nom par \u00ab\u00a0Albert\u00a0\u00bb.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-BPA11-4\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-BPA11_4-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Brand Philip &amp; Anzelewsky (1978\u201379), 11<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:1-5\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:1_5-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:1_5-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Albrecht D\u00fcrer. Gravure et Renaissance<\/i>, Pr\u00e9ambule\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">15-17<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Br16-6\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Br16_6-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Brion (1960), 16<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:3-7\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:3_7-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:3_7-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:3_7-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:3_7-3\">d<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:3_7-4\">e<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:3_7-5\">f<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:3_7-6\">g<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:3_7-7\">h<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:3_7-8\">i<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:3_7-9\">j<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:3_7-10\">k<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:3_7-11\">l<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Albrecht D\u00fcrer. Gravure et Renaissance<\/i>, Caroline Vrand,\u00a0<i>Le jeune D\u00fcrer et la gravure<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">37-45<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-8\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-8\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#Panofsky2012\">Panofsky 2012<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a013.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Bartrum-9\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Bartrum_9-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Bartrum_9-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Bartrum_9-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Bartrum_9-3\">d<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Bartrum_9-4\">e<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Bartrum_9-5\">f<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Bartrum_9-6\">g<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Bartrum_9-7\">h<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Bartrum_9-8\">i<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Bartrum_9-9\">j<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Bartrum_9-10\">k<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Giulia Bartrum,\u00a0<i>Albrecht D\u00fcrer and his Legacy<\/i>, British Museum Press, 2002,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-7141-2633-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-7141-2633-0\"><span class=\"nowrap\">0-7141-2633-0<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-AhrensBerger199412-10\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-AhrensBerger199412_10-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-AhrensBerger199412_10-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#AhrensBerger1994\">Ahrens et Berger 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a012.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Koerner-11\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Koerner_11-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Joseph Koerner,\u00a0<i>The Moment of Self-Portraiture in Renaissance Art\u00a0\u00bb, University of Chicago Press<\/i>, 1993<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-12\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-12\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#Panofsky2012\">Panofsky 2012<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a012-13<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-13\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-13\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Anja Grebe,\u00a0<i>Albrecht D\u00fcrer. K\u00fcnstler, Werk und Zeit.<\/i>\u00a02. Auflage. Darmstadt 2013,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a032, Annika Rockenberger,\u00a0<i>Albrecht D\u00fcrer, Sebastian Brant und die Holzschnitte des \u00bbNarrenschiff\u00ab-Erstdrucks (Basel, 1494). Ein forschungskritischer Einspruch.<\/i>\u00a0In:\u00a0<i>Gutenberg-Jahrbuch.<\/i>\u00a0Band 86, 2011,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0312\u2013329.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Panofsky194521-14\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Panofsky194521_14-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#Panofsky1945\">Panofsky 1945<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a021.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Wilmot-BuxtonPoynter1881-15\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Wilmot-BuxtonPoynter1881_15-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Harry_John_Wilmot-BuxtonEdward_John_Poynter1881\" class=\"ouvrage\"><span class=\"nom_auteur\">Harry John Wilmot-Buxton<\/span>\u00a0et\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Edward John Poynter<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">German, Flemish and Dutch Painting<\/cite>, Scribner and Welford,\u00a0<time>1881<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/archive.org\/details\/germanflemishan00bargoog\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Farchive.org%2Fdetails%2Fgermanflemishan00bargoog\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/archive.org\/details\/germanflemishan00bargoog\/page\/n40\" rel=\"nofollow\">24<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Farchive.org%2Fdetails%2Fgermanflemishan00bargoog%2Fpage%2Fn40\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-16\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-16\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/literaturkritik.de\/id\/22168\" rel=\"nofollow\">Neue Erkenntnisse \u00fcber eine M\u00e4nnerfreundschaft Albrecht D\u00fcrers<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fliteraturkritik.de%2Fid%2F22168\">archive<\/a>]<\/small>, de:\u00a0<i>literaturkritik.de<\/i>, 8 juin 2016.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-17\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-17\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.nordbayern.de\/2.192\/mann-oder-maid-wen-liebte-durer-1.1681543\" rel=\"nofollow\"><i>Mann oder Maid &#8211; wen liebte D\u00fcrer?<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.nordbayern.de%2F2.192%2Fmann-oder-maid-wen-liebte-durer-1.1681543\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0de:\u00a0<i>nordbayern.de<\/i>, 24. novembre 2011.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Haggerty2013-18\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Haggerty2013_18-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"George_Haggerty2013\" class=\"ouvrage\"><span class=\"nom_auteur\">George Haggerty<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Encyclopedia of Gay Histories and Cultures<\/cite>, Taylor &amp; Francis,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2013-11-05\" data-sort-value=\"2013-11-05\">5 novembre 2013<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-1-135-58513-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-1-135-58513-6\"><span class=\"nowrap\">978-1-135-58513-6<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=Pez9AQAAQBAJ\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DPez9AQAAQBAJ\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0262<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Panofsky194569-19\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Panofsky194569_19-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#Panofsky1945\">Panofsky 1945<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a069.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Lee-20\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Lee_20-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Lee, Raymond L. &amp; Alistair B. Fraser. (2001)\u00a0<i>The Rainbow Bridge<\/i>, Penn State Press.\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/0-271-01977-8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/0-271-01977-8\"><span class=\"nowrap\">0-271-01977-8<\/span><\/a>)<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-21\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-21\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Campbell, Angela and Raftery, Andrew,\u00a0<i>Remaking D\u00fcrer: Investigating the Master Engravings by Masterful Engraving<\/i>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/artinprint.org\/article\/remaking-durer-investigating-the-master-engravings\/\" rel=\"nofollow\"><i>Art in Print<\/i>\u00a0Vol. 2 No. 4<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fartinprint.org%2Farticle%2Fremaking-durer-investigating-the-master-engravings%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0(novembre\u2013d\u00e9cembre 2012).<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-22\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-22\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Albrecht D\u00fcrer et la Renaissance v\u00e9nitienne<\/i>, 2005<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-23\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-23\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Beate B\u00f6ckem,\u00a0<i>Der Fr\u00fche D\u00fcrer und Italien. Italienerfahrungen und Mobilit\u00e4tsprozesse um 1500<\/i>, dans Daniel Hess, Thomas Eser (Hrsg.)\u00a0<i>Ausst.-Kat.: Der Fr\u00fche D\u00fcrer<\/i>, Germanisches Nationalmuseum, N\u00fcrnberg 2012,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a052\u201364.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-24\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-24\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Daniela Crescenzio,\u00a0<i>Italienische Spazierg\u00e4nge in N\u00fcrnberg<\/i>, partie I\u00a0:\u00a0<i>N\u00fcrnberg, Venedig des Nordens.<\/i>\u00a01. Auflage, IT-INERARIO, 2011,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-3-9813046-3-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-3-9813046-3-3\"><span class=\"nowrap\">978-3-9813046-3-3<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0144\u2013146.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-25\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-25\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Reisef\u00e4lschung statt -beweise<\/i>, consult\u00e9 le 19 janvier 2013 (handelsblatt.com)..<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-26\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-26\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.payer.de\/christentum\/apokalypse.htm\" rel=\"nofollow\"><cite>Johannesapokalypse in klassischen Comics<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.payer.de%2Fchristentum%2Fapokalypse.htm\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:0-27\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:0_27-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:0_27-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:0_27-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:0_27-3\">d<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:0_27-4\">e<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:0_27-5\">f<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:0_27-6\">g<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:0_27-7\">h<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:0_27-8\">i<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:0_27-9\">j<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Albrecht D\u00fcrer. Gravure et Renaissance<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a011<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:2-28\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:2_28-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:2_28-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:2_28-2\">c<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:2_28-3\">d<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Albrecht D\u00fcrer. Gravure et Renaissance<\/i>, Anne-Sophie Pell\u00e9,\u00a0<i>Le rayonnement culturel de Nuremberg en Europe \u00e0 l&rsquo;aube de l&rsquo;ann\u00e9e 1500<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">31-34<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:7-29\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:7_29-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:7_29-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:7_29-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:7_29-3\">d<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:7_29-4\">e<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:7_29-5\">f<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:7_29-6\">g<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#DeldicqueVrand2022\">Deldicque et Vrand 2022<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0191-193<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-se-30\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-se_30-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Schaar, Eckhard,\u00a0<i>A Newly Discovered Proportional Study by D\u00fcrer in Hamburg, Master Drawings<\/i>, volume 36, no. 1, 1998.\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">59-66<\/span>.\u00a0<small><a title=\"JSTOR\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/JSTOR\">JSTOR<\/a>:<span class=\"plainlinks noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.jstor.org\/stable\/1554333\" rel=\"nofollow\">1554333<\/a><\/span><\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Mueller-31\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Mueller_31-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Mueller_31-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Mueller_31-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">M\u00fcller, Peter O. (1993)\u00a0<i>Substantiv-Derivation in Den Schriften Albrecht D\u00fcrers<\/i>, Walter de Gruyter.\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/3-11-012815-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/3-11-012815-2\"><span class=\"nowrap\">3-11-012815-2<\/span><\/a>)<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-32\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-32\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Kotkov\u00e1, Olga,\u00a0<i>The Feast of the Rose Garlands&rsquo;: What Remains of D\u00fcrer?<\/i>\u00a0The Burlington Magazine, Volume 144, No. 1186, 2002. 4-13.\u00a0<small><a title=\"JSTOR\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/JSTOR\">JSTOR<\/a>:<span class=\"plainlinks noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.jstor.org\/stable\/889418\" rel=\"nofollow\">889418<\/a><\/span><\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-royalcol1506bvs-33\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-royalcol1506bvs_33-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.rct.uk\/collection\/404418\/burkhard-of-speyer-16th-century\" rel=\"nofollow\">Burkhard von Speyer (16. Jhdt.)<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.rct.uk%2Fcollection%2F404418%2Fburkhard-of-speyer-16th-century\">archive<\/a>]<\/small>, Royal Collection Trust,<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-uniheidelberg1876ad1507-34\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-uniheidelberg1876ad1507_34-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/digi.ub.uni-heidelberg.de\/diglit\/thausing1876\/0263\" rel=\"nofollow\"><i>Der zweite Aufenthalt in Venedig<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fdigi.ub.uni-heidelberg.de%2Fdiglit%2Fthausing1876%2F0263\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0chapitre XI Moritz Thausing,\u00a0<i>D\u00fcrer: Geschichte seines Lebens und seiner Kunst<\/i>, Leipzig 1876, Universit\u00e4tsbibliothek Heidelberg.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-35\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-35\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"SalmiBecherucciMarabottiniTempesti1969\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Mario_SalmiLuisa_BecherucciAlessandro_MarabottiniAnna_Forlani_Tempesti1969\" class=\"ouvrage\"><a class=\"new\" title=\"Mario Salmi (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Mario_Salmi&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Mario\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Salmi<\/span><\/a>, Luisa\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Becherucci<\/span>, Alessandro\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Marabottini<\/span>, Anna Forlani\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Tempesti<\/span>, Giuseppe\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Marchini<\/span>, Giovanni\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Becatti<\/span>, Ferdinando\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Castagnoli<\/span>\u00a0et Vincenzo\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Golzio<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">The Complete Work of Raphael<\/cite>, New York, Reynal and Co.,\u00a0<a class=\"new\" title=\"William Morrow and Company (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=William_Morrow_and_Company&amp;action=edit&amp;redlink=1\">William Morrow and Company<\/a>,\u00a0<time>1969<\/time>, 278, 407<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-36\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-36\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.getty.edu\/art\/collection\/artists\/2974\/giovanni-bellini-italian-about-14311436-1516\/\" rel=\"nofollow\">Giovanni Bellini<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.getty.edu%2Fart%2Fcollection%2Fartists%2F2974%2Fgiovanni-bellini-italian-about-14311436-1516%2F\">archive<\/a>]<\/small>, The J. Paul Getty Museum<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Panofsky1945167-205-37\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Panofsky1945167-205_37-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#Panofsky1945\">Panofsky 1945<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0167-205.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-38\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-38\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Zuffi2001\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Stefano_Zuffi2001\" class=\"ouvrage\">Stefano\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Zuffi<\/span>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0de l&rsquo;italien),\u00a0<cite class=\"italique\">Le Portrait<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Gallimard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Gallimard\">Gallimard<\/a>,\u00a0<time>2001<\/time>, 304\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-07-011700-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-07-011700-6\"><span class=\"nowrap\">2-07-011700-6<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a054-57<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Panofsky1945135-39\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Panofsky1945135_39-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#Panofsky1945\">Panofsky 1945<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0135.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:4-40\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:4_40-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:4_40-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.rtbf.be\/article\/curiosa-destins-croises-de-charles-quint-durer-et-le-tresor-des-azteques-a-decouvrir-au-palais-du-coudenberg-11028643\" rel=\"nofollow\">Article<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.rtbf.be%2Farticle%2Fcuriosa-destins-croises-de-charles-quint-durer-et-le-tresor-des-azteques-a-decouvrir-au-palais-du-coudenberg-11028643\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0sur le site de la RTBF, \u00e0 propos d&rsquo;une exposition au palais Coudenberg.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-41\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-41\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.metmuseum.org\/toah\/works-of-art\/43.106.2\" rel=\"nofollow\">Knight, Death, and the Devil, 1513\u201314<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.metmuseum.org%2Ftoah%2Fworks-of-art%2F43.106.2\">archive<\/a>]<\/small>\u00ab\u00a0. MoMA. Consult\u00e9 le 11 septembre 2020<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-42\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-42\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Tatlock, Lynne.\u00a0<i>Enduring Loss in Early Modern Germany<\/i>. Brill Academic Publishers, 2010. 116.\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/90-04-18454-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/90-04-18454-6\"><span class=\"nowrap\">90-04-18454-6<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-43\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-43\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.ianridpath.com\/startales\/durer.htm\" rel=\"nofollow\"><cite>D\u00fcrer&rsquo;s hemispheres of 1515\u2014the first European printed star charts<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.ianridpath.com%2Fstartales%2Fdurer.htm\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-44\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-44\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Cohen, Brian D.\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/artinprint.org\/article\/freedom-and-resistance-in-the-act-of-engraving-or-why-durer-gave-up-on-etching\/\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0Freedom and Resistance in the Act of Engraving (or, Why D\u00fcrer Gave up on Etching), \u00ab\u00a0<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fartinprint.org%2Farticle%2Ffreedom-and-resistance-in-the-act-of-engraving-or-why-durer-gave-up-on-etching%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0<i>Art in Print<\/i>\u00a0Vol. 7 No. 3 (septembre\u2013octobre 2017).<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-45\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-45\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"McCorquodale1994\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Charles_McCorquodale1994\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Charles\u00a0<span class=\"nom_auteur\">McCorquodale<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The Renaissance: European Painting, 1400-1600<\/cite>, Studio Editions,\u00a0<time>1994<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-1-85891-892-1\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-1-85891-892-1\"><span class=\"nowrap\">978-1-85891-892-1<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=h8JJAQAAIAAJ\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3Dh8JJAQAAIAAJ\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0261<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-46\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-46\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Cust1905\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Lionel_Cust1905\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Lionel\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Cust<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The Engravings of Albrecht D\u00fcrer<\/cite>, Seeley and Company, limited,\u00a0<time>1905<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=RSg_AQAAMAAJ&amp;pg=PA66\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DRSg_AQAAMAAJ%26pg%3DPA66\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a066<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-47\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-47\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Brion1960\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Marcel_Brion1960\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Marcel\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Brion<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">D\u00fcrer: His Life and Work<\/cite>, Tudor Publishing Company,\u00a0<time>1960<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=nhANAQAAIAAJ\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DnhANAQAAIAAJ\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0233<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-48\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-48\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"InnesKay1911\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Mary_InnesCharles_De_Kay1911\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Mary\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Innes<\/span>\u00a0et Charles De\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Kay<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Schools of Painting<\/cite>, G. P. Putnam&rsquo;s sons,\u00a0<time>1911<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=OqQaAAAAYAAJ&amp;pg=PA214\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DOqQaAAAAYAAJ%26pg%3DPA214\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0214<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-49\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-49\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Sch\u00e4fer2019\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>\u00a0Sch\u00e4fer, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/kulturfuechsin.com\/at\/albrecht-duerer-kaiser-maximilian-i-im-khm\/\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"de-de\">Erfolgreiche Medienarbeit f\u00fcr die Nachwelt<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fkulturfuechsin.com%2Fat%2Falbrecht-duerer-kaiser-maximilian-i-im-khm%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb,\u00a0<span class=\"italique\">Kulturf\u00fcchsin<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2019-03-27\" data-sort-value=\"2019-03-27\">27 mars 2019<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-12-03\" data-sort-value=\"2021-12-03\">3 d\u00e9cembre 2021<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-50\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-50\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Streissguth2007\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Tom_Streissguth2007\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Tom\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Streissguth<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The Renaissance<\/cite>, Greenhaven Publishing LLC,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2007-12-14\" data-sort-value=\"2007-12-14\">14 d\u00e9cembre 2007<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-7377-3216-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-7377-3216-0\"><span class=\"nowrap\">978-0-7377-3216-0<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=ZIJmDwAAQBAJ&amp;pg=PA254\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DZIJmDwAAQBAJ%26pg%3DPA254\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0254<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-51\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-51\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Smith2014\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Jeffrey_Chipps_Smith2014\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Jeffrey Chipps\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Smith<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Nuremberg, a Renaissance City, 1500-1618<\/cite>, University of Texas Press,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2014-12-15\" data-sort-value=\"2014-12-15\">15 d\u00e9cembre 2014<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-1-4773-0638-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-1-4773-0638-3\"><span class=\"nowrap\">978-1-4773-0638-3<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=AiYKBgAAQBAJ&amp;pg=PT120\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DAiYKBgAAQBAJ%26pg%3DPT120\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0120<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-52\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-52\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Co1925\" class=\"ouvrage\"><span id=\"E._P._Goldschmidt_&amp;_Co1925\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0E. P. Goldschmidt &amp;\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Co<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Rare and Valuable Books &#8230;<\/cite>, E.P. Goldschmidt &amp; Company, Limited,\u00a0<time>1925<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=xbQ9AAAAIAAJ\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DxbQ9AAAAIAAJ\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0125<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-53\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-53\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Merback2017\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Mitchell_B._Merback2017\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Mitchell B.\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Merback<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Perfection&rsquo;s Therapy: An Essay on Albrecht D\u00fcrer&rsquo;s Melencolia I<\/cite>, MIT Press,\u00a0<time>2017<\/time>, 155,258\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-1-942130-00-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-1-942130-00-0\"><span class=\"nowrap\">978-1-942130-00-0<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=-e1LDwAAQBAJ&amp;pg=PA258\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3D-e1LDwAAQBAJ%26pg%3DPA258\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-54\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-54\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"ConwayConwayD\u00fcrer1889\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Sir_William_Martin_ConwayWilliam_Martin_Sir_ConwayAlbrecht_D\u00fcrer1889\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Sir William Martin\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Conway<\/span>, William Martin Sir\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Conway<\/span>\u00a0et Albrecht\u00a0<span class=\"nom_auteur\">D\u00fcrer<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Literary Remains of Albrecht D\u00fcrer<\/cite>, University Press,\u00a0<time>1889<\/time>, 26\u201330\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=LotPAAAAYAAJ&amp;pg=PA12\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DLotPAAAAYAAJ%26pg%3DPA12\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-55\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-55\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Allen1903\" class=\"ouvrage\"><span id=\"L._Jessie_Allen1903\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0L. Jessie\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Allen<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Albrecht D\u00fcrer<\/cite>, Methuen,\u00a0<time>1903<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=Ll2H8mF0jrcC&amp;pg=PA180\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DLl2H8mF0jrcC%26pg%3DPA180\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0180<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-56\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-56\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"BongardMende1971\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Willi_BongardMatthias_Mende1971\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Willi\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Bongard<\/span>\u00a0et Matthias\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Mende<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">D\u00fcrer Today<\/cite>, Inter Nationes,\u00a0<time>1971<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=V4pGAQAAIAAJ\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DV4pGAQAAIAAJ\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a025<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-57\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-57\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Headlam1900\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Cecil_Headlam1900\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Cecil\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Headlam<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The Story of Nuremberg<\/cite>, J. M. Dent &amp; Company,\u00a0<time>1900<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=dzNLAAAAMAAJ&amp;pg=PA73\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DdzNLAAAAMAAJ%26pg%3DPA73\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a073<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-58\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-58\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Seton-Watson1902\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Robert_William_Seton-Watson1902\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Robert William\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Seton-Watson<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Maximilian I, Holy Roman Emperor: Stanhope Historical Essay 1901<\/cite>, Constable,\u00a0<time>1902<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=tNHDXFR6M-cC&amp;pg=PA96\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DtNHDXFR6M-cC%26pg%3DPA96\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a096<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-59\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-59\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"BledsoeHerrick1965\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Albert_Taylor_BledsoeSophia_M'Ilvaine_Bledsoe_Herrick1965\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Albert Taylor\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Bledsoe<\/span>\u00a0et Sophia M&rsquo;Ilvaine Bledsoe\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Herrick<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The Southern Review<\/cite>, AMS Press,\u00a0<time>1965<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=8_5IAQAAMAAJ\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3D8_5IAQAAMAAJ\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0114<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-60\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-60\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"N\u00fcchter1911\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Friedrich_N\u00fcchter1911\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Friedrich\u00a0<span class=\"nom_auteur\">N\u00fcchter<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Albrecht D\u00fcrer, His Life and a Selection of His Works: With Explanatory Comments by Dr. Friedrich N\u00fcchter<\/cite>, Macmillan and Company, limited,\u00a0<time>1911<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=ROvVAAAAMAAJ&amp;pg=PA22\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DROvVAAAAMAAJ%26pg%3DPA22\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a022<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-61\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-61\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Carl2013\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Klaus_Carl2013\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Klaus\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Carl<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">D\u00fcrer<\/cite>, Parkstone International,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2013-03-15\" data-sort-value=\"2013-03-15\">15 mars 2013<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-1-78160-625-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-1-78160-625-4\"><span class=\"nowrap\">978-1-78160-625-4<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=DSn3AAAAQBAJ&amp;pg=PT36\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DDSn3AAAAQBAJ%26pg%3DPT36\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a036<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-62\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-62\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"LandfesterCancikSchneiderGentry2006\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Manfred_LandfesterHubert_CancikHelmuth_SchneiderFrancis_G._Gentry2006\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Manfred\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Landfester<\/span>, Hubert\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Cancik<\/span>, Helmuth\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Schneider<\/span>\u00a0et Francis G.\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Gentry<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Brill&rsquo;s New Pauly: Encyclopaedia of the Ancient World. Classical tradition<\/cite>, Brill,\u00a0<time>2006<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-90-04-14221-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-90-04-14221-3\"><span class=\"nowrap\">978-90-04-14221-3<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=DebXAAAAMAAJ\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DDebXAAAAMAAJ\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0305<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-63\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-63\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2020\" class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<cite>Astounded Scholars Just Found What Appears to Be a Previously Unknown Work by Albrecht D\u00fcrer in a Church&rsquo;s Gift Shop<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Artnet News<\/i>,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2020-01-10\" data-sort-value=\"2020-01-10\">10 janvier 2020<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/news.artnet.com\/art-world\/durer-discovery-vienna-souvenir-shop-1750233\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fnews.artnet.com%2Fart-world%2Fdurer-discovery-vienna-souvenir-shop-1750233\">archive<\/a>]<\/small>, consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2022-07-17\" data-sort-value=\"2022-07-17\">17 juillet 2022<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-64\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-64\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/museen.de\/albr-echt-duerer-nuernberg.html\" rel=\"nofollow\"><cite>AlbrECHT D\u00dcRER? (2022)<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fmuseen.de%2Falbr-echt-duerer-nuernberg.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb,\u00a0<span class=\"italique\">museen.de<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2022-07-17\" data-sort-value=\"2022-07-17\">17 juillet 2022<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-65\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-65\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Albrecht D\u00fcrer gibt weiter R\u00e4tsel auf<\/i>. Mittelbayerische Zeitung . Consult\u00e9 le 17 juillet 2022.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-66\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-66\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Crane2010\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Nicholas_Crane2010\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Nicholas\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Crane<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Mercator: The Man who Mapped the Planet<\/cite>, Orion,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2010-12-16\" data-sort-value=\"2010-12-16\">16 d\u00e9cembre 2010<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-297-86539-1\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-297-86539-1\"><span class=\"nowrap\">978-0-297-86539-1<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=RDhQIP5syucC&amp;pg=PT74\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DRDhQIP5syucC%26pg%3DPT74\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a074<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-67\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-67\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"ConwayConwayD\u00fcrer1889\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Sir_William_Martin_ConwayWilliam_Martin_Sir_ConwayAlbrecht_D\u00fcrer1889\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Sir William Martin\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Conway<\/span>, William Martin Sir\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Conway<\/span>\u00a0et Albrecht\u00a0<span class=\"nom_auteur\">D\u00fcrer<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Literary Remains of Albrecht D\u00fcrer<\/cite>, University Press,\u00a0<time>1889<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=LotPAAAAYAAJ&amp;pg=PA27\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DLotPAAAAYAAJ%26pg%3DPA27\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a027<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Crane201074-68\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Crane201074_68-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#Crane2010\">Crane 2010<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a074.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-69\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-69\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Noflatscher2011\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Heinz_Noflatscher2011\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>\u00a0Heinz\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Noflatscher<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"de\">Maximilian I. (1459 &#8211; 1519): Wahrnehmung &#8211; \u00dcbersetzungen &#8211; Gender<\/cite>, StudienVerlag,\u00a0<time>2011<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-3-7065-4951-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-3-7065-4951-6\"><span class=\"nowrap\">978-3-7065-4951-6<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=PqT5V2mq4SIC\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DPqT5V2mq4SIC\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0245<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-70\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-70\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Lachi\u00e8ze-ReyLuminetFrance2001\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Marc_Lachi\u00e8ze-ReyJean-Pierre_LuminetBiblioth\u00e8que_nationale_de_France2001\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Marc\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Lachi\u00e8ze-Rey<\/span>, Jean-Pierre\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Luminet<\/span>\u00a0et Biblioth\u00e8que nationale de\u00a0<span class=\"nom_auteur\">France<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Celestial Treasury: From the Music of the Spheres to the Conquest of Space<\/cite>, Cambridge University Press,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2001-07-16\" data-sort-value=\"2001-07-16\">16 juillet 2001<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-521-80040-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-521-80040-2\"><span class=\"nowrap\">978-0-521-80040-2<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=0ZFXiNn62ZEC&amp;pg=PA86\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3D0ZFXiNn62ZEC%26pg%3DPA86\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a086<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-71\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-71\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Nothaft2018\" class=\"ouvrage\"><span id=\"C._Philipp_E._Nothaft2018\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0C. Philipp E.\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Nothaft<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">Scandalous Error: Calendar Reform and Calendrical Astronomy in Medieval Europe<\/cite>, Oxford University Press,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2018-02-09\" data-sort-value=\"2018-02-09\">9 f\u00e9vrier 2018<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-19-252018-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-19-252018-0\"><span class=\"nowrap\">978-0-19-252018-0<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=dz5MDwAAQBAJ&amp;pg=PA278\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3Ddz5MDwAAQBAJ%26pg%3DPA278\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0278<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-72\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-72\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Sauter2018\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Michael_J._Sauter2018\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Michael J.\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Sauter<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"en\">The Spatial Reformation: Euclid Between Man, Cosmos, and God<\/cite>, University of Pennsylvania Press,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2018-11-21\" data-sort-value=\"2018-11-21\">21 novembre 2018<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-8122-9555-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-8122-9555-9\"><span class=\"nowrap\">978-0-8122-9555-9<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=1Qd7DwAAQBAJ&amp;pg=PA98\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3D1Qd7DwAAQBAJ%26pg%3DPA98\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a098<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-73\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-73\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Bartrum, 204. Citation d\u2019une lettre adress\u00e9e au secr\u00e9taire de l\u2019\u00e9lecteur de Saxe<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-74\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-74\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Werner Dettelbacher,\u00a0<i>Albrecht D\u00fcrers Leiden<\/i>, 2004, p. 516f.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-75\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-75\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Werner Dettelbacher,\u00a0<i>Albrecht D\u00fcrers Leiden<\/i>, dans\u00a0<i>W\u00fcrzburger medizinhistorische Mitteilungen<\/i>, Band 23, 2004,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0516\u2013520<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-76\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-76\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Borchert (2011), 101<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-bsb1872schriften-77\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-bsb1872schriften_77-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.mdz-nbn-resolving.de\/urn\/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10997486-7\" rel=\"nofollow\"><i>D\u00fcrers Briefe, Tageb\u00fccher und Reime<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.mdz-nbn-resolving.de%2Furn%2Fresolver.pl%3Furn%3Durn%3Anbn%3Ade%3Abvb%3A12-bsb10997486-7\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0(siehe S. 52), Hg. Moritz Thausing, Wien 1872, Digitalisat des\u00a0<a title=\"M\u00fcnchener Digitalisierungszentrum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%BCnchener_Digitalisierungszentrum\">MDZ<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-78\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-78\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Landau &amp; Parshall, 350-54 et\u00a0<i>passim<\/i><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Lille-79\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Lille_79-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Lille_79-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Lavall\u00e9e1997\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Marie-H\u00e9l\u00e8ne_Lavall\u00e9e1997\" class=\"ouvrage\">Marie-H\u00e9l\u00e8ne\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Lavall\u00e9e<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Guides Collections\u00a0: Palais des Beaux Arts de Lille<\/cite>, Paris, R\u00e9union des Mus\u00e9es Nationaux,\u00a0<time>1997<\/time>, 245\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-7118-3516-2\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-7118-3516-2\"><span class=\"nowrap\">2-7118-3516-2<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0190<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Panofsky1945209-80\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Panofsky1945209_80-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#Panofsky1945\">Panofsky 1945<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0209.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Panofsky1945223-81\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Panofsky1945223_81-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#Panofsky1945\">Panofsky 1945<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0223.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Panofsky1945-82\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Panofsky1945_82-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Panofsky1945_82-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#Panofsky1945\">Panofsky 1945<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-83\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-83\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Corine Schleif (2010),\u00a0<i>Albrecht D\u00fcrer between Agnes Frey and Willibald Pirckheimer<\/i>,\u00a0<i>The Essential D\u00fcrer<\/i>, ed. Larry Silver and Jeffrey Chipps Smith, Philadelphia,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a085\u2013205<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-84\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-84\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Vier b\u00fccher\/\/von menschlicher Proportion, durch Albrechten\/\/D\u00fcrer&#8230; erfunden vnd be, \/\/schriben&#8230;, [Gedruckt zu N\u00fcremberg durch Jeronymum Formschneyder\/\/auff verlegung Albrecht D\u00fcrers verlassen wittib im jar&#8230;\/\/&#8230;<\/i>\u00a0<small>[<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k94010003\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k94010003\">archive<\/a>]<\/small>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:6-85\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:6_85-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:6_85-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Franz Fuchs,\u00a0<i>Eine neue Notiz zu D\u00fcrers Krankheit und Tod<\/i>, dans\u00a0<i>Mitteilungen des Vereins f\u00fcr Geschichte der Stadt N\u00fcrnberg<\/i>, Band 107, 2020, ISSN 0083-5579,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0279\u2013288<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-86\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-86\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#DeldicqueVrand2022\">Deldicque et Vrand 2022<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0274<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-87\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-87\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Werner Dettelbacher,\u00a0<i>Albrecht D\u00fcrers Leiden.<\/i>\u00a02004,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0517.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-88\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-88\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Hans Rupprich,\u00a0<i>Albrecht D\u00fcrer. Schriftlicher Nachla\u00df.<\/i>\u00a0I, Berlin 1956,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0167.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-89\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-89\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Hanns M. Seitz,\u00a0<i>\u201eDo der gelb fleck ist\u2026\u201c D\u00fcrers Malaria, eine Fehldiagnose<\/i>, dans\u00a0<i>Wiener klinische Wochenschrift<\/i>, Band 122, Nummer 3, octobre 2010,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a010\u201313.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-90\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-90\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Horst H. Figge,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/freidok.uni-freiburg.de\/data\/7227\" rel=\"nofollow\"><i>\u201eDer kranke D\u00fcrer\u201c: eine getarnte Handelsrechnung.<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Ffreidok.uni-freiburg.de%2Fdata%2F7227\">archive<\/a>]<\/small>\u00a02010 (<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/freidok.uni-freiburg.de\/fedora\/objects\/freidok:7227\/datastreams\/FILE1\/content\" rel=\"nofollow\">Digitalisat<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Ffreidok.uni-freiburg.de%2Ffedora%2Fobjects%2Ffreidok%3A7227%2Fdatastreams%2FFILE1%2Fcontent\">archive<\/a>]<\/small>).<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-91\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-91\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Wouter S. van den Berg (Hrsg.),\u00a0<i>Eene Middelnederlandsche vertaling van het Antidotarium Nicola\u00ef (Ms. 15624\u201315641, Kon. Bibl. te Brussel) met den latijnschen tekst der eerste gedrukte uitgave van het Antidotarium Nicola\u00ef.<\/i>\u00a0Hrsg. von Sophie J. van den Berg,\u00a0<a class=\"new\" title=\"Brill (Verlag) (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Brill_(Verlag)&amp;action=edit&amp;redlink=1\">N. V. Boekhandel en Drukkerij E. J. Brill<\/a>, Leiden 1917,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0254 (<i>Pleuresis<\/i>).<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-92\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-92\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Strieder1982\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Peter_Strieder1982\" class=\"ouvrage\">Peter\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Strieder<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">D\u00fcrer<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Albin Michel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Albin_Michel\">Albin Michel<\/a>,\u00a0<time>1982<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a066<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-93\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-93\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"D\u00fcrer2016\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Albrecht_D\u00fcrer2016\" class=\"ouvrage\">Albrecht\u00a0<span class=\"nom_auteur\">D\u00fcrer<\/span>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0de l&rsquo;allemand par Jeanne Peiffer),\u00a0<cite class=\"italique\">G\u00e9om\u00e9trie<\/cite>\u00a0[\u00ab\u00a0<span class=\"lang-de\" lang=\"de\">Underweysung der Messung<\/span>\u00a0\u00bb], Paris\/92-Nanterre,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions du Seuil\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_du_Seuil\">\u00e9ditions du Seuil<\/a>,\u00a0<time>2016<\/time>, 410\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-02-135702-8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-02-135702-8\"><span class=\"nowrap\">978-2-02-135702-8<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0<span class=\"nowrap\">28-29<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Price2003225-94\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Price2003225_94-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#Price2003\">Price 2003<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0225.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Price2003225-248-95\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Price2003225-248_95-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#Price2003\">Price 2003<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0225-248.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-96\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-96\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Wolf (2010), 74<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-97\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-97\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Strauss, 1981<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Price2003254-98\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Price2003254_98-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#Price2003\">Price 2003<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0254.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-99\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-99\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Harbison (1976)<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-100\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-100\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/ta.sandrart.net\/edition\/artwork\/view\/114\" rel=\"nofollow\">Teutsche Academie 1675, II, Buch 3, S. 276, rechte Spalte<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fta.sandrart.net%2Fedition%2Fartwork%2Fview%2F114\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u2013 Kunstgeschichtliches Institut der Goethe-Universit\u00e4t Frankfurt am Main, DFG-Projekt \u00bbSandrart.net\u00ab, consult\u00e9 le 16 novembre 2012.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-101\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-101\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Lutheranism 101<\/i>\u00a0\u00e9dit\u00e9 par Scot A. Kinnaman, CPH, 2010<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-102\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-102\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/download.elca.org\/ELCA%20Resource%20Repository\/What_is_a_Commemoration_and_How_do_we_celebrate_them.pdf\" rel=\"nofollow\"><cite>\u00ab\u00a0What is a Commemoration&#8230;\u00a0\u00bb, ELCA<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fdownload.elca.org%2FELCA%2520Resource%2520Repository%2FWhat_is_a_Commemoration_and_How_do_we_celebrate_them.pdf\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:8-103\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:8_103-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:8_103-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:8_103-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:8_103-3\">d<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:8_103-4\">e<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:8_103-5\">f<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#DeldicqueVrand2022\">Deldicque et Vrand 2022<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0201-203<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-104\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-104\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#DeldicqueVrand2022\">Deldicque et Vrand 2022<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0169<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-AhrensBerger19945-105\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-AhrensBerger19945_105-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#AhrensBerger1994\">Ahrens et Berger 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a05.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-106\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-106\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">E. H. Gombrich,\u00a0<i>Histoire de l&rsquo;art<\/i>, Phaidon, 2001,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0346<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-107\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-107\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"need_ref\" title=\"Un compl\u00e9ment est n\u00e9cessaire pour cette r\u00e9f\u00e9rence (demand\u00e9 le 10\/8\/15).\">F. Winkler.<\/span><sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Aide:R\u00e9f\u00e9rence incompl\u00e8te\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:R%C3%A9f%C3%A9rence_incompl%C3%A8te\">[r\u00e9f.\u00a0incompl\u00e8te]<\/a><\/sup><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-108\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-108\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Sauf Panofsky.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:10-109\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:10_109-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:10_109-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:10_109-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:10_109-3\">d<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:10_109-4\">e<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:10_109-5\">f<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#DeldicqueVrand2022\">Deldicque et Vrand 2022<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0269-270<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-AhrensBerger19947-110\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-AhrensBerger19947_110-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#AhrensBerger1994\">Ahrens et Berger 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a07.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-AhrensBerger19948-111\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-AhrensBerger19948_111-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#AhrensBerger1994\">Ahrens et Berger 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a08.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-AhrensBerger19949-112\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-AhrensBerger19949_112-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-AhrensBerger19949_112-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#AhrensBerger1994\">Ahrens et Berger 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a09.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-DeldicqueVrand2022220-113\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-DeldicqueVrand2022220_113-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#DeldicqueVrand2022\">Deldicque et Vrand 2022<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0220.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:9-114\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:9_114-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:9_114-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:9_114-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:9_114-3\">d<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:9_114-4\">e<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:9_114-5\">f<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#DeldicqueVrand2022\">Deldicque et Vrand 2022<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0217-218<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-DeldicqueVrand2022221-115\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-DeldicqueVrand2022221_115-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-DeldicqueVrand2022221_115-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#DeldicqueVrand2022\">Deldicque et Vrand 2022<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0221.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-116\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-116\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Maria Cristina Paoluzzi,\u00a0<i>La Gravure<\/i>, Solar<sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Aide:Source insuffisante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:Source_insuffisante\">[source\u00a0insuffisante]<\/a><\/sup>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-117\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-117\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Epitome in divae Parthenices Mariae historiam ab Alberto Durero Norico per figuras digestam\u00a0; cum versibus annexis Chelidonii, Impressum Nurnberge per Albertum Durer, pictorem, anno christiano 1511<\/i>.\u00a0<small>[<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/btv1b8455965f\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbtv1b8455965f\">archive<\/a>]<\/small>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-118\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-118\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#DeldicqueVrand2022\">Deldicque et Vrand 2022<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0136-137<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-119\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-119\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.rarebookroom.org\/Control\/duruwm\/index.html\" rel=\"nofollow\"><i>De Symmetria\u2026<\/i>, suivi de\u00a0<i>Underweysung der Messung mit dem Zirkel und Richtscheit<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.rarebookroom.org%2FControl%2Fduruwm%2Findex.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Panofsky1945255-120\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Panofsky1945255_120-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#Panofsky1945\">Panofsky 1945<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0255.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-121\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-121\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Durer1528\" class=\"ouvrage\">Durer, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/archive.org\/details\/hierinnsindbegri00dure\" rel=\"nofollow\"><cite>Hierinn sind begriffen vier Bucher von menschlicher Proportion durch Albrechten Durer von Nurerberg<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Farchive.org%2Fdetails%2Fhierinnsindbegri00dure\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, Hieronymus Andreae Formschneider,\u00a0<time>1528<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2018-08-06\" data-sort-value=\"2018-08-06\">6 ao\u00fbt 2018<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-DeldicqueVrand2022124-122\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-DeldicqueVrand2022124_122-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#DeldicqueVrand2022\">Deldicque et Vrand 2022<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0124.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-123\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-123\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Pour une traduction en fran\u00e7ais, voir\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=S0lGAAAAYAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;source=gbs_ge_summary_r&amp;cad=0#v=onepage&amp;q&amp;f=false\" rel=\"nofollow\">Instruction sur la fortification des villes: bourgs et ch\u00e2teaux<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DS0lGAAAAYAAJ%26printsec%3Dfrontcover%26source%3Dgbs_ge_summary_r%26cad%3D0%23v%3Donepage%26q%26f%3Dfalse\">archive<\/a>]<\/small>, trans A. Rathau (Paris 1870).<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-124\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-124\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Albrecht D\u00fcrers Fechtbuch, Cod. HS 26-232, Albertina, Graphische Sammlung Wie., dans<\/i>\u00a0Heidemarie Bodemer:\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/elib.uni-stuttgart.de\/opus\/volltexte\/2008\/3604\/pdf\/Fechtbuch.pdf\" rel=\"nofollow\"><i>Das Fechtbuch<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Felib.uni-stuttgart.de%2Fopus%2Fvolltexte%2F2008%2F3604%2Fpdf%2FFechtbuch.pdf\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0(PDF; 10,8\u00a0MB). Dissertation, Stuttgart 2008,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0161\u2013170.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:5-125\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:5_125-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-:5_125-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Haegedorn2021\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Dierk_Haegedorn2021\" class=\"ouvrage\">Dierk\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Haegedorn<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Albrecht D\u00fcrer &#8211; Das Fechtbuch<\/cite>, VST Verlag,\u00a0<time>2021<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-3-932077-50-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-3-932077-50-0\"><span class=\"nowrap\">978-3-932077-50-0<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Waagen-126\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Waagen_126-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Waagen1863\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Gustav_Friedrich_Waagen1863\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Gustav Friedrich Waagen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gustav_Friedrich_Waagen\">Gustav Friedrich\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Waagen<\/span><\/a>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0Hyman et Petit),\u00a0<cite class=\"italique\">Manuel de l&rsquo;histoire de la peinture. \u00c9cole allemande, flamande et hollandaise<\/cite>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"volume\">vol.<\/abbr>\u00a02,\u00a0<time>1863<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k9612411b\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k9612411b\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span>\u00a0<sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Aide:Source insuffisante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:Source_insuffisante\">[source\u00a0insuffisante]<\/a><\/sup>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-127\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-127\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>\u00a0<a title=\"Erwin Panofsky\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Erwin_Panofsky\">Erwin Panofsky<\/a>,\u00a0<i>D\u00fcrers Stellung zur Antike<\/i>, Vienne, 1923.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-128\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-128\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#Waagen1863\">Waagen 1863<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a013.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-129\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-129\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">le 20 mai<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-130\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-130\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Si l&rsquo;on s&rsquo;en tient \u00e0\u00a0<a title=\"Erwin Panofsky\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Erwin_Panofsky\">Erwin Panofsky<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-131\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-131\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Traduit de\u00a0:\u00a0<i>Epithoma rerum Germanicarum<\/i>, Strasbourg, 1505<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-132\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-132\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">1507 Lettre \u00e0\u00a0<a title=\"Willibald Pirckheimer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Willibald_Pirckheimer\">Willibald Pirckheimer<\/a>, 23 mai 1507.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-133\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-133\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Traduit de\u00a0:\u00a0<i>Libellus de laudibus germaniae<\/i>. Leipzig, 1508.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-134\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-134\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">lettre au Conseil de Nuremberg, 12 d\u00e9cembre 1512<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-135\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-135\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Lettre \u00e0 Willibald Pirckheimer, 25 d\u00e9cembre 1518.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-136\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-136\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Lettre \u00e0 Willibald Pirckheimer, 19 juillet 1523.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-137\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-137\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Lettre \u00e0 Willibald Pirckheimer, 8 janvier 1525.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-138\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-138\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">L\u00e9gende rim\u00e9e pour un portrait de D\u00fcrer grav\u00e9 sur bois par E. Sch\u00f6n<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-139\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-139\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Extrait de l&rsquo;introduction de la traduction latine du\u00a0<i>Trait\u00e9 des proportions<\/i>\u00a0de D\u00fcrer<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-140\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-140\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Extrait d&rsquo;une lettre \u00e9crite en latin \u00e0 Georg Van Anhalt, le 17 septembre 1546<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-141\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-141\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Illustration de\u00a0<abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>\u00a0<i>Zweihundert deutsche M\u00e4nner\u2026<\/i>, 1854.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-142\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-142\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Inscription sur la tombe de D\u00fcrer dans le cimeti\u00e8re Saint-Jean de Nuremberg<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-143\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-143\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Geschichte der kunst der Alterturms<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-144\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-144\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Von deutscher Baukunst, 1772<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-145\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-145\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Hans Sachsens poetischer Sendung<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-146\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-146\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Extrait du voyage en Italie, Bologne 18 octobre 1786<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-147\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-147\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Extrait d&rsquo;un manuscrit conserv\u00e9 \u00e0 la Biblioth\u00e8que centrale de Zurich.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-148\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-148\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Extrait du\u00a0<i>N\u00fcrnbergschen Denktbl\u00e4ttern<\/i>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-149\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-149\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Extrait du Walhalla&rsquo;s Genossen, Munich 1842<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-150\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-150\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Journal, samedi 10 mars 1849<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-151\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-151\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Extrait du discours prononc\u00e9 \u00e0 l&rsquo;occasion de la f\u00eate de D\u00fcrer \u00e0 l&rsquo;association artistique de Dresde, le 25 juin 1871<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-152\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-152\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Extrait de l&rsquo;introduction au\u00a0<i>Journal du voyage aux Pays-Bas<\/i>\u00a0de D\u00fcrer. Leipsig, 1884<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-153\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-153\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>L&rsquo;Art<\/i>, Entretiens r\u00e9unis par Paul Gsell, Leipzig, 1911.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-154\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-154\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Extrait de\u00a0<i>Die Neue Rundschau<\/i>, 2, 1928.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-155\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-155\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>\u00a0H. Tietze,\u00a0<i>Kritisches Verzeichnis der Werke Albrecht D\u00fcrer<\/i>, 1928, 2 vol.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-156\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-156\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Extrait\u00a0:\u00a0<i>Du r\u00f4le de l&rsquo;\u00e9crivain allemand \u00e0 notre \u00e9poque<\/i>, Conversation avec son fr\u00e8re.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-157\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-157\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i>Ma\u00eetres de l&rsquo;Estampe<\/i>, 1930.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-158\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-158\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Extrait de\u00a0<span id=\"Dunand1951\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Louis_Dunand1951\" class=\"ouvrage\">Louis Dunand, \u00ab\u00a0<cite>Les Petits Ma\u00eetres allemands en face de la beaut\u00e9 f\u00e9minine<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>\u00c6sculape<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a01,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1951-01\" data-sort-value=\"1951-01\">janvier 1951<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a06<\/span><\/span>.<br \/>\nLouis Dunand (1910-1980), j\u00e9suite missionnaire et collectionneur d&rsquo;estampes, est notamment l&rsquo;auteur avec Philippe Lemarchand d&rsquo;un ouvrage en 2 volumes sur la gravure intitul\u00e9\u00a0<i>Les Amours des dieux<\/i>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-159\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-159\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>\u00a0Winkler,\u00a0<i>Albrecht D\u00fcrer, Leben und Werk<\/i>, 1958.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-160\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-160\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span>\n<div class=\"commons plainlinks\"><b><span class=\"js-interprojets\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_durer_heavenly_body_in_the_night_sky.jpg?uselang=fr\"><i>Corps c\u00e9leste<\/i><\/a><\/span><\/b>\u00a0sur\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"commons:\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/\">Commons<\/a><\/div>\n<p><span class=\"reference-text\">.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-161\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-161\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"D\u00fcrer1496\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Albrecht_D\u00fcrer1496\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Albrecht D\u00fcrer, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.nga.gov\/collection\/art-object-page.41598.html\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Madonna and Child<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.nga.gov%2Fcollection%2Fart-object-page.41598.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">www.nga.gov<\/span>, 1496\/1499 ca.\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-01-13\" data-sort-value=\"2021-01-13\">13 janvier 2021<\/time>)<\/small><\/span><\/span>. Ne pas confondre avec\u00a0<i>La Vierge \u00f2 l&rsquo;Enfant<\/i>, 1516 (<\/span>\n<div class=\"commons plainlinks\"><b><span class=\"js-interprojets\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_058.jpg?uselang=fr\">voir<\/a><\/span><\/b>\u00a0sur\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"commons:\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/\">Commons<\/a><\/div>\n<p><span class=\"reference-text\">),\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.metmuseum.org\/collection\/the-collection-online\/search\/436245\" rel=\"nofollow\">Museum of Arts, New York<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.metmuseum.org%2Fcollection%2Fthe-collection-online%2Fsearch%2F436245\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-162\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-162\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Stourton2003\" class=\"ouvrage\"><span id=\"James_Stourton2003\" class=\"ouvrage\">James\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Stourton<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Petits mus\u00e9es, grandes collections\u00a0: Promenade \u00e0 travers l\u2019Europe<\/cite>, Scala,\u00a0<time>2003<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a081<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-163\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-163\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Zuffi2001\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Stefano_Zuffi2001\" class=\"ouvrage\">Stefano\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Zuffi<\/span>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0de l&rsquo;italien),\u00a0<cite class=\"italique\">Le Portrait<\/cite>, Paris,\u00a0<a title=\"\u00c9ditions Gallimard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_Gallimard\">Gallimard<\/a>,\u00a0<time>2001<\/time>, 304\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-07-011700-6\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-07-011700-6\"><span class=\"nowrap\">2-07-011700-6<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0285<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-164\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-164\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Porte l&rsquo;inscription\u00a0:\u00a0<i><span class=\"lang-la\" lang=\"la\">Albertus Durerus Noricus ipsum me propriis sic effingebam coloribus \u00e6tatis anno XXVIII.<\/span><\/i>\u00a0(\u00ab\u00a0Albert D\u00fcrer de Nuremberg, je me suis repr\u00e9sent\u00e9 ainsi en couleurs \u00e0 l&rsquo;\u00e2ge de\u00a0<span class=\"nowrap\">28 ans<\/span>.\u00a0\u00bb)<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Vienne-165\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Vienne_165-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Vienne_165-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Vienne_165-2\">c<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Vienne_165-3\">d<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Prohaska2001\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Wolfgang_Prohaska2001\" class=\"ouvrage\">Wolfgang\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Prohaska<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Le Kunsthistorisches Museum de Vienne\u00a0: Peinture<\/cite>, C.H. Beck\/Scala Books,\u00a0<time>2001<\/time>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/3-406-47459-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/3-406-47459-4\"><span class=\"nowrap\">3-406-47459-4<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a093-98<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-166\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-166\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span>\n<div class=\"commons plainlinks\"><b><span class=\"js-interprojets\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/Category:Portrait_of_a_Young_Man_(D%C3%BCrer,_1507)?uselang=fr\"><i>Portrait d&rsquo;un jeune homme<\/i><\/a><\/span><\/b>\u00a0sur\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"commons:\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/\">Commons<\/a><\/div>\n<p><span class=\"reference-text\">.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-167\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-167\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span>\n<div class=\"commons plainlinks\"><b><span class=\"js-interprojets\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_Portrait_of_a_Man_-_WGA6957.jpg?uselang=fr\"><i>Portrait d&rsquo;un homme<\/i>, Budapest<\/a><\/span><\/b>\u00a0sur\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"commons:\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/\">Commons<\/a><\/div>\n<p><span class=\"reference-text\">.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-168\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-168\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"D\u00fcrer1511\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Albrecht_D\u00fcrer1511\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Albrecht D\u00fcrer, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.nga.gov\/collection\/art-object-page.46161.html\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Saint Anne with the Christ Child, the Virgin, and Saint John the Baptist<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.nga.gov%2Fcollection%2Fart-object-page.46161.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">www.nga.gov<\/span>, 1511 ca.\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-11-13\" data-sort-value=\"2021-11-13\">13 novembre 2021<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-169\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-169\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Pitt-Rivers1993\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Fran\u00e7oise_Pitt-Rivers1993\" class=\"ouvrage\">Fran\u00e7oise\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Pitt-Rivers<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Balzac et l\u2019art<\/cite>, Paris, St\u00e9 Nelle des Editions du Ch\u00eane,\u00a0<time>1993<\/time>, 159\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-85108-799-1\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-85108-799-1\"><span class=\"nowrap\">2-85108-799-1<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a030<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-170\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-170\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"D\u00fcrer1516\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Albrecht_D\u00fcrer1516\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Albrecht D\u00fcrer, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.nga.gov\/collection\/art-object-page.41600.html\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Portrait of a Clergyman (Johann Dorsch?)<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.nga.gov%2Fcollection%2Fart-object-page.41600.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">www.nga.gov<\/span>,\u00a0<time>1516<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2021-01-13\" data-sort-value=\"2021-01-13\">13 janvier 2021<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Offices-171\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Offices_171-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Offices_171-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Gregori2000\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Mina_Gregori2000\" class=\"ouvrage\">Mina\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Gregori<\/span>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"traduction\">trad.<\/abbr>\u00a0de l&rsquo;italien),\u00a0<cite class=\"italique\">Le Mus\u00e9e des Offices et le Palais Pitti\u00a0: La Peinture \u00e0 Florence<\/cite>, Paris, Editions Place des Victoires,\u00a0<time>2000<\/time>, 685\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-84459-006-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-84459-006-3\"><span class=\"nowrap\">2-84459-006-3<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0307-308<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-172\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-172\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Pomar\u00e8de2005\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Vincent_Pomar\u00e8de2005\" class=\"ouvrage\">Vincent\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Pomar\u00e8de<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">1001 peintures au Louvre\u00a0: De l\u2019Antiquit\u00e9 au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/cite>, Mus\u00e9e du Louvre Editions,\u00a0<time>2005<\/time>, 308\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-35031-032-9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-35031-032-9\"><span class=\"nowrap\">2-35031-032-9<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0544<\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-173\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-173\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span>\n<div class=\"commons plainlinks\"><b><span class=\"js-interprojets\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_087.jpg?uselang=fr\"><i>Rodrigo de Almada<\/i><\/a><\/span><\/b>\u00a0sur\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"commons:\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/\">Commons<\/a><\/div>\n<p><span class=\"reference-text\">.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-174\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-174\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Jean Selz,\u00a0<i>Albrecht D\u00fcrer: le peintre, le graveur et le th\u00e9oricien<\/i>, 1471-1528,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a056.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Panofsky194553-175\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Panofsky194553_175-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#Panofsky1945\">Panofsky 1945<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a053.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-176\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-176\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Alain Borer: l&rsquo;\u0153uvre grav\u00e9 de Albrecht D\u00fcrer, Booking International, Paris<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Connaissances-177\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Connaissances_177-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Connaissances_177-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Connaissances_177-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Connaissances_177-3\">d<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Connaissances_177-4\">e<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-Connaissances_177-5\">f<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Blin2003\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Sylvie_Blin2003\" class=\"ouvrage\">Sylvie Blin, \u00ab\u00a0<cite>Albrecht D\u00fcrer dessins et gravures<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Connaissance des Arts<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a0609,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2003-10\" data-sort-value=\"2003-10\">octobre 2003<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a07-13<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-178\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-178\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Porte l&rsquo;inscription\u00a0:\u00a0<i>Imago Erasmi Roterodami ab Alberto Durero ad vivam effigiem deliniata<\/i>\u00a0et\u00a0<i>\u03a4\u0397\u039d \u039a\u03a1\u0395\u0399\u03a4\u03a4\u03a9 \u03a4\u0391 \u03a3\u03a5\u0393\u0393\u03a1\u0391\u039c \u039c\u0391\u03a4\u0391 \u0394\u0399\u039e\u0395\u0399<\/i>\u00a0qui peut se traduire par \u00ab\u00a0Ses \u00e9crits donnent une meilleure image de l&rsquo;homme que ce portrait.\u00a0\u00bb<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-179\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-179\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">949 dessins non contest\u00e9s dans l&rsquo;\u00e9dition de 1939 de\u00a0<span id=\"Winkler1936\" class=\"ouvrage\"><span id=\"F._Winkler1936\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : allemand\">(de)<\/abbr>\u00a0F. Winkler,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"de\">Die Zeichnungen Albrecht D\u00fcrer<\/cite>, Berlin,\u00a0<time>1936<\/time><\/span><\/span>\u00a0(4 vol.).<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-180\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-180\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Porte cette inscription de sa main\u00a0:\u00a0<span class=\"citation\">\u00ab\u00a0J&rsquo;ai fait ce portrait d&rsquo;apr\u00e8s moi-m\u00eame, en me regardant dans un miroir, l&rsquo;ann\u00e9e 1484, quand j&rsquo;\u00e9tais encore un enfant.\u00a0\u00bb<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-AhrensBerger199415-181\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-AhrensBerger199415_181-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#AhrensBerger1994\">Ahrens et Berger 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a015.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-AhrensBerger199422-182\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-AhrensBerger199422_182-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#AhrensBerger1994\">Ahrens et Berger 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a022.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-AhrensBerger199420-183\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-AhrensBerger199420_183-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#AhrensBerger1994\">Ahrens et Berger 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a020.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-AhrensBerger199414-184\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-AhrensBerger199414_184-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-AhrensBerger199414_184-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#AhrensBerger1994\">Ahrens et Berger 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a014.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-AhrensBerger199418-185\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-AhrensBerger199418_185-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-AhrensBerger199418_185-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-AhrensBerger199418_185-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#AhrensBerger1994\">Ahrens et Berger 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a018.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-AhrensBerger199419-186\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-AhrensBerger199419_186-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#AhrensBerger1994\">Ahrens et Berger 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a019.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-187\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-187\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Expositions1997\" class=\"ouvrage\">Expositions, \u00ab\u00a0<cite>Hans Holbein le jeune \u00e0 l\u2019honneur \u00e0 B\u00e2le<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>L\u2019Objet d\u2019Art<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a0315,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1997\" data-sort-value=\"1997\">juillet-ao\u00fbt 1997<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a016<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-DeldicqueVrand2022222-223-188\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-DeldicqueVrand2022222-223_188-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#DeldicqueVrand2022\">Deldicque et Vrand 2022<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0222-223.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-DeldicqueVrand2022153-189\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-DeldicqueVrand2022153_189-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#DeldicqueVrand2022\">Deldicque et Vrand 2022<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0153.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-190\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-190\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#DeldicqueVrand2022\">Deldicque et Vrand 2022<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0262<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-191\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-191\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Fechtmeister<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-192\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-192\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Langenschwert, \u00e9p\u00e9e longue<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-193\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-193\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Messerfechten<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-194\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-194\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#DeldicqueVrand2022\">Deldicque et Vrand 2022<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0266<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-195\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-195\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#DeldicqueVrand2022\">Deldicque et Vrand 2022<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0272<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-DeldicqueVrand2022242-196\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-DeldicqueVrand2022242_196-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#DeldicqueVrand2022\">Deldicque et Vrand 2022<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0242.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-AhrensBerger199416-197\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-AhrensBerger199416_197-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#AhrensBerger1994\">Ahrens et Berger 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a016.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-AhrensBerger199423-198\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-AhrensBerger199423_198-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#AhrensBerger1994\">Ahrens et Berger 1994<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a023.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-199\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-199\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Bortoli1997\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Gilbert_Bortoli1997\" class=\"ouvrage\">Gilbert Bortoli, \u00ab\u00a0<cite>Dessins de la Renaissance allemande<\/cite>\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Mus\u00e9art<\/i>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a070,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1997-05\" data-sort-value=\"1997-05\">mai 1997<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a074<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-200\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-200\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Traduit de l&rsquo;allemand par A. Ratheau, \u00c9vreux, Merissey, Paris, 1870\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=S0lGAAAAYAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;hl=fr&amp;source=gbs_ge_summary_r&amp;cad=0#v=onepage&amp;q&amp;f=false\" rel=\"nofollow\">Texte<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3DS0lGAAAAYAAJ%26printsec%3Dfrontcover%26hl%3Dfr%26source%3Dgbs_ge_summary_r%26cad%3D0%23v%3Donepage%26q%26f%3Dfalse\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-201\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-201\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">note du traducteur A. Ratheau,\u00a0<i>vide supra<\/i><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-202\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-202\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Arnheim<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-203\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-203\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Lutz D. Schmadel,\u00a0<i>Dictionary of Minor Planet Names,\u00a0<\/i>Cinqui\u00e8me \u00e9dition r\u00e9vis\u00e9e et \u00e9largie, Hrsg.: Lutz D. Schmadel. 5. Auflage. Springer Verlag, Berlin\/ Heidelberg 2003,\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/3-540-29925-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/3-540-29925-4\"><span class=\"nowrap\">3-540-29925-4<\/span><\/a>)<\/small>, S. 186 (englisch,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0992 , link.springer.com [ONLINE; abgerufen am 9. September 2020]<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-204\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-204\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais am\u00e9ricain\">(en-US)<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.divento.com\/en\/home\/11042-albrecht-durer-exhibition-albertina-vienna-20-september-2019-6-january-2020.html\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en-us\">Albrecht Durer, Exhibition, Albertina, Vienna: 20 September 2019-6 January 2020<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.divento.com%2Fen%2Fhome%2F11042-albrecht-durer-exhibition-albertina-vienna-20-september-2019-6-january-2020.html\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">Divento<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2019-07-04\" data-sort-value=\"2019-07-04\">4 juillet 2019<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-205\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer#cite_ref-205\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.albertina.at\/en\/exhibitions\/albrecht-duerer\/\" rel=\"nofollow\"><cite lang=\"en\">Albrecht D\u00fcrer<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.albertina.at%2Fen%2Fexhibitions%2Falbrecht-duerer%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">The Albertina Museum Vienna<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2019-07-04\" data-sort-value=\"2019-07-04\">4 juillet 2019<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Voir_aussi\">Voir aussi<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"autres-projets boite-grise boite-a-droite noprint js-interprojets\" style=\"text-align: justify;\">\n<p class=\"titre\">Sur les autres projets Wikimedia\u00a0:<\/p>\n<ul class=\"noarchive plainlinks\">\n<li class=\"commons\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/Albrecht_D%C3%BCrer?uselang=fr\">Albrecht D\u00fcrer<\/a>, sur\u00a0<span class=\"project\">Wikimedia Commons<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Articles_connexes\">Articles connexes<\/h3>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Liste des peintres expos\u00e9s aux Offices\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Liste_des_peintres_expos%C3%A9s_aux_Offices#D\">Les \u0153uvres de D\u00fcrer aux Offices de Florence<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a class=\"extiw\" title=\"s:\u00c0 Albert D\u00fcrer\" href=\"https:\/\/fr.wikisource.org\/wiki\/%C3%80_Albert_D%C3%BCrer\">\u00c0 Albert D\u00fcrer<\/a>, po\u00e8me de\u00a0<a title=\"Victor Hugo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Victor_Hugo\">Victor Hugo<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0<i><a title=\"Les Voix int\u00e9rieures\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Voix_int%C3%A9rieures\">Les Voix int\u00e9rieures<\/a><\/i><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><i><a title=\"Visite d'Albrecht D\u00fcrer \u00e0 Anvers en 1520\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Visite_d%27Albrecht_D%C3%BCrer_%C3%A0_Anvers_en_1520\">Visite d&rsquo;Albrecht D\u00fcrer \u00e0 Anvers en 1520<\/a><\/i>, tableau du peintre\u00a0<a title=\"Henri Leys\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_Leys\">Henri Leys<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Saint Christophe portant l'Enfant\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint_Christophe_portant_l%27Enfant\">Saint Christophe portant l&rsquo;Enfant<\/a>\u00a0(iconographie)<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Iconoclasme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Iconoclasme#L'iconoclasme_protestant\">Iconoclasme protestant allemand<\/a>\u00a0(surtout en 1520-1530)<\/li>\n<\/ul>\n<\/form>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Image mise en avant : Autoportrait \u00e0 la fourrure, 1500 Munich,\u00a0Alte Pinakothek. Faire un don par Qr Code Achetez mes livres &nbsp; &nbsp; Virement bancaire IBAN FR81 2004 1010 0820 6402 0P02 955 BIC PSSTFRPPMAR Orazio Puglisi 06 14 35 15 52 oraziopuglisi@gmail.com puglisiorazio@wanadoo.fr &nbsp; &nbsp; Exposition Chantilly\u00a0 &nbsp; Images Wikip\u00e9dia Albrecht Durer Albrecht D\u00fcrer, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11826,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-11818","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11818","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11818"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11818\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11852,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11818\/revisions\/11852"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11826"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11818"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}