{"id":11579,"date":"2024-08-26T16:28:00","date_gmt":"2024-08-26T14:28:00","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?page_id=11579"},"modified":"2024-08-26T17:49:00","modified_gmt":"2024-08-26T15:49:00","slug":"la-poesie-engagee","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/la-poesie-engagee\/","title":{"rendered":"La Po\u00e9sie engag\u00e9e"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">La\u00a0<b>po\u00e9sie engag\u00e9e<\/b>\u00a0invite le lecteur \u00e0 r\u00e9fl\u00e9chir et \u00e0 prendre parti dans la cause d\u00e9fendue par celle-ci. Elle soutient en g\u00e9n\u00e9ral une cause politique, culturelle, morale, sociale ou m\u00eame religieuse. Toute po\u00e9sie a besoin de l\u2019engagement de l&rsquo;auteur dans la conqu\u00eate d&rsquo;un langage propre \u00e0 chaque po\u00e8te, elle est donc vraiment consid\u00e9r\u00e9e comme une po\u00e9sie engag\u00e9e quand il donne son avis \u00e0 travers son texte sur un sujet qu\u2019il pense important.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Naissance_de_la_po\u00e9sie_engag\u00e9e_en_langue_fran\u00e7aise\"><span id=\"Naissance_de_la_po.C3.A9sie_engag.C3.A9e_en_langue_fran.C3.A7aise\"><\/span>Naissance de la po\u00e9sie engag\u00e9e en langue fran\u00e7aise<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">D&rsquo;entr\u00e9e de jeu, il faut une prise de responsabilit\u00e9 et donc de risque. Il est dans son essence m\u00eame\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Subversif\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Subversif\">subversif<\/a>, car celui qui s&rsquo;engage transgresse la r\u00e8gle implicite qui met le citoyen sous la f\u00e9rule du pouvoir du moment. Beaucoup de grandes \u0153uvres peuvent \u00eatre consid\u00e9r\u00e9es comme subversives, notamment lorsqu&rsquo;elles sont produites en des temps particuli\u00e8rement tourment\u00e9s et n\u00e9cessitant la d\u00e9fense de certaines id\u00e9es ou d&rsquo;id\u00e9aux en danger.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les causes d&rsquo;engagements sont nombreuses\u00a0: elles peuvent \u00eatre philosophiques, l&rsquo;auteur prend position dans une querelle d&rsquo;id\u00e9es (durant les guerres de religion, dans la deuxi\u00e8me moiti\u00e9 du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle,\u00a0<a title=\"Th\u00e9odore Agrippa d'Aubign\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9odore_Agrippa_d%27Aubign%C3%A9\">Aubign\u00e9<\/a>\u00a0d\u00e9fend les protestants avec\u00a0<i><a title=\"Les Tragiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Tragiques\">Les Tragiques<\/a><\/i>\u00a0pendant que de son c\u00f4t\u00e9\u00a0<a title=\"Pierre de Ronsard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_de_Ronsard\">Ronsard<\/a>\u00a0consacre aux catholiques son\u00a0<i>Discours sur les mis\u00e8res de ce temps<\/i>). Elles peuvent \u00e9galement \u00eatre politiques (<i>Les Iambes<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Andr\u00e9 Ch\u00e9nier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_Ch%C3%A9nier\">Ch\u00e9nier<\/a>\u00a0durant la\u00a0<a title=\"R\u00e9volution fran\u00e7aise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9volution_fran%C3%A7aise\">R\u00e9volution fran\u00e7aise<\/a>). Souvent cit\u00e9,\u00a0<a title=\"Victor Hugo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Victor_Hugo\">Victor Hugo<\/a>\u00a0a vivement critiqu\u00e9\u00a0<a title=\"Napol\u00e9on III\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Napol%C3%A9on_III\">Napol\u00e9on-le-petit<\/a>\u00a0dans de nombreux po\u00e8mes (<i>Les Ch\u00e2timents<\/i>). Plus r\u00e9cemment, on pense \u00e0 la\u00a0<a title=\"R\u00e9sistance dans l'Europe occup\u00e9e par les nazis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9sistance_dans_l%27Europe_occup%C3%A9e_par_les_nazis\">R\u00e9sistance<\/a>\u00a0durant la Seconde guerre, qui voit se cristalliser l&rsquo;opposition de plusieurs po\u00e8tes (principalement\u00a0<a title=\"Surr\u00e9alisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Surr%C3%A9alisme\">surr\u00e9alistes<\/a>) \u00e0 l&rsquo;occupant nazi: ce seront\u00a0<a title=\"Ren\u00e9 Char\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ren%C3%A9_Char\">Ren\u00e9 Char<\/a>\u00a0(<i><a title=\"Feuillets d'Hypnos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Feuillets_d%27Hypnos\">Feuillets d&rsquo;Hypnos<\/a><\/i>), ou\u00a0<a title=\"Robert Desnos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robert_Desnos\">Robert Desnos<\/a>, mort des suites de la d\u00e9portation, ou encore\u00a0<a title=\"Paul \u00c9luard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_%C3%89luard\">\u00c9luard<\/a>\u00a0(<i><a title=\"Libert\u00e9 (po\u00e8me)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Libert%C3%A9_(po%C3%A8me)\">Libert\u00e9<\/a><\/i>,\u00a0<i><a title=\"Avis (Paul \u00c9luard)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Avis_(Paul_%C3%89luard)\">Avis<\/a><\/i>,\u00a0<i>Au rendez-vous allemand<\/i>) parmi de nombreux autres. \u00c0 cet \u00e9gard, le mouvement form\u00e9 autour de\u00a0<a title=\"L'Honneur des po\u00e8tes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Honneur_des_po%C3%A8tes\">L&rsquo;Honneur des po\u00e8tes<\/a>\u00a0(1943) est la preuve a posteriori que la po\u00e9sie ne saurait se couper de l&rsquo;Histoire qui la fait. \u00c0 rebours, en 1945, le po\u00e8te\u00a0<a title=\"Benjamin P\u00e9ret\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Benjamin_P%C3%A9ret\">Benjamin P\u00e9ret<\/a>\u00a0r\u00e9dige\u00a0<i>Le D\u00e9shonneur des po\u00e8tes<\/i>. En Suisse, plus modestement, les po\u00e8tes\u00a0<a title=\"Jean Cuttat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Cuttat\">Jean Cuttat<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Alexandre Voisard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alexandre_Voisard\">Alexandre Voisard<\/a>\u00a0sont de ceux qui ont \u00e9t\u00e9 \u00e0 la base de la cr\u00e9ation du\u00a0<a title=\"Canton du Jura\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Canton_du_Jura\">canton du Jura<\/a>, leurs po\u00e8mes ayant \u00e9t\u00e9 repris par une foule en liesse, donnant \u00e0 voir la volont\u00e9 \u00e0 l&rsquo;auto-d\u00e9termination de tout un peuple.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"La_po\u00e9sie_engag\u00e9e_dans_le_monde\"><span id=\"La_po.C3.A9sie_engag.C3.A9e_dans_le_monde\"><\/span>La po\u00e9sie engag\u00e9e dans le monde<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Il faut \u00e9galement \u00e9voquer les probl\u00e9matiques sociales qui peuvent \u00eatre mises en sc\u00e8ne par la litt\u00e9rature au si\u00e8cle romantique les pi\u00e8ces versifi\u00e9es de\u00a0<a title=\"Victor Hugo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Victor_Hugo\">Hugo<\/a>\u00a0contre le\u00a0<a title=\"Travail des enfants\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Travail_des_enfants\">travail des enfants<\/a>, au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"20\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle les exemples d&rsquo;<a title=\"Louis Aragon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Aragon\">Aragon<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Pablo Neruda\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pablo_Neruda\">Pablo Neruda<\/a>\u00a0pour la lutte\u00a0<a title=\"Communisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Communisme\">communiste<\/a>,\u00a0<a title=\"Serge Pey\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Serge_Pey\">Serge Pey<\/a>\u00a0soutenant la r\u00e9volte des indiens du Chiapas, la lib\u00e9ration de L\u00e9onar Peltier et la lutte du MIR chilien, les po\u00e8mes de\u00a0<a title=\"Aim\u00e9 C\u00e9saire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aim%C3%A9_C%C3%A9saire\">C\u00e9saire<\/a>\u00a0ou de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"L\u00e9opold Senghor\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%C3%A9opold_Senghor\">Senghor<\/a>\u00a0en faveur des populations colonis\u00e9es, on peut citer plus pr\u00e8s de nous\u00a0<a title=\"Mahmoud Darwich\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mahmoud_Darwich\">Mahmoud Darwich<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Abdellatif La\u00e2bi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Abdellatif_La%C3%A2bi\">Abdellatif La\u00e2bi<\/a>. Dans ces cas, il arrive que le po\u00e8te alimente un v\u00e9ritable\u00a0<a title=\"Contre-pouvoir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Contre-pouvoir\">contre-pouvoir<\/a>, assumant parfois m\u00eame un r\u00f4le de leader politique.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u2019effroi devant la d\u00e9gradation de l&rsquo;\u00e9tat de la plan\u00e8te peut aussi n\u00e9cessiter le passage par la po\u00e9sie, comme c&rsquo;est le cas pour\u00a0<a title=\"Maurice Chappaz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maurice_Chappaz\">Maurice Chappaz<\/a>\u00a0ou plus r\u00e9cemment chez\u00a0<a title=\"Ferenc R\u00e1k\u00f3czy\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ferenc_R%C3%A1k%C3%B3czy\">Ferenc R\u00e1k\u00f3czy<\/a>, plus focalis\u00e9 sur le danger que repr\u00e9sente l&rsquo;atome pour les soci\u00e9t\u00e9s contemporaines.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Kama Sywor Kamanda\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Kama_Sywor_Kamanda\">Kama Sywor Kamanda<\/a>\u00a0s&rsquo;est av\u00e9r\u00e9 le po\u00e8te engag\u00e9 dans la d\u00e9fense des droits humains en Afrique et dans le monde<sup class=\"need_ref_tag\"><a title=\"Aide:R\u00e9f\u00e9rence n\u00e9cessaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:R%C3%A9f%C3%A9rence_n%C3%A9cessaire\">[<abbr class=\"abbr\" title=\"r\u00e9f\u00e9rence\">r\u00e9f.<\/abbr>\u00a0souhait\u00e9e]<\/a><\/sup>. Sa po\u00e9sie chante la libert\u00e9 et se fait aussi \u00e9cho de la douleur profonde des peuples victimes de dictatures, de pr\u00e9dations, de viols et de violences politiques. L&rsquo;homme qui lutte, souffre et crie \u00e0 l&rsquo;aide nuits et jours est le centre de sa po\u00e9sie qui interpelle le lecteur.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"\u00c9largissement_du_concept\"><span id=\".C3.89largissement_du_concept\"><\/span>\u00c9largissement du concept<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">La po\u00e9sie engag\u00e9e, qui ne saurait \u00eatre dissoci\u00e9e d&rsquo;une certaine mise en danger de son auteur (on pense \u00e0\u00a0<a title=\"Ossip Mandelstam\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ossip_Mandelstam\">Ossip Mandelstam<\/a>, exil\u00e9 puis condamn\u00e9 aux travaux forc\u00e9s), peut assumer de nombreuses fonctions\u00a0: elle sert \u00e0 r\u00e9v\u00e9ler la r\u00e9alit\u00e9, \u00e0 convaincre les hommes d&rsquo;adh\u00e9rer \u00e0 une cause (d\u00e9sir d&rsquo;influer sur le r\u00e9el) ou encore \u00e0 mettre en garde contre l&rsquo;oubli. Dans ce dernier cas, l&rsquo;aspect du t\u00e9moignage demeure probablement essentiel, et c&rsquo;est alors aussi le travail sur la m\u00e9moire (individuelle et collective) qui entre en jeu. Notons cependant que pour que cette fonction puisse se r\u00e9v\u00e9ler au fa\u00eete de son pouvoir po\u00e9tique, et donc acqu\u00e9rir valeur d&rsquo;universalit\u00e9, il faut n\u00e9cessairement qu&rsquo;elle s&rsquo;incarne dans un art suffisamment reli\u00e9 aux forces suggestives du langage, ce qui appara\u00eet, malgr\u00e9 tout, assez peu fr\u00e9quent (antinomie relative entre l&rsquo;imaginaire et le r\u00e9el).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Au fond, nul ne peut \u00eatre totalement insensible \u00e0 son temps, et la\u00a0<a title=\"Tour d'ivoire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tour_d%27ivoire\">tour d&rsquo;ivoire<\/a>\u00a0est un mythe intenable (sauf dans de rares cas de l&rsquo;\u0153uvre en champ clos, o\u00f9 l&rsquo;\u00e9crivain puiserait dans le r\u00e9servoir vaste mais ferm\u00e9 de la litt\u00e9rature pr\u00e9existante des \u00e9l\u00e9ments d\u00e9j\u00e0 constitu\u00e9s), ce qui pose la question de l\u2019auto-t\u00e9licit\u00e9 de certains po\u00e8mes contemporains (c&rsquo;est-\u00e0-dire de leur retour sur eux-m\u00eames). La litt\u00e9rature engag\u00e9e, au contraire, postule une ouverture absolue au monde, une \u00e9quivalence entre\u00a0<a title=\"Parole\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Parole\">parole<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Action (philosophie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Action_(philosophie)\">action<\/a>, elle engage la\u00a0<a title=\"Responsabilit\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Responsabilit%C3%A9\">responsabilit\u00e9<\/a>\u00a0citoyenne de l&rsquo;auteur qui ne se met plus au-dessus de la m\u00eal\u00e9e mais au contraire accepte d&rsquo;\u00eatre au niveau de ses contemporains, de \u00ab\u00a0se jeter dans la bataille\u00a0\u00bb (Sartre)<sup id=\"cite_ref-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Po%C3%A9sie_engag%C3%A9e#cite_note-1\">1<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La po\u00e9sie de type\u00a0<a title=\"Pol\u00e9mique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pol%C3%A9mique\">pol\u00e9mique<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Conflit (science sociale)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Conflit_(science_sociale)\">contestataire<\/a>\u00a0et\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Satirique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Satirique\">satirique<\/a>\u00a0se rapproche par bien des aspects de la po\u00e9sie engag\u00e9e (c&rsquo;est le cas pour\u00a0<a title=\"Dada\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dada\">Dada<\/a>, dont le message nihiliste est en m\u00eame temps un plaidoyer indirect contre toute forme de guerre). De plus celle-ci est souvent li\u00e9e au\u00a0<a title=\"Lyrisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lyrisme\">lyrisme<\/a>, car elle parle d&rsquo;amour, de libert\u00e9, de fraternit\u00e9, de ralliement \u00e0 de grandes causes humaines&#8230; Elle d\u00e9passe la simple contestation et tente, dans les meilleurs cas, de se mettre sur le plan d&rsquo;une certaine r\u00e9flexion morale ou pour le moins utopiste de la soci\u00e9t\u00e9. On peut supposer que les\u00a0<i>effets escompt\u00e9s de la po\u00e9sie engag\u00e9e<\/i>\u00a0sont les suivants: sensibiliser, \u00e9mouvoir, indigner, toucher, faire r\u00e9fl\u00e9chir, aider le public \u00e0 prendre conscience de certains faits sociaux douloureux. \u00c0 ce titre, que ce soit dans ses termes ou dans ses moyens, elle s&rsquo;av\u00e8re \u00eatre l&rsquo;expression d&rsquo;une libert\u00e9 essentielle, irr\u00e9cusable\u00a0; elle participe du d\u00e9voilement de l&rsquo;\u00eatre profond, par quoi on peut la qualifier d&rsquo;espace pourvoyeur de sens et d&rsquo;espoir.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Les_maisons_d'\u00e9dition\"><span id=\"Les_maisons_d.27.C3.A9dition\"><\/span>Les maisons d&rsquo;\u00e9dition<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">De tout temps, il a \u00e9t\u00e9 difficile aux po\u00e8tes de se faire publier, et c&rsquo;est encore davantage le cas pour des \u0153uvres hors des sentiers battus. Certains \u00e9diteurs se sont pourtant fait la sp\u00e9cialit\u00e9, du moins \u00e0 la fondation de leur maison, de promouvoir des po\u00e8tes qui se veulent engag\u00e9s, prenant le risque de la censure ou m\u00eame d&rsquo;ennuis plus graves. Ce fut le cas, par exemple, des\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"\u00c9ditions de Minuit\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_de_Minuit\">\u00c9ditions de Minuit<\/a>\u00a0ou encore des Portes de France \u00e0\u00a0<a title=\"Porrentruy\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Porrentruy\">Porrentruy<\/a>\u00a0(Suisse), qui accueillirent nombre d&rsquo;\u00e9crivains r\u00e9sistants pendant la seconde guerre. Mais la po\u00e9sie politique trouve toujours des d\u00e9fenseurs, comme les \u00e9ditions du\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Le Temps des cerises (\u00e9ditions)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Temps_des_cerises_(%C3%A9ditions)\">Temps des cerises<\/a>\u00a0qui \u0153uvrent quant \u00e0 elles dans une veine plus sociale ou\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.la-mesonetta.net\/\" rel=\"nofollow\">Les \u00c9ditions de La M\u00easonetta<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.la-mesonetta.net%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0avec sa collection \u00ab\u00a0Le Chant du Gousli\u00a0\u00bb, ainsi que les\u00a0<a title=\"\u00c9ditions L'Harmattan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ditions_L%27Harmattan\">\u00c9ditions L&rsquo;Harmattan<\/a>\u00a0avec la collection Po\u00e8tes des cinq continents.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Quelques_auteurs_de_po\u00e9sie_engag\u00e9e\"><span id=\"Quelques_auteurs_de_po.C3.A9sie_engag.C3.A9e\"><\/span>Quelques auteurs de po\u00e9sie engag\u00e9e<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"colonnes\" style=\"text-align: justify;\">\n<div>\n<ul>\n<li><a title=\"Endre Ady\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Endre_Ady\">Endre Ady<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Th\u00e9odore Agrippa d'Aubign\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9odore_Agrippa_d%27Aubign%C3%A9\">Th\u00e9odore Agrippa d&rsquo;Aubign\u00e9<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Anna Akhmatova\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anna_Akhmatova\">Anna Akhmatova<\/a><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Mohammed Al-Maghout\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mohammed_Al-Maghout\">Mohammed Al-Maghout<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Samih al-Q\u00e2sim\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Samih_al-Q%C3%A2sim\">Samih al-Q\u00e2sim<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Louis Aragon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Aragon\">Louis Aragon<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Blas de Otero\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Blas_de_Otero\">Blas de Otero<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Bertolt Brecht\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bertolt_Brecht\">Bertolt Brecht<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Joseph Brodsky\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_Brodsky\">Joseph Brodsky<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Joan Brossa\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joan_Brossa\">Joan Brossa<\/a><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Jean Cassou (\u00e9crivain)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Cassou_(%C3%A9crivain)\">Jean Cassou<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Gabriel Celaya\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gabriel_Celaya\">Gabriel Celaya<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Aim\u00e9 C\u00e9saire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aim%C3%A9_C%C3%A9saire\">Aim\u00e9 C\u00e9saire<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Varlam Chalamov\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Varlam_Chalamov\">Varlam Chalamov<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Ren\u00e9 Char\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ren%C3%A9_Char\">Ren\u00e9 Char<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Genevi\u00e8ve Clancy\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Genevi%C3%A8ve_Clancy\">Genevi\u00e8ve Clancy<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Francis Combes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francis_Combes\">Francis Combes<\/a><\/li>\n<li><a title=\"L\u00e9opold Congo-Mbemba\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%C3%A9opold_Congo-Mbemba\">L\u00e9opold Congo-Mbemba<\/a><\/li>\n<li><a title=\"L\u00e9on-Gontran Damas\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%C3%A9on-Gontran_Damas\">L\u00e9on-Gontran Damas<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Mahmoud Darwich\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mahmoud_Darwich\">Mahmoud Darwich<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Erri De Luca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Erri_De_Luca\">Erri De Luca<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Ren\u00e9 Depestre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ren%C3%A9_Depestre\">Ren\u00e9 Depestre<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Robert Desnos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robert_Desnos\">Robert Desnos<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Tahar Djaout\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tahar_Djaout\">Tahar Djaout<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Paul \u00c9luard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_%C3%89luard\">Paul \u00c9luard<\/a><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Sergue\u00ef Essenine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sergue%C3%AF_Essenine\">Sergue\u00ef Essenine<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Concei\u00e7\u00e3o Evaristo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Concei%C3%A7%C3%A3o_Evaristo\">Concei\u00e7\u00e3o Evaristo<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Jean-Pierre Faye\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Pierre_Faye\">Jean-Pierre Faye<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Le\u00f3n Felipe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le%C3%B3n_Felipe\">Le\u00f3n Felipe<\/a><\/li>\n<li><a title=\"L\u00e9o Ferr\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%C3%A9o_Ferr%C3%A9\">L\u00e9o Ferr\u00e9<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Federico Garc\u00eda Lorca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Federico_Garc%C3%ADa_Lorca\">Federico Garc\u00eda Lorca<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Armand Gatti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Armand_Gatti\">Armand Gatti<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Juan Gelman\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Juan_Gelman\">Juan Gelman<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Jean Genet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Genet\">Jean Genet<\/a><\/li>\n<li><a title=\"\u00c9douard Glissant\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89douard_Glissant\">\u00c9douard Glissant<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Nikola\u00ef Goumilev\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nikola%C3%AF_Goumilev\">Nikola\u00ef Goumilev<\/a><\/li>\n<li><a class=\"new\" title=\"Hanu\u0161 Hachenburg (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Hanu%C5%A1_Hachenburg&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Hanu\u0161 Hachenburg<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Miguel Hern\u00e1ndez\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Miguel_Hern%C3%A1ndez\">Miguel Hern\u00e1ndez<\/a><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Nazim Hikmet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nazim_Hikmet\">Nazim Hikmet<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Victor Hugo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Victor_Hugo\">Victor Hugo<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Attila J\u00f3zsef\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Attila_J%C3%B3zsef\">Attila J\u00f3zsef<\/a><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Yacine Kateb\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Yacine_Kateb\">Yacine Kateb<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Nizar Kabbani\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nizar_Kabbani\">Nizar Kabbani<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Sylva Kapoutikian\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sylva_Kapoutikian\">Sylva Kapoutikian<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Kama Sywor Kamanda\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Kama_Sywor_Kamanda\">Kama Sywor Kamanda<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Lydia Koidula\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lydia_Koidula\">Lydia Koidula<\/a><sup id=\"cite_ref-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Po%C3%A9sie_engag%C3%A9e#cite_note-2\">2<\/a><\/sup><\/li>\n<li><a title=\"Violette Krikorian\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Violette_Krikorian\">Violette Krikorian<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Abdellatif La\u00e2bi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Abdellatif_La%C3%A2bi\">Abdellatif La\u00e2bi<\/a><sup id=\"cite_ref-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Po%C3%A9sie_engag%C3%A9e#cite_note-3\">3<\/a><\/sup><\/li>\n<li><a title=\"Alphonse de Lamartine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alphonse_de_Lamartine\">Alphonse de Lamartine<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Audre Lorde\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Audre_Lorde\">Audre Lorde<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Vladimir Ma\u00efakovski\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vladimir_Ma%C3%AFakovski\">Vladimir Ma\u00efakovski<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Sayd Bahodine Majrouh\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sayd_Bahodine_Majrouh\">Sayd Bahodine Majrouh<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Ossip Mandelstam\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ossip_Mandelstam\">Ossip Mandelstam<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Missak Manouchian\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Missak_Manouchian\">Missak Manouchian<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Alain Marc (\u00e9crivain)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alain_Marc_(%C3%A9crivain)\">Alain Marc<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Jean Marcenac\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Marcenac\">Jean Marcenac<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Louise Michel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louise_Michel\">Louise Michel<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Adam Mickiewicz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Adam_Mickiewicz\">Adam Mickiewicz<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Robin Morgan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robin_Morgan\">Robin Morgan<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Taha Muhammad Ali\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Taha_Muhammad_Ali\">Taha Muhammad Ali<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Ahmed Fouad Najm\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ahmed_Fouad_Najm\">Ahmed Fouad Najm<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Pablo Neruda\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pablo_Neruda\">Pablo Neruda<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Ricardo Paseyro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ricardo_Paseyro\">Ricardo Paseyro<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Pier Paolo Pasolini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pier_Paolo_Pasolini\">Pier Paolo Pasolini<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Boris Pasternak\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Boris_Pasternak\">Boris Pasternak<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Octavio Paz\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Octavio_Paz\">Octavio Paz<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Benjamin P\u00e9ret\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Benjamin_P%C3%A9ret\">Benjamin P\u00e9ret<\/a><\/li>\n<li><a title=\"S\u00e1ndor Pet\u0151fi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A1ndor_Pet%C5%91fi\">S\u00e1ndor Pet\u0151fi<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Serge Pey\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Serge_Pey\">Serge Pey<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Jacques Pr\u00e9vert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Pr%C3%A9vert\">Jacques Pr\u00e9vert<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Grzegorz Przemyk\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grzegorz_Przemyk\">Grzegorz Przemyk<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Y\u00e1nnis R\u00edtsos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Y%C3%A1nnis_R%C3%ADtsos\">Y\u00e1nnis R\u00edtsos<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Armand Robin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Armand_Robin\">Armand Robin<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Jacques Roumain\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Roumain\">Jacques Roumain<\/a><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"L\u00e9opold S\u00e9dar-Senghor\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%C3%A9opold_S%C3%A9dar-Senghor\">L\u00e9opold S\u00e9dar-Senghor<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Jean S\u00e9nac (po\u00e8te)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_S%C3%A9nac_(po%C3%A8te)\">Jean S\u00e9nac<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Victor Serge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Victor_Serge\">Victor Serge<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Parouir S\u00e9vak\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Parouir_S%C3%A9vak\">Parouir S\u00e9vak<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Wole Soyinka\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wole_Soyinka\">Wole Soyinka<\/a><\/li>\n<li>Philippe Tancelin<\/li>\n<li><a title=\"Y\u00e9ghich\u00e9 Tcharents\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Y%C3%A9ghich%C3%A9_Tcharents\">Y\u00e9ghich\u00e9 Tcharents<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Fadwa Touqan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fadwa_Touqan\">Fadwa Touqan<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Marina Tsveta\u00efeva\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marina_Tsveta%C3%AFeva\">Marina Tsveta\u00efeva<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Tchicaya U Tam'si\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tchicaya_U_Tam%27si\">Tchicaya U Tam&rsquo;si<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Jean Tardieu\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Tardieu\">Jean Tardieu<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Lily Unden\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lily_Unden\">Lily Unden<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Paul Valet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Valet\">Paul Valet<\/a><\/li>\n<li><a title=\"C\u00e9sar Vallejo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/C%C3%A9sar_Vallejo\">C\u00e9sar Vallejo<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Serge Venturini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Serge_Venturini\">Serge Venturini<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Boris Vian\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Boris_Vian\">Boris Vian<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Bibliographie\">Bibliographie<\/h2>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><i>Anthologie de la po\u00e9sie engag\u00e9e<\/i>, collectif, Gallimard, 2001<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;Agenda rouge du MIR, Serge Pey, \u00e9ditions AL DANTE, 2014<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La\u00a0po\u00e9sie engag\u00e9e\u00a0invite le lecteur \u00e0 r\u00e9fl\u00e9chir et \u00e0 prendre parti dans la cause d\u00e9fendue par celle-ci. Elle soutient en g\u00e9n\u00e9ral une cause politique, culturelle, morale, sociale ou m\u00eame religieuse. Toute po\u00e9sie a besoin de l\u2019engagement de l&rsquo;auteur dans la conqu\u00eate d&rsquo;un langage propre \u00e0 chaque po\u00e8te, elle est donc vraiment consid\u00e9r\u00e9e comme une po\u00e9sie engag\u00e9e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11605,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-11579","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11579","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11579"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11579\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11582,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11579\/revisions\/11582"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11579"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}