{"id":11343,"date":"2024-08-21T20:48:05","date_gmt":"2024-08-21T18:48:05","guid":{"rendered":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/?page_id=11343"},"modified":"2024-08-21T21:11:50","modified_gmt":"2024-08-21T19:11:50","slug":"musique-baroque","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/musique-baroque\/","title":{"rendered":"Musique Baroque"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">La p\u00e9riode baroque voit se d\u00e9velopper diff\u00e9rents genres autour du ballet \u00e0 la\u00a0<a title=\"Cour de France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cour_de_France\">cour de France<\/a>\u00a0:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>le\u00a0<a title=\"Ballet de cour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ballet_de_cour\">ballet de cour<\/a>,<\/li>\n<li>la\u00a0<a title=\"Com\u00e9die-ballet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Com%C3%A9die-ballet\">com\u00e9die-ballet<\/a>\u00a0(<i><a title=\"L'Amour m\u00e9decin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Amour_m%C3%A9decin\">l&rsquo;Amour m\u00e9decin<\/a><\/i>\u00a0et\u00a0<i><a title=\"Le Bourgeois gentilhomme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Bourgeois_gentilhomme\">le Bourgeois gentilhomme<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Lully\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Lully\">Jean-Baptiste Lully<\/a>\u00a0et Moli\u00e8re),<\/li>\n<li>l&rsquo;<a title=\"Op\u00e9ra-ballet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra-ballet\">op\u00e9ra-ballet<\/a>\u00a0(<i><a title=\"L'Europe galante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Europe_galante\">L&rsquo;Europe galante<\/a><\/i>\u00a0d&rsquo;<a title=\"Andr\u00e9 Campra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_Campra\">Andr\u00e9 Campra<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Les Indes galantes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Indes_galantes\">Les Indes galantes<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Jean-Philippe Rameau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Philippe_Rameau\">Jean-Philippe Rameau<\/a>),<\/li>\n<li>l&rsquo;<a title=\"Acte de ballet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acte_de_ballet\">acte de ballet<\/a>\u00a0(<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Pygmalion (Rameau)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pygmalion_(Rameau)\">Pygmalion<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Jean-Philippe Rameau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Philippe_Rameau\">Jean-Philippe Rameau<\/a>).<\/li>\n<\/ul>\n<dl>\n<dt>Compositeurs marquants<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<\/dl>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"Marc-Antoine Charpentier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marc-Antoine_Charpentier\">Marc-Antoine Charpentier<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Fran\u00e7ois Couperin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Couperin\">Fran\u00e7ois Couperin<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Michel-Richard de Lalande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel-Richard_de_Lalande\">Michel-Richard de Lalande<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Jean-Baptiste Lully\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Lully\">Jean-Baptiste Lully<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Marin Marais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marin_Marais\">Marin Marais<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Jean-Philippe Rameau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Philippe_Rameau\">Jean-Philippe Rameau<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Robert II Ballard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robert_II_Ballard\">Robert II Ballard<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Charles Bocquet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles_Bocquet\">Charles Bocquet<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Fran\u00e7ois Dufaut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Dufaut\">Fran\u00e7ois Dufaut<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Jacques Gallot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Gallot\">Jacques Gallot<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Jean-Marie Leclair\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Marie_Leclair\">Jean-Marie Leclair<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Ennemond Gaultier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ennemond_Gaultier\">Ennemond Gaultier<\/a>, dit Le Vieux Gaultier;<\/li>\n<li><a title=\"Denis Gaultier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Denis_Gaultier\">Denis Gaultier<\/a>, dit Gaultier le Jeune;<\/li>\n<li><a title=\"Ren\u00e9 M\u00e9zangeau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ren%C3%A9_M%C3%A9zangeau\">Ren\u00e9 M\u00e9zangeau<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Charles Mouton\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles_Mouton\">Charles Mouton<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Germain Pinel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Germain_Pinel\">Germain Pinel<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Robert de Vis\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robert_de_Vis%C3%A9e\">Robert de Vis\u00e9e<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Nicolas Vallet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_Vallet\">Nicolas Vallet<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Nicolas de Grigny\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_de_Grigny\">Nicolas de Grigny<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La\u00a0<b>musique baroque fran\u00e7aise<\/b>\u00a0est un genre musical qui s&rsquo;est d\u00e9velopp\u00e9 en\u00a0<a title=\"France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/France\">France<\/a>\u00a0pendant la\u00a0<a title=\"Musique baroque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque\">p\u00e9riode baroque<\/a>, qui s&rsquo;\u00e9tend conventionnellement de 1600 \u00e0 1750 environ. La production musicale fran\u00e7aise au cours de cette p\u00e9riode contribue au\u00a0<a title=\"Rayonnement culturel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rayonnement_culturel\">rayonnement culturel<\/a>\u00a0de la France, au m\u00eame titre que d&rsquo;autres disciplines artistiques (architecture, peinture, sculpture, litt\u00e9rature, th\u00e9\u00e2tre).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Largement oubli\u00e9e apr\u00e8s la\u00a0<a title=\"R\u00e9volution fran\u00e7aise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9volution_fran%C3%A7aise\">R\u00e9volution<\/a>, comme l&rsquo;ensemble de la\u00a0<a title=\"Musique baroque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque\">musique baroque<\/a>, la musique baroque fran\u00e7aise a \u00e9t\u00e9 progressivement red\u00e9couverte depuis la fin du\u00a0<a title=\"XIXe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XIXe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XIX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, et surtout apr\u00e8s la Seconde Guerre mondiale.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;apport du chef d&rsquo;orchestre fran\u00e7ais\u00a0<a title=\"Jean-Fran\u00e7ois Paillard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Fran%C3%A7ois_Paillard\">Jean-Fran\u00e7ois Paillard<\/a>, fouillant toutes les biblioth\u00e8ques nationales et europ\u00e9ennes, retrouvant les diff\u00e9rents trait\u00e9s existants, et mettant en pratique avec son orchestre le r\u00e9sultat de ses recherches, au cours des ann\u00e9es 1950-1960, a \u00e9t\u00e9 d\u00e9cisif. On lui doit la red\u00e9couverte d&rsquo;une partie de ce r\u00e9pertoire. La firme de disques\u00a0<a title=\"Erato (label)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Erato_(label)\">Erato<\/a>\u00a0qui assurait l&rsquo;exclusivit\u00e9 de ses enregistrements a pu ainsi, d\u00e8s avant 1960, mettre \u00e0 disposition des m\u00e9lomanes les compositions les plus importantes, tant instrumentales que vocales.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Plus tard, vers la fin des ann\u00e9es 1970, et surtout \u00e0 partir des ann\u00e9es 1980, plusieurs ensembles sp\u00e9cialis\u00e9s dans la musique dite \u00ab\u00a0<a title=\"Baroque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Baroque\">baroque<\/a>\u00a0\u00bb se sont attach\u00e9s \u00e0 en compl\u00e9ter l&rsquo;approche, notamment\u00a0<a title=\"Les Arts florissants (ensemble musical)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Arts_florissants_(ensemble_musical)\">Les Arts florissants<\/a>, dirig\u00e9s par le chef d&rsquo;orchestre\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"William Christie (musicien)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/William_Christie_(musicien)\">William Christie<\/a>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Contexte_politique_et_artistique\">Contexte politique et artistique<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article connexe\u00a0:\u00a0<a title=\"Grand Si\u00e8cle (histoire de France)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grand_Si%C3%A8cle_(histoire_de_France)\">Grand Si\u00e8cle (histoire de France)<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les\u00a0<a title=\"Guerres de Religion (France)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guerres_de_Religion_(France)\">guerres de religion<\/a>, succession de guerres civiles qui ont marqu\u00e9 durement la\u00a0<a title=\"France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/France\">France<\/a>\u00a0dans la seconde partie du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, ont affaibli l&rsquo;autorit\u00e9 royale et \u00e9prouv\u00e9 la population et l&rsquo;\u00e9conomie. L&rsquo;av\u00e8nement de\u00a0<a title=\"Henri IV (roi de France)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_IV_(roi_de_France)\">Henri IV<\/a>\u00a0(<a title=\"1589\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1589\">1589<\/a>) et, avec lui, des Bourbons, inaugure une p\u00e9riode de paix\u00a0: l&rsquo;<a title=\"\u00c9dit de Nantes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89dit_de_Nantes\">\u00e9dit de Nantes<\/a>\u00a0(<a title=\"1598\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1598\">1598<\/a>) pose une paix religieuse dans le pays qui met fin \u00e0 la crise int\u00e9rieure.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-left\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Louis_XIV_of_France.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5f\/Louis_XIV_of_France.jpg\/170px-Louis_XIV_of_France.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5f\/Louis_XIV_of_France.jpg\/255px-Louis_XIV_of_France.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5f\/Louis_XIV_of_France.jpg\/340px-Louis_XIV_of_France.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"242\" data-file-width=\"1390\" data-file-height=\"1975\" \/><\/a><figcaption>Le roi\u00a0<a title=\"Louis XIV\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_XIV\">Louis XIV<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;autorit\u00e9 royale s&rsquo;affermit progressivement durant tout le si\u00e8cle, selon le mod\u00e8le absolutiste promu par le\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Cardinal de Richelieu\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cardinal_de_Richelieu\">cardinal de Richelieu<\/a>\u00a0sous\u00a0<a title=\"Louis XIII\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_XIII\">Louis XIII<\/a>\u00a0et pleinement r\u00e9alis\u00e9 sous Louis XIV. C&rsquo;est pr\u00e9cis\u00e9ment sous\u00a0<a title=\"Louis XIV\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_XIV\">Louis XIV<\/a>\u00a0que l&rsquo;expansion des fronti\u00e8res se poursuit\u00a0: la France gagne sur l&rsquo;Espagne et l&rsquo;Empire la partie m\u00e9ridionale des Flandres dont Lille, l&rsquo;Alsace et la Franche-Comt\u00e9 tandis que la Lorraine, bien que formellement ind\u00e9pendante, entre dans l&rsquo;orbite du royaume de France. \u00c0 la suite du\u00a0<a title=\"Trait\u00e9 des Pyr\u00e9n\u00e9es\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trait%C3%A9_des_Pyr%C3%A9n%C3%A9es\">trait\u00e9 des Pyr\u00e9n\u00e9es<\/a>\u00a0(<a title=\"1659\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1659\">1659<\/a>) conclu avec la couronne d&rsquo;Espagne, et gr\u00e2ce \u00e0 son\u00a0<a title=\"Premier empire colonial fran\u00e7ais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Premier_empire_colonial_fran%C3%A7ais\">expansion coloniale<\/a>\u00a0(<a title=\"Nouvelle-France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nouvelle-France\">Nouvelle-France<\/a>, S\u00e9n\u00e9gal, Indes\u2026), la France devient la principale puissance europ\u00e9enne, et la restera jusqu&rsquo;\u00e0 la\u00a0<a title=\"Guerre de Sept Ans\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guerre_de_Sept_Ans\">guerre de Sept Ans<\/a>\u00a0(1756-1763).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les souverains pratiquent une politique somptuaire destin\u00e9e \u00e0 transmettre l&rsquo;image de la dynastie et de la France. C&rsquo;est ainsi que la France conna\u00eet une p\u00e9riode de floraison dans tous les domaines\u00a0: dans les arts (architecture, sculpture, peinture, musique\u2026), la litt\u00e9rature et la philosophie. Paris devient la capitale artistique, attirant les artistes venus de tout le pays, tandis que plusieurs foyers provinciaux se d\u00e9marquent par leur vivacit\u00e9 (Toulouse, Lyon, la Lorraine\u2026).\u00a0<a title=\"Ch\u00e2teau de Versailles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ch%C3%A2teau_de_Versailles\">Versailles<\/a>\u00a0devient le symbole du rayonnement culturel de la France.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La musique en particulier conna\u00eet un grand essor, gr\u00e2ce \u00e0 la faveur des rois Louis XIII et surtout Louis XIV, qui danse, joue de la guitare et s&rsquo;entoure de nombreux musiciens, parmi lesquels \u00e9merge particuli\u00e8rement la figure de\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Lully\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Lully\">Jean-Baptiste Lully<\/a>\u00a0(1632-1687). Tous les genres de la musique sont repr\u00e9sent\u00e9s\u00a0: musique de th\u00e9\u00e2tre\u00a0; musique religieuse\u00a0; musique pour luth, guitare et clavier\u00a0; musique pour ensemble instrumental et pour soliste\u00a0; musique de chambre vocale.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Outre Lully, cette p\u00e9riode est particuli\u00e8rement marqu\u00e9e par\u00a0<a title=\"Marc-Antoine Charpentier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marc-Antoine_Charpentier\">Marc-Antoine Charpentier<\/a>\u00a0(1643-1704),\u00a0<a title=\"Marin Marais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marin_Marais\">Marin Marais<\/a>\u00a0(1656-1728),\u00a0<a title=\"Michel-Richard de Lalande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel-Richard_de_Lalande\">Michel-Richard de Lalande<\/a>\u00a0(1657-1726),\u00a0<a title=\"Andr\u00e9 Campra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_Campra\">Andr\u00e9 Campra<\/a>\u00a0(1660-1744),\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois Couperin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Couperin\">Fran\u00e7ois Couperin<\/a>\u00a0(1668-1733),\u00a0<a title=\"Jean-Philippe Rameau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Philippe_Rameau\">Jean-Philippe Rameau<\/a>\u00a0(1683-1764), ainsi que par de nombreux autres compositeurs et interpr\u00e8tes.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Institutions_et_organisations\">Institutions et organisations<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les institutions musicales de la p\u00e9riode baroque en France sont nombreuses. Elles sont n\u00e9es en partie sous l&rsquo;impulsion de Louis XIV, qui avait re\u00e7u une assez bonne \u00e9ducation musicale. Le roi s&rsquo;\u00e9tait entour\u00e9 pour gouverner et \u00e9tablir sa politique d&rsquo;hommes brillants et ambitieux, comme\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Colbert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Colbert\">Jean-Baptiste Colbert<\/a>, qui autorisa la fondation d&rsquo;acad\u00e9mies royales sur le mod\u00e8le de l&rsquo;<a title=\"Acad\u00e9mie fran\u00e7aise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acad%C3%A9mie_fran%C3%A7aise\">Acad\u00e9mie fran\u00e7aise<\/a>\u00a0(1635) et de l&rsquo;<a title=\"Acad\u00e9mie royale de peinture et de sculpture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acad%C3%A9mie_royale_de_peinture_et_de_sculpture\">Acad\u00e9mie royale de peinture et de sculpture<\/a>\u00a0(1648)\u00a0:\u00a0<a title=\"Acad\u00e9mie royale de danse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acad%C3%A9mie_royale_de_danse\">Acad\u00e9mie royale de danse<\/a>\u00a0(1661),\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Acad\u00e9mie des inscriptions et belles-Lettres\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acad%C3%A9mie_des_inscriptions_et_belles-Lettres\">Acad\u00e9mie des inscriptions et belles-Lettres<\/a>\u00a0(1663),\u00a0<a title=\"Acad\u00e9mie des sciences (France)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acad%C3%A9mie_des_sciences_(France)\">Acad\u00e9mie des sciences<\/a>\u00a0(1666),\u00a0<a title=\"Acad\u00e9mie royale d'architecture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acad%C3%A9mie_royale_d%27architecture\">Acad\u00e9mie royale d&rsquo;architecture<\/a>\u00a0(1671) et\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Acad\u00e9mie royale de musique de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acad%C3%A9mie_royale_de_musique_de_Paris\">Acad\u00e9mie royale de musique<\/a>\u00a0(1672). Ces acad\u00e9mies allaient r\u00e9gir la vie artistique et intellectuelle du r\u00e9gime<sup id=\"cite_ref-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-1\">1<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans le domaine purement musical, les institutions et organisations \u00e9taient les suivantes\u00a0:<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"La_musique_du_roi\">La musique du roi<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Du point de vue administratif, la musique \u00e0 la cour de Louis XIV \u00e9tait r\u00e9partie entre trois grands groupes\u00a0:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Musique de la Chambre<\/li>\n<li>Musique de la Grande \u00c9curie<\/li>\n<li>Musique de la Chapelle royale<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span class=\"citation\">\u00ab\u00a0Certains musiciens appartiennent \u00e0 deux d\u00e9partements, voire aux trois, et y jouent des instruments tr\u00e8s diff\u00e9rents. Le style tr\u00e8s noble, souvent grandiose des \u0153uvres, et l\u2019excellence des musiciens de la Chapelle, de la Chambre et de l\u2019\u00c9curie contribuent \u00e0 donner de Versailles l\u2019image la plus prestigieuse qu\u2019une cour europ\u00e9enne puisse avoir. La r\u00e9putation des Vingt-Quatre Violons d\u00e9passe m\u00eame largement les fronti\u00e8res, au point de susciter des imitations dans certaines cours\u00a0\u00bb<\/span><sup id=\"cite_ref-pad2020_2-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-pad2020-2\">2<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Musique_de_la_Chambre\">Musique de la Chambre<\/h4>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Andr%C3%A9_Bouys_(1656-1740)_-_La_Barre_and_Other_Musicians_-_NG2081_-_National_Gallery.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/59\/Andr%C3%A9_Bouys_%281656-1740%29_-_La_Barre_and_Other_Musicians_-_NG2081_-_National_Gallery.jpg\/220px-Andr%C3%A9_Bouys_%281656-1740%29_-_La_Barre_and_Other_Musicians_-_NG2081_-_National_Gallery.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/59\/Andr%C3%A9_Bouys_%281656-1740%29_-_La_Barre_and_Other_Musicians_-_NG2081_-_National_Gallery.jpg\/330px-Andr%C3%A9_Bouys_%281656-1740%29_-_La_Barre_and_Other_Musicians_-_NG2081_-_National_Gallery.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/59\/Andr%C3%A9_Bouys_%281656-1740%29_-_La_Barre_and_Other_Musicians_-_NG2081_-_National_Gallery.jpg\/440px-Andr%C3%A9_Bouys_%281656-1740%29_-_La_Barre_and_Other_Musicians_-_NG2081_-_National_Gallery.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"276\" data-file-width=\"638\" data-file-height=\"800\" \/><\/a><figcaption>Le fl\u00fbtiste\u00a0<a title=\"Michel de La Barre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_de_La_Barre\">Michel de La Barre<\/a>\u00a0entour\u00e9 de deux des fr\u00e8res\u00a0<a title=\"Famille Hotteterre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Famille_Hotteterre\">Hotteterre<\/a>\u00a0et du violiste\u00a0<a title=\"Antoine Forqueray\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antoine_Forqueray\">Antoine Forqueray<\/a>, vers 1710, par\u00a0<a title=\"Andr\u00e9 Bouys\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_Bouys\">Andr\u00e9 Bouys<\/a>\u00a0(1656-1740).<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">La musique de la Chambre est le d\u00e9partement de la musique royale r\u00e9unissant les chanteurs et les instrumentistes employ\u00e9s aux manifestations musicales donn\u00e9es \u00e0 la cour (op\u00e9ra, ballet, sonate, etc.). Il r\u00e9unit les\u00a0<a title=\"Instrument de musique m\u00e9di\u00e9vale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Instrument_de_musique_m%C3%A9di%C3%A9vale#Bas_instruments\">bas-instruments<\/a>, peu sonores (violes, violons, fl\u00fbtes, etc.), et emploie la Grande Bande (<a title=\"Les Vingt-Quatre Violons du Roi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Vingt-Quatre_Violons_du_Roi\">les Vingt-Quatre Violons du Roi<\/a>)<sup id=\"cite_ref-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-3\">3<\/a><\/sup>. Les origines de la musique de la Chambre remontent \u00e0\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois Ier (roi de France)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Ier_(roi_de_France)\">Fran\u00e7ois\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr><\/a>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Musique_de_la_Grande_\u00c9curie\"><span id=\"Musique_de_la_Grande_.C3.89curie\"><\/span>Musique de la Grande \u00c9curie<\/h4>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"\u00c9cole de Versailles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_de_Versailles\">\u00c9cole de Versailles<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">La musique de la Grande \u00c9curie est le d\u00e9partement de la musique du roi destin\u00e9 principalement aux manifestations de plein air et d&rsquo;apparat (carrousel, d\u00e9fil\u00e9, entr\u00e9e dans les sanctuaires, chasse, feux d&rsquo;artifice, etc.), et compos\u00e9 principalement de\u00a0<a title=\"Instrument de musique m\u00e9di\u00e9vale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Instrument_de_musique_m%C3%A9di%C3%A9vale#Hauts_instruments\">hauts-instruments<\/a>, c&rsquo;est-\u00e0-dire d&rsquo;instruments les plus puissants et les moins \u00ab\u00a0nobles\u00a0\u00bb comme la majorit\u00e9 des instruments \u00e0 vent et les percussions (trompettes, trombones, hautbois, bombardes, tambours, tambourins, timbales, etc.)<sup id=\"cite_ref-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-4\">4<\/a><\/sup>. Comme la musique de la Chambre, les origines de la musique de l&rsquo;\u00c9curie remontent \u00e0 Fran\u00e7ois\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les instruments s\u00e9lectionn\u00e9s au d\u00e9part \u00e9taient les hautbois, les sacqueboutes et les violons.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le corps des musiciens de la Grande \u00c9curie participait aux parades et d\u00e9fil\u00e9s militaires et \u00e9tait dirig\u00e9 par le\u00a0<a title=\"Grand \u00e9cuyer de France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grand_%C3%A9cuyer_de_France\">grand \u00e9cuyer<\/a><sup id=\"cite_ref-pad2020_2-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-pad2020-2\">2<\/a><\/sup>. Il accompagnait le Roi dans toutes les pompes et c\u00e9r\u00e9monies de la vie de la cour. Ses musiciens se joignaient souvent \u00e0 ceux de la Chambre ou \u00e0 ceux de la Chapelle royale pour jouer les ballets, les divertissements et les Grands Motets.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La quarantaine d\u2019instruments \u00e0 vent, sans compter les percussions, produisait un bel et fort effet lors de l\u2019entr\u00e9e des carrosses du roi et de la reine dans les villes, lors des transports de drapeaux ou bien encore lors du d\u00e9part du roi \u00e0 la chasse<sup id=\"cite_ref-pad2020_2-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-pad2020-2\">2<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vers 1689, la musique de la Grande \u00c9curie comptait cinq corps d&rsquo;instrumentistes (aussi appel\u00e9s\u00a0<i>bandes<\/i>\u00a0par groupe d&rsquo;instruments) d\u00e9finis depuis Fran\u00e7ois\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>12 trompettes\u00a0;<\/li>\n<li>8 fifres et tambours\u00a0;<\/li>\n<li>12 violons, sacqueboutes, hautbois et cornets\u00a0;<\/li>\n<li>6 hautbois et musettes de Poitou\u00a0;<\/li>\n<li>6 cromornes et trompettes marines.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, si les appellations sont conserv\u00e9es, certains instruments ne sont plus gu\u00e8re utilis\u00e9s; le violon et les fl\u00fbtes n&rsquo;y apparaissent plus que rarement.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En 1751, il n&rsquo;y avait plus de violons dans la Grande \u00c9curie, mais seulement des trompettes, des timbales, des hautbois et des bassons.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Apr\u00e8s avoir contribu\u00e9 aux f\u00eates spectaculaires, aux carrousels et aux c\u00e9r\u00e9monies de la premi\u00e8re moiti\u00e9 du r\u00e8gne de Louis XIV, la musique de la Grande \u00c9curie entra dans une longue p\u00e9riode de d\u00e9clin \u00e0 partir de 1690. Elle avait contribu\u00e9 \u00e0 l&rsquo;am\u00e9lioration des instruments et des techniques de jeu. Au d\u00e9but du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, les fl\u00fbtes et les hautbois fran\u00e7ais \u00e9taient les plus pris\u00e9s d&rsquo;Europe.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La\u00a0<a title=\"Famille Hotteterre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Famille_Hotteterre\">famille Hotteterre<\/a>, parmi d&rsquo;autres, est reconnue pour avoir fourni de nombreux musiciens (comme \u00ab\u00a0dessus de hautbois et musette du Poitou\u00a0\u00bb ou \u00ab\u00a0grand hautbois du roi\u00a0\u00bb) notamment \u00e0 la Grande \u00c9curie et \u00e0 sa bande des Grands Hautbois. Les membres se transmettaient leur charge payante entre g\u00e9n\u00e9rations<sup id=\"cite_ref-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-5\">5<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Un enregistrement de la reconstitution de la bande de Grands Hautbois du d\u00e9but du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle dans sa formation compl\u00e8te \u00e0 douze instruments a \u00e9t\u00e9 r\u00e9alis\u00e9 en juin 2021 par les ensembles Syntagma Amici et Giourdina\u00a0; il permet une immersion dans les musiques de la Grande \u00c9curie du Roy avec des \u0153uvres qui ponctuaient toutes les c\u00e9r\u00e9monies de la cour depuis Henri IV jusqu\u2019\u00e0 Louis XIV en suivant aussi l\u2019\u00e9volution de la facture instrumentale<sup id=\"cite_ref-Steyne22_6-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-Steyne22-6\">6<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading4\" style=\"text-align: justify;\">\n<h4 id=\"Musique_de_la_Chapelle_royale\">Musique de la Chapelle royale<\/h4>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Versailles_Chapel_-_July_2006_edit.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/37\/Versailles_Chapel_-_July_2006_edit.jpg\/180px-Versailles_Chapel_-_July_2006_edit.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/37\/Versailles_Chapel_-_July_2006_edit.jpg\/270px-Versailles_Chapel_-_July_2006_edit.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/37\/Versailles_Chapel_-_July_2006_edit.jpg\/360px-Versailles_Chapel_-_July_2006_edit.jpg 2x\" width=\"180\" height=\"277\" data-file-width=\"2274\" data-file-height=\"3500\" \/><\/a><figcaption>Chapelle royale actuelle du\u00a0<a title=\"Ch\u00e2teau de Versailles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ch%C3%A2teau_de_Versailles\">Ch\u00e2teau de Versailles<\/a>, inaugur\u00e9e en 1710 sous le r\u00e8gne de\u00a0<a title=\"Louis XIV\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_XIV\">Louis XIV<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article connexe\u00a0:\u00a0<a title=\"Chapelle royale (Ancien R\u00e9gime)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chapelle_royale_(Ancien_R%C3%A9gime)\">Chapelle royale (Ancien R\u00e9gime)<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Chapelle royale (Ancien R\u00e9gime)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chapelle_royale_(Ancien_R%C3%A9gime)#Sous_le_r%C3%A8gne_de_Louis_XIV\">Chapelle royale (Ancien R\u00e9gime)#Sous le r\u00e8gne de Louis XIV<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">La\u00a0<a title=\"Chapelle royale (Ancien R\u00e9gime)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chapelle_royale_(Ancien_R%C3%A9gime)\">Chapelle royale<\/a>\u00a0est une institution tr\u00e8s ancienne, qui remonte aux premiers rois de France. Apr\u00e8s\u00a0<a title=\"Louis XII\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_XII\">Louis XII<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois Ier (roi de France)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Ier_(roi_de_France)\">Fran\u00e7ois\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr><\/a>, elle ne changea gu\u00e8re pendant la fin du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle et le d\u00e9but du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>, se contentant de refl\u00e9ter la situation de la musique religieuse en France. Le poste tr\u00e8s important de sous-ma\u00eetre, auquel pouvait aussi s&rsquo;attacher le titre de compositeur de la Chapelle, conf\u00e9rait \u00e0 son d\u00e9tenteur une autorit\u00e9 comparable \u00e0 celle du surintendant de la musique de la Chambre. C&rsquo;\u00e9tait lui qui \u00e9tait charg\u00e9 de faire travailler le ch\u0153ur et de choisir et composer la musique pour la messe du roi et les autres c\u00e9r\u00e9monies importantes<sup id=\"cite_ref-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-7\">7<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Apr\u00e8s la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Paix de Nim\u00e8gue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paix_de_Nim%C3%A8gue\">paix de Nim\u00e8gue<\/a>\u00a0(1678),\u00a0<a title=\"Louis XIV\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_XIV\">Louis XIV<\/a>\u00a0institua des r\u00e9formes. C&rsquo;est \u00e0 cette \u00e9poque que le roi s&rsquo;attela s\u00e9rieusement \u00e0 la transformation du\u00a0<a title=\"Ch\u00e2teau de Versailles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ch%C3%A2teau_de_Versailles\">ch\u00e2teau de Versailles<\/a>, commenc\u00e9e d\u00e8s 1661, ainsi qu&rsquo;\u00e0 la r\u00e9forme de la Chapelle royale. Il fit construire successivement quatre chapelles \u00e0 Versailles, avant d&rsquo;inaugurer en 1710 la chapelle que nous connaissons actuellement, commenc\u00e9e par\u00a0<a title=\"Jules Hardouin-Mansart\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jules_Hardouin-Mansart\">Jules Hardouin-Mansart<\/a>\u00a0et termin\u00e9e par\u00a0<a title=\"Robert de Cotte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robert_de_Cotte\">Robert de Cotte<\/a><sup id=\"cite_ref-8\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-8\">8<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le\u00a0<a title=\"Grand motet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grand_motet\">grand motet<\/a>, forme la plus accomplie de la\u00a0<a title=\"Musique religieuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_religieuse\">musique religieuse<\/a>\u00a0fran\u00e7aise de l&rsquo;\u00e2ge baroque, doit son existence \u00e0 l&rsquo;id\u00e9e qu&rsquo;avait le roi de la musique qui convenait \u00e0 la Chapelle royale. Les interpr\u00e8tes, furent tant des chanteurs (sopranos et mezzo-sopranos, hautes-contre, t\u00e9nors, barytons et basses) que des instrumentistes, nomm\u00e9s \u00ab\u00a0symphonistes\u00a0\u00bb ou \u00ab\u00a0concertants\u00a0\u00bb, qui commenc\u00e8rent \u00e0 infiltrer la Chapelle royale vers la fin des ann\u00e9es 1660. Jusqu&rsquo;\u00e0 1678, il n&rsquo;y eut qu&rsquo;un seul organiste, jusqu&rsquo;\u00e0 ce que Louis IV lance un concours en 1678 pour en recruter quatre\u00a0:\u00a0<a title=\"Guillaume-Gabriel Nivers\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume-Gabriel_Nivers\">Guillaume-Gabriel Nivers<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Nicolas-Antoine Leb\u00e8gue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas-Antoine_Leb%C3%A8gue\">Nicolas-Antoine Leb\u00e8gue<\/a>,\u00a0<a title=\"Jacques Thomelin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Thomelin\">Jacques Thomelin<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Buterne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Buterne\">Jean-Baptiste Buterne<\/a>. Succ\u00e9dant \u00e0 son ma\u00eetre Thomelin en 1693,\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois Couperin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Couperin\">Fran\u00e7ois Couperin<\/a>\u00a0exer\u00e7a cette fonction jusqu&rsquo;en 1730<sup id=\"cite_ref-9\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-9\">9<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"La_musique_de_la_ville\">La musique de la ville<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Articles d\u00e9taill\u00e9s\u00a0:\u00a0<a title=\"M\u00e9nestrandise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%A9nestrandise\">M\u00e9nestrandise<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"M\u00e9n\u00e9trier (m\u00e9tier)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%A9n%C3%A9trier_(m%C3%A9tier)\">M\u00e9n\u00e9trier (m\u00e9tier)<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Une grande partie de la vie musicale de la ville de\u00a0<a title=\"Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paris\">Paris<\/a>\u00a0\u00e9tait concentr\u00e9e dans une zone bord\u00e9e, au nord, par\u00a0<a title=\"Halles de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Halles_de_Paris\">les Halles<\/a>, \u00e0 l&rsquo;est, par l&rsquo;<a title=\"\u00c9glise Saint-Gervais-Saint-Protais de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89glise_Saint-Gervais-Saint-Protais_de_Paris\">\u00e9glise Saint-Gervais<\/a>\u00a0\u00e0 l&rsquo;entr\u00e9e du Marais, \u00e0 l&rsquo;ouest par les\u00a0<a title=\"Palais des Tuileries\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palais_des_Tuileries\">Tuileries<\/a>, et au sud, de l&rsquo;autre c\u00f4t\u00e9 de la Seine, par l&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"\u00c9glise Saint-S\u00e9verin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89glise_Saint-S%C3%A9verin\">\u00e9glise Saint-S\u00e9verin<\/a>\u00a0et le\u00a0<a title=\"Quartier latin (Paris)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Quartier_latin_(Paris)\">quartier Latin<\/a>. C&rsquo;\u00e9tait l\u00e0, pr\u00e8s de l&rsquo;<a class=\"new\" title=\"H\u00f4pital Saint-Julien des M\u00e9n\u00e9triers (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=H%C3%B4pital_Saint-Julien_des_M%C3%A9n%C3%A9triers&amp;action=edit&amp;redlink=1\">h\u00f4pital Saint-Julien des M\u00e9n\u00e9triers<\/a>, que vivaient la plupart des musiciens de la confr\u00e9rie de Saint-Julien<sup id=\"cite_ref-ref_auto_1_10-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-ref_auto_1-10\">10<\/a><\/sup>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Lille_PdBA_jan_steen_menetrier.JPG?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/7c\/Lille_PdBA_jan_steen_menetrier.JPG\/220px-Lille_PdBA_jan_steen_menetrier.JPG\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/7c\/Lille_PdBA_jan_steen_menetrier.JPG\/330px-Lille_PdBA_jan_steen_menetrier.JPG 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/7c\/Lille_PdBA_jan_steen_menetrier.JPG\/440px-Lille_PdBA_jan_steen_menetrier.JPG 2x\" alt=\"Un homme et une femme dansent devant une auberge, au milieu d'une joyeuse assistance, tandis qu'un homme debout joue du violon.\" width=\"220\" height=\"203\" data-file-width=\"2300\" data-file-height=\"2126\" \/><\/a><figcaption><i>Le M\u00e9n\u00e9trier<\/i>, tableau de\u00a0<a title=\"Jan Steen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jan_Steen\">Jan Steen<\/a>, 1670.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">La confr\u00e9rie de Saint-Julien-des-M\u00e9nestriers, ou\u00a0<a title=\"M\u00e9nestrandise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%A9nestrandise\">M\u00e9nestrandise<\/a>, fut cr\u00e9\u00e9e en\u00a0<a title=\"1321\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1321\">1321<\/a>\u00a0par 37\u00a0<a title=\"M\u00e9n\u00e9trier (m\u00e9tier)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%A9n%C3%A9trier_(m%C3%A9tier)\">m\u00e9n\u00e9triers<\/a>\u00a0qui se firent inscrire dans les registres du\u00a0<a title=\"Pr\u00e9v\u00f4t de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pr%C3%A9v%C3%B4t_de_Paris\">pr\u00e9v\u00f4t de Paris<\/a>\u00a0pour l&rsquo;\u00e9tablissement d&rsquo;une confr\u00e9rie de musiciens. Au cours des\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0et\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cles, le but de cette corporation \u00e9tait avant tout de prot\u00e9ger ses membres de l&rsquo;exploitation et d&rsquo;instituer une juste r\u00e9partition des profits<sup id=\"cite_ref-ref_auto_1_10-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-ref_auto_1-10\">10<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le chef de cette confr\u00e9rie portait le titre de \u00ab\u00a0Roi des m\u00e9n\u00e9triers\u00a0\u00bb, qui fut chang\u00e9, vers la fin du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, en \u00ab\u00a0Roi des Violons\u00a0\u00bb. La Confr\u00e9rie connut son \u00e2ge d&rsquo;or, tant du point de vue du nombre des adh\u00e9rents que de celui de leur qualit\u00e9, vers la fin du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle et le d\u00e9but du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, avant l&rsquo;exode de ses membres les plus talentueux vers la\u00a0<a title=\"Maison du roi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maison_du_roi\">Chambre du Roi<\/a>. Ces musiciens des rues \u00e9taient engag\u00e9s pour jouer dans les mariages, accordailles, banquets, mascarades, aubades et s\u00e9r\u00e9nades, ainsi que dans les concerts officiels<sup id=\"cite_ref-11\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-11\">11<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Au cours de la seconde moiti\u00e9 du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, lorsque la plupart de ses meilleurs \u00e9l\u00e9ments eurent d\u00e9sert\u00e9 pour rejoindre les\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Vingt-quatre Violons du Roi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vingt-quatre_Violons_du_Roi\">Vingt-quatre Violons du Roi<\/a>, des\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Petits Violons\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Petits_Violons\">Petits Violons<\/a>\u00a0ou de l&rsquo;\u00c9curie, ou encore, apr\u00e8s 1673, l&rsquo;orchestre de l&rsquo;Op\u00e9ra, l&rsquo;importance de la Confr\u00e9rie diminua. En 1660,\u00a0<a title=\"Guillaume Dumanoir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume_Dumanoir\">Guillaume Dumanoir<\/a>\u00a0(1615-1697), le Roi des Violons, \u00e9tait au fa\u00eete de sa puissance , avec quelque deux cents interpr\u00e8tes et compositeurs sous son autorit\u00e9, jouissant de la faveur du souverain<sup id=\"cite_ref-12\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-12\">12<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La M\u00e9nestrandise est abolie en f\u00e9vrier\u00a0<a title=\"1776\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1776\">1776<\/a>\u00a0\u00e0 la suite de la publication de l&rsquo;<a title=\"\u00c9dit de Turgot de 1776 supprimant les corporations\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89dit_de_Turgot_de_1776_supprimant_les_corporations\">\u00e9dit de Turgot \u00e9tablissant la libert\u00e9 des arts et m\u00e9tiers<\/a>, quinze ans avant le\u00a0<a title=\"D\u00e9cret d'Allarde\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9cret_d%27Allarde\">d\u00e9cret d&rsquo;Allarde<\/a>\u00a0supprimant les corporations<sup id=\"cite_ref-13\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-13\">13<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"L'Acad\u00e9mie_royale_de_musique\"><span id=\"L.27Acad.C3.A9mie_royale_de_musique\"><\/span>L&rsquo;Acad\u00e9mie royale de musique<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Acad\u00e9mie royale de musique de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acad%C3%A9mie_royale_de_musique_de_Paris\">Acad\u00e9mie royale de musique de Paris<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-left\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Scene_from_Armide_by_Lully_-_drawing_by_Saint-Aubin_-_Boston_MFA.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/71\/Scene_from_Armide_by_Lully_-_drawing_by_Saint-Aubin_-_Boston_MFA.jpg\/220px-Scene_from_Armide_by_Lully_-_drawing_by_Saint-Aubin_-_Boston_MFA.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/71\/Scene_from_Armide_by_Lully_-_drawing_by_Saint-Aubin_-_Boston_MFA.jpg\/330px-Scene_from_Armide_by_Lully_-_drawing_by_Saint-Aubin_-_Boston_MFA.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/71\/Scene_from_Armide_by_Lully_-_drawing_by_Saint-Aubin_-_Boston_MFA.jpg\/440px-Scene_from_Armide_by_Lully_-_drawing_by_Saint-Aubin_-_Boston_MFA.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"149\" data-file-width=\"1600\" data-file-height=\"1082\" \/><\/a><figcaption>Premi\u00e8re\u00a0<a title=\"Th\u00e9\u00e2tre du Palais-Royal (1641\u20131781)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9%C3%A2tre_du_Palais-Royal_(1641%E2%80%931781)\">salle du Palais-Royal<\/a>, avec la repr\u00e9sentation d&rsquo;<i>Armide<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Lully\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Lully\">Lully<\/a>, dans la reprise de 1761.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans les\u00a0<a title=\"Lettres patentes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lettres_patentes\">lettres patentes<\/a>\u00a0du\u00a0<time class=\"nowrap date-lien\" datetime=\"1669-06-28\" data-sort-value=\"1669-06-28\"><a title=\"28 juin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/28_juin\">28 juin<\/a>\u00a0<a title=\"1669 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1669_en_musique_classique\">1669<\/a><\/time>, Louis XIV accordait \u00e0\u00a0<a title=\"Pierre Perrin (po\u00e8te)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_Perrin_(po%C3%A8te)\">Pierre Perrin<\/a>\u00a0le privil\u00e8ge exclusif dans tout le royaume de France d&rsquo;\u00e9tablir des \u00ab\u00a0Acad\u00e9mies d&rsquo;Op\u00e9ra\u00a0\u00bb pour des repr\u00e9sentations \u00ab\u00a0en Musique en vers Fran\u00e7ois\u00a0\u00bb, model\u00e9es sur les acad\u00e9mies qui existaient d\u00e9j\u00e0 en Italie \u00ab\u00a0depuis quelques ann\u00e9es\u00a0\u00bb. Perrin \u00e9tait assur\u00e9 de pouvoir exercer une dictature de douze ans sur la production lyrique fran\u00e7aise. Cependant, il fut emprisonn\u00e9 pour dettes, et\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Lully\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Lully\">Jean-Baptiste Lully<\/a>\u00a0en profita pour lui racheter le privil\u00e8ge tout entier. Le roi en fut inform\u00e9 et transf\u00e9ra officiellement le privil\u00e8ge \u00e0 son surintendant de la Musique, le lui accordant ainsi qu&rsquo;\u00e0 ses h\u00e9ritiers pour la vie. Louis XIV donna alors \u00e0 l&rsquo;institution le nom d&rsquo;\u00ab\u00a0Acad\u00e9mie royale de musique\u00a0\u00bb. Apr\u00e8s le d\u00e9c\u00e8s de Lully (1687), le privil\u00e8ge fluctua entre les mains de son gendre Jean-Nicolas Francine et d&rsquo;autres, et ce jusqu&rsquo;\u00e0 la retraite de Francine en 1728, date \u00e0 laquelle Andr\u00e9 Cardinal Destouches devint directeur de l&rsquo;Op\u00e9ra. Lui succ\u00e9d\u00e8rent ensuite Gruer en 1730), Lecomte en 1731, Armand Eug\u00e8ne de Thuret en 1733) et Fran\u00e7ois Berger de 1744 \u00e0 1747<sup id=\"cite_ref-14\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-14\">14<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pendant pr\u00e8s de cent ans (1674-1763), le foyer de l&rsquo;op\u00e9ra fran\u00e7ais fut la\u00a0<a title=\"Th\u00e9\u00e2tre du Palais-Royal (1641\u20131781)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9%C3%A2tre_du_Palais-Royal_(1641%E2%80%931781)\">grande salle du Palais-Royal<\/a>, occup\u00e9e par la troupe de Moli\u00e8re \u00e0 l&rsquo;\u00e9poque de la mort du grand dramaturge en 1673. Elle fut inaugur\u00e9e en 1641 et fut r\u00e9nov\u00e9e en 1732 et 1749, avant d&rsquo;\u00eatre d\u00e9truite par un incendie en 1763. Avec seulement 1270 places assises, la salle ne convenait gu\u00e8re au genre de spectacles con\u00e7us par Lully et plus tard par Rameau. En 1712, Louis XIV ordonna la construction du Magasin, annexe de l&rsquo;Acad\u00e9mie royale de musique, comportant des salles de r\u00e9p\u00e9tition, des classes de chant et de danse, des bureaux pour l&rsquo;administration, une biblioth\u00e8que et une salle de bal<sup id=\"cite_ref-15\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-15\">15<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Le_Concert_Spirituel\">Le Concert Spirituel<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Concert spirituel (organisation de concerts)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Concert_spirituel_(organisation_de_concerts)\">Concert spirituel (organisation de concerts)<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le nouveau\u00a0<a title=\"Concert spirituel (organisation de concerts)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Concert_spirituel_(organisation_de_concerts)\">Concert Spirituel<\/a>\u00a0fut fond\u00e9 en\u00a0<a title=\"1725 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1725_en_musique_classique\">1725<\/a>\u00a0par\u00a0<a title=\"Anne Danican Philidor\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anne_Danican_Philidor\">Anne Danican Philidor<\/a>\u00a0(1681-1728), fils a\u00een\u00e9 d&rsquo;Andr\u00e9 Danican Philidor l&rsquo;a\u00een\u00e9. C&rsquo;\u00e9tait la premi\u00e8re organisation permanente qui pr\u00e9sent\u00e2t des s\u00e9ries de concert sur abonnement dans un but commercial. Les concerts avaient lieu les jours de f\u00eates religieuses f\u00e9ri\u00e9es, o\u00f9 l&rsquo;Acad\u00e9mie royale de Musique \u00e9tait ferm\u00e9e. On estime qu&rsquo;il y avait environ 24 concerts par an, qui tombaient aux f\u00eates suivantes\u00a0:\u00a0<a title=\"F\u00eate de la Pr\u00e9sentation de J\u00e9sus au Temple\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/F%C3%AAte_de_la_Pr%C3%A9sentation_de_J%C3%A9sus_au_Temple\">Purification de la vierge<\/a>\u00a0(2 f\u00e9vrier),\u00a0<a title=\"Annonciation\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Annonciation\">Annonciation<\/a>\u00a0(25 mars), tous les jours depuis le\u00a0<a title=\"Dimanche des Rameaux\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dimanche_des_Rameaux\">dimanche des Rameaux<\/a>\u00a0jusqu&rsquo;au\u00a0<a title=\"Quasimodo (f\u00eate)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Quasimodo_(f%C3%AAte)\">dimanche de Quasimodo<\/a>\u00a0inclus,\u00a0<a title=\"Ascension (f\u00eate)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ascension_(f%C3%AAte)\">Ascension<\/a>,\u00a0<a title=\"Pentec\u00f4te\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pentec%C3%B4te\">Pentec\u00f4te<\/a>,\u00a0<a title=\"F\u00eate-Dieu\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/F%C3%AAte-Dieu\">F\u00eate-Dieu<\/a>,\u00a0<a title=\"Assomption\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Assomption\">Assomption<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Nativit\u00e9 de la Vierge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nativit%C3%A9_de_la_Vierge\">Nativit\u00e9 de la Vierge<\/a>\u00a0(8 septembre),\u00a0<a title=\"Toussaint\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Toussaint\">Toussaint<\/a>,\u00a0<a title=\"F\u00eate de l'Immacul\u00e9e Conception\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/F%C3%AAte_de_l%27Immacul%C3%A9e_Conception\">Conception de la Vierge<\/a>\u00a0(8 d\u00e9cembre) et enfin la veille et le jour de\u00a0<a title=\"No\u00ebl\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/No%C3%ABl\">No\u00ebl<\/a><sup id=\"cite_ref-16\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-16\">16<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les concerts avaient lieu jusqu&rsquo;en 1784 dans la salle des Suisses du Palais des Tuileries. On y donnait notamment des\u00a0<a title=\"Motet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Motet\">motets<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Lully\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Lully\">Lully<\/a>,\u00a0<a title=\"Nicolas Bernier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_Bernier\">Nicolas Bernier<\/a>,\u00a0<a title=\"Louis Marchand (musicien)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Marchand_(musicien)\">Louis Marchand<\/a>,\u00a0<a title=\"Andr\u00e9 Cardinal Destouches\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_Cardinal_Destouches\">Andr\u00e9 Cardinal Destouches<\/a>,\u00a0<a title=\"Jean-Fran\u00e7ois Lalouette\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Fran%C3%A7ois_Lalouette\">Jean-Fran\u00e7ois Lalouette<\/a>,\u00a0<a title=\"Jean Gilles (compositeur)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Gilles_(compositeur)\">Jean Gilles<\/a>,\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois P\u00e9touille\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_P%C3%A9touille\">Fran\u00e7ois P\u00e9touille<\/a>,\u00a0<a title=\"Henry Desmarest\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Desmarest\">Henry Desmarest<\/a>,\u00a0<a title=\"Michel Pignolet de Mont\u00e9clair\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Pignolet_de_Mont%C3%A9clair\">Michel Pignolet de Mont\u00e9clair<\/a>,\u00a0<a title=\"Louis-Antoine Dornel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis-Antoine_Dornel\">Louis-Antoine Dornel<\/a>,\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois Colin de Blamont\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Colin_de_Blamont\">Fran\u00e7ois Colin de Blamont<\/a>,\u00a0<a title=\"Andr\u00e9 Campra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_Campra\">Andr\u00e9 Campra<\/a>\u00a0et beaucoup d&rsquo;autres, les motets de\u00a0<a title=\"Michel-Richard de Lalande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel-Richard_de_Lalande\">Delalande<\/a>\u00a0\u00e9tant les exemples les plus pris\u00e9s du genre. Parmi les ex\u00e9cutants, les solistes du chant venaient de l&rsquo;Op\u00e9ra et le ch\u0153ur regroupait les meilleurs \u00e9l\u00e9ments de la Chapelle royale et des principales \u00e9glises de Paris<sup id=\"cite_ref-17\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-17\">17<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"La_musique_de_th\u00e9\u00e2tre\"><span id=\"La_musique_de_th.C3.A9.C3.A2tre\"><\/span>La musique de th\u00e9\u00e2tre<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Le_ballet_de_cour\">Le ballet de cour<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Ballet de cour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ballet_de_cour\">Ballet de cour<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Louis_XIV_habill%C3%A9_en_soleil.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/97\/Louis_XIV_habill%C3%A9_en_soleil.jpg\/220px-Louis_XIV_habill%C3%A9_en_soleil.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/97\/Louis_XIV_habill%C3%A9_en_soleil.jpg\/330px-Louis_XIV_habill%C3%A9_en_soleil.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/97\/Louis_XIV_habill%C3%A9_en_soleil.jpg\/440px-Louis_XIV_habill%C3%A9_en_soleil.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"349\" data-file-width=\"610\" data-file-height=\"968\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Louis XIV\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_XIV\">Louis XIV<\/a>\u00a0repr\u00e9sentant le Soleil levant, dans le\u00a0<i><a title=\"Ballet royal de la nuit\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ballet_royal_de_la_nuit\">Ballet royal de la nuit<\/a><\/i>\u00a0(1653).<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le ballet de cour est un spectacle n\u00e9 \u00e0 la cour des Valois \u00e0 la fin du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, conjuguant po\u00e9sie, musiques vocale et instrumentale, chor\u00e9graphie et sc\u00e9nographie. L&rsquo;un des premiers\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Ballets de cour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ballets_de_cour\">ballets de cour<\/a>\u00a0est le c\u00e9l\u00e8bre\u00a0<i><a title=\"Ballet comique de la reine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ballet_comique_de_la_reine\">Ballet comique de la reine<\/a><\/i>\u00a0(1581) avec une chor\u00e9graphie de\u00a0<a title=\"Balthazar de Beaujoyeulx\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Balthazar_de_Beaujoyeulx\">Balthazar de Beaujoyeulx<\/a><sup id=\"cite_ref-18\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-18\">18<\/a><\/sup>, et avec une musique de Jacques Salmon (n\u00e9 en 1545) et\u00a0<a title=\"Girard de Beaulieu\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Girard_de_Beaulieu\">Girard de Beaulieu<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les principaux compositeurs de musique de ballets de cour sont, sous les r\u00e8gnes d&rsquo;Henri IV et Louis XIII\u00a0:\u00a0<a title=\"Pierre Gu\u00e9dron\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_Gu%C3%A9dron\">Pierre Gu\u00e9dron<\/a>\u00a0(v. 1565-1620),\u00a0<a title=\"Antoine Bo\u00ebsset\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antoine_Bo%C3%ABsset\">Antoine Bo\u00ebsset<\/a>\u00a0(1587-1643),\u00a0<a title=\"\u00c9tienne Moulini\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tienne_Moulini%C3%A9\">\u00c9tienne Moulini\u00e9<\/a>\u00a0(1599-1676),\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois de Chancy\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_de_Chancy\">Fran\u00e7ois de Chancy<\/a>\u00a0(1600-1656)<sup id=\"cite_ref-19\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-19\">19<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le ballet de cour prit sous\u00a0<a title=\"Louis XIV\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_XIV\">Louis XIV<\/a>\u00a0un nouvel essor avec le\u00a0<i><a title=\"Ballet royal de la nuit\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ballet_royal_de_la_nuit\">Ballet royal de la nuit<\/a><\/i>, repr\u00e9sent\u00e9 au palais du Petit-Bourbon le\u00a0<time class=\"nowrap date-lien\" datetime=\"1653-02-23\" data-sort-value=\"1653-02-23\"><a title=\"23 f\u00e9vrier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/23_f%C3%A9vrier\">23 f\u00e9vrier<\/a>\u00a0<a title=\"1653 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1653_en_musique_classique\">1653<\/a><\/time>.\u00a0<a title=\"Isaac de Benserade\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Isaac_de_Benserade\">Isaac de Benserade<\/a>\u00a0fournit le texte des vers\u00a0; la musique vocale avait \u00e9t\u00e9 compos\u00e9e par\u00a0<a title=\"Jean de Cambefort\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_de_Cambefort\">Jean de Cambefort<\/a>\u00a0(v. 1605-1661),\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Bo\u00ebsset\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Bo%C3%ABsset\">Jean-Baptiste Bo\u00ebsset<\/a>\u00a0(1614-1685), et\u00a0<a title=\"Michel Lambert (compositeur)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Lambert_(compositeur)\">Michel Lambert<\/a>\u00a0(1610-1696)<sup id=\"cite_ref-20\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-20\">20<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Jean-Baptiste Lully\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Lully\">Jean-Baptiste Lully<\/a>\u00a0se signala d&rsquo;abord \u00e0 l&rsquo;attention de la cour par ses qualit\u00e9s de danseur et de violoniste. Lorsqu&rsquo;en 1653 Lully fut nomm\u00e9 compositeur de la cour, il put consacrer tout son talent \u00e0 la composition des ballets de cour. De 1654 \u00e0 1671, il fournit de la musique \u00e0\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Lully\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Lully#Ballets_de_cour\">26 ballets de cour<\/a>. Le\u00a0<i>Ballet d&rsquo;Alcidiane<\/i>, repr\u00e9sent\u00e9 \u00e0 la cour le 14 f\u00e9vrier 1658, est le premier ballet de Lully directement li\u00e9 au d\u00e9veloppement de l&rsquo;op\u00e9ra fran\u00e7ais. Il composa encore de la musique pour le\u00a0<i>Ballet des arts<\/i>\u00a0(1663),\u00a0<i>Ballet des Amours d\u00e9guis\u00e9s<\/i>\u00a0(1664), le\u00a0<i>Ballet de la naissance de V\u00e9nus<\/i>\u00a0(1665), le\u00a0<i>Ballet des Muses<\/i>\u00a0(1666), le\u00a0<i>Ballet de Flore<\/i>\u00a0(1669). Son dernier ballet de cour fut\u00a0<i>Le Triomphe de la Paix<\/i>\u00a0cr\u00e9\u00e9 \u00e0 Fontainebleau en 1685. Apr\u00e8s 1685, il y eut encore quelques ballets de cour, dont la musique fut compos\u00e9e par\u00a0<a title=\"Michel-Richard de Lalande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel-Richard_de_Lalande\">de Lalande<\/a>\u00a0ou, pour\u00a0<i>Les \u00c9l\u00e9ments<\/i>, par\u00a0<a title=\"Andr\u00e9 Cardinal Destouches\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_Cardinal_Destouches\">Andr\u00e9 Cardinal Destouches<\/a>\u00a0(1721)<sup id=\"cite_ref-21\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-21\">21<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Isaac de Benserade\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Isaac_de_Benserade\">Isaac de Benserade<\/a>\u00a0a \u00e9t\u00e9 un des principaux po\u00e8tes de ballets de cour. Prot\u00e9g\u00e9 de Richelieu, d&rsquo;Anne d&rsquo;Autriche, de Philippe d&rsquo;Orl\u00e9ans, de Mazarin et de Louis XIV, il est l&rsquo;auteur des vers de 23 ballets royaux<sup id=\"cite_ref-22\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-22\">22<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"La_com\u00e9die-ballet_et_les_spectacles_apparent\u00e9s\"><span id=\"La_com.C3.A9die-ballet_et_les_spectacles_apparent.C3.A9s\"><\/span>La com\u00e9die-ballet et les spectacles apparent\u00e9s<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Com\u00e9die-ballet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Com%C3%A9die-ballet\">Com\u00e9die-ballet<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Genre dramatique, chantant et chor\u00e9graphique, la com\u00e9die-ballet est invent\u00e9e par\u00a0<a title=\"Moli\u00e8re\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Moli%C3%A8re\">Moli\u00e8re<\/a><sup id=\"cite_ref-23\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-23\">23<\/a><\/sup>\u00a0et\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Lully\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Lully\">Jean-Baptiste Lully<\/a>\u00a0en 1661, pour leur pi\u00e8ce\u00a0<i><a title=\"Les F\u00e2cheux\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_F%C3%A2cheux\">Les F\u00e2cheux<\/a><\/i><sup id=\"cite_ref-24\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-24\">24<\/a><\/sup>. Cette pi\u00e8ce fut donn\u00e9e en ao\u00fbt 1661 au ch\u00e2teau de Vaux-le-Vicomte lors d&rsquo;une fameuse f\u00eate \u00e0 l&rsquo;italienne organis\u00e9e par Nicolas Fouquet en l&rsquo;honneur du \u00ab\u00a0plus grand roi du monde\u00a0\u00bb<sup id=\"cite_ref-25\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-25\">25<\/a><\/sup>. La com\u00e9die-ballet la plus c\u00e9l\u00e8bre est sans doute\u00a0<i><a title=\"Le Bourgeois gentilhomme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Bourgeois_gentilhomme\">Le Bourgeois gentilhomme<\/a><\/i>\u00a0(musique de Lully), cr\u00e9\u00e9 \u00e0 Chambord le\u00a0<time class=\"nowrap date-lien\" datetime=\"1670-10-14\" data-sort-value=\"1670-10-14\"><a title=\"14 octobre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/14_octobre\">14 octobre<\/a>\u00a0<a title=\"1670 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1670_en_musique_classique\">1670<\/a><\/time>. On y voit le mieux comment la musique et la danse se r\u00e9partissent tout au long de cette com\u00e9die-ballet<sup id=\"cite_ref-26\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-26\">26<\/a><\/sup>. Il existe aussi des com\u00e9dies-ballets o\u00f9 Moli\u00e8re a collabor\u00e9 avec Marc-Antoine Charpentier, qui a compos\u00e9 une musique nouvelle pour une repr\u00e9sentation du\u00a0<i>Mariage forc\u00e9<\/i>\u00a0le 8 juillet 1672. La derni\u00e8re \u0153uvre de Moli\u00e8re,\u00a0<i>Le malade imaginaire<\/i>\u00a0comportait plusieurs interm\u00e8des \u00e9crits aussi par Charpentier<sup id=\"cite_ref-27\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-27\">27<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans le genre de la trag\u00e9die-ballet, on trouve\u00a0<i><a title=\"Psych\u00e9 (trag\u00e9die-ballet)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Psych%C3%A9_(trag%C3%A9die-ballet)\">Psych\u00e9<\/a><\/i>, vaste entreprise collective dont la musique \u00e9tait de successivement de Lully, puis de Charpentier et le texte de Moli\u00e8re, Quinault et Pierre Corneille<sup id=\"cite_ref-28\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-28\">28<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Enfin, la trag\u00e9die \u00e0 machines \u00e9tait l&rsquo;un des genres hybrides qui, entre 1640 et 1660, firent du th\u00e9\u00e2tre fran\u00e7ais un domaine \u00e0 la fois tr\u00e8s riche et tr\u00e8s confus. Elle c\u00e9da peu \u00e0 peu le pas aux r\u00e8gles des trois unit\u00e9s et pr\u00e9para l&rsquo;av\u00e8nement du th\u00e9\u00e2tre fran\u00e7ais classique. Le meilleur exemple en est\u00a0<i><a title=\"Androm\u00e8de (Corneille)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Androm%C3%A8de_(Corneille)\">Androm\u00e8de<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Pierre Corneille\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_Corneille\">Pierre Corneille<\/a>, donn\u00e9e au cours du carnaval de\u00a0<a title=\"1650 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1650_en_musique_classique\">1650<\/a>.\u00a0<i>Androm\u00e8de<\/i>\u00a0est une\u00a0<a title=\"Pi\u00e8ce \u00e0 machines\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pi%C3%A8ce_%C3%A0_machines\">pi\u00e8ce \u00e0 machines<\/a>\u00a0pourvue d&rsquo;interm\u00e8des musicaux, compos\u00e9s par\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Charles Coypeau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles_Coypeau\">Charles Coypeau<\/a>\u00a0(dit Dassoucy)<sup id=\"cite_ref-29\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-29\">29<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"La_pastorale\">La pastorale<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article connexe\u00a0:\u00a0<a title=\"Pastorale h\u00e9ro\u00efque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pastorale_h%C3%A9ro%C3%AFque\">Pastorale h\u00e9ro\u00efque<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">La pastorale fran\u00e7aise s&rsquo;inspire de la pastorale dramatique italienne et de la pastorale espagnole. Les premi\u00e8res pastorales dramatiques fran\u00e7aises firent leur apparition vers la fin du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle\u00a0: les traductions fran\u00e7aises de l&rsquo;<i>Aminta du Tasse<\/i>\u00a0(1581) et de\u00a0<i>Il Pastor fido<\/i>\u00a0(1585) de Giambattista Guarini \u00e9taient parues en d\u00e8s 1584 et 1595, respectivement.\u00a0<a title=\"Robert Cambert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robert_Cambert\">Robert Cambert<\/a>\u00a0donne en 1659 la\u00a0<i>Pastorale d&rsquo;Issy<\/i>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Robert Cambert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robert_Cambert\">Robert Cambert<\/a>\u00a0donne, avec\u00a0<a title=\"Pierre Perrin (po\u00e8te)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_Perrin_(po%C3%A8te)\">Pierre Perrin<\/a>, la\u00a0<i>Pastorale d&rsquo;Issy<\/i>\u00a0en 1659, puis\u00a0<i><a title=\"Pomone (op\u00e9ra)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pomone_(op%C3%A9ra)\">Pomone<\/a><\/i>\u00a0le 3 mars 1671 pour l&rsquo;inauguration de l&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Acad\u00e9mie royale de musique de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acad%C3%A9mie_royale_de_musique_de_Paris\">Acad\u00e9mie d&rsquo;Op\u00e9ra<\/a>.\u00a0<i>Pomone<\/i>\u00a0recueille un grand succ\u00e8s, avec 146 repr\u00e9sentations. \u00c0 la suite de ce succ\u00e8s, une deuxi\u00e8me \u00ab\u00a0pastorale-op\u00e9ra\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Les Amours de Diane et d&rsquo;Endymion<\/i>, est donn\u00e9e \u00e0 Versailles le 3 novembre 1671, sur une musique de Jean Granouilhet de Sabli\u00e8res. Au cours de l&rsquo;hiver 1672 fut repr\u00e9sent\u00e9e une\u00a0<a title=\"Pastorale h\u00e9ro\u00efque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pastorale_h%C3%A9ro%C3%AFque\">pastorale h\u00e9ro\u00efque<\/a>,\u00a0<i>Les Peines et les Plaisirs de l&rsquo;Amour<\/i>\u00a0de Robert Cambert.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Jean-Baptiste Lully\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Lully\">Jean-Baptiste Lully<\/a>\u00a0choisit d&rsquo;inaugurer la nouvelle Acad\u00e9mie royale de musique avec une pastorale en trois actes,\u00a0<i>Les F\u00eates de l&rsquo;Amour et de Bacchus<\/i>, repr\u00e9sent\u00e9e le\u00a0<time class=\"nowrap date-lien\" datetime=\"1672-11-15\" data-sort-value=\"1672-11-15\"><a title=\"15 novembre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/15_novembre\">15 novembre<\/a>\u00a0<a title=\"1672 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1672_en_musique_classique\">1672<\/a><\/time>. La derni\u00e8re \u0153uvre compos\u00e9e par\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Lully\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Lully\">Lully<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Acis et Galat\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acis_et_Galat%C3%A9e\">Acis et Galat\u00e9e<\/a><\/i>\u00a0(<a title=\"1686 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1686_en_musique_classique\">1686<\/a>) est une\u00a0<a title=\"Pastorale h\u00e9ro\u00efque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pastorale_h%C3%A9ro%C3%AFque\">pastorale h\u00e9ro\u00efque<\/a><sup id=\"cite_ref-30\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-30\">30<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"La_trag\u00e9die_lyrique\"><span id=\"La_trag.C3.A9die_lyrique\"><\/span>La trag\u00e9die lyrique<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Articles d\u00e9taill\u00e9s\u00a0:\u00a0<a title=\"Trag\u00e9die lyrique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trag%C3%A9die_lyrique\">Trag\u00e9die lyrique<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Op\u00e9ra en France sous le r\u00e8gne de Louis XIV\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra_en_France_sous_le_r%C3%A8gne_de_Louis_XIV\">Op\u00e9ra en France sous le r\u00e8gne de Louis XIV<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">La trag\u00e9die lyrique (ou\u00a0<a title=\"Trag\u00e9die\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trag%C3%A9die\">trag\u00e9die<\/a>\u00a0en musique selon l&rsquo;appellation d&rsquo;origine) est un\u00a0<a title=\"Genre musical\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Genre_musical\">genre musical<\/a>\u00a0sp\u00e9cifiquement fran\u00e7ais, en usage au cours des\u00a0<a title=\"XVIIe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XVIIe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr><\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"XVIIIe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XVIIIe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cles<\/a>, principalement repr\u00e9sent\u00e9 sur la sc\u00e8ne de l&rsquo;<a title=\"Op\u00e9ra de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra_de_Paris#1669-1793_:_l'Acad%C3%A9mie_royale_de_musique\">Acad\u00e9mie royale de musique<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paris\">Paris<\/a>, puis diffus\u00e9 dans les autres grandes villes fran\u00e7aises et \u00e9trang\u00e8res.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">On peut consid\u00e9rer que le premier compositeur de trag\u00e9dies en musique a \u00e9t\u00e9\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Lully\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Lully\">Jean-Baptiste Lully<\/a>\u00a0: le\u00a0<time class=\"nowrap date-lien\" datetime=\"1673-04-29\" data-sort-value=\"1673-04-29\"><a title=\"29 avril\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/29_avril\">29 avril<\/a>\u00a0<a title=\"1673 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1673_en_musique_classique\">1673<\/a><\/time>\u00a0eut lieu la premi\u00e8re repr\u00e9sentation de\u00a0<i><a title=\"Cadmus et Hermione\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cadmus_et_Hermione\">Cadmus et Hermione<\/a><\/i>, ouvrage \u00e0 grand spectacle qui faisait la synth\u00e8se d&rsquo;\u00e9l\u00e9ments emprunt\u00e9s au ballet de cour, \u00e0 la pastorale, \u00e0 la com\u00e9die-ballet et \u00e0 la trag\u00e9die-ballet, \u00e0 la trag\u00e9die \u00e0 machines.\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Lully\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Lully\">Jean-Baptiste Lully<\/a>, a voulu se d\u00e9marquer de l&rsquo;op\u00e9ra italien alors en vogue dans le reste de l&rsquo;<a title=\"Europe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Europe\">Europe<\/a>\u00a0en raison du go\u00fbt prononc\u00e9 des Fran\u00e7ais pour le th\u00e9\u00e2tre et la danse. La trag\u00e9die en musique est l&rsquo;aboutissement d&rsquo;une fusion des \u00e9l\u00e9ments du\u00a0<a title=\"Ballet de cour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ballet_de_cour\">ballet de cour<\/a>, de la\u00a0<a title=\"Pastorale (musique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pastorale_(musique)\">pastorale<\/a>, de la \u00ab\u00a0<a title=\"Pi\u00e8ce \u00e0 machines\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pi%C3%A8ce_%C3%A0_machines\">pi\u00e8ce \u00e0 machines<\/a>\u00a0\u00bb, de la\u00a0<a title=\"Com\u00e9die-ballet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Com%C3%A9die-ballet\">com\u00e9die-ballet<\/a>\u00a0et de l&rsquo;<a title=\"Op\u00e9ra-ballet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra-ballet\">op\u00e9ra-ballet<\/a>. Les cr\u00e9ateurs, Lully et\u00a0<a title=\"Philippe Quinault\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philippe_Quinault\">Quinault<\/a>\u00a0(auteur de la plupart des livrets), ambitionnaient d&rsquo;en faire un genre aussi prestigieux que la trag\u00e9die classique de\u00a0<a title=\"Pierre Corneille\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_Corneille\">Corneille<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Jean Racine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Racine\">Racine<\/a>\u00a0: \u00e0 l&rsquo;exemple de cette derni\u00e8re, la trag\u00e9die lyrique comporte cinq actes. De 1673 \u00e0 1687, Lully composa immanquablement un op\u00e9ra par an, parmi lesquels on trouve, pour les principaux,\u00a0<i><a title=\"Atys (op\u00e9ra)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Atys_(op%C3%A9ra)\">Atys<\/a><\/i>\u00a0(1676),\u00a0<i><a title=\"Pha\u00ebton (op\u00e9ra)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pha%C3%ABton_(op%C3%A9ra)\">Pha\u00ebton<\/a><\/i>\u00a0(1683),\u00a0<i><a title=\"Armide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Armide\">Armide<\/a><\/i>\u00a0(1686)<sup id=\"cite_ref-31\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-31\">31<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"L'op\u00e9ra-ballet\"><span id=\"L.27op.C3.A9ra-ballet\"><\/span>L&rsquo;op\u00e9ra-ballet<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Op\u00e9ra-ballet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra-ballet\">Op\u00e9ra-ballet<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:1698_Campra_L%27Europe_Galante.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0b\/1698_Campra_L%27Europe_Galante.jpg\/220px-1698_Campra_L%27Europe_Galante.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0b\/1698_Campra_L%27Europe_Galante.jpg\/330px-1698_Campra_L%27Europe_Galante.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0b\/1698_Campra_L%27Europe_Galante.jpg\/440px-1698_Campra_L%27Europe_Galante.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"174\" data-file-width=\"602\" data-file-height=\"476\" \/><\/a><figcaption><i><a title=\"L'Europe galante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Europe_galante\">L&rsquo;Europe galante<\/a><\/i>,\u00a0<a title=\"Op\u00e9ra-ballet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra-ballet\">op\u00e9ra-ballet<\/a>\u00a0(<a title=\"1697 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1697_en_musique_classique\">1697<\/a>), premi\u00e8re page de la partition.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">En\u00a0<time class=\"nowrap date-lien\" datetime=\"1695-10\" data-sort-value=\"1695-10\"><a title=\"1695 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1695_en_musique_classique\">octobre 1695<\/a><\/time>, le\u00a0<i>Ballet des saisons<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Pascal Collasse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pascal_Collasse\">Pascal Collasse<\/a>\u00a0(sur un livret de l&rsquo;abb\u00e9\u00a0<a title=\"Jean Pic\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Pic\">Jean Pic<\/a>) fut donn\u00e9 \u00e0 l&rsquo;Op\u00e9ra de Paris. Cette \u0153uvre, qui tint l&rsquo;affiche jusqu&rsquo;en 1722, pr\u00e9figure le genre de l&rsquo;<a title=\"Op\u00e9ra-ballet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra-ballet\">op\u00e9ra-ballet<\/a>\u00a0inaugur\u00e9 par\u00a0<i><a title=\"L'Europe galante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Europe_galante\">L&rsquo;Europe galante<\/a><\/i>\u00a0d&rsquo;<a title=\"Andr\u00e9 Campra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_Campra\">Andr\u00e9 Campra<\/a>\u00a0(sur un livret d&rsquo;<a title=\"Antoine Houdar de La Motte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antoine_Houdar_de_La_Motte\">Antoine Houdar de La Motte<\/a>), cr\u00e9\u00e9 en\u00a0<time class=\"nowrap date-lien\" datetime=\"1697-10\" data-sort-value=\"1697-10\"><a title=\"1697 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1697_en_musique_classique\">octobre 1697<\/a><\/time>, et qui est g\u00e9n\u00e9ralement consid\u00e9r\u00e9 comme le premier op\u00e9ra-ballet en vertu de son sujet. Dans\u00a0<i>l&rsquo;Europe galante<\/i>, Campra et son librettiste s&rsquo;efforc\u00e8rent de tracer quatre st\u00e9r\u00e9otypes contemporains de l&rsquo;amour tel qu&rsquo;il \u00e9tait illustr\u00e9 dans quatre nations europ\u00e9ennes\u00a0: la France, l&rsquo;Espagne, l&rsquo;Italie et la Turquie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c0 partir des\u00a0<i>Muses<\/i>\u00a0(musique de Campra, avec\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Danchet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Danchet\">Danchet<\/a>\u00a0comme librettiste), cr\u00e9\u00e9 en 1703, l&rsquo;op\u00e9ra-ballet et son ouvrage fr\u00e8re, le ballet \u00e0 action suivie, furent les premiers \u00e0 associer l&rsquo;op\u00e9ra et le comique. Ce furent\u00a0<i><a title=\"Les F\u00eates v\u00e9nitiennes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_F%C3%AAtes_v%C3%A9nitiennes\">Les F\u00eates v\u00e9nitiennes<\/a><\/i>\u00a0de Campra (livret de Danchet) cr\u00e9\u00e9es en 1710, qui exploit\u00e8rent pour la premi\u00e8re fois la veine comique sur une sc\u00e8ne d&rsquo;op\u00e9ra.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Au total,\u00a0<a title=\"Op\u00e9ra-ballet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra-ballet#Liste_chronologique_des_op%C3%A9ras-ballets_repr%C3%A9sent%C3%A9s_%C3%A0_l'Acad%C3%A9mie_royale_de_musique\">dix-huit op\u00e9ras-ballets conformes \u00e0 la d\u00e9finition du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>\u00a0furent repr\u00e9sent\u00e9s \u00e0 l&rsquo;Acad\u00e9mie royale de musique entre 1697 (<i>L&rsquo;Europe galante<\/i>) et 1735, date de cr\u00e9ation du fameux ouvrage de\u00a0<a title=\"Jean-Philippe Rameau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Philippe_Rameau\">Jean-Philippe Rameau<\/a>\u00a0:\u00a0<i><a title=\"Les Indes galantes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Indes_galantes\">Les Indes galantes<\/a><\/i>\u00a0(livret de Fuzelier)<sup id=\"cite_ref-32\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-32\">32<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En plus des\u00a0<i>Indes galantes<\/i>,\u00a0<a title=\"Jean-Philippe Rameau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Philippe_Rameau\">Jean-Philippe Rameau<\/a>\u00a0composa plusieurs autres op\u00e9ras-ballets\u00a0:\u00a0<i><a title=\"Les F\u00eates d'H\u00e9b\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_F%C3%AAtes_d%27H%C3%A9b%C3%A9\">Les F\u00eates d&rsquo;H\u00e9b\u00e9<\/a><\/i>\u00a0(1739),\u00a0<i><a title=\"Les F\u00eates de Polymnie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_F%C3%AAtes_de_Polymnie\">Les F\u00eates de Polymnie<\/a><\/i>\u00a0(1745),\u00a0<i><a title=\"Le Temple de la Gloire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Temple_de_la_Gloire\">Le Temple de la Gloire<\/a><\/i>\u00a0(1745),\u00a0<i><a title=\"Les F\u00eates de l'Hymen et de l'Amour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_F%C3%AAtes_de_l%27Hymen_et_de_l%27Amour\">Les F\u00eates de l&rsquo;Hymen et de l&rsquo;Amour<\/a><\/i>\u00a0(1747),\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Les Surprises de l'amour (op\u00e9ra-ballet)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Surprises_de_l%27amour_(op%C3%A9ra-ballet)\">Les Surprises de l&rsquo;amour<\/a><\/i>\u00a0(premi\u00e8re version en 1748)<sup id=\"cite_ref-33\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-33\">33<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"La_musique_religieuse\">La musique religieuse<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Le_motet\">Le motet<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article connexe\u00a0:\u00a0<a title=\"Motet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Motet#P%C3%A9riode_baroque\">Motet#P\u00e9riode baroque<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Grand motet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grand_motet\">Grand motet<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sous l\u2019\u00e9gide de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Louis XIV de France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_XIV_de_France\">Louis XIV<\/a>,\u00a0<a title=\"Henry Du Mont\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Du_Mont\">Henry Dumont<\/a>,\u00a0<a title=\"Pierre Robert (compositeur)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_Robert_(compositeur)\">Pierre Robert<\/a>,\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Lully\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Lully\">Jean-Baptiste Lully<\/a>,\u00a0<a title=\"Marc-Antoine Charpentier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marc-Antoine_Charpentier\">Marc-Antoine Charpentier<\/a>\u00a0(206 motets),\u00a0<a title=\"Henry Desmarest\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Desmarest\">Henry Desmarest<\/a>, puis\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Michel-Richard Delalande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel-Richard_Delalande\">Michel-Richard Delalande<\/a>, inaugurent le \u00ab\u00a0grand motet\u00a0\u00bb ou \u00ab\u00a0motet \u00e0 grand ch\u0153ur\u00a0\u00bb, \u00e9quivalent de l\u2019anthem des Anglais et de la\u00a0<a title=\"Cantate\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cantate\">cantate<\/a>\u00a0des Allemands. Le grand motet regroupe des morceaux vari\u00e9s sur un texte liturgique latin, pouvant \u00eatre construits avec huit voix, instruments concertants, orchestre et\u00a0<a title=\"Basse continue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Basse_continue\">basse continue<\/a>. Ex\u00e9cut\u00e9 chaque jour dans la\u00a0<a title=\"Chapelle royale (Ancien R\u00e9gime)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chapelle_royale_(Ancien_R%C3%A9gime)\">Chapelle royale<\/a>, le grand motet devient la pierre angulaire du r\u00e9pertoire du\u00a0<a title=\"Concert spirituel (organisation de concerts)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Concert_spirituel_(organisation_de_concerts)\">Concert Spirituel<\/a>\u00a0(1725), notamment avec les dix-sept grands motets de\u00a0<a title=\"Jean-Joseph Cassan\u00e9a de Mondonville\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Joseph_Cassan%C3%A9a_de_Mondonville\">Mondonville<\/a><sup id=\"cite_ref-34\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-34\">34<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"La_messe_et_l'oratorio\"><span id=\"La_messe_et_l.27oratorio\"><\/span>La messe et l&rsquo;oratorio<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Articles connexes\u00a0:\u00a0<a title=\"Messe (musique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messe_(musique)\">Messe (musique)<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Oratorio\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Oratorio\">Oratorio<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Parmi les compositeurs majeurs de messes\u00a0:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Henry Dumont\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Dumont\">Henry Dumont<\/a>\u00a0(1610-1684) a compos\u00e9 cinq messes en plain-chant<\/li>\n<li><a title=\"Guillaume-Gabriel Nivers\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume-Gabriel_Nivers\">Guillaume-Gabriel Nivers<\/a>\u00a0(1632-1714) a compos\u00e9 des messes en plain-chant<\/li>\n<li><a title=\"Marc-Antoine Charpentier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marc-Antoine_Charpentier\">Marc-Antoine Charpentier<\/a>\u00a0(1643-1704) a compos\u00e9\u00a0<a title=\"Marc-Antoine Charpentier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marc-Antoine_Charpentier#Messes\">12 messes<\/a>.<\/li>\n<li><a title=\"Andr\u00e9 Campra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_Campra\">Andr\u00e9 Campra<\/a>\u00a0(1660-1744) a compos\u00e9 une\u00a0<i>Messe Ad majorem Dei gloriam<\/i><\/li>\n<li><a title=\"Henry Desmarest\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Desmarest\">Henry Desmarest<\/a>\u00a0(1661-1741) a compos\u00e9 une\u00a0<i>Messe \u00e0 deux ch\u0153urs et deux orchestres<\/i><\/li>\n<li><a title=\"Fran\u00e7ois Couperin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Couperin\">Fran\u00e7ois Couperin<\/a>\u00a0(1668-1733) a compos\u00e9 une\u00a0<i>Messe \u00e0 l&rsquo;usage des paroisses<\/i>\u00a0et une\u00a0<i>Messe \u00e0 l&rsquo;usage des couvents<\/i>.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Au\u00a0<a title=\"XVIIe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XVIIe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, on utilisait rarement le terme oratorio.\u00a0<a title=\"Marc-Antoine Charpentier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marc-Antoine_Charpentier\">Marc-Antoine Charpentier<\/a>, le principal compositeur fran\u00e7ais d&rsquo;oratorios de la p\u00e9riode baroque, employait les mots \u00ab\u00a0historia\u00a0\u00bb, \u00ab\u00a0canticum\u00a0\u00bb, motet ou dialogue. On parlait aussi d&rsquo;\u00ab\u00a0histoire sacr\u00e9e\u00a0\u00bb. Dans son\u00a0<i>Catalogue raisonn\u00e9<\/i>\u00a0(1982), Hitchcock inventorie 35 oratorios de Charpentier (H. 391-H. 425) sous l&rsquo;appellation de \u00ab\u00a0motets dramatiques\u00a0\u00bb, qui sont d&rsquo;authentiques histoires sacr\u00e9es (ex.\u00a0<i>Judicium Salomonis<\/i>\u00a0H. 422) ou bien diverses pi\u00e8ces d&rsquo;occasion, cantiques et dialogues<sup id=\"cite_ref-35\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-35\">35<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"La_messe_des_morts_(requiem)\"><span id=\"La_messe_des_morts_.28requiem.29\"><\/span>La messe des morts (<i>requiem<\/i>)<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article connexe\u00a0:\u00a0<a title=\"Requiem\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Requiem\">Requiem<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Plusieurs compositeurs baroques fran\u00e7ais ont compos\u00e9 des messes des morts (par ordre chronologique)\u00a0:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"Jacques Mauduit\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Mauduit\">Jacques Mauduit<\/a>\u00a0: auteur d&rsquo;un\u00a0<i>requiem<\/i>\u00a0pour les fun\u00e9railles de\u00a0<a title=\"Pierre de Ronsard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_de_Ronsard\">Pierre de Ronsard<\/a>.<\/li>\n<li><a title=\"Charles d'Helfer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles_d%27Helfer\">Charles d&rsquo;Helfer<\/a>\u00a0:\n<ul>\n<li><i>Requiem, messe de fun\u00e9railles des ducs de Lorraine<\/i>\u00a0;<\/li>\n<li><i>Missa pro defunctis<\/i>\u00a0\u00e0 quatre voix (1656).<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><a title=\"Pierre Bouteiller\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_Bouteiller\">Pierre Bouteiller<\/a>\u00a0:\u00a0<i>Requiem<\/i>\u00a0compos\u00e9 vers 1660.<\/li>\n<li><a title=\"Marc-Antoine Charpentier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marc-Antoine_Charpentier\">Marc-Antoine Charpentier<\/a>\u00a0:\n<ul>\n<li>Motet pour les tr\u00e9pass\u00e9s \/ Plainte des \u00e2mes du purgatoire pour solistes, double ch\u0153ur, fl\u00fbtes, cordes, et basse continue H.311, vers 1670\u00a0;<\/li>\n<li>Messe pour les tr\u00e9pass\u00e9s \u00e0 8 H.2 vers 1670\u00a0;<\/li>\n<li>Prose des morts Dies irae H.12 vers 1670\u00a0;<\/li>\n<li>Messe des morts \u00e0 4 voix H.7 vers 1690;<\/li>\n<li>Messe des morts \u00e0 4 voix et symphonie H.10 (vers 1690).<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><a title=\"Louis Chein\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Chein\">Louis Chein<\/a>\u00a0:\u00a0<i>Requiem<\/i>\u00a0pour quatre voix, publi\u00e9 en 1690.<\/li>\n<li><a title=\"Pierre Tabart\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_Tabart\">Pierre Tabart<\/a>\u00a0:\u00a0<i>Requiem<\/i>, chant\u00e9 pour les fun\u00e9railles de Bossuet \u00e0 Meaux en 1704<sup id=\"cite_ref-36\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-36\">36<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li><a title=\"Jean Gilles (compositeur)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Gilles_(compositeur)\">Jean Gilles<\/a>\u00a0:\u00a0<i>Requiem<\/i>\u00a0compos\u00e9 vers 1705, qui porte aussi le nom de\u00a0<i>Messe des Morts<\/i>.<\/li>\n<li><a title=\"Louis Homet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Homet\">Louis Homet<\/a>\u00a0:\u00a0<i>Requiem<\/i>\u00a0compos\u00e9 vers 1722.<\/li>\n<li><a title=\"Andr\u00e9 Campra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_Campra\">Andr\u00e9 Campra<\/a>\u00a0:\u00a0<i>Requiem<\/i>\u00a0compos\u00e9 apr\u00e8s 1723, qui porte aussi le nom de Messe des Morts.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"La_musique_de_chambre_vocale\">La musique de chambre vocale<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"L'air_de_cour\"><span id=\"L.27air_de_cour\"><\/span>L&rsquo;air de cour<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Air de cour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Air_de_cour\">Air de cour<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">L&rsquo;air de cour est apparu dans les derni\u00e8res ann\u00e9es du\u00a0<a title=\"XVIe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XVIe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, dans la continuation de la chanson fran\u00e7aise de la Renaissance. C&rsquo;est un art plus raffin\u00e9 dans l&rsquo;inspiration et les sujets trait\u00e9s qui s&rsquo;est d\u00e9velopp\u00e9 sous l&rsquo;influence des humanistes de la fin du\u00a0<a title=\"XVIe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XVIe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVI<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>. De la chanson, il garde la simplicit\u00e9 de la carrure et de la m\u00e9lodie. Il continue souvent \u00e0 \u00eatre \u00e9crit \u00e0 quatre ou cinq voix.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La vogue du\u00a0<a title=\"Luth\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luth\">luth<\/a>\u00a0a profond\u00e9ment modifi\u00e9 la nature du chant fran\u00e7ais, en m\u00eame temps qu&rsquo;elle l&rsquo;a fait pour le chant italien. De plus en plus, l&rsquo;\u00e9criture polyphonique \u00e0 quatre ou cinq voix est remplac\u00e9e par une seule ligne m\u00e9lodique accompagn\u00e9e par le luth, puis par le\u00a0<a title=\"Clavecin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Clavecin\">clavecin<\/a>. Cette transformation se fait diff\u00e9remment en France et en Italie. Alors que l&rsquo;Italie d\u00e9couvre le style\u00a0<i>recitativo<\/i>, r\u00e9citation chant\u00e9e li\u00e9e au texte po\u00e9tique, la France reste fid\u00e8le au style de la chanson avec sa carrure et sa m\u00e9lodie ind\u00e9pendante de l&rsquo;accent des mots.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Parmi les compositeurs d&rsquo;airs de cour, on trouve\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Besard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Besard\">Jean-Baptiste Besard<\/a>, qui fait para\u00eetre un recueil de transcriptions pour chant et luth en 1603\u00a0;\u00a0<a title=\"Giulio Caccini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giulio_Caccini\">Giulio Caccini<\/a>, compositeur et chanteur florentin qui a s\u00e9journ\u00e9 \u00e0 la cour de France en 1604 et a fait d\u00e9couvrir la r\u00e9citation chant\u00e9e et l&rsquo;art de l&rsquo;ornementation vocale\u00a0;\u00a0<a title=\"\u00c9tienne Moulini\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tienne_Moulini%C3%A9\">\u00c9tienne Moulini\u00e9<\/a>\u00a0qui introduit les doubles ornement\u00e9s en 1629\u00a0;\u00a0<a title=\"Pierre de Nyert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_de_Nyert\">Pierre de Nyert<\/a>\u00a0qui, de retour d&rsquo;Italie, op\u00e8re la v\u00e9ritable synth\u00e8se du chant fran\u00e7ais et de la mani\u00e8re italienne\u00a0; puis\u00a0<a title=\"Bertrand de Bacilly\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bertrand_de_Bacilly\">Bertrand de Bacilly<\/a>,\u00a0<a title=\"Jean de Cambefort\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_de_Cambefort\">Jean de Cambefort<\/a>,\u00a0<a title=\"S\u00e9bastien Le Camus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9bastien_Le_Camus\">S\u00e9bastien Le Camus<\/a>,\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Bo\u00ebsset\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Bo%C3%ABsset\">Jean-Baptiste Bo\u00ebsset<\/a>,\u00a0<a title=\"Robert Cambert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robert_Cambert\">Robert Cambert<\/a>, et surtout\u00a0<a title=\"Michel Lambert (compositeur)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Lambert_(compositeur)\">Michel Lambert<\/a>, qui portent l&rsquo;air de cour \u00e0 sa perfection.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Au milieu du\u00a0<a title=\"XVIIe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XVIIe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, l&rsquo;art du chant \u00e0 la fran\u00e7aise est parvenu \u00e0 un tr\u00e8s grand raffinement.\u00a0<a title=\"Bertrand de Bacilly\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bertrand_de_Bacilly\">Bertrand de Bacilly<\/a>\u00a0a laiss\u00e9 dans ses\u00a0<i>Remarques curieuses sur l&rsquo;art de bien chanter<\/i>\u00a0le code de cet art subtil, pr\u00e9cieux, et virtuose.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"La_cantate_fran\u00e7aise\"><span id=\"La_cantate_fran.C3.A7aise\"><\/span>La cantate fran\u00e7aise<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article connexe\u00a0:\u00a0<a title=\"Cantate\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cantate#%C3%89poque_baroque\">Cantate#\u00c9poque baroque<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Durant les premi\u00e8res ann\u00e9es du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, on assiste en France \u00e0 la floraison br\u00e8ve, mais profuse, de la cantate profane.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La cantate appara\u00eet en France au tournant de\u00a0<a title=\"1700\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1700\">1700<\/a>\u00a0sous le nom de la \u00ab\u00a0cantate fran\u00e7oise\u00a0\u00bb. Elle est g\u00e9n\u00e9ralement de sujet profane, \u00e0 effectifs l\u00e9gers (une \u00e0 trois voix, avec ou sans instruments \u2014 de un \u00e0 trois \u2014 et la\u00a0<a title=\"Basse continue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Basse_continue\">basse continue<\/a>). Les ma\u00eetres principaux en sont\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Morin (compositeur)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Morin_(compositeur)\">Jean-Baptiste Morin<\/a>\u00a0(le cr\u00e9ateur),\u00a0<a title=\"Marc-Antoine Charpentier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marc-Antoine_Charpentier\">Marc-Antoine Charpentier<\/a>,\u00a0<a title=\"Nicolas Bernier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_Bernier\">Nicolas Bernier<\/a>,\u00a0<a title=\"\u00c9lisabeth Jacquet de La Guerre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89lisabeth_Jacquet_de_La_Guerre\">Elisabeth Jacquet de La Guerre<\/a>,\u00a0<a title=\"Michel Pignolet de Mont\u00e9clair\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Pignolet_de_Mont%C3%A9clair\">Michel Pignolet de Mont\u00e9clair<\/a>,\u00a0<a title=\"Jean-Philippe Rameau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Philippe_Rameau\">Jean-Philippe Rameau<\/a>\u00a0et surtout\u00a0<a title=\"Louis-Nicolas Cl\u00e9rambault\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis-Nicolas_Cl%C3%A9rambault\">Louis-Nicolas Cl\u00e9rambault<\/a><sup id=\"cite_ref-37\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-37\">37<\/a><\/sup>.\u00a0<a title=\"S\u00e9bastien de Brossard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9bastien_de_Brossard\">S\u00e9bastien de Brossard<\/a>\u00a0est \u00e9galement un compositeur de cantates fran\u00e7aises.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La cantatille est une petite cantate sur le mode l\u00e9ger, mondaine et \u00e9l\u00e9gante, \u00e0 voix seule et clavecin.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"La_musique_instrumentale\">La musique instrumentale<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"La_suite_et_la_sonate\">La suite et la sonate<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Suite de danses\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Suite_de_danses\">Suite de danses<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">La suite de danses, ou suite, est l&rsquo;une des principales formes instrumentales qui apparurent au cours de la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"P\u00e9riode baroque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/P%C3%A9riode_baroque\">p\u00e9riode baroque<\/a>. On avait coutume dans les bals de faire alterner des\u00a0<a title=\"Danse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Danse\">danses<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Tempo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tempo\">tempo<\/a>\u00a0diff\u00e9rent. La suite se composait d&rsquo;une s\u00e9rie de danses respectant cette alternance et compos\u00e9es, en g\u00e9n\u00e9ral, dans le m\u00eame ton. Elles se pr\u00e9sentaient sous forme binaire, c&rsquo;est-\u00e0-dire en deux parties. La premi\u00e8re \u00e9tait \u00e9crite dans un ton relatif, et la seconde dans le ton de r\u00e9f\u00e9rence. Chaque partie \u00e9tait reprise.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Une structure type de la suite fut progressivement mise en place\u00a0:\u00a0<a title=\"Allemande (danse)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Allemande_(danse)\">allemande<\/a>,\u00a0<a title=\"Courante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Courante\">courante<\/a>,\u00a0<a title=\"Sarabande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sarabande\">sarabande<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Gigue (danse)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gigue_(danse)\">gigue<\/a>. Toutefois, le nombre et le genre de danses variaient \u00e9norm\u00e9ment d&rsquo;une suite \u00e0 l&rsquo;autre.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les compositeurs fran\u00e7ais ont compos\u00e9 des suites pour le\u00a0<a title=\"Clavecin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Clavecin\">clavecin<\/a>\u00a0(<a title=\"Jacques Champion de Chambonni\u00e8res\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Champion_de_Chambonni%C3%A8res\">Jacques Champion de Chambonni\u00e8res<\/a>,\u00a0<a title=\"Louis Couperin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Couperin\">Louis<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois Couperin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Couperin\">Fran\u00e7ois Couperin<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Jean-Philippe Rameau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Philippe_Rameau\">Jean-Philippe Rameau<\/a>), pour le\u00a0<a title=\"Luth\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luth\">luth<\/a>\u00a0(<a title=\"Denis Gaultier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Denis_Gaultier\">Denis Gaultier<\/a>), pour la\u00a0<a title=\"Viole de gambe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Viole_de_gambe\">viole<\/a>\u00a0(<a title=\"Marin Marais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marin_Marais\">Marin Marais<\/a>).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La\u00a0<a title=\"Suite pour orgue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Suite_pour_orgue\">suite pour orgue<\/a>\u00a0n&rsquo;a jamais \u00e9t\u00e9 \u00ab\u00a0normalis\u00e9e\u00a0\u00bb, et pouvait comprendre plus d&rsquo;une dizaine de pi\u00e8ces. Les compositeurs \u00e9taient\u00a0<a title=\"Nicolas Leb\u00e8gue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_Leb%C3%A8gue\">Nicolas Leb\u00e8gue<\/a>,\u00a0<a title=\"Guillaume-Gabriel Nivers\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume-Gabriel_Nivers\">Guillaume-Gabriel Nivers<\/a>,\u00a0<a title=\"Lambert Chaumont\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lambert_Chaumont\">Lambert Chaumont<\/a>,\u00a0<a title=\"Gilles Jullien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gilles_Jullien\">Gilles Jullien<\/a>,\u00a0<a title=\"Jacques Boyvin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Boyvin\">Jacques Boyvin<\/a>,\u00a0<a title=\"Louis-Nicolas Cl\u00e9rambault\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis-Nicolas_Cl%C3%A9rambault\">Louis-Nicolas Cl\u00e9rambault<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Jean-Fran\u00e7ois Dandrieu\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Fran%C3%A7ois_Dandrieu\">Jean-Fran\u00e7ois Dandrieu<\/a>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Le_clavecin\">Le clavecin<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"\u00c9cole fran\u00e7aise de clavecin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_fran%C3%A7aise_de_clavecin\">\u00c9cole fran\u00e7aise de clavecin<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-halign-left\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Clavecin_fran%C3%A7ais.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f3\/Clavecin_fran%C3%A7ais.jpg\/250px-Clavecin_fran%C3%A7ais.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f3\/Clavecin_fran%C3%A7ais.jpg\/375px-Clavecin_fran%C3%A7ais.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f3\/Clavecin_fran%C3%A7ais.jpg\/500px-Clavecin_fran%C3%A7ais.jpg 2x\" width=\"250\" height=\"188\" data-file-width=\"2048\" data-file-height=\"1536\" \/><\/a><figcaption>Clavecin fran\u00e7ais.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le vaste r\u00e9pertoire de\u00a0<a title=\"Clavecin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Clavecin\">clavecin<\/a>\u00a0du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle (plus de sept cents \u0153uvres) se compose en bonne partie de danses binaires, avec \u00e9galement des pr\u00e9ludes, des\u00a0<a title=\"Chaconne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chaconne\">chaconnes<\/a>\u00a0ou\u00a0<a title=\"Passacaille\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Passacaille\">passacailles<\/a>, des pi\u00e8ces descriptives d&rsquo;occasion et des transcriptions pour le clavier des airs d&rsquo;op\u00e9ra (de Lully principalement). Ce si\u00e8cle est domin\u00e9 par sept compositeurs qui cr\u00e9\u00e8rent la majeure partie du r\u00e9pertoire pour le clavecin de cette \u00e9poque\u00a0:\u00a0<a title=\"Jacques Champion de Chambonni\u00e8res\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Champion_de_Chambonni%C3%A8res\">Jacques Champion de Chambonni\u00e8res<\/a>\u00a0(1602-1672) que l&rsquo;on peut consid\u00e9rer comme le fondateur de l&rsquo;<a title=\"\u00c9cole fran\u00e7aise de clavecin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_fran%C3%A7aise_de_clavecin\">\u00e9cole fran\u00e7aise de clavecin<\/a>,\u00a0<a title=\"Louis Couperin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Couperin\">Louis Couperin<\/a>\u00a0(1626-1661),\u00a0<a title=\"Jean-Henri d'Anglebert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Henri_d%27Anglebert\">Jean-Henri d&rsquo;Anglebert<\/a>\u00a0(v. 1628-1691),\u00a0<a title=\"Jean-Nicolas Geoffroy\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Nicolas_Geoffroy\">Jean-Nicolas Geoffroy<\/a>\u00a0(mort en 1694),\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Jean-Nicolas-Antoine Leb\u00e8gue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Nicolas-Antoine_Leb%C3%A8gue\">Jean-Nicolas-Antoine Leb\u00e8gue<\/a>\u00a0(1631-1702),\u00a0<a title=\"Louis Marchand (musicien)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Marchand_(musicien)\">Louis Marchand<\/a>\u00a0(1669-1732), et\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"\u00c9lisabeth-Claude Jacquet de La Guerre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89lisabeth-Claude_Jacquet_de_La_Guerre\">\u00c9lisabeth-Claude Jacquet de La Guerre<\/a>\u00a0(1665-1729)<sup id=\"cite_ref-38\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-38\">38<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La somme de musique de clavecin \u00e9crite en France au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle est tr\u00e8s importante. Dans leur catalogue de la musique de clavecin du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, Gustafson et Fuller ont r\u00e9pertori\u00e9 plus de 180 titres de musique pour instrument solo (avec ou sans \u00ab\u00a0accompagnement de violon\u00a0\u00bb de compositeurs individuels pour la p\u00e9riode 1699-1780). Ce mouvement atteignit son sommet vers le d\u00e9but du si\u00e8cle, avec les quatre livres de\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois Couperin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Couperin\">Fran\u00e7ois Couperin<\/a>\u00a0et ceux de Rameau. D\u00e8s sa premi\u00e8re d\u00e9cennie, le\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle connut une v\u00e9ritable floraison\u00a0: avant 1710, dix recueils de pi\u00e8ces de clavecin avaient d\u00e9j\u00e0 \u00e9t\u00e9 publi\u00e9s. Parmi les auteurs de ces recueils figurent\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Fran\u00e7ois Dieupart\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Dieupart\">Fran\u00e7ois Dieupart<\/a>\u00a0(deux livres en 1702),\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Nicolas Cl\u00e9rambault\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_Cl%C3%A9rambault\">Nicolas Cl\u00e9rambault<\/a>\u00a0(1703),\u00a0<a title=\"Jean-Fran\u00e7ois Dandrieu\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Fran%C3%A7ois_Dandrieu\">Jean-Fran\u00e7ois Dandrieu<\/a>\u00a0(trois livres vers 1704),\u00a0<a title=\"Gaspard Le Roux\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gaspard_Le_Roux\">Gaspard Le Roux<\/a>\u00a0(1705),\u00a0<a title=\"Jean-Philippe Rameau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Philippe_Rameau\">Jean-Philippe Rameau<\/a>\u00a0(1706) et\u00a0<a title=\"\u00c9lisabeth Jacquet de La Guerre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89lisabeth_Jacquet_de_La_Guerre\">\u00c9lisabeth Jacquet de La Guerre<\/a>\u00a0(second livre, 1707)<sup id=\"cite_ref-39\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-39\">39<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Parmi les auteurs un peu plus tardifs, citons\u00a0<a title=\"Pancrace Royer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pancrace_Royer\">Pancrace Royer<\/a>\u00a0(1703-1755) et\u00a0<a title=\"Jacques Duphly\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Duphly\">Jacques Duphly<\/a>\u00a0(1715-1789).<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"L'orgue\"><span id=\"L.27orgue\"><\/span>L&rsquo;orgue<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"\u00c9cole fran\u00e7aise d'orgue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_fran%C3%A7aise_d%27orgue#L'%C3%A9poque_baroque_:_compositeurs_et_%C5%93uvres\">\u00c9cole fran\u00e7aise d&rsquo;orgue#L&rsquo;\u00e9poque baroque\u00a0: compositeurs et \u0153uvres<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Orgue_de_la_cath%C3%A9drale_St_Th%C3%A9odorit_%C3%A0_Uz%C3%A8s,02vue_moyenne.JPG?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0b\/Orgue_de_la_cath%C3%A9drale_St_Th%C3%A9odorit_%C3%A0_Uz%C3%A8s%2C02vue_moyenne.JPG\/220px-Orgue_de_la_cath%C3%A9drale_St_Th%C3%A9odorit_%C3%A0_Uz%C3%A8s%2C02vue_moyenne.JPG\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0b\/Orgue_de_la_cath%C3%A9drale_St_Th%C3%A9odorit_%C3%A0_Uz%C3%A8s%2C02vue_moyenne.JPG\/330px-Orgue_de_la_cath%C3%A9drale_St_Th%C3%A9odorit_%C3%A0_Uz%C3%A8s%2C02vue_moyenne.JPG 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0b\/Orgue_de_la_cath%C3%A9drale_St_Th%C3%A9odorit_%C3%A0_Uz%C3%A8s%2C02vue_moyenne.JPG\/440px-Orgue_de_la_cath%C3%A9drale_St_Th%C3%A9odorit_%C3%A0_Uz%C3%A8s%2C02vue_moyenne.JPG 2x\" width=\"220\" height=\"175\" data-file-width=\"2570\" data-file-height=\"2048\" \/><\/a><figcaption>Buffet de l&rsquo;<a title=\"Orgue Daublaine &amp; Callinet - Alfred Kern de la cath\u00e9drale Saint-Th\u00e9odorit d'Uz\u00e8s\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Orgue_Daublaine_%26_Callinet_-_Alfred_Kern_de_la_cath%C3%A9drale_Saint-Th%C3%A9odorit_d%27Uz%C3%A8s\">orgue Daublaine &amp; Callinet &#8211; Alfred Kern<\/a>\u00a0de la\u00a0<a title=\"Cath\u00e9drale Saint-Th\u00e9odorit d'Uz\u00e8s\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cath%C3%A9drale_Saint-Th%C3%A9odorit_d%27Uz%C3%A8s\">cath\u00e9drale Saint-Th\u00e9odorit d&rsquo;Uz\u00e8s<\/a>\u00a0(1685)<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">La p\u00e9riode baroque correspond \u00e0 l&rsquo;apog\u00e9e de l&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"\u00c9cole fran\u00e7aise d\u2019orgue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_fran%C3%A7aise_d%E2%80%99orgue\">\u00e9cole fran\u00e7aise d\u2019orgue<\/a>, fond\u00e9e par\u00a0<a title=\"Jehan Titelouze\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jehan_Titelouze\">Jehan Titelouze<\/a>\u00a0(1563-1633). Les compositeurs fran\u00e7ais pour cet instrument sont alors tr\u00e8s nombreux. Si aucun n&rsquo;a laiss\u00e9 une \u0153uvre\u00a0<i>\u00e9crite<\/i>\u00a0comparable \u00e0 celles de Buxtehude ou de\u00a0<a title=\"Jean-S\u00e9bastien Bach\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-S%C3%A9bastien_Bach\">Bach<\/a>\u00a0en Allemagne \u00e0 la m\u00eame \u00e9poque, m\u00eame sans tenir compte des nombreuses \u0153uvres perdues, leur production collective forme un corpus consid\u00e9rable et de qualit\u00e9. Ils sont en g\u00e9n\u00e9ral, sauf rare exception, \u00e9galement clavecinistes<sup id=\"cite_ref-40\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-40\">40<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les principaux compositeurs de musique d&rsquo;orgue sont\u00a0<a title=\"Henry Du Mont\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Du_Mont\">Henry Du Mont<\/a>\u00a0(1610-1684) qui fut organiste de l&rsquo;<a title=\"\u00c9glise Saint-Paul-Saint-Louis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89glise_Saint-Paul-Saint-Louis\">\u00e9glise Saint-Paul<\/a>\u00a0\u00e0 Paris (pr\u00e9ludes et allemandes),\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois Roberday\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Roberday\">Fran\u00e7ois Roberday<\/a>\u00a0le fils (1624-1680\u00a0; 12 fugues et caprices, 1660)\u00a0;\u00a0<a title=\"\u00c9tienne Richard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tienne_Richard\">\u00c9tienne Richard<\/a>\u00a0(v. 1620-1669)\u00a0;\u00a0<a title=\"Louis Couperin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Couperin\">Louis Couperin<\/a>\u00a0(1626-1661), organiste de l&rsquo;<a title=\"\u00c9glise Saint-Gervais-Saint-Protais de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89glise_Saint-Gervais-Saint-Protais_de_Paris\">\u00e9glise Saint-Gervais<\/a>\u00a0\u00e0 Paris,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Nicolas-Antoine Leb\u00e8gue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas-Antoine_Leb%C3%A8gue\">Nicolas-Antoine Leb\u00e8gue<\/a>\u00a0(1631-1702), titulaire de l&rsquo;\u00e9glise Saint-Merri de Paris (trois\u00a0<i>Livres d&rsquo;orgue<\/i>\u00a0en 1676, 1678, 1685)\u00a0;\u00a0<a title=\"Guillaume-Gabriel Nivers\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume-Gabriel_Nivers\">Guillaume-Gabriel Nivers<\/a>\u00a0(1632-1714), titulaire de Saint-Sulpice et l&rsquo;un des quatre organistes de la\u00a0<a title=\"Chapelle royale (Ancien R\u00e9gime)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chapelle_royale_(Ancien_R%C3%A9gime)\">Chapelle royale<\/a>\u00a0(trois\u00a0<i>Livres d&rsquo;orgue<\/i>)\u00a0;\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois Couperin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Couperin\">Fran\u00e7ois Couperin<\/a>\u00a0(1668-1733), organiste de l&rsquo;<a title=\"\u00c9glise Saint-Gervais-Saint-Protais de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89glise_Saint-Gervais-Saint-Protais_de_Paris\">\u00e9glise Saint-Gervais<\/a>\u00a0;\u00a0<a title=\"Louis Marchand (musicien)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Marchand_(musicien)\">Louis Marchand<\/a>\u00a0(1669-1732) en fonction \u00e0 la Chapelle Royale, et titulaire de trois \u00e9glises parisiennes (cinq\u00a0<i>Livres d&rsquo;orgue<\/i>)\u00a0;\u00a0<a title=\"Nicolas de Grigny\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_de_Grigny\">Nicolas de Grigny<\/a>\u00a0(1672-1703), organiste \u00e0 la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Cath\u00e9drale de Reims\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cath%C3%A9drale_de_Reims\">cath\u00e9drale de Reims<\/a>\u00a0(Premier Livre d&rsquo;orgue, 1699)\u00a0;\u00a0<a title=\"Gaspard Corrette\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gaspard_Corrette\">Gaspard Corrette<\/a>\u00a0;\u00a0<a title=\"Jean-Fran\u00e7ois Dandrieu\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Fran%C3%A7ois_Dandrieu\">Jean-Fran\u00e7ois Dandrieu<\/a>\u00a0(1682-1738) et\u00a0<a title=\"Louis-Nicolas Cl\u00e9rambault\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis-Nicolas_Cl%C3%A9rambault\">Louis-Nicolas Cl\u00e9rambault<\/a>\u00a0(1676-1749)<sup id=\"cite_ref-41\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-41\">41<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0et\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cles correspondent aussi au moment o\u00f9 la \u00ab\u00a0facture classique fran\u00e7aise\u00a0\u00bb atteint sa perfection avec des facteurs de g\u00e9nie\u00a0: les\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Clicquot (orgue)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Clicquot_(orgue)\">Clicquot<\/a>, les\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Lefebvre (orgue)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lefebvre_(orgue)\">Lefebvre<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Dom Bedos de Celles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dom_Bedos_de_Celles\">Dom Bedos de Celles<\/a>, etc.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Le_luth_et_la_guitare\">Le luth et la guitare<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"\u00c9cole fran\u00e7aise de luth\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_fran%C3%A7aise_de_luth\">\u00c9cole fran\u00e7aise de luth<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-right\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Charles_Mouton_-_Fran%C3%A7ois_de_Troy.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d9\/Charles_Mouton_-_Fran%C3%A7ois_de_Troy.jpg\/220px-Charles_Mouton_-_Fran%C3%A7ois_de_Troy.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d9\/Charles_Mouton_-_Fran%C3%A7ois_de_Troy.jpg\/330px-Charles_Mouton_-_Fran%C3%A7ois_de_Troy.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d9\/Charles_Mouton_-_Fran%C3%A7ois_de_Troy.jpg\/440px-Charles_Mouton_-_Fran%C3%A7ois_de_Troy.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"289\" data-file-width=\"550\" data-file-height=\"722\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Charles Mouton\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles_Mouton\">Charles Mouton<\/a>\u00a0jouant du\u00a0<a title=\"Luth\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luth\">luth<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, le luth est par excellence l&rsquo;instrument noble et raffin\u00e9. L&rsquo;<a title=\"\u00c9cole fran\u00e7aise de luth\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_fran%C3%A7aise_de_luth\">\u00e9cole fran\u00e7aise de luth<\/a>\u00a0connut son apog\u00e9e sous le r\u00e8gne de\u00a0<a title=\"Louis XIII\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_XIII\">Louis XIII<\/a>, et \u00e9clipsa \u00e0 cette \u00e9poque celles des autres nations, notamment l&rsquo;Italie et l&rsquo;Angleterre. Elle s&rsquo;illustre par plusieurs artistes de grand renom\u00a0:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Antoine Francisque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antoine_Francisque\">Antoine Francisque<\/a>\u00a0publia le premier recueil de musique de luth du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle,\u00a0<i>Le Tr\u00e9sor d&rsquo;Orph\u00e9e<\/i>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Jean-Baptiste Besard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Besard\">Jean-Baptiste Besard<\/a>\u00a0a publi\u00e9 en 1603 le\u00a0<i>Thesaurus harmonicus<\/i>, d&rsquo;une vaste port\u00e9e internationale, avec 403 compositions regroup\u00e9es par genres en dix volumes, dues \u00e0 21 compositeurs diff\u00e9rents.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Nicolas Vallet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_Vallet\">Nicolas Vallet<\/a>, \u00e9migr\u00e9 \u00e0 Amsterdam, a publi\u00e9 un\u00a0<i>Secret des Muses<\/i>, avec un total de 109 morceaux pour un luth, et sept morceaux pour quatre luths.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Robert II Ballard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robert_II_Ballard\">Robert II Ballard<\/a>\u00a0a publi\u00e9 deux recueils de pi\u00e8ces sous son nom.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Ennemond Gaultier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ennemond_Gaultier\">Ennemond Gaultier<\/a>\u00a0fut le premier luthiste \u00e0 illustrer le nom de Gaultier. Il n&rsquo;a pas publi\u00e9 de son vivant, mais on a conserv\u00e9 de nombreuses pi\u00e8ces de lui\u00a0;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La dynastie des Gallot, avec\u00a0<a title=\"Jacques Gallot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Gallot\">Jacques Gallot<\/a>\u00a0(mort vers 1690), dit \u00ab\u00a0Le Vieux Gallot de Paris\u00a0\u00bb qui en est le membre le plus important. Il a compos\u00e9 106 pi\u00e8ces pour luth, dont les plus importantes se trouvent dans les\u00a0<i>Pi\u00e8ces de luth compos\u00e9es sur diff\u00e9rens modes<\/i>\u00a0(v. 1670).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Charles Mouton\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles_Mouton\">Charles Mouton<\/a>\u00a0a publi\u00e9 quatre livres de pi\u00e8ces pour luth, dont deux seulement nous sont parvenus. Ils portent tous deux le titre\u00a0<i>Pi\u00e8ces de luth compos\u00e9es sur diff\u00e9rens modes<\/i>\u00a0et furent publi\u00e9s \u00e0 Paris en 1698<sup id=\"cite_ref-42\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-42\">42<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"La_viole_de_gambe\">La viole de gambe<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone\"><span class=\"mw-valign-text-top noviewer\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Fairytale_warning.png?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/17px-Fairytale_warning.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/26px-Fairytale_warning.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/34px-Fairytale_warning.png 2x\" alt=\"\" width=\"17\" height=\"17\" data-file-width=\"64\" data-file-height=\"64\" \/><\/a><\/span><\/div>\n<div class=\"bandeau-cell\">Cette section est vide, insuffisamment d\u00e9taill\u00e9e ou incompl\u00e8te.\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:EditPage\/Musique baroque fran\u00e7aise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:EditPage\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise\">Votre aide<\/a>\u00a0est la bienvenue\u00a0!\u00a0<a title=\"Aide:Comment modifier une page\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:Comment_modifier_une_page\">Comment faire\u00a0?<\/a><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Le_violon\">Le violon<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Articles d\u00e9taill\u00e9s\u00a0:\u00a0<a title=\"\u00c9cole fran\u00e7aise de violon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_fran%C3%A7aise_de_violon\">\u00c9cole fran\u00e7aise de violon<\/a>,\u00a0<a title=\"Jean-Marie Leclair\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Marie_Leclair\">Jean-Marie Leclair<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Senaill\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Senaill%C3%A9\">Jean-Baptiste Senaill\u00e9<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone\"><span class=\"mw-valign-text-top noviewer\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Fairytale_warning.png?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/17px-Fairytale_warning.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/26px-Fairytale_warning.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/34px-Fairytale_warning.png 2x\" alt=\"\" width=\"17\" height=\"17\" data-file-width=\"64\" data-file-height=\"64\" \/><\/a><\/span><\/div>\n<div class=\"bandeau-cell\">Cette section est vide, insuffisamment d\u00e9taill\u00e9e ou incompl\u00e8te.\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:EditPage\/Musique baroque fran\u00e7aise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:EditPage\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise\">Votre aide<\/a>\u00a0est la bienvenue\u00a0!\u00a0<a title=\"Aide:Comment modifier une page\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:Comment_modifier_une_page\">Comment faire\u00a0?<\/a><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Autres_instruments\">Autres instruments<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone\"><span class=\"mw-valign-text-top noviewer\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Fairytale_warning.png?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/17px-Fairytale_warning.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/26px-Fairytale_warning.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/87\/Fairytale_warning.png\/34px-Fairytale_warning.png 2x\" alt=\"\" width=\"17\" height=\"17\" data-file-width=\"64\" data-file-height=\"64\" \/><\/a><\/span><\/div>\n<div class=\"bandeau-cell\">Cette section est vide, insuffisamment d\u00e9taill\u00e9e ou incompl\u00e8te.\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:EditPage\/Musique baroque fran\u00e7aise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:EditPage\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise\">Votre aide<\/a>\u00a0est la bienvenue\u00a0!\u00a0<a title=\"Aide:Comment modifier une page\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:Comment_modifier_une_page\">Comment faire\u00a0?<\/a><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Articles connexes\u00a0:\u00a0<a title=\"Famille Hotteterre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Famille_Hotteterre\">Famille Hotteterre<\/a>,\u00a0<a title=\"Mus\u00e9e des Instruments \u00e0 vent\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_des_Instruments_%C3%A0_vent\">Mus\u00e9e des Instruments \u00e0 vent<\/a>\u00a0et [[:<a title=\"Flageolet (musique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Flageolet_(musique)#Le_flageolet_fran%C3%A7ais\">Flageolet fran\u00e7ais<\/a>]].<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Jacques-Martin Hotteterre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques-Martin_Hotteterre\">Jacques-Martin Hotteterre<\/a>\u00a0(1673-1763) est l&rsquo;h\u00e9ritier d&rsquo;une famille de facteurs d&rsquo;instruments \u00e0 vent originaire de\u00a0<a title=\"La Couture-Boussey\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Couture-Boussey\">La Couture<\/a>\u00a0et musiciens \u00e0 la cour du roi; il \u00e9tait hautbois de la\u00a0<a title=\"Grande \u00c9curie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grande_%C3%89curie\">Grande \u00c9curie<\/a>, puis cumule la charge de fl\u00fbte de la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Maison du Roi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maison_du_Roi#La_Musique_de_la_Chambre\">chambre du Roy<\/a>. La\u00a0<a title=\"Famille Hotteterre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Famille_Hotteterre\">famille Hotteterre<\/a>\u00a0am\u00e9liore notablement la\u00a0<a title=\"Fl\u00fbte traversi\u00e8re baroque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fl%C3%BBte_traversi%C3%A8re_baroque\">fl\u00fbte traversi\u00e8re baroque<\/a>\u00a0vers 1670, la\u00a0<a title=\"Musette (instrument)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musette_(instrument)\">musette<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Cornemuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cornemuse\">bourdon<\/a>. On attribue \u00e9galement l&rsquo;invention du\u00a0<a title=\"Hautbois\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hautbois\">hautbois<\/a>\u00a0en trois parties \u00e0 son grand-p\u00e8re\u00a0<a title=\"Jean Hotteterre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Hotteterre\">Jean Hotteterre<\/a>\u00a0(1610-1691) qui a obtenu le poste de \u00ab\u00a0dessus de hautbois et\u00a0<a title=\"Musette du Poitou\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musette_du_Poitou\">musette du Poictou<\/a>\u00a0\u00bb du roi \u00e0\u00a0<a title=\"Versailles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Versailles\">Versailles<\/a>, en succession de\u00a0<a class=\"new\" title=\"Pierre Varin (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pierre_Varin&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Pierre Varin<\/a>, le 4 janvier 1651.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Compositeurs\">Compositeurs<\/h2>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pour une liste plus compl\u00e8te des compositeurs fran\u00e7ais de la p\u00e9riode baroque, voir\u00a0:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"Liste de compositeurs de la p\u00e9riode baroque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Liste_de_compositeurs_de_la_p%C3%A9riode_baroque#Compositeurs_fran%C3%A7ais\">Liste de compositeurs de la p\u00e9riode baroque#Compositeurs fran\u00e7ais<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Cat\u00e9gorie:Compositeur fran\u00e7ais de la p\u00e9riode baroque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cat%C3%A9gorie:Compositeur_fran%C3%A7ais_de_la_p%C3%A9riode_baroque\">Cat\u00e9gorie:Compositeur fran\u00e7ais de la p\u00e9riode baroque<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-left\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Compositeurs_baroques_fran%C3%A7aises_frise_chrono.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b0\/Compositeurs_baroques_fran%C3%A7aises_frise_chrono.jpg\/220px-Compositeurs_baroques_fran%C3%A7aises_frise_chrono.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b0\/Compositeurs_baroques_fran%C3%A7aises_frise_chrono.jpg\/330px-Compositeurs_baroques_fran%C3%A7aises_frise_chrono.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b0\/Compositeurs_baroques_fran%C3%A7aises_frise_chrono.jpg\/440px-Compositeurs_baroques_fran%C3%A7aises_frise_chrono.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"386\" data-file-width=\"3005\" data-file-height=\"5273\" \/><\/a><figcaption>Frise chronologique des compositeurs baroques fran\u00e7ais.<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Jean-Baptiste_Lully_(1632-1687)\"><span id=\"Jean-Baptiste_Lully_.281632-1687.29\"><\/span>Jean-Baptiste Lully (1632-1687)<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Lully\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Lully\">Jean-Baptiste Lully<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Jean-Baptiste_Lully_by_Antoine_Coysevox.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/05\/Jean-Baptiste_Lully_by_Antoine_Coysevox.jpg\/170px-Jean-Baptiste_Lully_by_Antoine_Coysevox.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/05\/Jean-Baptiste_Lully_by_Antoine_Coysevox.jpg\/255px-Jean-Baptiste_Lully_by_Antoine_Coysevox.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/0\/05\/Jean-Baptiste_Lully_by_Antoine_Coysevox.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"241\" data-file-width=\"284\" data-file-height=\"402\" \/><\/a><figcaption>Buste de\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Lully\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Lully\">Lully<\/a>\u00a0par\u00a0<a title=\"Antoine Coysevox\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antoine_Coysevox\">Antoine Coysevox<\/a>, basilique Notre-Dame-des-Victoires \u00e0 Paris.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jean-Baptiste Lully (n\u00e9 Giovanni Battista Lulli) est un\u00a0<a title=\"Compositeur\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Compositeur\">compositeur<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Violoniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Violoniste\">violoniste<\/a>\u00a0d&rsquo;origine italienne naturalis\u00e9 fran\u00e7ais, surintendant de la musique de\u00a0<a title=\"Louis XIV\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_XIV\">Louis XIV<\/a>. Par ses dons de musicien et d&rsquo;organisateur aussi bien que de courtisan, voire d&rsquo;intrigant, Lully domina l&rsquo;ensemble de la vie musicale en France \u00e0 l&rsquo;\u00e9poque du Roi-Soleil.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Il fut l&rsquo;un des principaux promoteurs du d\u00e9veloppement de plusieurs formes de musique qu&rsquo;il organisa ou con\u00e7ut\u00a0: le\u00a0<a title=\"Ballet de cour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ballet_de_cour\">ballet de cour<\/a>, la\u00a0<a title=\"Com\u00e9die-ballet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Com%C3%A9die-ballet\">com\u00e9die-ballet<\/a>, la\u00a0<a title=\"Trag\u00e9die lyrique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trag%C3%A9die_lyrique\">trag\u00e9die lyrique<\/a>, le\u00a0<a title=\"Grand motet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grand_motet\">grand motet<\/a>, l&rsquo;<a title=\"Ouverture \u00e0 la fran\u00e7aise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ouverture_%C3%A0_la_fran%C3%A7aise\">ouverture \u00e0 la fran\u00e7aise<\/a>. Il composa aussi un\u00a0<i>Te Deum<\/i>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Lully a jou\u00e9 un r\u00f4le consid\u00e9rable dans l\u2019histoire de la musique instrumentale. C\u2019est de lui que date l\u2019<a title=\"Orchestre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Orchestre\">orchestre<\/a>\u00a0moderne, avec son \u00e9quilibre bien \u00e9tabli de sonorit\u00e9s ayant pour centre de gravit\u00e9 un quintette d&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Instruments \u00e0 cordes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Instruments_%C3%A0_cordes\">instruments \u00e0 cordes<\/a>\u00a0: dessus de violon, habituellement renforc\u00e9s par les\u00a0<a title=\"Hautbois\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hautbois\">hautbois<\/a>\u00a0et les\u00a0<a title=\"Fl\u00fbte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fl%C3%BBte\">fl\u00fbtes<\/a>\u00a0; hautes-contre de violon\u00a0; tailles de violon\u00a0; quintes de violon\u00a0;\u00a0<a title=\"Basse de violon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Basse_de_violon\">basses de violon<\/a>\u00a0renforc\u00e9s par le\u00a0<a title=\"Clavecin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Clavecin\">clavecin<\/a>, le\u00a0<a title=\"Th\u00e9orbe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9orbe\">th\u00e9orbe<\/a>\u00a0et le\u00a0<a title=\"Basson\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Basson\">basson<\/a>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Marc-Antoine_Charpentier_(1643-1704)\"><span id=\"Marc-Antoine_Charpentier_.281643-1704.29\"><\/span>Marc-Antoine Charpentier (1643-1704)<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Marc-Antoine Charpentier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marc-Antoine_Charpentier\">Marc-Antoine Charpentier<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:MA_Charpentier_II.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/db\/MA_Charpentier_II.jpg\/220px-MA_Charpentier_II.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/db\/MA_Charpentier_II.jpg\/330px-MA_Charpentier_II.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/db\/MA_Charpentier_II.jpg\/440px-MA_Charpentier_II.jpg 2x\" alt=\"Marc-Antoine Charpentier\" width=\"220\" height=\"280\" data-file-width=\"850\" data-file-height=\"1080\" \/><\/a><figcaption>Marc-Antoine Charpentier, portrait pr\u00e9sum\u00e9<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Compositeur de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Musique sacr\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_sacr%C3%A9e\">musique sacr\u00e9e<\/a>\u00a0et th\u00e9\u00e2trale qui fit concurrence \u00e0 celle de Lully. Du fait qu&rsquo;il n&rsquo;occupa jamais de poste \u00e0 la cour, Charpentier et sa musique sont rest\u00e9s longtemps peu connus et appr\u00e9ci\u00e9s. Sa carri\u00e8re fut n\u00e9anmoins remarquable, en partie au service de l&rsquo;<a title=\"\u00c9glise catholique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89glise_catholique\">\u00c9glise<\/a>\u00a0et d&rsquo;institutions apparent\u00e9es en marge de la cour et en partie avec la\u00a0<a title=\"Com\u00e9die-Fran\u00e7aise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Com%C3%A9die-Fran%C3%A7aise\">Com\u00e9die-Fran\u00e7aise<\/a>\u00a0(d\u00e9nomination finalement attribu\u00e9e \u00e0 la troupe de Moli\u00e8re). Il fut un des premiers compositeurs fran\u00e7ais \u00e0 aller \u00e9tudier en Italie, o\u00f9 il assimila les styles polychoral et\u00a0<i>concertato<\/i>\u00a0et se familiarisa avec les genres de la\u00a0<a title=\"Sonate\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sonate\">sonate<\/a>, de la\u00a0<a title=\"Cantate\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cantate\">cantate<\/a>\u00a0et de l&rsquo;<a title=\"Oratorio\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Oratorio\">oratorio<\/a>. En 1698, Charpentier fut nomm\u00e9 ma\u00eetre de musique de la\u00a0<a title=\"Sainte-Chapelle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sainte-Chapelle\">Sainte-Chapelle<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Outre son fameux\u00a0<i><a title=\"Te Deum (Charpentier)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Te_Deum_(Charpentier)\">Te Deum<\/a><\/i>\u00a0H.146<i>,<\/i>\u00a0Charpentier a laiss\u00e9 un gigantesque corpus d&rsquo;\u0153uvres sacr\u00e9es et profanes. Il a abord\u00e9 tous les genres, m\u00eame s&rsquo;il s&rsquo;av\u00e8re \u00eatre principalement un compositeur de musique vocale. Il composa de la musique sacr\u00e9e \u00e0 effectifs variables pour des \u00e9glises, des chapelles priv\u00e9es et des\u00a0<a title=\"Couvent\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Couvent\">couvents<\/a>\u00a0: 12\u00a0<a title=\"Messe (musique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messe_(musique)\">messes<\/a>, 84\u00a0<a title=\"Psaume\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Psaume\">psaumes<\/a>\u00a0et 207\u00a0<a title=\"Motet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Motet\">motets<\/a>\u00a0ont surv\u00e9cu. Les \u0153uvres compos\u00e9es pour la Sainte-Chapelle, comme la messe\u00a0<i>Assumpta est Maria<\/i>\u00a0H.11 (1699\u00a0?) et son motet dramatique\u00a0<i>Judicium Salomonis<\/i>\u00a0H.422 (1702) comptent parmi ses meilleures. Ce qui reste de sa musique de th\u00e9\u00e2tre t\u00e9moigne de la fa\u00e7on dont Charpentier savait traiter un texte, tragique ou comique. Il composa dans ce domaine des pastorales\u00a0; des ouvertures, interm\u00e8des comiques et musiques de sc\u00e8ne pour les com\u00e9dies de\u00a0<a title=\"Moli\u00e8re\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Moli%C3%A8re\">Moli\u00e8re<\/a>\u00a0et de ses successeurs \u00e0 la Com\u00e9die-Fran\u00e7aise\u00a0; et deux uniques chefs-d&rsquo;\u0153uvre dans le genre de la trag\u00e9die biblique,\u00a0<i><a title=\"David et Jonathas\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/David_et_Jonathas\">David et Jonathas<\/a><\/i>\u00a0H.491 (pr\u00e9sent\u00e9 au coll\u00e8ge Louis le Grand le 25 f\u00e9vrier 1688) et dans le genre de la\u00a0<a title=\"Trag\u00e9die lyrique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trag%C3%A9die_lyrique\">trag\u00e9die lyrique<\/a>,\u00a0<i><a title=\"M\u00e9d\u00e9e (Charpentier)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%A9d%C3%A9e_(Charpentier)\">M\u00e9d\u00e9e<\/a><\/i>\u00a0H.490 (pr\u00e9sent\u00e9 \u00e0 Paris par l&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Acad\u00e9mie royale de musique de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acad%C3%A9mie_royale_de_musique_de_Paris\">Acad\u00e9mie royale de musique<\/a>\u00a0en 1693)<sup id=\"cite_ref-43\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-43\">43<\/a><\/sup><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sa musique est contenue pour la plus grande partie dans 28 manuscrits de \u00ab\u00a0Meslanges\u00a0\u00bb conserv\u00e9s \u00e0 la\u00a0<a title=\"Biblioth\u00e8que nationale de France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Biblioth%C3%A8que_nationale_de_France\">Biblioth\u00e8que nationale de France<\/a>. Ce sont des partitions de travail, avec noms de chanteurs et d&rsquo;instrumentistes et indications d&rsquo;ex\u00e9cution dans la marge<sup id=\"cite_ref-44\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-44\">44<\/a><\/sup>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Michel-Richard_de_Lalande_(1657-1726)\"><span id=\"Michel-Richard_de_Lalande_.281657-1726.29\"><\/span>Michel-Richard de Lalande (1657-1726)<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Michel-Richard de Lalande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel-Richard_de_Lalande\">Michel-Richard de Lalande<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Michel_Richard_Delalande_engraving_BNF_Gallica.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/45\/Michel_Richard_Delalande_engraving_BNF_Gallica.jpg\/220px-Michel_Richard_Delalande_engraving_BNF_Gallica.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/45\/Michel_Richard_Delalande_engraving_BNF_Gallica.jpg\/330px-Michel_Richard_Delalande_engraving_BNF_Gallica.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/45\/Michel_Richard_Delalande_engraving_BNF_Gallica.jpg\/440px-Michel_Richard_Delalande_engraving_BNF_Gallica.jpg 2x\" width=\"220\" height=\"274\" data-file-width=\"5358\" data-file-height=\"6666\" \/><\/a><figcaption><a class=\"mw-redirect\" title=\"Michel-Richard Delalande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel-Richard_Delalande\">Michel-Richard Delalande<\/a>, un des inaugurateurs du \u00ab\u00a0<a title=\"Grand motet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grand_motet\">grand motet<\/a>\u00a0\u00bb.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Violoniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Violoniste\">Violoniste<\/a>,\u00a0<a title=\"Organiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Organiste\">organiste<\/a>,\u00a0<a title=\"Claveciniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claveciniste\">claveciniste<\/a>\u00a0et compositeur. Il est le plus \u00e9minent musicien de cour de son temps et le plus important compositeur de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Grands motets\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grands_motets\">grands motets<\/a>. Lalande fut contemporain de\u00a0<a title=\"Marin Marais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marin_Marais\">Marin Marais<\/a>, le mentor et pr\u00e9d\u00e9cesseur de\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois Couperin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Couperin\">Couperin<\/a>\u00a0\u00e0 Saint-Gervais et le successeur de\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Lully\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Lully\">Lully<\/a>\u00a0\u00e0 la cour. Lalande acquit un grand pouvoir \u00e0 la cour, d&rsquo;abord comme l&rsquo;un des quatre sous-ma\u00eetres de la\u00a0<a title=\"Chapelle royale (Ancien R\u00e9gime)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chapelle_royale_(Ancien_R%C3%A9gime)\">Chapelle royale<\/a>\u00a0(1683)\u00a0: en 1714, il avait acquis progressivement les trois autres postes. Dans l&rsquo;intervalle, il \u00e9tait aussi devenu surintendant de la musique de la Chambre (1689), ma\u00eetre de la Chambre (1695), ma\u00eetre de la Chapelle (1704) et compositeur de la Chambre (1709).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Lalande, tout d\u00e9vou\u00e9 \u00e0\u00a0<a title=\"Louis XIV\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_XIV\">Louis XIV<\/a>, chercha toujours \u00e0 honorer son souverain, notamment par ses\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Grands motets\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grands_motets\">grands motets<\/a>, le genre musical qu&rsquo;il porta \u00e0 la plus grande perfection. Sur les 70 qu&rsquo;il composa, 64 ont surv\u00e9cu, principalement dans trois recueils. Son \u0153uvre la plus connue, le tr\u00e8s expressif\u00a0<i>De profundis<\/i>\u00a0fut donn\u00e9e avec succ\u00e8s au\u00a0<a title=\"Concert spirituel (organisation de concerts)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Concert_spirituel_(organisation_de_concerts)\">Concert Spirituel<\/a>\u00a0tout au long du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle. Le\u00a0<i>Te Deum<\/i>\u00a0(1684) est l&rsquo;un des motets de Delalande qui a \u00e9t\u00e9 le plus jou\u00e9 de son vivant. On lui doit \u00e9galement plusieurs ballets et interm\u00e8des profanes, ainsi que les\u00a0<i><a class=\"new\" title=\"Simphonies pour les Soupers du Roy (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Simphonies_pour_les_Soupers_du_Roy&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Simphonies pour les Soupers du Roy<\/a><\/i><sup id=\"cite_ref-sadie187_45-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-sadie187-45\">45<\/a><\/sup>. Il a aussi compos\u00e9 des divertissements et des pastorales.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Andr\u00e9_Campra_(1660-1744)\"><span id=\"Andr.C3.A9_Campra_.281660-1744.29\"><\/span>Andr\u00e9 Campra (1660-1744)<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Andr\u00e9 Campra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_Campra\">Andr\u00e9 Campra<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-left\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Andr%C3%A9-Campra.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/78\/Andr%C3%A9-Campra.jpg\/170px-Andr%C3%A9-Campra.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/78\/Andr%C3%A9-Campra.jpg\/255px-Andr%C3%A9-Campra.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/78\/Andr%C3%A9-Campra.jpg\/340px-Andr%C3%A9-Campra.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"205\" data-file-width=\"1550\" data-file-height=\"1872\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Andr\u00e9 Campra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_Campra\">Andr\u00e9 Campra<\/a>, h\u00e9ritier de l&rsquo;art de Lully, consid\u00e9r\u00e9 comme le cr\u00e9ateur du genre de l&rsquo;<a title=\"Op\u00e9ra-ballet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra-ballet\">op\u00e9ra-ballet<\/a>\u00a0avec\u00a0<i><a title=\"L'Europe galante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Europe_galante\">l&rsquo;Europe galante<\/a><\/i><\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Andr\u00e9 Campra est un compositeur qui a particip\u00e9 au renouveau de l&rsquo;<a title=\"Op\u00e9ra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra\">op\u00e9ra<\/a>\u00a0fran\u00e7ais. Apr\u00e8s avoir \u00e9t\u00e9 form\u00e9 \u00e0 la cath\u00e9drale Saint-Sauveur \u00e0 Aix-en-Provence, il acc\u00e8de, en quelques ann\u00e9es, au poste prestigieux de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Ma\u00eetre de musique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ma%C3%AEtre_de_musique\">ma\u00eetre de musique<\/a>\u00a0de Notre-Dame de Paris. Il devient ensuite \u00ab\u00a0batteur de mesure\u00a0\u00bb \u00e0 l&rsquo;<a title=\"Op\u00e9ra de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra_de_Paris\">Acad\u00e9mie royale de musique<\/a>\u00a0(l&rsquo;Op\u00e9ra de Paris). Il en deviendra l&rsquo;inspecteur g\u00e9n\u00e9ral. Il est l&rsquo;auteur de nombreuses \u0153uvres profanes notamment dans le domaine de l&rsquo;<a title=\"Op\u00e9ra-ballet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra-ballet\">op\u00e9ra-ballet<\/a>, dont il a \u00e9t\u00e9 le vrai cr\u00e9ateur\u00a0: en particulier, il a compos\u00e9\u00a0<i><a title=\"L'Europe galante\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27Europe_galante\">L&rsquo;Europe galante<\/a><\/i>\u00a0(1697). Il composera un nombre \u00e9galement important de partitions religieuses. Certains de ses\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Grands motets\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grands_motets\">grands motets<\/a>\u00a0sont rest\u00e9s c\u00e9l\u00e8bres (en particulier son\u00a0<a title=\"Requiem\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Requiem\">Requiem<\/a>).<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Fran\u00e7ois_Couperin_(1668-1733)\"><span id=\"Fran.C3.A7ois_Couperin_.281668-1733.29\"><\/span>Fran\u00e7ois Couperin (1668-1733)<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois Couperin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Couperin\">Fran\u00e7ois Couperin<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Fran%C3%A7ois_Couperin.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/54\/Fran%C3%A7ois_Couperin.jpg\/220px-Fran%C3%A7ois_Couperin.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/54\/Fran%C3%A7ois_Couperin.jpg\/330px-Fran%C3%A7ois_Couperin.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/54\/Fran%C3%A7ois_Couperin.jpg\/440px-Fran%C3%A7ois_Couperin.jpg 2x\" alt=\"Fran\u00e7ois Couperin\" width=\"220\" height=\"284\" data-file-width=\"3350\" data-file-height=\"4320\" \/><\/a><figcaption>Fran\u00e7ois Couperin<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">C&rsquo;\u00e9tait un compositeur important de\u00a0<a title=\"Suite (musique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Suite_(musique)\">suites<\/a>\u00a0pour clavecin et organiste \u00e0 la cour de\u00a0<a title=\"Louis XIV\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_XIV\">Louis XIV<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Louis XV\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_XV\">Louis XV<\/a>\u00a0\u00e0 Versailles. En ce qui concerne ses compositions profanes, il est \u00e0 cheval sur le\u00a0<a title=\"Baroque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Baroque\">baroque<\/a>\u00a0et sur la p\u00e9riode d\u00e9sign\u00e9e dans les arts plastiques sous le vocable \u00ab\u00a0Rococo\u00a0\u00bb. Sa musique pour clavecin est un des sommets de l&rsquo;<a title=\"\u00c9cole fran\u00e7aise de clavecin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_fran%C3%A7aise_de_clavecin\">\u00c9cole fran\u00e7aise de clavecin<\/a>. Fran\u00e7ois Couperin y fait montre d&rsquo;une richesse inventive sans cesse renouvel\u00e9e. Il porte au plus haut point l&rsquo;art de l&rsquo;<a title=\"Ornementation (musique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ornementation_(musique)\">ornementation<\/a>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Jean-Philippe_Rameau_(1683-1764)\"><span id=\"Jean-Philippe_Rameau_.281683-1764.29\"><\/span>Jean-Philippe Rameau (1683-1764)<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Jean-Philippe Rameau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Philippe_Rameau\">Jean-Philippe Rameau<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Contemporain de\u00a0<a title=\"Jean-S\u00e9bastien Bach\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-S%C3%A9bastien_Bach\">Johann Sebastian Bach<\/a>, Jean-Philippe Rameau est le plus important musicien fran\u00e7ais du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rameau passa les quarante premi\u00e8res ann\u00e9es de sa vie en province. Il effectua un bref mais important s\u00e9jour \u00e0 Milan et fut pendant un temps violoniste \u00e0 l&rsquo;Op\u00e9ra de Lyon. Il exer\u00e7a des fonctions d&rsquo;<a title=\"Organiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Organiste\">organiste<\/a>\u00a0\u00e0 Avignon, Clermont et\u00a0<a title=\"Dijon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dijon\">Dijon<\/a>\u00a0(sa ville natale) et s\u00e9journa \u00e0 Paris de 1706 \u00e0 1709. Il s&rsquo;est fix\u00e9 d\u00e9finitivement \u00e0 Paris en 1722<sup id=\"cite_ref-sadie205_46-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-sadie205-46\">46<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Il a jou\u00e9 un r\u00f4le essentiel dans l&rsquo;histoire de la musique par les recherches qu&rsquo;il mena sur l&rsquo;<a title=\"Harmonie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Harmonie\">harmonie<\/a>\u00a0et qu&rsquo;il consigna dans des\u00a0<a title=\"Liste des \u0153uvres th\u00e9oriques et des \u00e9crits de Rameau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Liste_des_%C5%93uvres_th%C3%A9oriques_et_des_%C3%A9crits_de_Rameau\">ouvrages th\u00e9oriques<\/a>\u00a0qui sont des r\u00e9f\u00e9rences incontournables pour l&rsquo;\u00e9poque (1715-1722). Il \u00e9tait consid\u00e9r\u00e9 comme un philosophe, dans le sens qu&rsquo;on donnait \u00e0 ce vocable \u00e0 l&rsquo;\u00e9poque des\u00a0<a title=\"Lumi\u00e8res (philosophie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lumi%C3%A8res_(philosophie)\">Lumi\u00e8res<\/a>\u00a0et de\u00a0<i><a title=\"Encyclop\u00e9die ou Dictionnaire raisonn\u00e9 des sciences, des arts et des m\u00e9tiers\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Encyclop%C3%A9die_ou_Dictionnaire_raisonn%C3%A9_des_sciences,_des_arts_et_des_m%C3%A9tiers\">L&rsquo;Encyclop\u00e9die<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Denis Diderot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Denis_Diderot\">Diderot<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Jean Le Rond d'Alembert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Le_Rond_d%27Alembert\">d&rsquo;Alembert<\/a>.<\/p>\n<figure class=\"mw-default-size mw-halign-right\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Jean-Philippe_Rameau_by_Jean-Jacques_Caffieri_-_20080203-03.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/88\/Jean-Philippe_Rameau_by_Jean-Jacques_Caffieri_-_20080203-03.jpg\/170px-Jean-Philippe_Rameau_by_Jean-Jacques_Caffieri_-_20080203-03.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/88\/Jean-Philippe_Rameau_by_Jean-Jacques_Caffieri_-_20080203-03.jpg\/255px-Jean-Philippe_Rameau_by_Jean-Jacques_Caffieri_-_20080203-03.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/88\/Jean-Philippe_Rameau_by_Jean-Jacques_Caffieri_-_20080203-03.jpg\/340px-Jean-Philippe_Rameau_by_Jean-Jacques_Caffieri_-_20080203-03.jpg 2x\" width=\"170\" height=\"170\" data-file-width=\"2736\" data-file-height=\"2736\" \/><\/a><figcaption>Buste de\u00a0<a title=\"Jean-Philippe Rameau\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Philippe_Rameau\">Jean-Philippe Rameau<\/a>\u00a0par\u00a0<a title=\"Jean-Jacques Caffieri\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Jacques_Caffieri\">J.-J. Caffieri<\/a><br \/>\n<a class=\"mw-redirect\" title=\"Mus\u00e9e des beaux-arts de Dijon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mus%C3%A9e_des_beaux-arts_de_Dijon\">Mus\u00e9e des beaux-arts de Dijon<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Il s&rsquo;est illustr\u00e9 comme compositeur dans plusieurs domaines<sup id=\"cite_ref-47\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-47\">47<\/a><\/sup>\u00a0:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>la musique religieuse\u00a0:\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Grands motets\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grands_motets\">grands motets<\/a>\u00a0;<\/li>\n<li>le clavecin, avec trois livres de pi\u00e8ces pour clavecin (1706, 1724, 1728)\u00a0;<\/li>\n<li>les\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Op\u00e9ras-ballets\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ras-ballets\">op\u00e9ras-ballets<\/a>\u00a0:\u00a0<i><a title=\"Les Indes galantes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Indes_galantes\">Les Indes galantes<\/a><\/i>\u00a0(1735), l&rsquo;une de ses \u0153uvres les plus c\u00e9l\u00e8bres,\u00a0<i><a title=\"Les F\u00eates d'H\u00e9b\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_F%C3%AAtes_d%27H%C3%A9b%C3%A9\">Les F\u00eates d&rsquo;H\u00e9b\u00e9<\/a><\/i>\u00a0(1739), o\u00f9 il exprime le go\u00fbt fran\u00e7ais pour l&rsquo;exotisme,\u00a0<i><a title=\"Les Surprises de l'amour (Rameau)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Surprises_de_l%27amour_(Rameau)\">Les Surprises de l&rsquo;amour<\/a><\/i>\u00a0(1748)\u00a0;<\/li>\n<li>la\u00a0<a title=\"Trag\u00e9die lyrique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trag%C3%A9die_lyrique\">trag\u00e9die lyrique<\/a>\u00a0:\u00a0<i><a title=\"Hippolyte et Aricie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hippolyte_et_Aricie\">Hippolyte et Aricie<\/a><\/i>\u00a0(1733),\u00a0<i><a title=\"Castor et Pollux (trag\u00e9die lyrique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Castor_et_Pollux_(trag%C3%A9die_lyrique)\">Castor et Pollux<\/a><\/i>\u00a0(1737),\u00a0<i><a title=\"Dardanus (Rameau)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dardanus_(Rameau)\">Dardanus)<\/a><\/i>\u00a0(1739),\u00a0<i><a title=\"Zoroastre (trag\u00e9die lyrique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Zoroastre_(trag%C3%A9die_lyrique)\">Zoroastre<\/a><\/i>\u00a0(1749),\u00a0<i><a title=\"Les Bor\u00e9ades\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Bor%C3%A9ades\">Les Bor\u00e9ades<\/a><\/i>\u00a0(1763)\u00a0;<\/li>\n<li>la com\u00e9die lyrique\u00a0:\u00a0<i><a title=\"Plat\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Plat%C3%A9e\">Plat\u00e9e<\/a><\/i>\u00a0(1745)\u00a0;<\/li>\n<li>la\u00a0<a title=\"Pastorale h\u00e9ro\u00efque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pastorale_h%C3%A9ro%C3%AFque\">pastorale h\u00e9ro\u00efque<\/a>\u00a0:\u00a0<i><a title=\"Za\u00efs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Za%C3%AFs\">Za\u00efs<\/a><\/i>\u00a0(1748),\u00a0<i><a title=\"Na\u00efs (op\u00e9ra)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Na%C3%AFs_(op%C3%A9ra)\">Na\u00efs<\/a><\/i>\u00a0(1749) et\u00a0<i><a title=\"Acanthe et C\u00e9phise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acanthe_et_C%C3%A9phise\">Acanthe et C\u00e9phise<\/a><\/i>\u00a0(1751)\u00a0;<\/li>\n<li>la musique instrumentale.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Son \u0153uvre peut par certains aspects s&rsquo;apparenter au\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Style rococo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Style_rococo\">style rococo<\/a>.<\/p>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Principaux_autres_compositeurs\">Principaux autres compositeurs<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Les principaux autres\u00a0<a title=\"Compositeur\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Compositeur\">compositeurs<\/a>\u00a0baroques fran\u00e7ais sont, par ordre chronologique d&rsquo;ann\u00e9e de naissance\u00a0:<\/p>\n<dl>\n<dt><a title=\"Jehan Titelouze\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jehan_Titelouze\">Jehan Titelouze<\/a>\u00a0(<a title=\"1563 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1563_en_musique_classique\">1563<\/a>&#8211;<a title=\"1633 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1633_en_musique_classique\">1633<\/a>)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Il \u00e9tait compositeur et\u00a0<a title=\"Organiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Organiste\">organiste<\/a>, et consid\u00e9r\u00e9 comme le fondateur de l\u2019<a title=\"\u00c9cole fran\u00e7aise d'orgue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_fran%C3%A7aise_d%27orgue\">\u00e9cole fran\u00e7aise d&rsquo;orgue<\/a><sup id=\"cite_ref-48\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-48\">48<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<dd>Devenu\u00a0<a title=\"Pr\u00eatre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pr%C3%AAtre\">pr\u00eatre<\/a>\u00a0en 1585, il s&rsquo;\u00e9tablit de fa\u00e7on permanente \u00e0 Rouen, o\u00f9 il devint organiste de la cath\u00e9drale. Il \u00e9tait tr\u00e8s recherch\u00e9 pour ses talents en mati\u00e8re de construction et de r\u00e9novation d&rsquo;orgues.<\/dd>\n<dd>Il est le premier des anciens organistes fran\u00e7ais \u00e0 avoir compos\u00e9 pour son instrument des \u0153uvres substantielles. Sa musique d&rsquo;orgue est influenc\u00e9e par les traditions liturgiques vocales et s&rsquo;en tient strictement aux\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Huit modes eccl\u00e9siastiques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Huit_modes_eccl%C3%A9siastiques\">huit modes eccl\u00e9siastiques<\/a>\u00a0du chant gr\u00e9gorien<sup id=\"cite_ref-49\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-49\">49<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Jean-Baptiste Besard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Besard\">Jean-Baptiste Besard<\/a>\u00a0(<a title=\"1567 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1567_en_musique_classique\">1567<\/a>&#8211;<a title=\"1625 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1625_en_musique_classique\">1625<\/a>)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd><a title=\"Luth\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luth\">Luthiste<\/a>\u00a0et compositeur originaire de Besan\u00e7on. Il apprit \u00e0 jouer du luth \u00e0 Rome.<\/dd>\n<dd>Il publia \u00e0 Cologne son monumental\u00a0<i>Thesaurus harmonicus<\/i>\u00a0(1603) anthologie en dix volumes de musique pour luth not\u00e9e en tablature fran\u00e7aise et contenant des pi\u00e8ces pour soliste, des chants au luth et des pi\u00e8ces pour ensemble de luths d&rsquo;au moins 21 compositeurs<sup id=\"cite_ref-50\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-50\">50<\/a><\/sup>. Il a laiss\u00e9 de nombreuses pi\u00e8ces pour luth (dont des\u00a0<a title=\"Suite (musique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Suite_(musique)\">suites<\/a>), et des\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Airs de cour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Airs_de_cour\">airs de cour<\/a>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"\u00c9tienne Moulini\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tienne_Moulini%C3%A9\">\u00c9tienne Moulini\u00e9<\/a>\u00a0(1599-1676)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Compositeur originaire du Languedoc. En 1628, il devint ma\u00eetre de musique de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Gaston d'Orl\u00e9ans (1608-1660)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gaston_d%27Orl%C3%A9ans_(1608-1660)\">Gaston d&rsquo;Orl\u00e9ans<\/a>, fr\u00e8re de Louis XIIII. Il servit le duc jusqu&rsquo;\u00e0 sa mort en 1660, puis retourna en Languedoc.<\/dd>\n<dd>Il a compos\u00e9 des musiques tant religieuses que profanes\u00a0: des\u00a0<a title=\"Motet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Motet\">motets<\/a>, une quarantaine d&rsquo;airs et paraphrases sacr\u00e9es, des\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Airs de cour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Airs_de_cour\">airs de cour<\/a>\u00a0(utilisant parfois des textes italiens et m\u00eame espagnols), de la musique pour des\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Ballets de cour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ballets_de_cour\">ballets de cour<\/a>\u00a0et des pi\u00e8ces d&rsquo;occasion<sup id=\"cite_ref-+1_51-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-+1-51\">51<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-52\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-52\">52<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:IMSLP110972-PMLP43746-Chambonnieres_-_Les_Pieces_de_Clavecin_Livre_Premier.pdf?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/50\/IMSLP110972-PMLP43746-Chambonnieres_-_Les_Pieces_de_Clavecin_Livre_Premier.pdf\/page1-220px-IMSLP110972-PMLP43746-Chambonnieres_-_Les_Pieces_de_Clavecin_Livre_Premier.pdf.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/50\/IMSLP110972-PMLP43746-Chambonnieres_-_Les_Pieces_de_Clavecin_Livre_Premier.pdf\/page1-330px-IMSLP110972-PMLP43746-Chambonnieres_-_Les_Pieces_de_Clavecin_Livre_Premier.pdf.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/50\/IMSLP110972-PMLP43746-Chambonnieres_-_Les_Pieces_de_Clavecin_Livre_Premier.pdf\/page1-440px-IMSLP110972-PMLP43746-Chambonnieres_-_Les_Pieces_de_Clavecin_Livre_Premier.pdf.jpg 2x\" alt=\"Les Pi\u00e8ces de clavecin, Livre premier\" width=\"220\" height=\"155\" data-file-width=\"1754\" data-file-height=\"1239\" \/><\/a><figcaption>Les Pi\u00e8ces de clavecin, Livre premier<\/figcaption><\/figure>\n<p><a title=\"Jacques Champion de Chambonni\u00e8res\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Champion_de_Chambonni%C3%A8res\">Jacques Champion de Chambonni\u00e8res<\/a>\u00a0(1601 ou 1602-1672)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Il \u00e9tait\u00a0<a title=\"Organiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Organiste\">organiste<\/a>\u00a0de la\u00a0<a title=\"Chapelle royale (Ancien R\u00e9gime)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chapelle_royale_(Ancien_R%C3%A9gime)\">Chapelle royale<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Claveciniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claveciniste\">claveciniste<\/a>\u00a0\u00e0 la cour de\u00a0<a title=\"Louis XIII\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_XIII\">Louis XIII<\/a>. Il est consid\u00e9r\u00e9 comme le fondateur de l&rsquo;<a title=\"\u00c9cole fran\u00e7aise de clavecin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cole_fran%C3%A7aise_de_clavecin\">\u00c9cole fran\u00e7aise de clavecin<\/a>. En 1641, il inaugura une s\u00e9rie de concerts priv\u00e9s (\u00ab\u00a0Assembl\u00e9e des Honnestes Curieux\u00a0\u00bb). Il fut le ma\u00eetre et le mentor des fr\u00e8res Couperin, de Hardel, d&rsquo;Anglebert, de N.-A. Leb\u00e8gue, de Robert Cambert et de G. G. Nivers.<\/dd>\n<dd>Il composa exclusivement pour\u00a0<a title=\"Clavecin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Clavecin\">clavecin<\/a>\u00a0seul mais ne publia que deux recueils (1670)<sup id=\"cite_ref-53\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-53\">53<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-54\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-54\">54<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Fran\u00e7ois Dufaut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Dufaut\">Fran\u00e7ois Dufaut<\/a>\u00a0(avant 1604, avant 1672)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd><a class=\"mw-redirect\" title=\"Luthiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luthiste\">Luthiste<\/a>\u00a0consid\u00e9r\u00e9 par ses contemporains europ\u00e9ens comme le plus remarquable du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle. Au moins 80 de ses pi\u00e8ces pour luth ont surv\u00e9cu en manuscrits ou en sources imprim\u00e9es. On y trouve de nouveaux modes d&rsquo;accord de l&rsquo;instrument et des effets d&rsquo;improvisation soigneusement not\u00e9s<sup id=\"cite_ref-sadie178_55-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-sadie178-55\">55<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-56\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-56\">56<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Henri_Du_Mont.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2f\/Henri_Du_Mont.jpg\/220px-Henri_Du_Mont.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2f\/Henri_Du_Mont.jpg\/330px-Henri_Du_Mont.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2f\/Henri_Du_Mont.jpg\/440px-Henri_Du_Mont.jpg 2x\" alt=\"Henry Du Mont, portrait pr\u00e9sum\u00e9\" width=\"220\" height=\"293\" data-file-width=\"1498\" data-file-height=\"1995\" \/><\/a><figcaption>Henry Du Mont, portrait pr\u00e9sum\u00e9<\/figcaption><\/figure>\n<p><a title=\"Henry Du Mont\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Du_Mont\">Henry Du Mont<\/a>\u00a0(<a title=\"1610 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1610_en_musique_classique\">1610<\/a>&#8211;<a title=\"1684 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1684_en_musique_classique\">1684<\/a>)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd><a title=\"Organiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Organiste\">Organiste<\/a>\u00a0et compositeur d&rsquo;origine wallonne. Il mena sa carri\u00e8re \u00e0 Paris \u00e0 la cour de Louis XIV. Il occupa successivement des postes importants\u00a0:\u00a0<a title=\"Claveciniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claveciniste\">claveciniste<\/a>\u00a0de la reine (1660), sous-ma\u00eetre (1663) et compositeur (1672) de la\u00a0<a title=\"Chapelle royale (Ancien R\u00e9gime)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chapelle_royale_(Ancien_R%C3%A9gime)\">Chapelle royale<\/a>, ma\u00eetre de musique de la reine. Il servit \u00e9galement comme organiste \u00e0 Saint-Paul, en composant de la musique vocale concertante.<\/dd>\n<dd>Il composa des\u00a0<a title=\"Motet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Motet\">motets<\/a>\u00a0: les\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Grands motets\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grands_motets\">grands motets<\/a>\u00a0de Du Mont fix\u00e8rent les normes du genre, avec ceux de\u00a0<a title=\"Pierre Robert (compositeur)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_Robert_(compositeur)\">Pierre Robert<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Lully\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Lully\">Lully<\/a>. On lui doit aussi des messes en\u00a0<a title=\"Plain-chant\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Plain-chant\">plain-chant<\/a>\u00a0(les\u00a0<i>Messes royales<\/i>, \u00e9d. 1669), qui furent chant\u00e9es en France jusqu&rsquo;au milieu du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"20\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XX<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, et peuvent l&rsquo;\u00eatre encore parfois aujourd&rsquo;hui<sup id=\"cite_ref-sadie178_55-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-sadie178-55\">55<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-57\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-57\">57<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Michel_Lambert.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d0\/Michel_Lambert.jpg\/220px-Michel_Lambert.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d0\/Michel_Lambert.jpg\/330px-Michel_Lambert.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d0\/Michel_Lambert.jpg\/440px-Michel_Lambert.jpg 2x\" alt=\"Michel Lambert\" width=\"220\" height=\"313\" data-file-width=\"600\" data-file-height=\"854\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Michel Lambert (compositeur)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Lambert_(compositeur)\">Michel Lambert<\/a>, portrait pr\u00e9sum\u00e9<\/figcaption><\/figure>\n<\/dt>\n<dt><\/dt>\n<dt><a title=\"Michel Lambert (compositeur)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Lambert_(compositeur)\">Michel Lambert<\/a>\u00a0(1610-1696)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Chanteur, joueur de\u00a0<a title=\"Luth\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luth\">luth<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Th\u00e9orbe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9orbe\">th\u00e9orbe<\/a>\u00a0et compositeur d&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Airs de cour\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Airs_de_cour\">airs de cour<\/a>. Lambert fut employ\u00e9 comme chanteur dans la maison du\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Cardinal de Richelieu\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cardinal_de_Richelieu\">cardinal de Richelieu<\/a>. En 1661, il devint ma\u00eetre de musique de la Chambre du roi. Lambert fut un compositeur prolifique d&rsquo;airs qui accorda une attention sp\u00e9ciale \u00e0 la juste d\u00e9clamation des textes des po\u00e8tes de cour\u00a0<a title=\"Isaac de Benserade\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Isaac_de_Benserade\">Benserade<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Philippe Quinault\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philippe_Quinault\">Quinault<\/a>. La plus grande partie de sa musique est perdue, mais environ 300 airs, 1 Misere et 2 cycles de 9\u00a0<i>Le\u00e7ons de t\u00e9n\u00e8bres<\/i>\u00a0ont surv\u00e9cu (1662\/1663 &amp; 1689)<sup id=\"cite_ref-+2_58-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-+2-58\">58<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-59\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-59\">59<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Guillaume Dumanoir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume_Dumanoir\">Guillaume Dumanoir<\/a>\u00a0(1615-1697)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Important\u00a0<a title=\"Violoniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Violoniste\">violoniste<\/a>\u00a0parisien du milieu du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle et auteur du trait\u00e9\u00a0<i>Le mariage de la musique avec la danse<\/i>\u00a0(1664), il \u00e9crit en r\u00e9action \u00e0 l&rsquo;\u00e9tablissement de l&rsquo;<a title=\"Acad\u00e9mie royale de danse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acad%C3%A9mie_royale_de_danse\">Acad\u00e9mie royale de danse<\/a>. De 1657 \u00e0 1668, il porta comme successeur de\u00a0<a title=\"Louis Constantin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Constantin\">Louis Constantin<\/a>\u00a0le titre envi\u00e9 de roi et ma\u00eetre des m\u00e9nestriers<sup id=\"cite_ref-sadie178_55-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-sadie178-55\">55<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-60\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-60\">60<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Jacques_de_Gallot.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/51\/Jacques_de_Gallot.jpg\/220px-Jacques_de_Gallot.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/51\/Jacques_de_Gallot.jpg\/330px-Jacques_de_Gallot.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/51\/Jacques_de_Gallot.jpg\/440px-Jacques_de_Gallot.jpg 2x\" alt=\"Jacques de Gallot\" width=\"220\" height=\"307\" data-file-width=\"1691\" data-file-height=\"2359\" \/><\/a><figcaption>Jacques de Gallot<\/figcaption><\/figure>\n<p><a title=\"Jacques Gallot\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Gallot\">Jacques Gallot<\/a>\u00a0(vers 1625, vers 1695)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd><a class=\"mw-redirect\" title=\"Luthiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luthiste\">Luthiste<\/a>, il publia apr\u00e8s 1670 un recueil de pi\u00e8ces de luth, parmi lesquelles des \u0153uvres \u00e0 titre et des tombeaux pour ses d\u00e9funts m\u00e9c\u00e8nes Turenne et Cond\u00e9<sup id=\"cite_ref-61\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-61\">61<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-62\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-62\">62<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Louis Couperin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Couperin\">Louis Couperin<\/a>\u00a0(<a title=\"1626 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1626_en_musique_classique\">1626<\/a>&#8211;<a title=\"1661 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1661_en_musique_classique\">1661<\/a>)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Oncle de\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois Couperin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Couperin\">Fran\u00e7ois Couperin le Grand<\/a>, il \u00e9tait\u00a0<a title=\"Claveciniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claveciniste\">claveciniste<\/a>,\u00a0<a title=\"Organiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Organiste\">organiste<\/a>, et joueur de viole tr\u00e8s dou\u00e9. Deux ans apr\u00e8s \u00eatre arriv\u00e9 \u00e0 Paris, il prit le poste d&rsquo;organiste de Saint-Gervais, qui devait rester dans la famille tout au long des\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0et\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cles. Il fit partie de la musique de la Chambre de la r\u00e9gence, comme violoniste.<\/dd>\n<dd>Il composa des fantaisies, des basses divis\u00e9es, des versets en cantus firmus, des carillons pour orgue, deux pi\u00e8ces pour ch\u0153urs, et plusieurs \u0153uvres pour cordes \u00e0 cinq voix<sup id=\"cite_ref-+2_58-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-+2-58\">58<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-63\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-63\">63<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Nicolas Leb\u00e8gue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_Leb%C3%A8gue\">Nicolas Leb\u00e8gue<\/a>\u00a0(vers 1631-1702)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd><a title=\"Claveciniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claveciniste\">Claveciniste<\/a>,\u00a0<a title=\"Organiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Organiste\">organiste<\/a>\u00a0et compositeur originaire de\u00a0<a title=\"Laon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Laon\">Laon<\/a>, ma\u00eetre de\u00a0<a title=\"Nicolas de Grigny\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_de_Grigny\">Nicolas de Grigny<\/a>. Leb\u00e8gue arriva \u00e0 Paris vers 1660 et devint organiste du roi en 1678. Ses pi\u00e8ces de clavecin \u00e9l\u00e9gamment \u00e9quilibr\u00e9es paraissent influenc\u00e9es par celles de\u00a0<a title=\"Jacques Champion de Chambonni\u00e8res\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Champion_de_Chambonni%C3%A8res\">Chambonni\u00e8res<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Louis Couperin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Couperin\">Louis Couperin<\/a>. Ses trois recueils de musique d&rsquo;<a title=\"Orgue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Orgue\">orgue<\/a>\u00a0offrent aux interpr\u00e8tes un condens\u00e9 unique d&rsquo;\u0153uvres profanes et sacr\u00e9es<sup id=\"cite_ref-64\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-64\">64<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-65\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-65\">65<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Guillaume-Gabriel Nivers\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume-Gabriel_Nivers\">Guillaume-Gabriel Nivers<\/a>\u00a0(1632-1714)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Important\u00a0<a title=\"Organiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Organiste\">organiste<\/a>\u00a0parisien, influent comme compositeur et th\u00e9oricien, il fit toute sa carri\u00e8re \u00e0\u00a0<a title=\"\u00c9glise Saint-Sulpice de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89glise_Saint-Sulpice_de_Paris\">Saint-Sulpice<\/a>, non sans obtenir progressivement une s\u00e9rie de postes \u00e0 la cour\u00a0: titulaire d&rsquo;un des quatre postes d&rsquo;organiste de la\u00a0<a title=\"Chapelle royale (Ancien R\u00e9gime)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chapelle_royale_(Ancien_R%C3%A9gime)\">Chapelle royale<\/a>\u00a0(1678), ma\u00eetre de musique de la reine (1681) et directeur de la musique \u00e0 Saint-Cyr. Il publia trois recueils de versets d&rsquo;orgue, et deux de\u00a0<a title=\"Motet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Motet\">motets<\/a>. Il \u00e9dita plusieurs volumes de\u00a0<a title=\"Chant gr\u00e9gorien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chant_gr%C3%A9gorien\">chant gr\u00e9gorien<\/a>\u00a0et produisit sur le sujet deux trait\u00e9s. Son\u00a0<i>Trait\u00e9 de la composition de musique<\/i>\u00a0(1667) fut largement diffus\u00e9<sup id=\"cite_ref-+1_51-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-+1-51\">51<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-66\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-66\">66<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Jean-Nicolas Geoffroy\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Nicolas_Geoffroy\">Jean-Nicolas Geoffroy<\/a>\u00a0(vers 1633-1694)<\/dt>\n<dd>Compositeur,\u00a0<a title=\"Claveciniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claveciniste\">claveciniste<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Organiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Organiste\">organiste<\/a>. Il est connu par un \u00e9norme recueil de pi\u00e8ces pour clavecin (255 pi\u00e8ces r\u00e9unies \u00e0 titre posthume) contenant 19 suites pour clavecin, plusieurs pi\u00e8ces pour orgue et viole et des dialogues pour viole et clavecin. Elles se distinguent par leurs harmonies peu orthodoxes, \u00e0 la fois aventureuses et floues<sup id=\"cite_ref-67\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-67\">67<\/a><\/sup>. Il a aussi compos\u00e9 un\u00a0<i>Livre d&rsquo;orgue<\/i>\u00a0et quelques pi\u00e8ces religieuses.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Jean de Sainte-Colombe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_de_Sainte-Colombe\">Jean de Sainte-Colombe<\/a>, ou Monsieur de Sainte-Colombe (vers 1640-vers 1700)<\/dt>\n<dd>Compositeur et joueur de\u00a0<a title=\"Viole de gambe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Viole_de_gambe\">viole de gambe<\/a>\u00a0r\u00e9put\u00e9. Il joua un r\u00f4le de premier plan dans le d\u00e9veloppement de l&rsquo;<a class=\"new\" title=\"\u00c9cole fran\u00e7aise de viole (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%89cole_fran%C3%A7aise_de_viole&amp;action=edit&amp;redlink=1\">\u00e9cole fran\u00e7aise de viole<\/a>. Il avait appris la viole avec\u00a0<a title=\"Nicolas Hotman\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_Hotman\">Nicolas Hotman<\/a>\u00a0et fut reconnu comme le ma\u00eetre de\u00a0<a title=\"Jean Rousseau (musicien)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Rousseau_(musicien)\">Jean Rousseau<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Marin Marais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marin_Marais\">Marin Marais<\/a>.<\/dd>\n<dd>Sainte-Colombe composa un vaste recueil de concerts pour deux basses de viole \u00e9gales avec \u00e9pisodes en rythmes libres qui ne furent jamais publi\u00e9s en son temps (67 ont surv\u00e9cu)<sup id=\"cite_ref-68\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-68\">68<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<dd>L&rsquo;ouvrage de\u00a0<a title=\"Pascal Quignard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pascal_Quignard\">Pascal Quignard<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Tous les matins du monde\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tous_les_matins_du_monde\">Tous les matins du monde<\/a><\/i>\u00a0et le\u00a0<a title=\"Tous les matins du monde (film)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tous_les_matins_du_monde_(film)\">film \u00e0 succ\u00e8s du m\u00eame nom<\/a>\u00a0montrent l&rsquo;apprentissage de\u00a0<a title=\"Marin Marais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marin_Marais\">Marin Marais<\/a>\u00a0aupr\u00e8s de Sainte-Colombe, et dans lesquels celui-ci est pr\u00e9sent\u00e9 comme un homme aust\u00e8re.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Pierre Tabart\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_Tabart\">Pierre Tabart<\/a>\u00a0(1645-1716)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Compositeur et ma\u00eetre de chapelle. On a conserv\u00e9 de lui notamment une\u00a0<a title=\"Messe (musique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messe_(musique)\">messe<\/a>, un\u00a0<i><a title=\"Requiem\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Requiem\">requiem<\/a><\/i>, un\u00a0<i><a title=\"Te Deum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Te_Deum\">Te Deum<\/a><\/i>, un\u00a0<a title=\"Magnificat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Magnificat\">Magnificat<\/a>, et trois\u00a0<a title=\"Motet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Motet\">motets<\/a><sup id=\"cite_ref-69\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-69\">69<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Pi%C3%A8ces_de_th%C3%A9orbe_et_de_luth_(IA_imslp-de-thorbe-et-de-luth-vise-robert-de).pdf?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/71\/Pi%C3%A8ces_de_th%C3%A9orbe_et_de_luth_%28IA_imslp-de-thorbe-et-de-luth-vise-robert-de%29.pdf\/page1-220px-Pi%C3%A8ces_de_th%C3%A9orbe_et_de_luth_%28IA_imslp-de-thorbe-et-de-luth-vise-robert-de%29.pdf.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/71\/Pi%C3%A8ces_de_th%C3%A9orbe_et_de_luth_%28IA_imslp-de-thorbe-et-de-luth-vise-robert-de%29.pdf\/page1-330px-Pi%C3%A8ces_de_th%C3%A9orbe_et_de_luth_%28IA_imslp-de-thorbe-et-de-luth-vise-robert-de%29.pdf.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/71\/Pi%C3%A8ces_de_th%C3%A9orbe_et_de_luth_%28IA_imslp-de-thorbe-et-de-luth-vise-robert-de%29.pdf\/page1-440px-Pi%C3%A8ces_de_th%C3%A9orbe_et_de_luth_%28IA_imslp-de-thorbe-et-de-luth-vise-robert-de%29.pdf.jpg 2x\" alt=\"Pi\u00e8ces de Th\u00e9orbe et de Luth\" width=\"220\" height=\"155\" data-file-width=\"1754\" data-file-height=\"1239\" \/><\/a><figcaption>Pi\u00e8ces de Th\u00e9orbe et de Luth<\/figcaption><\/figure>\n<p><a title=\"Robert de Vis\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robert_de_Vis%C3%A9e\">Robert de Vis\u00e9e<\/a>\u00a0(v. 1650-1665 &#8211; apr\u00e8s 1732)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd><a title=\"Guitariste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guitariste\">Guitariste<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Th\u00e9orbiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9orbiste\">th\u00e9orbiste<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Luthiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luthiste\">luthiste<\/a>\u00a0et compositeur. Il entra dans la musique de la Chambre du Roi en 1680 et publia deux ans plus tard son premier recueil de suites pour guitare \u00e0 cinq ch\u0153urs. En 1719, il fut nomm\u00e9 ma\u00eetre de guitare du jeune Louis XV et un an plus tard eut comme successeur \u00e0 ce poste son fils Fran\u00e7ois.<\/dd>\n<dd>Outre ses deux recueils de pi\u00e8ces de guitare, il publia en 1716 des \u0153uvres pour luth et th\u00e9orbe incluant des arrangements de musique de Lully, Forqueray et Fran\u00e7ois Couperin<sup id=\"cite_ref-70\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-70\">70<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-71\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-71\">71<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Francois-Andre_Danican_Philidor.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d8\/Francois-Andre_Danican_Philidor.jpg\/220px-Francois-Andre_Danican_Philidor.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d8\/Francois-Andre_Danican_Philidor.jpg\/330px-Francois-Andre_Danican_Philidor.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d8\/Francois-Andre_Danican_Philidor.jpg\/440px-Francois-Andre_Danican_Philidor.jpg 2x\" alt=\"Fran\u00e7ois-Andr\u00e9 Danican Philidor\" width=\"220\" height=\"220\" data-file-width=\"1950\" data-file-height=\"1950\" \/><\/a><figcaption>Fran\u00e7ois-Andr\u00e9 Danican Philidor<\/figcaption><\/figure>\n<p><a title=\"Andr\u00e9 Danican Philidor\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_Danican_Philidor\">Andr\u00e9 Danican Philidor<\/a>\u00a0dit \u00ab\u00a0Philidor l\u2019A\u00een\u00e9\u00a0\u00bb (vers 1652-1730)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Il fut pendant 60 ans en service royal comme membre de l&rsquo;\u00c9curie, de la Chapelle et de la Chambre et compositeur d&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Op\u00e9ras-ballets\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ras-ballets\">op\u00e9ras-ballets<\/a>\u00a0repr\u00e9sent\u00e9s \u00e0 Versailles et Marly (1687-1700). C&rsquo;est surtout comme biblioth\u00e9caire royal, organisateur et principal copiste (1684-1729) de la musique de cour qu&rsquo;il est pass\u00e9 \u00e0 la post\u00e9rit\u00e9. Le fonds Philidor est conserv\u00e9 dans des biblioth\u00e8ques parisiennes et versaillaises<sup id=\"cite_ref-72\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-72\">72<\/a><\/sup><\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Sebastien_de_Brossard.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/7e\/Sebastien_de_Brossard.jpg\/220px-Sebastien_de_Brossard.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/7e\/Sebastien_de_Brossard.jpg\/330px-Sebastien_de_Brossard.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/7e\/Sebastien_de_Brossard.jpg\/440px-Sebastien_de_Brossard.jpg 2x\" alt=\"S\u00e9bastien de Brossard\" width=\"220\" height=\"338\" data-file-width=\"1300\" data-file-height=\"2000\" \/><\/a><figcaption><a title=\"S\u00e9bastien de Brossard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9bastien_de_Brossard\">S\u00e9bastien de Brossard<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/dt>\n<dt><\/dt>\n<dt><a title=\"S\u00e9bastien de Brossard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9bastien_de_Brossard\">S\u00e9bastien de Brossard<\/a>\u00a0(1655-1730)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Eccl\u00e9siastique, auteur du premier dictionnaire fran\u00e7ais de musique, th\u00e9oricien, compositeur et bibliophile. En 1687, il quitta Paris pour Strasbourg, o\u00f9 il fut ma\u00eetre de chapelle \u00e0 la cath\u00e9drale. Il y fonda une Acad\u00e9mie de musique. En 1695, il est en contact pendant plusieurs mois \u00e0 Paris avec Fran\u00e7ois Couperin, \u00c9lisabeth Jacquet de la Guerre, Cl\u00e9rambault et Jean-Fran\u00e7ois Rebel, explorant le style italien. Il est connu aujourd&rsquo;hui pour son\u00a0<i>Dictionnaire de musique<\/i>\u00a0terminologique<sup id=\"cite_ref-sadie205_46-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-sadie205-46\">46<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-73\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-73\">73<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Marin Marais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marin_Marais\">Marin Marais<\/a>\u00a0(<a title=\"1656 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1656_en_musique_classique\">1656<\/a>&#8211;<a title=\"1728 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1728_en_musique_classique\">1728<\/a>)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Marin_Marais_2.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/57\/Marin_Marais_2.jpg\/220px-Marin_Marais_2.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/57\/Marin_Marais_2.jpg\/330px-Marin_Marais_2.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/57\/Marin_Marais_2.jpg\/440px-Marin_Marais_2.jpg 2x\" alt=\"Marin Marais\" width=\"220\" height=\"276\" data-file-width=\"485\" data-file-height=\"608\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Marin Marais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marin_Marais\">Marin Marais<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p>Joueur de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Basse de viole\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Basse_de_viole\">basse de viole<\/a>\u00a0\u00e0 la cour, compositeur et p\u00e9dagogue qui haussa le jeu de la viole en soliste \u00e0 son plus haut niveau. Jeune homme, Marais attira l&rsquo;attention de Lully, sous l&rsquo;autorit\u00e9 duquel il servit \u00e0 l&rsquo;<a title=\"Op\u00e9ra de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra_de_Paris\">Acad\u00e9mie royale de musique<\/a>\u00a0comme apprenti et chef d&rsquo;orchestre.<\/dd>\n<dd>Il est rest\u00e9 c\u00e9l\u00e8bre pour ses\u00a0<a title=\"Marin Marais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marin_Marais#Pi%C3%A8ces_pour_viole_de_gambe\">pi\u00e8ces de viole de gambe<\/a>\u00a0; il en a compos\u00e9 plus de 500, r\u00e9parties en cinq livres. Il a aussi compos\u00e9 des pi\u00e8ces en trio et quatre\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Trag\u00e9dies lyriques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trag%C3%A9dies_lyriques\">trag\u00e9dies lyriques<\/a>\u00a0dont\u00a0<a title=\"Alcyone (op\u00e9ra)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alcyone_(op%C3%A9ra)\">Alcyone<\/a>\u00a0(1706)<sup id=\"cite_ref-74\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-74\">74<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-75\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-75\">75<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Gaspard Le Roux\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gaspard_Le_Roux\">Gaspard Le Roux<\/a>\u00a0(vers 1660\u00a0?-au plus tard en juin 1707)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Compositeur,\u00a0<a title=\"Claveciniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claveciniste\">claveciniste<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Organiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Organiste\">organiste<\/a>\u00a0parisien. Il a compos\u00e9 un recueil de pi\u00e8ces pour clavecin (1705) publi\u00e9 sous une forme adaptable \u00e0 des ex\u00e9cutions en trio, par un seul instrument m\u00e9lodique avec accompagnement de clavier ou par deux instruments \u00e0 clavier<sup id=\"cite_ref-76\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-76\">76<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Henry Desmarest\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Desmarest\">Henry Desmarest<\/a>\u00a0(<a title=\"1661 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1661_en_musique_classique\">1661<\/a>&#8211;<a title=\"1741 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1741_en_musique_classique\">1741<\/a>)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Il \u00e9tait compositeur, essentiellement de musique de sc\u00e8ne (trag\u00e9dies lyriques, op\u00e9ras-ballets, pastorales h\u00e9ro\u00efques, cantates). Il gagna l&rsquo;Espagne en 1699, et sa musique ne fut plus jou\u00e9e \u00e0 la cour jusqu&rsquo;en 1722. Il fut nomm\u00e9 ma\u00eetre de la Chambre en 1701, et quitta Madrid en 1707 pour prendre un poste de surintendant de la musique aupr\u00e8s du duc de Lorraine \u00e0 Lun\u00e9ville. Apr\u00e8s avoir \u00e9chou\u00e9 dans sa tentative de succ\u00e9der \u00e0 Lalande comme sous-ma\u00eetre de la Chapelle royale, il se r\u00e9signa \u00e0 demeurer en province<sup id=\"cite_ref-77\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-77\">77<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Bernier.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/27\/Bernier.jpg\/220px-Bernier.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/27\/Bernier.jpg\/330px-Bernier.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/27\/Bernier.jpg\/440px-Bernier.jpg 2x\" alt=\"Nicolas Bernier\" width=\"220\" height=\"312\" data-file-width=\"2400\" data-file-height=\"3400\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Nicolas Bernier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_Bernier\">Nicolas Bernier<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p><a title=\"Nicolas Bernier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_Bernier\">Nicolas Bernier<\/a>\u00a0(1664 ou 1665-1734)<\/dt>\n<dd>Compositeur et\u00a0<a title=\"Claveciniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claveciniste\">claveciniste<\/a>, th\u00e9oricien et professeur. Il fut apr\u00e8s\u00a0<a title=\"Marc-Antoine Charpentier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marc-Antoine_Charpentier\">Marc-Antoine Charpentier<\/a>\u00a0un des premiers compositeurs fran\u00e7ais \u00e0 aller \u00e9tudier en Italie (avec semble-t-il\u00a0<a title=\"Antonio Caldara\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antonio_Caldara\">Antonio Caldara<\/a>). Il fut apr\u00e8s 1700 un des premiers compositeurs \u00e0 publier des recueils de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Cantate fran\u00e7aise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cantate_fran%C3%A7aise\">cantates<\/a>. Gr\u00e2ce \u00e0 l&rsquo;appui de son ami et ma\u00eetre\u00a0<a title=\"Philippe d'Orl\u00e9ans (1674-1723)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philippe_d%27Orl%C3%A9ans_(1674-1723)\">Philippe d&rsquo;Orl\u00e9ans<\/a>, il succ\u00e9da en 1704 \u00e0 Charpentier comme ma\u00eetre de musique de la\u00a0<a title=\"Sainte-Chapelle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sainte-Chapelle\">Sainte-Chapelle<\/a>.<\/dd>\n<dd>Il composa une grande vari\u00e9t\u00e9 de musique sacr\u00e9e\u00a0: son\u00a0<i>Miserere<\/i>\u00a0et son\u00a0<i>Cum invocarem<\/i>\u00a0furent parmi les premi\u00e8res \u0153uvres ex\u00e9cut\u00e9es au Concert Spirituel. et Il publia un trait\u00e9 de contrepoint \u00e0 deux voix (<i>Principes de composition<\/i>)\u00a0<sup id=\"cite_ref-78\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-78\">78<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-79\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-79\">79<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Elisabeth_Jacquet_de_La_Guerre-full.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/ba\/Elisabeth_Jacquet_de_La_Guerre-full.jpg\/220px-Elisabeth_Jacquet_de_La_Guerre-full.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/ba\/Elisabeth_Jacquet_de_La_Guerre-full.jpg\/330px-Elisabeth_Jacquet_de_La_Guerre-full.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/ba\/Elisabeth_Jacquet_de_La_Guerre-full.jpg\/440px-Elisabeth_Jacquet_de_La_Guerre-full.jpg 2x\" alt=\"\u00c9lisabeth Jacquet de La Guerre\" width=\"220\" height=\"284\" data-file-width=\"700\" data-file-height=\"905\" \/><\/a><figcaption>\u00c9lisabeth Jacquet de La Guerre<\/figcaption><\/figure>\n<\/dt>\n<dt><\/dt>\n<dt><a title=\"\u00c9lisabeth Jacquet de La Guerre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89lisabeth_Jacquet_de_La_Guerre\">\u00c9lisabeth Jacquet de La Guerre<\/a>\u00a0(1665-1729)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Compositrice et\u00a0<a title=\"Claveciniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claveciniste\">claveciniste<\/a>, elle commence sa carri\u00e8re \u00e0 cinq ans en jouant devant Louis XIV.<\/dd>\n<dd>Elle publia en 1687 un recueil de pi\u00e8ces de clavecin. Elle a compos\u00e9 en outre des cantates sacr\u00e9es et profanes \u00e0 l&rsquo;italienne, des sonates pour violon, des suites pour clavecin (1709) et des sonates en trio. Elle compte parmi les tout premiers compositeurs de sonates en France. Elle a \u00e9galement \u00e9crit une trag\u00e9die lyrique\u00a0<i><a title=\"C\u00e9phale et Procris (Jacquet de la Guerre)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/C%C3%A9phale_et_Procris_(Jacquet_de_la_Guerre)\">C\u00e9phale et Procris<\/a><\/i>\u00a0(1694)<sup id=\"cite_ref-80\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-80\">80<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-81\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-81\">81<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Jean_Ferry_Rebel.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/1d\/Jean_Ferry_Rebel.jpg\/220px-Jean_Ferry_Rebel.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/1d\/Jean_Ferry_Rebel.jpg\/330px-Jean_Ferry_Rebel.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/1d\/Jean_Ferry_Rebel.jpg\/440px-Jean_Ferry_Rebel.jpg 2x\" alt=\"Jean-F\u00e9ry Rebel\" width=\"220\" height=\"277\" data-file-width=\"3000\" data-file-height=\"3775\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Jean-F\u00e9ry Rebel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-F%C3%A9ry_Rebel\">Jean-F\u00e9ry Rebel<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/dt>\n<dt><\/dt>\n<dt><a title=\"Jean-F\u00e9ry Rebel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-F%C3%A9ry_Rebel\">Jean-F\u00e9ry Rebel<\/a>\u00a0(1666-1747)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Violoniste et compositeur. D\u00e8s l&rsquo;\u00e2ge de huit ans, Jean-F\u00e9ry Rebel vit son jeu au violon reconnu par le roi et par Lully, ce qui lui valut ses futurs postes \u00e0 l&rsquo;Acad\u00e9mie royale et aux\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Vingt-quatre Violons du Roi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vingt-quatre_Violons_du_Roi\">Vingt-quatre Violons du Roi<\/a>. En 1705, il occupa des postes \u00e0 l&rsquo;Acad\u00e9mie et \u00e0 la cour comme interpr\u00e8te et administrateur charg\u00e9 de la musique des spectacles et c\u00e9r\u00e9monies.<\/dd>\n<dd>Il composa de la musique vocale, des sonates en duo et en trio (publi\u00e9es en 1712-1713), et il est surtout connu pour sa symphonie \u00e0 programme\u00a0<i>Les \u00c9l\u00e9ments<\/i>\u00a0(1737). Son fils\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois Rebel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Rebel\">Fran\u00e7ois Rebel<\/a>\u00a0(1701-1775) fut \u00e9galement un musicien reconnu<sup id=\"cite_ref-82\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-82\">82<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-83\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-83\">83<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Michel Pignolet de Mont\u00e9clair\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Pignolet_de_Mont%C3%A9clair\">Michel Pignolet de Mont\u00e9clair<\/a>\u00a0(<a title=\"1667 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1667_en_musique_classique\">1667<\/a>&#8211;<a title=\"1737 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1737_en_musique_classique\">1737<\/a>)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Musicien versatile, compositeur, th\u00e9oricien et p\u00e9dagogue. Il composa trois livres de cantates, un important\u00a0<a title=\"Op\u00e9ra-ballet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra-ballet\">op\u00e9ra-ballet<\/a>,\u00a0<i>Les Festes d&rsquo;\u00e9t\u00e9<\/i>\u00a0(1716), un op\u00e9ra,\u00a0<i><a class=\"new\" title=\"Jepht\u00e9 (Mont\u00e9clair) (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Jepht%C3%A9_(Mont%C3%A9clair)&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Jepht\u00e9<\/a><\/i>\u00a0(1732), et r\u00e9digea plusieurs trait\u00e9s importants. Sa\u00a0<i>M\u00e9thode facile pour apprendre \u00e0 jouer du violon (1711-1712) fut la premi\u00e8re du genre publi\u00e9e en France, et ses\u00a0<\/i>Principes de musique (1736) constituent l&rsquo;une des sources les plus importantes pour l&rsquo;ornementation vocale en France au d\u00e9but du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<sup id=\"cite_ref-+3_84-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-+3-84\">84<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-85\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-85\">85<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Jean Gilles (compositeur)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Gilles_(compositeur)\">Jean Gilles<\/a>\u00a0(<a title=\"1668 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1668_en_musique_classique\">1668<\/a>&#8211;<a title=\"1705 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1705_en_musique_classique\">1705<\/a>)<\/dt>\n<dd>Compositeur proven\u00e7al de musique sacr\u00e9e. Il passa la plus grande partie de sa vie \u00e0 Aix et Toulouse. Il est surtout connu pour sa\u00a0<i><a title=\"Requiem (Jean Gilles)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Requiem_(Jean_Gilles)\">Messe des morts<\/a><\/i>, une des \u0153uvres les plus c\u00e9l\u00e8bres du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle. Elle connut une publication posthume, et fut ex\u00e9cut\u00e9e aux fun\u00e9railles de Rameau (1764), et une d\u00e9cennie plus tard \u00e0 la mort de Louis XV (1774). Dans l&rsquo;intervalle, on entendit souvent ce requiem au\u00a0<a title=\"Concert spirituel (organisation de concerts)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Concert_spirituel_(organisation_de_concerts)\">Concert Spirituel<\/a>, ex\u00e9cut\u00e9e \u00e0 grands effectifs avec \u00e0 la fin une partie de carillon ajout\u00e9e par\u00a0<a title=\"Michel Corrette\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Corrette\">Michel Corrette<\/a><sup id=\"cite_ref-+4_86-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-+4-86\">86<\/a><\/sup>. Il composa \u00e9galement des\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Grands motets\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grands_motets\">grands motets<\/a>, une\u00a0<a title=\"Messe (musique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messe_(musique)\">messe<\/a>, des\u00a0<i><a title=\"Lamentations (musique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lamentations_(musique)\">Lamentations<\/a><\/i>, et un\u00a0<i><a title=\"Te Deum\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Te_Deum\">Te Deum<\/a><\/i>.<\/dd>\n<\/dl>\n<figure class=\"mw-default-size\" style=\"text-align: justify;\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Louis_Marchand.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/4a\/Louis_Marchand.jpg\/220px-Louis_Marchand.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/4a\/Louis_Marchand.jpg\/330px-Louis_Marchand.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/4a\/Louis_Marchand.jpg\/440px-Louis_Marchand.jpg 2x\" alt=\"Louis Marchand\" width=\"220\" height=\"312\" data-file-width=\"2400\" data-file-height=\"3400\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Louis Marchand (musicien)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Marchand_(musicien)\">Louis Marchand<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<dl>\n<dt>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Andre_cardinal_destouches.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/7f\/Andre_cardinal_destouches.jpg\/220px-Andre_cardinal_destouches.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/7f\/Andre_cardinal_destouches.jpg\/330px-Andre_cardinal_destouches.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/7f\/Andre_cardinal_destouches.jpg\/440px-Andre_cardinal_destouches.jpg 2x\" alt=\"Andr\u00e9 Cardinal Destouches\" width=\"220\" height=\"279\" data-file-width=\"505\" data-file-height=\"640\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Andr\u00e9 Cardinal Destouches\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_Cardinal_Destouches\">Andr\u00e9 Cardinal Destouches<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/dt>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Louis Marchand (musicien)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Marchand_(musicien)\">Louis Marchand<\/a>\u00a0(<a title=\"1669 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1669_en_musique_classique\">1669<\/a>&#8211;<a title=\"1732 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1732_en_musique_classique\">1732<\/a>)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Louis Marchand est issu d&rsquo;une famille d&rsquo;organistes. Tr\u00e8s pr\u00e9coce, il est titulaire de l&rsquo;orgue de la cath\u00e9drale de Nevers \u00e0 15 ans. Une dizaine d&rsquo;ann\u00e9es plus tard, ayant quitt\u00e9 Nevers, il est titulaire de celle d&rsquo;Auxerre, poste qu&rsquo;il occupe quatre ou cinq ans avant de s&rsquo;\u00e9tablir \u00e0 Paris en 1689. De son temps, Louis Marchand est consid\u00e9r\u00e9 en France comme le seul rival de Fran\u00e7ois Couperin \u00e0 l&rsquo;orgue et au clavecin. Il a travaill\u00e9 comme organiste de nombreuses \u00e9glises et, pendant quelques ann\u00e9es, comme l\u2019un des quatre\u00a0<i>organistes du roy<\/i>. Marchand avait un temp\u00e9rament violent et une personnalit\u00e9 arrogante, et sa vie \u00e9tait remplie de scandales, m\u00e9diatis\u00e9s et largement discut\u00e9s de son vivant et apr\u00e8s sa mort. Malgr\u00e9 sa renomm\u00e9e, peu de ses \u0153uvres survivent \u00e0 ce jour, et celles qui le font datent presque toutes de ses premi\u00e8res ann\u00e9es. N\u00e9anmoins, quelques-unes de ses \u0153uvres, comme les pi\u00e8ces d\u2019orgue\u00a0<i>Grand dialogue<\/i>\u00a0et\u00a0<i>Fond d\u2019orgue<\/i>, ont \u00e9t\u00e9 salu\u00e9es comme des \u0153uvres classiques de l\u2019\u00e9cole d\u2019orgue fran\u00e7aise.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Andr\u00e9 Cardinal Destouches\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_Cardinal_Destouches\">Andr\u00e9 Cardinal Destouches<\/a>\u00a0(<a title=\"1672 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1672_en_musique_classique\">1672<\/a>&#8211;<a title=\"1749 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1749_en_musique_classique\">1749<\/a>)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>D&rsquo;origine aristocratique, il servit d&rsquo;abord dans les mousquetaires du roi, avant d&rsquo;acqu\u00e9rir la c\u00e9l\u00e9brit\u00e9 comme compositeur. Il quitta l&rsquo;arm\u00e9e en 1694, et \u00e9tudia avec\u00a0<a title=\"Andr\u00e9 Campra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_Campra\">Campra<\/a>. Il collabora avec son cousin, le librettiste\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Antoine Houdar de la Motte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antoine_Houdar_de_la_Motte\">Antoine Houdar de la Motte<\/a>, pour une s\u00e9rie de trag\u00e9dies, la pastorale h\u00e9ro\u00efque\u00a0<i>Iss\u00e9<\/i>\u00a0(1697) et\u00a0<i>Omphale<\/i>\u00a0(1701) rencontrant un succ\u00e8s sp\u00e9cial. Il fut nomm\u00e9 inspecteur g\u00e9n\u00e9ral de l&rsquo;<a title=\"Op\u00e9ra de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra_de_Paris#1669-1793_:_l'Acad%C3%A9mie_royale_de_musique\">Acad\u00e9mie royale de musique<\/a>\u00a0en 1713, et directeur de l&rsquo;Acad\u00e9mie en 1728. \u00c0 partir de 1718, il fut tr\u00e8s demand\u00e9 \u00e0 la cour. Il a compos\u00e9 des airs, des\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Com\u00e9dies-ballets\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Com%C3%A9dies-ballets\">com\u00e9dies-ballets<\/a>\u00a0(<i>Le Carnaval et la folie<\/i>, 1703), des trag\u00e9dies (<i><a class=\"new\" title=\"Callirho\u00e9 (Destouches) (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Callirho%C3%A9_(Destouches)&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Callirho\u00e9<\/a><\/i>\u2026), et des motets<sup id=\"cite_ref-87\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-87\">87<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-88\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-88\">88<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Antoine Forqueray\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antoine_Forqueray\">Antoine Forqueray<\/a>\u00a0(1672-1745)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Compositeur et\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Gambiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gambiste\">gambiste<\/a>. \u00c9tant enfant, il attira l&rsquo;attention de Louis XIV lorsqu&rsquo;il joua de la basse de violon \u00e0 son souper. \u00c9tant donn\u00e9 son tallent exceptionnel, on estima que l&rsquo;instrument qui lui convenait le mieux \u00e9tait la basse de viole, et \u00e0 la cour son jeu rivalisa bient\u00f4t avec celui de\u00a0<a title=\"Marin Marais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marin_Marais\">Marin Marais<\/a><sup id=\"cite_ref-89\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-89\">89<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<dd>Il laisse environ 300 pi\u00e8ces pour viole et basse que son fils, Jean-Baptiste, transcrira pour clavecin<sup id=\"cite_ref-90\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-90\">90<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Nicolas de Grigny\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_de_Grigny\">Nicolas de Grigny<\/a>\u00a0(<a title=\"1672 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1672_en_musique_classique\">1672<\/a>&#8211;<a title=\"1703 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1703_en_musique_classique\">1703<\/a>)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>\u00c9l\u00e8ve de\u00a0<a title=\"Nicolas Leb\u00e8gue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_Leb%C3%A8gue\">Nicolas Leb\u00e8gue<\/a>, compositeur et\u00a0<a title=\"Organiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Organiste\">organiste<\/a>, il est titulaire des\u00a0<a title=\"Orgue de la basilique Saint-Denis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Orgue_de_la_basilique_Saint-Denis\">orgues de la basilique Saint-Denis<\/a>\u00a0et des orgues de\u00a0<a title=\"Cath\u00e9drale Notre-Dame de Paris\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cath%C3%A9drale_Notre-Dame_de_Paris\">Notre-Dame de Paris<\/a>. Il eut \u00e0 c\u0153ur de produire un volume unique de musique d&rsquo;orgue (1699), dont J.-S. Bach r\u00e9alisa ult\u00e9rieurement une copie. Avec ceux de Fran\u00e7ois Couperin, il se d\u00e9tache en son temps dans la mesure o\u00f9 une formidable technique contrapuntique et ornementale y est mise au service de l&rsquo;expression musicale<sup id=\"cite_ref-+4_86-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-+4-86\">86<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-91\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-91\">91<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Louis-Nicolas_Clerambault.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/16\/Louis-Nicolas_Clerambault.jpg\/220px-Louis-Nicolas_Clerambault.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/16\/Louis-Nicolas_Clerambault.jpg\/330px-Louis-Nicolas_Clerambault.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/16\/Louis-Nicolas_Clerambault.jpg\/440px-Louis-Nicolas_Clerambault.jpg 2x\" alt=\"Louis-Nicolas Cl\u00e9rambault\" width=\"220\" height=\"288\" data-file-width=\"2800\" data-file-height=\"3670\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Louis-Nicolas Cl\u00e9rambault\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis-Nicolas_Cl%C3%A9rambault\">Louis-Nicolas Cl\u00e9rambault<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p><a title=\"Louis-Nicolas Cl\u00e9rambault\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis-Nicolas_Cl%C3%A9rambault\">Louis-Nicolas Cl\u00e9rambault<\/a>\u00a0(1676-1749)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd><a title=\"Claveciniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Claveciniste\">Claveciniste<\/a>\u00a0et organiste parisien, \u00e9minent compositeur de\u00a0<a title=\"Cantate\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cantate\">cantates<\/a>. Son p\u00e8re fut membre des\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Vingt-quatre Violons du Roi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vingt-quatre_Violons_du_Roi\">Vingt-quatre Violons du Roi<\/a>\u00a0de 1670 \u00e0 1682. Louis-Nicolas partagea sa carri\u00e8re entre des postes d&rsquo;organiste dans des \u00e9glises parisiennes et un poste \u00e0 Versailles. Il publia notamment des\u00a0<i>Pi\u00e8ces de clavecin<\/i>\u00a0(1704), un\u00a0<i>livre d&rsquo;orgue<\/i>\u00a0(vers 1710) , cinq recueils de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Cantates fran\u00e7aises\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cantates_fran%C3%A7aises\">cantates fran\u00e7aises<\/a>\u00a0(1710-1726) contenant certains des plus beaux sp\u00e9cimens du genre, (<i>Orph\u00e9e<\/i>, 1710, la plus populaire de toutes les cantates fran\u00e7aises du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle), ainsi que des\u00a0<a title=\"Motet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Motet\">motets<\/a><sup id=\"cite_ref-92\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-92\">92<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-93\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-93\">93<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Jean-Joseph Mouret\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Joseph_Mouret\">Jean-Joseph Mouret<\/a>\u00a0[1682-1738)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Chanteur proven\u00e7al originaire d&rsquo;Avignon, devenu le compositeur le plus populaire de la R\u00e9gence. Une fois arriv\u00e9 \u00e0 Paris, il fut nomm\u00e9 surintendant de la musique \u00e0 Sceaux, o\u00f9 il eut la responsabilit\u00e9 musicale des seize prestigieuses \u00ab\u00a0Grandes Nuits\u00a0\u00bb de 1714-1715. En 1717, il entama une collaboration de vingt ans avec le Nouveau Th\u00e9\u00e2tre Italien du Palais Royal. En 1720, il s&rsquo;assura une place \u00e0 la cour gr\u00e2ce \u00e0 un poste de chanteur de la Chambre.<\/dd>\n<dd>Il composa une\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Com\u00e9die lyrique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Com%C3%A9die_lyrique\">com\u00e9die lyrique<\/a>\u00a0(<i>Les Amours de Ragonde<\/i>), un ballet (<i>Les Festes de Thalie<\/i>, 1714), des ballets h\u00e9ro\u00efques (<i>Les Amours des dieux<\/i>, 1727,\u00a0<i>Le Triomphe des sens<\/i>, 1732, etc.), de la musique vocale et instrumentale<sup id=\"cite_ref-+3_84-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-+3-84\">84<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-94\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-94\">94<\/a><\/sup><\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Boismortier_par_Ranc.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5c\/Boismortier_par_Ranc.jpg\/220px-Boismortier_par_Ranc.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5c\/Boismortier_par_Ranc.jpg\/330px-Boismortier_par_Ranc.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5c\/Boismortier_par_Ranc.jpg\/440px-Boismortier_par_Ranc.jpg 2x\" alt=\"Joseph Bodin de Boismortier\" width=\"220\" height=\"301\" data-file-width=\"768\" data-file-height=\"1052\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Joseph Bodin de Boismortier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_Bodin_de_Boismortier\">Joseph Bodin de Boismortier<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p><a title=\"Joseph Bodin de Boismortier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_Bodin_de_Boismortier\">Joseph Bodin de Boismortier<\/a>\u00a0(1689-1755)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Compositeur qui popularisa la\u00a0<a title=\"Fl\u00fbte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fl%C3%BBte\">fl\u00fbte<\/a>\u00a0en France. Il a laiss\u00e9 une centaine de num\u00e9ros d&rsquo;opus, avec en particulier pour\u00a0<a title=\"Fl\u00fbte \u00e0 bec\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fl%C3%BBte_%C3%A0_bec\">fl\u00fbte \u00e0 bec<\/a>, fl\u00fbte,\u00a0<a title=\"Musette (instrument)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musette_(instrument)\">musette<\/a>,\u00a0<a title=\"Basson\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Basson\">basson<\/a>,\u00a0<a title=\"Hautbois\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hautbois\">hautbois<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Viole\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Viole\">viole<\/a>,\u00a0<a title=\"Vi\u00e8le\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vi%C3%A8le\">vielle<\/a>, violon et violoncelle. Il fut le premier en France \u00e0 publier non seulement des concertos (pour cinq fl\u00fbtes, 1727), mais aussi un concerto destin\u00e9 \u00e0 un seul soliste (opus 26 pour violoncelle, viole ou basson, 1729). Il composa en outre quatre ouvrages sc\u00e9niques, des cantates, des airs et des \u0153uvres sacr\u00e9es (dont le motet\u00a0<i>Fugit nox<\/i>\u00a0jou\u00e9 au\u00a0<a title=\"Concert spirituel (organisation de concerts)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Concert_spirituel_(organisation_de_concerts)\">Concert Spirituel<\/a>)<sup id=\"cite_ref-95\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-95\">95<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-96\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-96\">96<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:JMLeclair.JPG?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/42\/JMLeclair.JPG\/220px-JMLeclair.JPG\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/42\/JMLeclair.JPG\/330px-JMLeclair.JPG 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/42\/JMLeclair.JPG\/440px-JMLeclair.JPG 2x\" alt=\"Jean-Marie Leclair\" width=\"220\" height=\"313\" data-file-width=\"5200\" data-file-height=\"7400\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Jean-Marie Leclair\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Marie_Leclair\">Jean-Marie Leclair<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/dt>\n<dt><\/dt>\n<dt><a title=\"Jean-Marie Leclair\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Marie_Leclair\">Jean-Marie Leclair<\/a>\u00a0(1697-1764)<\/dt>\n<dd>Issu d&rsquo;une famille de\u00a0<a title=\"Violoniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Violoniste\">violonistes<\/a>\u00a0et de compositeurs originaire de Lyon. Il voyagea beaucoup comme violoniste virtuose. Il \u00e9tait c\u00e9l\u00e8bre pour sa capacit\u00e9 \u00e0 jouer les doubles cordes avec une justesse absolue et pour son \u00e9gale ma\u00eetrise des styles fran\u00e7ais et italien. Il interpr\u00e9ta \u00e0 Paris ses propres sonates et concertos au\u00a0<a title=\"Concert spirituel (organisation de concerts)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Concert_spirituel_(organisation_de_concerts)\">Concert Spirituel<\/a>.<\/dd>\n<dd>Que ce soit \u00e0 Paris, Londres, La Haye ou Cassel, il ne manqua jamais de m\u00e9c\u00e8nes royaux ou originaires de la riche bourgeoisie. L&rsquo;unique op\u00e9ra de Leclair,\u00a0<i>Scylla et Glaucus<\/i>, fut pr\u00e9sent\u00e9 \u00e0 l&rsquo;Op\u00e9ra en 1746.<\/dd>\n<dd>La musique de Leclair est une synth\u00e8se r\u00e9ussie des styles fran\u00e7ais et italien, rythmes et ornementation \u00e0 la fran\u00e7aise venant se greffer sur des sonates\u00a0<a title=\"Arcangelo Corelli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arcangelo_Corelli\">corelliennes<\/a>\u00a0et des concertos\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Vivaldi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vivaldi\">Vivaldiens<\/a>. Les parties de violon exigent un interpr\u00e8te \u00e0 la hauteur du compositeur lui-m\u00eame ayant assez de dext\u00e9rit\u00e9 pour ex\u00e9cuter des doubles trilles et des tr\u00e9molos de main gauche<sup id=\"cite_ref-97\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-97\">97<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<dd>Il a laiss\u00e9 de nombres\u00a0<a title=\"Sonate\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sonate\">sonates<\/a>\u00a0pour\u00a0<a title=\"Violon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Violon\">violon<\/a>\u00a0seul, sonates pour deux violons,\u00a0<a title=\"Trio\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trio\">trios<\/a>,\u00a0<a title=\"Concerto\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Concerto\">concertos<\/a><sup id=\"cite_ref-98\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-98\">98<\/a><\/sup>\u2026<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Portrait_pr%C3%A9sum%C3%A9_de_Fran%C3%A7ois_Francoeur.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/20\/Portrait_pr%C3%A9sum%C3%A9_de_Fran%C3%A7ois_Francoeur.jpg\/220px-Portrait_pr%C3%A9sum%C3%A9_de_Fran%C3%A7ois_Francoeur.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/20\/Portrait_pr%C3%A9sum%C3%A9_de_Fran%C3%A7ois_Francoeur.jpg\/330px-Portrait_pr%C3%A9sum%C3%A9_de_Fran%C3%A7ois_Francoeur.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/20\/Portrait_pr%C3%A9sum%C3%A9_de_Fran%C3%A7ois_Francoeur.jpg\/440px-Portrait_pr%C3%A9sum%C3%A9_de_Fran%C3%A7ois_Francoeur.jpg 2x\" alt=\"Fran\u00e7ois Francoeur, portrait pr\u00e9sum\u00e9\" width=\"220\" height=\"297\" data-file-width=\"600\" data-file-height=\"809\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Fran\u00e7ois Franc\u0153ur\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Franc%C5%93ur\">Fran\u00e7ois Franc\u0153ur<\/a>, portrait pr\u00e9sum\u00e9<\/figcaption><\/figure>\n<p><a title=\"Fran\u00e7ois Franc\u0153ur\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Franc%C5%93ur\">Fran\u00e7ois Franc\u0153ur<\/a>\u00a0(1698\u20131787)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Violoniste et compositeur, il collabora pour plusieurs \u0153uvres th\u00e9\u00e2trales avec le compositeur Fran\u00e7ois Rebel (la trag\u00e9die lyrique\u00a0<i><a title=\"Pyrame et Thisb\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pyrame_et_Thisb%C3%A9\">Pyrame et Thisb\u00e9<\/a><\/i>, 1726, fut un de leurs premiers succ\u00e8s). Fran\u00e7ois, dit le cadet, \u00e9tait le plus connu des quatre Franc\u0153ur qui occup\u00e8rent des postes \u00e0 l&rsquo;Op\u00e9ra et \u00e0 la cour. Fran\u00e7ois devint assez t\u00f4t membre de la musique de la Chambre \u00e0 Versailles, mais n&rsquo;entra dans les\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Vingt-quatre Violons du Roi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vingt-quatre_Violons_du_Roi\">Vingt-quatre Violons du Roi<\/a>\u00a0qu&rsquo;en 1730. En 1739, il devint ma\u00eetre de musique \u00e0 l&rsquo;Op\u00e9ra et quatre ans plus tard co-inspecteur, en m\u00eame temps que son ami et coll\u00e8gue Fran\u00e7ois Rebel<sup id=\"cite_ref-99\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-99\">99<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt><a title=\"Pancrace Royer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pancrace_Royer\">Pancrace Royer<\/a>\u00a0(1703 ou 1705-1755)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd>Joueur de clavier savoyard, compositeur, et un des directeurs du\u00a0<a title=\"Concert spirituel (organisation de concerts)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Concert_spirituel_(organisation_de_concerts)\">Concert Spirituel<\/a>. N\u00e9 \u00e0 Turin, il \u00e9tudia le clavecin et l&rsquo;orgue avec le cousin de Fran\u00e7ois Couperin,\u00a0<a title=\"Marc-Roger Normand\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marc-Roger_Normand\">Marc-Roger Normand<\/a>, organiste \u00e0 la cour du royaume de Sardaigne. Il s&rsquo;installa \u00e0 Paris en 1725 o\u00f9 il fut connu comme ma\u00eetre de clavecin, compositeur d&rsquo;op\u00e9ras et d&rsquo;op\u00e9ras-comiques. Il fut alors naturalis\u00e9 citoyen fran\u00e7ais. En 1748, Royer et le violoniste Gabriel Capperan prient la direction du\u00a0<a title=\"Concert spirituel (organisation de concerts)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Concert_spirituel_(organisation_de_concerts)\">Concert Spirituel<\/a>.<\/dd>\n<dd>La pi\u00e8ce de Royer la plus importante pour le th\u00e9\u00e2tre fut l&rsquo;<a title=\"Op\u00e9ra-ballet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra-ballet\">op\u00e9ra-ballet<\/a>\u00a0<i>Za\u00efde<\/i>\u00a0(1739). Il publia en 1746 son recueil de pi\u00e8ces de clavecin<sup id=\"cite_ref-100\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-100\">100<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-101\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-101\">101<\/a><\/sup><\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Michel_Corrette.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/c\/c3\/Michel_Corrette.jpg\" alt=\"Michel Corrette\" width=\"217\" height=\"202\" data-file-width=\"217\" data-file-height=\"202\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Michel Corrette\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Corrette\">Michel Corrette<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p><a title=\"Michel Corrette\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Corrette\">Michel Corrette<\/a>\u00a0(1707-1795)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd><a title=\"Organiste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Organiste\">Organiste<\/a>, compositeur et arrangeur d&rsquo;airs populaires parisien. De 1726 \u00e0 1790, il est organiste \u00e0 l&rsquo;\u00e9glise\u00a0<a title=\"\u00c9glise de la Madeleine-en-la-Cit\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89glise_de_la_Madeleine-en-la-Cit%C3%A9\">Sainte-Marie-Madeleine-en-la-Cit\u00e9<\/a>\u00a0\u00e0 Paris. Entre 1732 et 1739, il dirige la musique et compose \u00e0 la Foire Saint-Germain et \u00e0 la Foire Saint-Laurent. \u00c0 partir de 1737, il est organiste des Grands Prieurs de France, et en 1750, organiste des J\u00e9suites de la rue Saint-Antoine.<\/dd>\n<dd>Il est l&rsquo;auteur de m\u00e9thodes pour l&rsquo;orgue, le violon (<i>L&rsquo;\u00c9cole d&rsquo;Orph\u00e9e<\/i>, 1738), le violoncelle (1741), le pardessus, la contrebasse, l&rsquo;alto, la vielle, le clavecin (<i>Amusemens du Parnasse<\/i>). Il a compos\u00e9 de nombreuses \u0153uvres dans des genres l\u00e9gers (vaudeville, ariette, cantatille, sonatille), ainsi que dans ceux de la\u00a0<a title=\"Sonate\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sonate\">sonate<\/a>, de la\u00a0<a title=\"Suite (musique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Suite_(musique)\">suite<\/a>\u00a0et du\u00a0<a title=\"Concerto\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Concerto\">concerto<\/a>\u00a0(concertos comiques, etc.). En tant qu&rsquo;organiste d&rsquo;\u00e9glise, il composa des\u00a0<a title=\"Motet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Motet\">motets<\/a>, un\u00a0<i>Te Deum<\/i>\u00a0(perdu), des messes et\u00a0<i><a title=\"Le\u00e7ons de T\u00e9n\u00e8bres\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le%C3%A7ons_de_T%C3%A9n%C3%A8bres\">Le\u00e7ons de T\u00e9n\u00e8bres<\/a><\/i><sup id=\"cite_ref-102\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-102\">102<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-103\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-103\">103<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<dl>\n<dt>\n<figure class=\"mw-default-size\"><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Jean-Joseph_Cassan%C3%A9a_de_Mondonville_(original_replica)_by_Maurice_Quentin_de_La_Tour.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/ab\/Jean-Joseph_Cassan%C3%A9a_de_Mondonville_%28original_replica%29_by_Maurice_Quentin_de_La_Tour.jpg\/220px-Jean-Joseph_Cassan%C3%A9a_de_Mondonville_%28original_replica%29_by_Maurice_Quentin_de_La_Tour.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/ab\/Jean-Joseph_Cassan%C3%A9a_de_Mondonville_%28original_replica%29_by_Maurice_Quentin_de_La_Tour.jpg\/330px-Jean-Joseph_Cassan%C3%A9a_de_Mondonville_%28original_replica%29_by_Maurice_Quentin_de_La_Tour.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/ab\/Jean-Joseph_Cassan%C3%A9a_de_Mondonville_%28original_replica%29_by_Maurice_Quentin_de_La_Tour.jpg\/440px-Jean-Joseph_Cassan%C3%A9a_de_Mondonville_%28original_replica%29_by_Maurice_Quentin_de_La_Tour.jpg 2x\" alt=\"Jean-Joseph Cassan\u00e9a de Mondonville\" width=\"220\" height=\"275\" data-file-width=\"464\" data-file-height=\"580\" \/><\/a><figcaption><a title=\"Jean-Joseph Cassan\u00e9a de Mondonville\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Joseph_Cassan%C3%A9a_de_Mondonville\">Jean-Joseph Cassan\u00e9a de Mondonville<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p><a title=\"Jean-Joseph Cassan\u00e9a de Mondonville\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Joseph_Cassan%C3%A9a_de_Mondonville\">Jean-Joseph Cassan\u00e9a de Mondonville<\/a>\u00a0(<a title=\"1711 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1711_en_musique_classique\">1711<\/a>&#8211;<a title=\"1772 en musique classique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1772_en_musique_classique\">1772<\/a>)<\/dt>\n<dd><\/dd>\n<dd><a title=\"Violoniste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Violoniste\">Violoniste<\/a>, compositeur et\u00a0<a title=\"Chef d'orchestre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chef_d%27orchestre\">chef d&rsquo;orchestre<\/a>\u00a0originaire du\u00a0<a title=\"Languedoc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Languedoc\">Languedoc<\/a>. Comme Campra avant lui, il mena avec succ\u00e8s une carri\u00e8re de musicien profane et sacr\u00e9 aussi bien \u00e0 Paris qu&rsquo;\u00e0 Versailles. \u00c2 partir de 1734, il fut tr\u00e8s demand\u00e9 comme violoniste au\u00a0<a title=\"Concert spirituel (organisation de concerts)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Concert_spirituel_(organisation_de_concerts)\">Concert Spirituel<\/a>. \u00c0 la cour, il passa rapidement de ses postes de violoniste de la Chapelle et de la Chambre \u00e0 ceux de sous-ma\u00eetre (1740) et d&rsquo;intendant (1744).<\/dd>\n<dd>Il publia des recueils pour\u00a0<a title=\"Clavecin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Clavecin\">clavecin<\/a>\u00a0accompagn\u00e9, les\u00a0<a title=\"Sonate\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sonate\">sonates<\/a>\u00a0avec violon (1734) et les\u00a0<i>Pi\u00e8ces de clavecin avec voix ou violon<\/i>\u00a0(1748). Il composa des grands motets pour le\u00a0<a title=\"Concert spirituel (organisation de concerts)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Concert_spirituel_(organisation_de_concerts)\">Concert Spirituel<\/a>\u00a0ainsi que des op\u00e9ras pour l&rsquo;Acad\u00e9mie \u00e0 Paris et pour le Th\u00e9\u00e2tre des Petits-Cabinets de Mme de Pompadour \u00e0 Versailles. De ses\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Grands motets\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grands_motets\">grands motets<\/a>, le\u00a0<i>Jubilato<\/i>\u00a0(1734), le\u00a0<i>Venite exultemus<\/i>\u00a0et le\u00a0<i>Nisi Dominus<\/i>\u00a0(tous deux de 1743), furent ex\u00e9cut\u00e9s chaque ann\u00e9e pendant des d\u00e9cennies. Il a aussi compos\u00e9 des ballets (ballet h\u00e9ro\u00efque\u00a0<i>Le Carnaval du Parnasse<\/i>, 1749), des op\u00e9ras (Titon et l&rsquo;Aurore, 1753, Daphnis et Alcimadure, 1754)<sup id=\"cite_ref-104\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-104\">104<\/a><\/sup>, des oratorios, et des pastorales<sup id=\"cite_ref-105\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-105\">105<\/a><\/sup>.<\/dd>\n<\/dl>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Enregistrements_(s\u00e9lection)\"><span id=\"Enregistrements_.28s.C3.A9lection.29\"><\/span>Enregistrements (s\u00e9lection)<\/h2>\n<\/div>\n<dl>\n<dt>Musique de la Grande \u00c9curie<\/dt>\n<\/dl>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><i>Fastes de la Grande \u00c9curie<\/i>. \u0152uvres de Lorenzo Allegri (c1573-1648),\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Michael Praetorius\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michael_Praetorius\">Michael Praetorius<\/a>\u00a0(1571-1621),\u00a0<a title=\"Eustache Du Caurroy\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eustache_Du_Caurroy\">Eustache Du Caurroy<\/a>\u00a0(1549-1609),\u00a0<a title=\"Luigi Rossi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luigi_Rossi\">Luigi Rossi<\/a>\u00a0(c1597-1653),\u00a0<a title=\"Louis Couperin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Couperin\">Louis Couperin<\/a>\u00a0(1626-1661),\u00a0<a title=\"Fran\u00e7ois Roberday\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Roberday\">Fran\u00e7ois Roberday<\/a>\u00a0(1624-1680),\u00a0<a title=\"Andr\u00e9 Danican Philidor\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_Danican_Philidor\">Andr\u00e9 Danican Philidor<\/a>\u00a0(1652-1730),\u00a0<a title=\"Jean-Baptiste Lully\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Baptiste_Lully\">Jean-Baptiste Lully<\/a>\u00a0(1632-1687),\u00a0<a title=\"Charles Desmazures\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles_Desmazures\">Charles Desmazures<\/a>\u00a0(1669-1736)\u2026 avec les ensembles Syntagma Amici &amp; Giourdina, (Ricercar RIC 439, juin 2021)<sup id=\"cite_ref-Steyne22_6-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_note-Steyne22-6\">6<\/a><\/sup>.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Notes_et_r\u00e9f\u00e9rences\"><span id=\"Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences\"><\/span>Notes et r\u00e9f\u00e9rences<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"reference-cadre\" style=\"text-align: justify;\" tabindex=\"0\">\n<div class=\"references-small decimal\">\n<ol class=\"references\">\n<li id=\"cite_note-1\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-1\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a021-23.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-pad2020-2\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-pad2020_2-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-pad2020_2-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-pad2020_2-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/pad.philharmoniedeparis.fr\/contexte-la-musique-a-versailles.aspx\" rel=\"nofollow\"><cite>La musique \u00e0 Versailles<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fpad.philharmoniedeparis.fr%2Fcontexte-la-musique-a-versailles.aspx\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">pad.philharmoniedeparis.fr<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2020-05-05\" data-sort-value=\"2020-05-05\">5 mai 2020<\/time>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-3\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-3\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/cmbv.fr\/fr\/decouvrir-le-baroque\/ressources\/abecedaire#lexique-4562\" rel=\"nofollow\">Musique de la Chambre<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fcmbv.fr%2Ffr%2Fdecouvrir-le-baroque%2Fressources%2Fabecedaire%23lexique-4562\">archive<\/a>]<\/small>, sur le site du\u00a0<a title=\"Centre de musique baroque de Versailles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Centre_de_musique_baroque_de_Versailles\">Centre de musique baroque de Versailles<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-4\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-4\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/cmbv.fr\/fr\/decouvrir-le-baroque\/ressources\/abecedaire#lexique-4561\" rel=\"nofollow\">Musique de l&rsquo;\u00c9curie<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fcmbv.fr%2Ffr%2Fdecouvrir-le-baroque%2Fressources%2Fabecedaire%23lexique-4561\">archive<\/a>]<\/small>, sur le site du\u00a0<a title=\"Centre de musique baroque de Versailles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Centre_de_musique_baroque_de_Versailles\">Centre de musique baroque de Versailles<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-5\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-5\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\">\u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/edutheque.philharmoniedeparis.fr\/0466183-portrait-famille-hotteterre.aspx\" rel=\"nofollow\"><cite>Famille Hotteterre &#8211; Portraits de facteurs d\u2019instruments<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fedutheque.philharmoniedeparis.fr%2F0466183-portrait-famille-hotteterre.aspx\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">edutheque.philharmoniedeparis.fr<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2022-01-03\" data-sort-value=\"2022-01-03\">3 janvier 2022<\/time>)<\/small><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Steyne22-6\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-Steyne22_6-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-Steyne22_6-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Steyne2022\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Christophe_Steyne2022\" class=\"ouvrage\">Christophe Steyne, \u00ab\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.crescendo-magazine.be\/musique-de-la-grande-ecurie-de-la-renaissance-a-louis-xiv-fastueuse-reconstitution\/\" rel=\"nofollow\"><cite>Musique de La Grande \u00c9curie, de la Renaissance \u00e0 Louis XIV\u00a0: fastueuse reconstitution<\/cite><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.crescendo-magazine.be%2Fmusique-de-la-grande-ecurie-de-la-renaissance-a-louis-xiv-fastueuse-reconstitution%2F\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0\u00bb, sur\u00a0<span class=\"italique\">crescendo-magazine.be<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2022-09-24\" data-sort-value=\"2022-09-24\">24 septembre 2022<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2023-01-02\" data-sort-value=\"2023-01-02\">2 janvier 2023<\/time>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-7\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-7\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a029-30.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-8\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-8\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a030.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-9\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-9\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a030-31.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-ref_auto_1-10\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-ref_auto_1_10-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-ref_auto_1_10-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a034.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-11\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-11\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a035.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-12\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-12\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a035-36.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-13\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-13\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Aur\u00e9lien Gras,\u00a0<i>Les faiseurs de notes\u00a0: Pratiques professionnelles, identit\u00e9 sociale et mobilit\u00e9s des musiciens dans la Provence et les \u00c9tats pontificaux rhodaniens du XVIIIe si\u00e8cle<\/i>. Histoire. Universit\u00e9 d\u2019Avignon, 2018. Fran\u00e7ais. ffNNT\u00a0: 2018AVIG1186ff. fftel-01937253f,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/theses.hal.science\/tel-01937253\/file\/pdf2star-1542876095-Th--se---Aur--lien-Gras.pdf\" rel=\"nofollow\">lire en ligne p. 133<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Ftheses.hal.science%2Ftel-01937253%2Ffile%2Fpdf2star-1542876095-Th--se---Aur--lien-Gras.pdf\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-14\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-14\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a038-39.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-15\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-15\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a040-41.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-16\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-16\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a042.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-17\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-17\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a041-44.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-18\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-18\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a047.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-19\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-19\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/operabaroque.fr\/BALLET_COUR.htm\" rel=\"nofollow\">Le ballet de cour sur le site de l&rsquo;Op\u00e9ra baroque<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Foperabaroque.fr%2FBALLET_COUR.htm\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-20\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-20\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a059-60.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-21\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-21\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a061-71.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-22\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-22\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/cmbv.fr\/fr\/decouvrir-le-baroque\/ressources\/abecedaire#lexique-4437\" rel=\"nofollow\">Isaac de Benserade<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fcmbv.fr%2Ffr%2Fdecouvrir-le-baroque%2Fressources%2Fabecedaire%23lexique-4437\">archive<\/a>]<\/small>, sur le site du\u00a0<a title=\"Centre de musique baroque de Versailles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Centre_de_musique_baroque_de_Versailles\">Centre de musique baroque de Versailles<\/a><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-23\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-23\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Charles Mazouer,\u00a0<i>Moli\u00e8re et ses com\u00e9dies-ballets<\/i>, Honor\u00e9 Champion, 2006, p. 12<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-24\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-24\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a title=\"Sylvie Chalaye\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sylvie_Chalaye\">Sylvie Chalaye<\/a>,\u00a0<i>Com\u00e9die musicale\u00a0: les jeux du d\u00e9sir. De l&rsquo;\u00e2ge d&rsquo;or aux r\u00e9miniscences<\/i>, Presses universitaires de Rennes, 2008, p. 222.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-25\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-25\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a080.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-26\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-26\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a081-84.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-27\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-27\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a087.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-28\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-28\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a089.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-29\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-29\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a091-92.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-30\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-30\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a093-102.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-31\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-31\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0103-180.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-32\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-32\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0181-198.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-33\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-33\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a title=\"Sylvie Bouissou\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sylvie_Bouissou\">Sylvie Bouissou<\/a>, Pascal Den\u00e9cheau et\u00a0<a title=\"Denis Herlin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Denis_Herlin\">Denis Herlin<\/a>,\u00a0<i>Jean-Philippe Rameau\u00a0: catalogue th\u00e9matique des \u0153uvres musicales<\/i>, CNRS \u00e9ditions-BNF, 2012<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-34\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-34\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0233-287.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-35\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-35\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0295-299.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-36\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-36\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/boutique.cmbv.fr\/fr\/oeuvres-completes?v=papier\" rel=\"nofollow\">CMBV &#8211; \u0152uvres compl\u00e8tes de Pierre Tabart<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fboutique.cmbv.fr%2Ffr%2Foeuvres-completes%3Fv%3Dpapier\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-37\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-37\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0454-470.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-38\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-38\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0320-321.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-39\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-39\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0331-332.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-40\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-40\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Les \u00e9tudes les plus compl\u00e8tes sur l&rsquo;orgue fran\u00e7ais sont\u00a0:<br \/>\n<a title=\"Norbert Dufourcq\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Norbert_Dufourcq\">Norbert Dufourcq<\/a>.\u00a0<i>La Musique d&rsquo;orgue fran\u00e7aise\u00a0: De Jehan Titelouze \u00e0 Jehan Alain<\/i>, Librairie Floury, 1949<br \/>\nNorbert Dufourcq,\u00a0<i>Le Livre de l&rsquo;orgue fran\u00e7ais, 1589-1789<\/i>, cinq volumes, 1971-1982<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-41\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-41\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0349-368.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-42\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-42\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Anthony1981\">Anthony 1981<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0301-314.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-43\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-43\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0168-170.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-44\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-44\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/html\/und\/partitions\/marc-antoine-charpentier?mode=desktop\" rel=\"nofollow\">Marc-Antoine Charpentier\u00a0: manuscrits pr\u00e9sents dans Gallica provenant des\u00a0<i>M\u00e9langes autographes<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fhtml%2Fund%2Fpartitions%2Fmarc-antoine-charpentier%3Fmode%3Ddesktop\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-sadie187-45\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-sadie187_45-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0187-188.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-sadie205-46\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-sadie205_46-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-sadie205_46-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0205.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-47\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-47\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0206.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-48\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-48\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a title=\"Norbert Dufourcq\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Norbert_Dufourcq\">Norbert Dufourcq<\/a>.\u00a0<i>La Musique d&rsquo;orgue fran\u00e7aise\u00a0: De Jehan Titelouze \u00e0 Jehan Alain<\/i>, Librairie Floury, 1949<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-49\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-49\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0218.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-50\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-50\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0214.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-+1-51\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-+1_51-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-+1_51-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0201.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-52\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-52\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/moulinie_etienne.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique d&rsquo;\u00c9tienne Moulin\u00e9 sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fmoulinie_etienne.html\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-53\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-53\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0168.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-54\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-54\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/c\/chambonnieres.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Jacques Champion de Chambonni\u00e8res sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fc%2Fchambonnieres.html\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-sadie178-55\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-sadie178_55-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-sadie178_55-1\">b<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-sadie178_55-2\">c<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0178.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-56\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-56\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/d\/dufault.htm\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Fran\u00e7ois Dufaut sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fd%2Fdufault.htm\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-57\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-57\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/dumont_henri.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique d&rsquo;Henry Du Mont sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fdumont_henri.html\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-+2-58\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-+2_58-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-+2_58-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-59\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-59\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/lambert_michel.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Michel Lambert sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Flambert_michel.html\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-60\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-60\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/d\/dumanoir_guillaume.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Guillaume Dumanoir sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fd%2Fdumanoir_guillaume.html\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-61\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-61\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0182.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-62\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-62\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/g\/gallot_jacques.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Jacques Gallot sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fg%2Fgallot_jacques.html\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-63\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-63\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/c\/couperin_louis.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Louis Couperin sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fc%2Fcouperin_louis.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-64\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-64\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0189.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-65\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-65\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/l\/lebegue_nicolas.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Nicolas Leb\u00e8gue sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fl%2Flebegue_nicolas.html\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-66\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-66\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/n\/nivers_guillaume_gabriel.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Guillaume-Gabriel Nivers sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fn%2Fnivers_guillaume_gabriel.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-67\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-67\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0182-183.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-68\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-68\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0210.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-69\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-69\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/boutique.cmbv.fr\/fr\/oeuvres-completes-0\" rel=\"nofollow\">Centre de Musique Baroque de Versailles, Pierre Tabart, \u0152uvres compl\u00e8tes<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fboutique.cmbv.fr%2Ffr%2Foeuvres-completes-0\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-70\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-70\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0213-214.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-71\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-71\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/v\/visee.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Robert de Vis\u00e9e sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fv%2Fvisee.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-72\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-72\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0203.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-73\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-73\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/b\/brossard_sebastien.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de S\u00e9bastien de Brossard sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fb%2Fbrossard_sebastien.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-74\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-74\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0195-196.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-75\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-75\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/marais_marin.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Marin Marais sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fmarais_marin.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-76\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-76\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0191.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-77\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-77\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/d\/desmarets_henry.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique d&rsquo;Henry Desmarest sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fd%2Fdesmarets_henry.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-78\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-78\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0162-163.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-79\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-79\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/bernier_nicolas.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Nicolas Bernier sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fbernier_nicolas.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-80\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-80\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0185.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-81\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-81\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/j\/jacquet_de_la_guerre_elisabeth.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique d&rsquo;\u00c9lisabeth Jacquet de la Guerre sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fj%2Fjacquet_de_la_guerre_elisabeth.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-82\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-82\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0207-208.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-83\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-83\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/r\/rebel_jean_fery.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Jean-F\u00e9ry Rebel sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fr%2Frebel_jean_fery.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-+3-84\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-+3_84-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-+3_84-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0200.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-85\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-85\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/m\/monteclair_michel_pignolet_de.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Michel Pignolet de Mont\u00e9clair sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fm%2Fmonteclair_michel_pignolet_de.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-+4-86\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-+4_86-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u202f:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-+4_86-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0216.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-87\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-87\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0177.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-88\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-88\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/d\/destouches_a_c.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique d&rsquo;Andr\u00e9 Cardinal Destouches sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fd%2Fdestouches_a_c.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-89\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-89\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0180.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-90\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-90\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/forqueray_antoine.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique d&rsquo;Antoine Forqueray sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fforqueray_antoine.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-91\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-91\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/g\/grigny_nicolas.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Nicolas de Grigny sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fg%2Fgrigny_nicolas.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-92\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-92\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0170-171.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-93\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-93\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/c\/c007.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Louis-Nicolas Cl\u00e9rambault sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fc%2Fc007.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-94\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-94\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/m\/mouret_jean_joseph.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Jean-Joseph Mouret sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fm%2Fmouret_jean_joseph.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-95\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-95\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0165.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-96\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-96\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/b\/boismortier.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Joseph Bodin de Boismortier sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fb%2Fboismortier.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-97\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-97\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0190.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-98\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-98\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/l\/leclair_jean_marie.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Jean-Marie Leclair sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fl%2Fleclair_jean_marie.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-99\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-99\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0181.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-100\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-100\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0209-210.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-101\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-101\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/r\/royer_pancrace.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Pancrace Royer sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fr%2Froyer_pancrace.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-102\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-102\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0172.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-103\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-103\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/c\/corrette_michel.html\" rel=\"nofollow\">Fiche biographique de Michel Corrette sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fc%2Fcorrette_michel.html\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-104\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-104\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#Sadie1995\">Sadie 1995<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0199-200.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-105\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque_fran%C3%A7aise#cite_ref-105\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.musicologie.org\/Biographies\/mondonville.html\" rel=\"nofollow\">Notice biographique de Jean-Joseph Cassan\u00e9a de Mondonville sur musicologie.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.musicologie.org%2FBiographies%2Fmondonville.html\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading2\" style=\"text-align: justify;\">\n<h2 id=\"Voir_aussi\">Voir aussi<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Bibliographie\">Bibliographie<\/h3>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span title=\"Document utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l\u2019article\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/20px-Icon_flat_design_plume.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/30px-Icon_flat_design_plume.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/40px-Icon_flat_design_plume.svg.png 2x\" alt=\"Document utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l\u2019article\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"330\" data-file-height=\"158\" \/><\/span>\u00a0: document utilis\u00e9 comme source pour la r\u00e9daction de cet article.<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"Manfred Bukofzer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Manfred_Bukofzer\">Manfred Bukofzer<\/a>,\u00a0<i>La musique baroque<\/i>, Jean-Claude Latt\u00e8s (Collection Musiques et Musiciens), Paris, 1982.<\/li>\n<li>Jean et\u00a0<a title=\"Brigitte Massin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Brigitte_Massin\">Brigitte Massin<\/a>,\u00a0<i>Histoire de la musique occidentale<\/i>, Fayard, 1985.<\/li>\n<li>Marcelle Beno\u00eet (dir.),\u00a0<i>Dictionnaire de la musique en France aux\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"17\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0et\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"18\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">XVIII<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cles<\/i>, Paris, Fayard, 1992.<\/li>\n<li><span id=\"Anthony1981\" class=\"ouvrage\"><span id=\"James_Raymond_Anthony1981\" class=\"ouvrage\"><a title=\"James Raymond Anthony\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/James_Raymond_Anthony\">James Raymond\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Anthony<\/span><\/a>,\u00a0<cite class=\"italique\">La musique en France \u00e0 l&rsquo;\u00e9poque baroque de Beaujoyeulx \u00e0 Rameau<\/cite>, Flammarion,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Harmoniques\u00a0\u00bb,\u00a0<time>1981<\/time>, 576\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-08-064322-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-08-064322-3\"><span class=\"nowrap\">2-08-064322-3<\/span><\/a>)<\/small><\/span><\/span>.<span class=\"nowrap\" title=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/20px-Icon_flat_design_plume.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/30px-Icon_flat_design_plume.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/40px-Icon_flat_design_plume.svg.png 2x\" alt=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"330\" data-file-height=\"158\" \/><\/span>.<\/li>\n<li>Claude V. Palisca,\u00a0<i>La Musique Baroque<\/i>, Actes Sud, 1994.<\/li>\n<li><a title=\"Philippe Beaussant\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philippe_Beaussant\">Philippe Beaussant<\/a>,\u00a0<i>Vous avez dit baroque\u00a0?<\/i>, Actes Sud (Collection Babel), 1994\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/2-7427-0123-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/2-7427-0123-0\"><span class=\"nowrap\">2-7427-0123-0<\/span><\/a>)<\/small>.<\/li>\n<li><span id=\"Sadie1995\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Julie_Anne_Sadie1995\" class=\"ouvrage\">Julie Anne\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Sadie<\/span>\u00a0(<abbr class=\"abbr\" title=\"directeur de publication\">dir.<\/abbr>),\u00a0<cite class=\"italique\">Guide de la musique baroque<\/cite>, Fayard,\u00a0<time>1995<\/time><\/span><\/span>.<span class=\"nowrap\" title=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-file-element\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/20px-Icon_flat_design_plume.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/30px-Icon_flat_design_plume.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/bc\/Icon_flat_design_plume.svg\/40px-Icon_flat_design_plume.svg.png 2x\" alt=\"Ouvrage utilis\u00e9 pour la r\u00e9daction de l'article\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"330\" data-file-height=\"158\" \/><\/span>.<\/li>\n<li><a title=\"Jean Duron\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Duron\">Jean Duron<\/a>\u00a0(textes r\u00e9unis par),\u00a0<i>Regards sur la musique au temps de Louis XIII<\/i>,\u00a0<a title=\"Centre de musique baroque de Versailles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Centre_de_musique_baroque_de_Versailles\">Centre de musique baroque de Versailles<\/a>, Mardaga, 2007, 178 p.<\/li>\n<li>Jean Duron (textes r\u00e9unis par),\u00a0<i>Regards sur la musique au temps de Louis XIV<\/i>, Centre de musique baroque de Versailles, Mardaga, 2007, 157 p.<\/li>\n<li>Jean Duron (textes r\u00e9unis par),\u00a0<i>Regards sur la musique au temps de Louis XV<\/i>, Centre de musique baroque de Versailles, Mardaga, 2007, 167 p.<\/li>\n<li><span id=\"Duron2008\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Jean_Duron2008\" class=\"ouvrage\">Jean\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Duron<\/span>\u00a0(textes r\u00e9unis par),\u00a0<cite class=\"italique\">Naissance du style fran\u00e7ais (1650 \u2013 1673)<\/cite>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Mardaga (\u00e9ditions)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mardaga_(%C3%A9ditions)\">Mardaga<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"collection\">coll.<\/abbr>\u00a0\u00ab\u00a0Regards sur la musique\u00a0\u00bb,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2008-09\" data-sort-value=\"2008-09\">septembre 2008<\/time>, 190\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>, 14.5 x 22 cm\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-87009-994-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-87009-994-0\"><span class=\"nowrap\">978-2-87009-994-0<\/span><\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.editionsmardaga.com\/catalogue\/naissance-du-style-francais-1650-1673\/\" rel=\"nofollow\">pr\u00e9sentation en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.editionsmardaga.com%2Fcatalogue%2Fnaissance-du-style-francais-1650-1673%2F\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li><a title=\"Michel Bosc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_Bosc\">Michel Bosc<\/a>,\u00a0<i>Musique baroque fran\u00e7aise, splendeurs et r\u00e9surrection<\/i>, Lulu.com, 2009, 130 p.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Articles_connexes\">Articles connexes<\/h3>\n<\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><a title=\"Musique baroque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_baroque\">Musique baroque<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Musique ancienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Musique_ancienne\">Musique ancienne<\/a><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Baroqueux\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Baroqueux\">Baroqueux<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Orchestre fran\u00e7ais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Orchestre_fran%C3%A7ais\">Orchestre fran\u00e7ais<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Centre de musique baroque de Versailles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Centre_de_musique_baroque_de_Versailles\">Centre de musique baroque de Versailles<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Rencontres baroques r\u00e9moises\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rencontres_baroques_r%C3%A9moises\">Rencontres baroques r\u00e9moises<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Liste de compositeurs fran\u00e7ais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Liste_de_compositeurs_fran%C3%A7ais\">Liste de compositeurs fran\u00e7ais<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Op\u00e9ra en France sous le r\u00e8gne de Louis XIV\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ra_en_France_sous_le_r%C3%A8gne_de_Louis_XIV\">Op\u00e9ra en France sous le r\u00e8gne de Louis XIV<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"mw-heading mw-heading3\" style=\"text-align: justify;\">\n<h3 id=\"Liens_externes\">Liens externes<\/h3>\n<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.cmbv.fr\/\" rel=\"nofollow\">Centre de musique baroque de Versailles<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.cmbv.fr%2F\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/musique.baroque.free.fr\/baroque2.html\" rel=\"nofollow\">Discographie s\u00e9lective sur la musique baroque fran\u00e7aise<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fmusique.baroque.free.fr%2Fbaroque2.html\">archive<\/a>]<\/small><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><abbr class=\"abbr indicateur-format format-vid\u00e9o\" title=\"Vid\u00e9o au format mpg, avi...\">[vid\u00e9o]<\/abbr>\u00a0Syntagma Amici,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=HhhRSMeZluA\" rel=\"nofollow\">Jean-Baptiste Lully\u00a0:\u00a0<i>Marche du r\u00e9giment du Roy<\/i>\u00a0issue de l&rsquo;album CD\u00a0<i>Fastes de la grande \u00e9curie<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"https:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DHhhRSMeZluA\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0sur\u00a0<span class=\"lang-en\" lang=\"en\"><a title=\"YouTube\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/YouTube\">YouTube<\/a><\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2022-03-31\" data-sort-value=\"2022-03-31\">31 mars 2022<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2023-01-04\" data-sort-value=\"2023-01-04\">4 janvier 2023<\/time>)<\/small>.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La p\u00e9riode baroque voit se d\u00e9velopper diff\u00e9rents genres autour du ballet \u00e0 la\u00a0cour de France\u00a0: le\u00a0ballet de cour, la\u00a0com\u00e9die-ballet\u00a0(l&rsquo;Amour m\u00e9decin\u00a0et\u00a0le Bourgeois gentilhomme\u00a0de\u00a0Jean-Baptiste Lully\u00a0et Moli\u00e8re), l&rsquo;op\u00e9ra-ballet\u00a0(L&rsquo;Europe galante\u00a0d&rsquo;Andr\u00e9 Campra,\u00a0Les Indes galantes\u00a0de\u00a0Jean-Philippe Rameau), l&rsquo;acte de ballet\u00a0(Pygmalion\u00a0de\u00a0Jean-Philippe Rameau). Compositeurs marquants Marc-Antoine Charpentier Fran\u00e7ois Couperin Michel-Richard de Lalande Jean-Baptiste Lully Marin Marais Jean-Philippe Rameau Robert II Ballard Charles Bocquet Fran\u00e7ois [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-11343","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11343","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11343"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11343\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11380,"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11343\/revisions\/11380"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oraziopuglisi.art\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11343"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}